ယခုနှစ်တွင် ဖိလစ်ပိုင်၏ ဆန်တင်သွင်းမှု မြင့်တက်ဖွယ်ရှိ

      ဓာတ်မြေဩဇာနှင့် စက်သုံးဆီဈေးနှုန်းများ မြင့်တက်လျက်ရှိမှုနှင့်အတူ အယ်လ်နီညို (El Niño) ရာသီဥတု ဖြစ်စဉ်ကြောင့် ယခုနှစ် စပါးထွက်ရှိမှု လျော့နည်းနိုင်ခြေရှိခြင်းအရ နိုင်ငံ၏ ဆန် တင်သွင်းမှုပမာဏသည် စံချိန်တင်မြင့်တက်ဖွယ်ရှိကြောင်း ဖိလစ်ပိုင် စိုက်ပျိုးဌာန၏ ပြောကြား ချက်အရ သိရသည်။

       ဖိလစ်ပိုင် စိုက်ပျိုးရေးလက်ထောက်အတွင်းဝန် Arnel de Mesa ကအကယ်၍ ဓာတ်မြေ ဩဇာနှင့် စက်သုံးဆီဈေးနှုန်းများ ဆက်လက်မြင့်တက်မှုရှိပါက ယခုနှစ်တွင် စပါးအထွက်ပမာဏ သည် တန်ချိန် ၁၈.၆ သန်းမှ ၁၈.၈ သန်းအတွင်းသို့ လျော့နည်းထွက်ရှိနိုင်သည်ဟု အမျိုးသား ဆန်စပါးအစီအစဉ်၏ ရှေ့အလားအလာ ပြန်လည်သုံးသပ်ခန့်မှန်းချက်ကို ကိုးကားလျက် ပြောဆို ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ ဈေးနှုန်းများ မြင့်တက်လာမှုမတိုင်မီ ယခုနှစ်အတွက် စပါးထွက်ရှိနိုင်မှုကို မူလက တန်ချိန် ၂၀.၂၈ သန်းထွက်ရှိရန် မျှော်မှန်းထားခဲ့သည်။

      ယခုနောက်ဆုံး ပြင်ဆင်ခန့်မှန်းချက်သည် ၁၀ နှစ်တာအတွင်း အနိမ့်ကျဆုံးဖြစ်ပြီး စပါးတန်ချိန် သန်း ၂၀ အထက် ထွက်ရှိရေး ဖိလစ်ပိုင်၏ မျှော်လင့်ချက်ကို စိတ်ပျက်အားလျော့စေ ခဲ့သည်။ ၂၀၂၄ ခုနှစ်တွင် ပြင်းထန်သော အယ်လ်နီညိုရာသီဥတု ဖြစ်စဉ်ကြောင့် ပြည်တွင်း၌ စပါး စိုက်ပျိုးမှုကို ထိခိုက်ပြီး ဆန်တန်ချိန် ၄.၈၁ သန်းအထိ အမြင့်မားဆုံးစံချိန်တင် တင်သွင်းခဲ့ရသည် ကို ဖော်ညွှန်းလျက် ဈေးကွက်စိန်ခေါ်မှုများအပေါ် သဘာဝအလျောက် တုံ့ပြန်ဆောင်ရွက်မှုအဖြစ် ဆန်ကို တင်သွင်းရမည်ဖြစ်ကြောင်း၊ ဈေးကွက်အတွင်း ကုန်သည်များနှင့် တင်သွင်းသူများသည် ထုတ်လုပ်မှုကျဆင်းသည့် အခြေအနေကို မြင်တွေ့ရချိန်၌ ဆန်ပိုမို တင်သွင်းကြမည်ဖြစ်ကြောင်း၊ လက်ရှိဖြစ်ပေါ်နေသော ဖိအားများအောက်တွင် ဖိလစ်ပိုင်အနေဖြင့် ယခုနှစ်တွင် ဆန်တန်ချိန် ၄.၈ သန်းအထိ တင်သွင်းရဖွယ်ရှိကြောင်း Mr. De Mesa က ပြောဆိုခဲ့သည်။

      အစိုးရ၏ နောက်ဆုံးထုတ်ပြန်သော စာရင်းများအရ ယခုနှစ်တွင် ဧပြီ ၉ ရက်နေ့အထိ ဆန် တန်ချိန် ၁.၂၆ သန်း တင်သွင်းထားပြီးဖြစ်ရာ ယခင်နှစ်ကာလတူ၌ တင်သွင်းခဲ့သော ၉၁၇၈၅၃ တန်ထက် သုံးပုံတစ်ပုံခန့် ပိုမိုလျက်ရှိသည်။

