ရှမ်းပြည်နယ်မြောက်ပိုင်း (လားရှိုး၊ သီပေါ၊ ကျောက်မဲ) ဒေသထွက် ညောင်ချဉ်ဖူးဟာ နွေဦးရာသီရဲ့ ရတနာတစ်မျိုး ဖြစ်ပါသည်။ ရှမ်းမြောက်ဒေသမှာ ပေါက်ရောက်တဲ့ ညောင်ချဉ်ပင် တွေကနေ တပေါင်း၊ တန်ခူးလတွေမှာ ထွက်ရှိတဲ့ အဖူးနုလေးတွေဟာ တခြားဒေသထွက်တွေထက် ပိုမိုနုဖတ်ပြီး အရသာထူးကဲတယ်လို့ နာမည်ကြီးကြောင်း သိရှိရသည်။
ညောင်ချဉ်ဖူးများကို လားရှိုးမြို့မဈေးကြီးနဲ့ ဘူတာနံနက်ခင်းဈေးတွင် အဓိကရောင်းချ ကြကြောင်း သိရှိရပါသည်။ ဒေသခံ တောင်သူများမှ တောတောင်ထဲကနေ သဘာဝအတိုင်း ရှာဖွေခူးဆည်းပြီး လာရောက်ရောင်းချတတ်ကြောင်း သိရှိရသည်။ ညောင်ချဉ်ဖူးကို အစေးနှင့် အဖန်ဓာတ်များ ကုန်သွားစေရန် ရေနွေးဖြင့် (၂) ကြိမ်မှ (၃) ကြိမ်ခန့် စနစ်တကျ ပြုတ်ပြီးမှသာ ပြုလုပ်စားသုံး ကြသည်။ ကြက်သွန်နီ၊ ဆီချက်၊ မြေပဲလှော်၊ ငရုတ်သီးစိမ်းတို့ဖြင့် သုပ်စားခြင်းမှာ လူကြိုက်အများဆုံးဖြစ်သည်။ ဝက်နံရိုး သို့မဟုတ် ကြက်ရိုးတို့နှင့်ရော၍ ချဉ်ရည်ဟင်းအဖြစ် ချက်စားနိုင်သည်။ ဝက်သားနှင့် ကြော်စားခြင်း၊ အချဉ်တည်ခြင်း သို့မဟုတ် တို့စရာအဖြစ်လည်း စားသုံးနိုင်သည်။
ရှမ်းမြောက်ထွက် ညောင်ချဉ်ဖူးတွေကို မန္တလေးနဲ့ ရန်ကုန်မြို့ကြီးတွေအထိ ကားကြီးများဖြင့် တင်ပို့ရောင်းချကြပြီး "ရှမ်းပြည်ထွက်" အမည်နဲ့ လူကြိုက်များကြောင်း သိရှိရသည်။ ညောင်ချဉ်ဖူး ဈေးနှုန်းဟာရာသီအစနဲ့အလှိုင်ပေါ်ချိန်အပေါ်မူတည်ပြီးကွာခြားတတ်သည်။ ပေါ်ဦးပေါ်ဖျားအချိန် တွင် တစ်ပိဿာကို ၅,၀၀၀ ကျပ်မှ ၈,၀၀၀ ကျပ် ဝန်းကျင်အထိ ရှိတတ်ပြီး၊ လှိုင်လှိုင်ပေါ်ချိန် (ရာသီအလယ်) မှာတော့ ၃,၀၀၀ ကျပ်မှ ၄,၀၀၀ ကျပ် ဝန်းကျင်အထိ ဈေးအနည်းငယ် ကျဆင်းသွားလေ့ရှိကြောင်း သိရသည်။ ဈေးသည်အများစုက ပိဿာလိုက် (သို့မဟုတ်) အပုံလေးများပြုလုပ်၍ ရောင်းချကြကြောင်း သိရသည်။ ရှမ်းမြောက်ဒေသမှာတော့ ညောင်ချဉ်ဖူးကို အသားတု၊ မြေပဲဆုံထောင်းတို့နဲ့ ရောသုပ်စားတာဟာ အင်မတန် ထမင်းမြိန်စေတဲ့ ဒေသစာတစ်မျိုး ဖြစ်ကြောင်း သိရှိရသည်။
DOCA(ရှမ်း)