မန္တလေးတိုင်ဒေသကြီး၊ တံတားဦးခရိုင်၊ ငါန်းဇွန်မြို့နယ်သည် လယ်ယာစိုက်ပျိုးရေးကို လုပ်ကိုင်သော မြို့နယ်တစ်ခုဖြစ်ပြီး ဒေသခံများသည် ရာသီအလိုက် ပဲ၊ ပြောင်း၊ နှမ်း၊ ဝါ၊ ဂျုံ နှင့် စားဖိုဆောင်သီးနှံများကို အဓိကထားစိုက်ပျိုးလုပ်ကိုင်ကြပါသည်။ စိုက်ပျိုးသီးနှံများမှ ဆီထွက်သီးနှံ ဖြစ်သော နှမ်းသီးနှံကို မိုးနှင့်ဆောင်းနှစ်ရာသီတွင် စိုက်ပျိုးလျက်ရှိရာ ၂၀၂၅-၂၀၂၆ ခုနှစ်မိုး နှမ်းစိုက်ပျိုးမှုအနေဖြင့် (၆၄၀၈၀)ဧက စိုက်ပျိုးရန်လျာထားခဲ့ပြီး၊ စိုက်ပျိုးမှုအနေဖြင့်(၆၇၈၅၂)ဧက၊ အထွက်နှုန်းမှာ( ၅.၀၂)တင်း၊ အထွက်တင်ပေါင်း( ၃၄၀၆၁၇)တင်း ထွက်ရှိကြောင်း၊ ဆောင်းနှမ်း လျာထားဧက(၆၁၄၅)ဧက၊ စိုက်ပျိုးဧက(၈၁၆၃)ဧက၊ တစ်ဧကအထွက်နှုန်းမှာ(၉.၈၀)တင်း၊ အထွက် တင်းပေါင်း(၇၉၉၉၇)တင်း ထွက်ရှိကြောင်း သက်ဆိုင်ရာဌာနစာရင်းအရ သိရသည်။ စိုက်ပျိုးမှုမှာ ပက်ကျဲနှင့်တန်းစိုက်ဟူ၍ ရှိရာတွင် နေရာဒေသနှင့်မြေပေါ်မူတည်၍ ဒေသခံ တောင်သူများမှာ ပက်ကျဲစိုက်ပျိုးမှုကိုသာ အများဆုံးစိုက်ပျိုးကြပြီး မျိုးအသုံးချမှုအနေဖြင့် တစ်ဧကလျှင်(၂)ပြည်ခန့် ထည့်သွင်းစိုက်ပျိုးကြပါသည်။မိုးနှမ်းပေါ်စချိန်တွင်နှမ်းတစ်တင်းဈေးနှုန်းမှာ(၉၆၀၀၀/၁၀၀၀၀၀)ကျပ်ရှိခဲ့ကြောင်း၊ဆောင်းနှမ်းပေါ်ချိန်တွင်ဈေးနှုန်းမှာ (၁၀၀၀၀၀/၁၁၀၀၀၀)ကျပ်ခန့်ဖြင့်ရရှိကြောင်း သိရသည်။ မိုးနှမ်းသည် ဆောင်းနှမ်းနှင့်နှိုင်းယှဉ်လျှင် အထွက်နှုန်းထက်ဝက်နီးပါးခန့် လျော့နည်းကြောင်း သိရသည်။ မြို့နယ်အတွင်းရှိ ဆောင်းနှမ်း အများဆုံး စိုက်ပျိုးသောကျေးရွာ များမှာ ဘုရားထူးကျေးရွာ၊ ရွာသစ်၊ စီထိန်း၊ တမာပင်၊ တို့ဖြစ်ပြီး၊ မိုးနှမ်းစိုက်ပျိုးသော ကျေးရွာများမှာ အောက်ရိုး၊ ရွာသာ၊ နတ်စိမ်း၊ ထနောင်းပင်၊ မြို့သာ၊ သရက္ကန်၊ အောင်ချမ်းသာကျေးရွာနှင့် ကုန်းသာကျေးရွာ စသည့် ကျေးရွာများဖြစ်ကြောင်း သိရပါသည်။ ယခုနှစ် နှမ်းမျိုးဈေး အနေဖြင့် တစ်ပြည်လျှင်(၁၀၀၀၀) ကျပ်ဈေးများရှိခဲ့ပြီး နှမ်းတစ်ဧကစိုက်ပျိုးမှု ကုန်ကျစရိတ်အနေဖြင့် မျိုး၊မြေယာပြုပြင်မှု၊ သွင်းအားစု၊လုပ်သားခများအပါအဝင် (၃၅၀၀၀၀)ကျပ် ဝန်းကျင်ခန့်ကုန်ကျ မှုရှိပါသည်။ တောင်သူအကျိုးအမြတ် အနေဖြင့် (၂၅၀၀၀၀)ကျပ်ဝန်းကျင်သာ ရှိပြီး နွားစာရှားပါးသည့် ဒေသများဖြစ်သည့်အတွက် အကျိုးအမြတ်နည်းပါးသော်လည်း တစ်ဖက်မှ လည်း နွားစာရရှိသဖြင့် နှစ်စဉ်စိုက်ပျိုးလျက်ရှိပါသည်။ တစ်ချို့ကျေးရွာများသည် နွားစာအတွက် ကျောက်ဆည်၊ မြစ်သားဒေသဘက်မှ ထွက်ပေါ်သော နှမ်းရိုးများကို သယ်ယူစရိတ်အကုန်အကျခံ၍ နှစ်စဉ်ဝယ်ယူကျွေးမွေးလျက်ရှိပါသည်။ ဒေသထွက် နှမ်းများကို ရောင်းဝယ်မှုဈေးကွက်အနေဖြင့် မန္တလေးမြို့နှင့် ကျောက်ဆည်မြို့များသို့ တောင်သူများကိုယ်တိုင် ဈေးဝယ်လိုက်ရင်းဖြင့်သော် လည်းကောင်း၊ ကားတင်ပေး၍သော်လည်းကောင်း အများဆုံးရောင်းချကြပါသည်။ တောင်သူများအတွက် သီးနှံစိုက်ပျိုးရာတွင် ရာသီဥတုကောင်းမွန်ရန်လိုအပ်သလို ရေခံမြေခံနှင့်မျိုးစေ့များလည်း ကောင်းမွန်၍ ဈေးကွက်ခိုင်မာမှုရှိမှသာ သင့်တင့်လျှောက်ပတ်သော အကျိုးအမြတ်များရရှိနိုင် မည်ဖြစ်ပါသည်။
DOCA(မန္တလေး)