       ၅၀ ကီလိုဂရမ်ဝင် ဓာတ်မြေဩဇာတစ်အိတ်၏ ပျမ်းမျှဈေးနှုန်းသည် ပီဆိုငွေ ၂၅၀၀ အထိရှိ နေပြီး စပါးအဓိကစိုက်ပျိုးရာ Ilocos ဒေသတွင် ပီဆို ၂၉၀၀ အထိ မြင့်တက်လျက်ရှိကြောင်း၊ ဓာတ်မြေဩဇာ အသုံးပြုမှုသည် အထူးသဖြင့် စိုစွတ်သောစိုက်ပျိုးရာသီကာလ၌ အရေးပါကြောင်း၊ သုံးစွဲမှု အနည်းငယ်လျှော့ချရုံဖြင့်ပင် စပါးအထွက်နှုန်း သိသာစွာ ကျဆင်းမည်ဖြစ်ကြောင်း၊ ဓာတ် မြေဩဇာ ဈေးနှုန်းများ မြင့်မားလာချိန်၌ အထောက်အပံ့များရရှိရေးသည် စိုက်ပျိုးသူများအတွက် အရေးကြီးကြောင်း Mr. De Mesa က ပြောကြားခဲ့သည်။

      အစိုးရ မိုးလေဝသဗျူရိုဖြစ်သော Pagasa က ရှေ့လာမည့် ဇွန်-ဇူလိုင်-ဩဂုတ် ကာလများ အတွင်း အယ်လ်နီညို ရာသီဥတုဖြစ်စဉ် ပေါ်ပေါက်လာနိုင်ခြေသည် ၇၉ ရာခိုင်နှုန်းရှိပြီး ၎င်းဖြစ်စဉ် သည် ၂၀၂၇ နှစ်ဆန်းပိုင်းကာလအထိ တည်ရှိနေနိုင်သည်ဟု ဧပြီ ၂၂ ရက်နေ့တွင် သတိပေးချက် ထုတ်ပြန်ထားသည်။

    စီးပွားရေးရာ အကဲဖြတ်လေ့လာဆန်းစစ်သည့် Fitch Solutions အဖွဲ့၏ ယူနစ်တစ်ခုဖြစ် သော BMI ကလည်း ၂၀၂၆ ခုနှစ် ဒုတိယနှစ်ဝက်တွင် အယ်လ်နီညိုဖြစ်စဉ် ဖြစ်ပေါ်နိုင်မှုနှင့်အတူ အရှေ့အလယ်ပိုင်းဒေသ၌ စစ်ပွဲဖြစ်ပွားနေခြင်းက ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ လယ်ယာစိုက်ပျိုးရေးကဏ္ဍ အပေါ် သက်ရောက်မှုကို ပိုမိုဆိုးရွားလာစေရန် ခြိမ်းခြောက်လျက်ရှိကြောင်း ပြောဆိုထားသည်။

     အမေရိကန် မိုးလေဝသဌာနတစ်ခုဖြစ်သော အမျိုးသား သမုဒ္ဒရာနှင့်လေထု စီမံခန့်ခွဲမှုအဖွဲ့ (NOAA) ကမူ ၂၀၂၆ ခုနှစ် ဇွန်လမှ ဩဂုတ်လအတွင်း အယ်လ်နီညိုဖြစ်စဉ် ပေါ်ပေါက်နိုင်ခြေသည် ၆၂ ရာခိုင်နှုန်းရှိပြီး နှစ်ကုန်ပိုင်းအထိ ဆက်လက်တည်ရှိနိုင်ကြောင်း၊ ၂၀၂၆ ခုနှစ် စတုတ္ထသုံးလပတ် ၌ အားကောင်းသော အယ်လ်နီညိုဖြစ်စဉ် ဖြစ်ပေါ်နိုင်မှုမှာ ၃၃ ရာခိုင်နှုန်းရှိကြောင်း ခန့်မှန်းထား သည်။

Source: Business Mirror, 22 April 2026(လယ်ယာထွက်ကုန်များနှင့် အဓိကသွင်းကုန်များ၏ နိုင်ငံတကာဈေးကွက်စောင့်ကြည့်လေ့လာရေးအဖွဲ့)