ပြည်ပကုန်သွယ်မှုသတင်းများ

         ဗီယက်နမ်နိုင်ငံ၏ ရေလုပ်ငန်းကဏ္ဍသည် တစ်နှစ်လျှင် ပို့ကုန်ဝင်ငွေ အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၁၁ ဘီလီယံကျော်အထိ ရရှိနေပြီး ပို့ကုန်တန်ဖိုးအရ ကမ္ဘာ့အဆင့် (၃) နေရာတွင် ရပ်တည်လျက်ရှိသည်။ သို့သော်လည်း မျိုးကောင်းမျိုးသန့်ရရှိမှု၊ ပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းသိမ်းမှုနှင့် နည်းပညာဆိုင်ရာ စိန်ခေါ်မှုများရှိနေသဖြင့် ဆန်းသစ်တီထွင်မှုများကို မြှင့်တင်ရန်မှာ အရေးကြီးသော လိုအပ်ချက်တစ်ခု ဖြစ်လာခဲ့သည်။

          ရေလုပ်ငန်းနှင့် ရေလုပ်ငန်းစစ်ဆေးရေးဦးစီးဌာန ဒုတိယညွှန်ကြားရေးမှူး Mr. Nguyen Quang Hung က သိပ္ပံ၊ နည်းပညာနှင့် ဆန်းသစ်တီထွင်မှုများသည် လုပ်ငန်းကဏ္ဍတစ်ခုလုံး ရေရှည်တည်တံ့စေရန် အဓိကသော့ချက်ဖြစ်ကြောင်း အလေးပေးပြောကြားခဲ့သည်။ ရှေ့လာမည့် ကာလများတွင် ရောဂါကင်းစင်ပြီး လျင်မြန်စွာကြီးထွားကာ ပတ်ဝန်းကျင်နှင့် လိုက်လျောညီထွေဖြစ်သော အဓိကရေသတ္တုမျိုးစိတ်များကို သုတေသနပြု ထုတ်လုပ်သွားရန် အလေးထားဆောင်ရွက်သွားမည်ဖြစ်သည်။ ထို့ပြင် ထုတ်လုပ်မှုကွင်းဆက်တစ်ခုလုံးတွင် အဆင့်မြင့်နည်း ပညာ၊ ဇီဝ နည်းပညာနှင့် ဒီဂျစ်တယ်နည်းပညာများကို ပေါင်းစပ်ပြီး “စမတ်ကျသော ရေလုပ်ငန်းပုံစံများ” (Smart Aquaculture Models) ဖော်ဆောင်သွားမည်ဖြစ်သည်။

         ဗီယက်နမ်ရေလုပ်ငန်းသည် ၂၀၂၅ ခုနှစ်တွင် စုစုပေါင်းထုတ်လုပ်မှု တန်ချိန် ၁၀ သန်းနီးပါး ရှိခဲ့ပြီး ပို့ကုန်ဝင်ငွေ အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၁၁.၃ ဘီလီယံခန့် ရရှိခဲ့သည်။ ၂၀၂၆ ခုနှစ် ပထမသုံးလ ပတ်တွင်လည်း အဆိုပါတိုးတက်မှု အရှိန်အဟုန်မှာ ဆက်လက်တည်ရှိနေပြီး ရေထွက်ပစ္စည်း တန်ချိန် ၂.၁၈၄ သန်း ထွက်ရှိကာ ပို့ကုန်ဝင်ငွေ ဒေါ်လာ ၂.၆၄ ဘီလီယံ ရရှိခဲ့သည်။ အထူးသဖြင့် ပုစွန်နှင့် Pangasius ငါးလုပ်ငန်းများမှာ အဓိကကျသော အခန်းကဏ္ဍမှ ဆက်လက်ပါဝင်နေသည်။

         လက်ရှိတွင် ရေလုပ်ငန်းကဏ္ဍသည် ပြည်ပမှ မျိုးသန့်တင်သွင်းမှုအပေါ် မှီခိုနေရခြင်း၊ ပတ်ဝန်းကျင်ညစ်ညမ်းမှုနှင့် ခေတ်မမီတော့သော ထိန်းသိမ်းမှုနည်းပညာများ စသည့်စိန်ခေါ်မှုများကို ရင်ဆိုင်နေရသည်။ ယင်းတို့ကို ဖြေရှင်းရန်အတွက် ငါးဖမ်းရေယာဉ်စုများကို ခေတ်မီအောင် ပြုပြင်ခြင်း၊ သိုလှောင်ထိန်းသိမ်းမှုနည်းပညာ မြှင့်တင်ခြင်းနှင့် ပတ်ဝန်းကျင် ထိခိုက်မှုနည်းသော ပင်လယ်ပြင်ငါးမွေးမြူရေးလုပ်ငန်းများကို တိုးချဲ့ဆောင်ရွက်ရန် လိုအပ်နေသည်။

         ၂၀၂၁-၂၀၂၅ ကာလအတွင်း သိပ္ပံနှင့် နည်းပညာစီမံကိန်းပေါင်း ၁၁၃ ခုကို အကောင်အထည်ဖော်ခဲ့ရာ ၆၀ ခုမှာ အောင်မြင်စွာပြီးမြောက်ခဲ့ပြီး လက်တွေ့ထုတ်လုပ်မှုကဏ္ဍတွင် အကျိုးကျေးဇူးများစွာ ရရှိနေပြီဖြစ်သည်။ နောင်တွင် ရေသယံဇာတများကို ထိရောက်စွာ အသုံးပြုပြီး ထုတ်ကုန်များ၏ တန်ဖိုးကို မြှင့်တင်နိုင်မည့် “ပတ်လည်စီးပွားရေးနှင့် စိမ်းလန်းသော စီးပွားရေးပုံစံ” (Circular and Green Economy Model) သို့ ကူးပြောင်းသွားရန် ရည်မှန်းထားသည်။ ယင်းအတွက် သိပ္ပံနှင့် နည်းပညာပိုင်းတွင် ကိုယ်ပိုင်ရပ်တည်နိုင်မှု (Autonomy) ကို မြှင့်တင်ပြီး သုတေသနရလဒ်များကို စီးပွားဖြစ် ထုတ်လုပ်နိုင်သည်အထိ အားပေးဆောင်ရွက်သွားမည်ဖြစ်ကြောင်း သိရှိရပါသည်။

Source : Vn Economy                                                                         

DOCA (ရန်ကုန်)

​          စင်္ကာပူနိုင်ငံ၏ ထုတ်လုပ်မှုကဏ္ဍသည် မတ်လတွင် ယခင်နှစ် အလားတူကာလထက် ၁၀.၁ ရာခိုင်နှုန်း မြင့်တက်ခဲ့ပြီး ၂၀၂၆ ခုနှစ် ပထမသုံးလပတ်၏ စုစုပေါင်းတိုးတက်မှုမှာ ၇.၉ ရာခိုင်နှုန်းအထိ ရှိလာခဲ့ကြောင်း ဧပြီလ ၂၇ ရက်နေ့တွင် ထုတ်ပြန်သည့် တရားဝင်အချက်အလက် များအရ သိရှိရသည်။

​          စင်္ကာပူ စီးပွားရေးဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုဘုတ်အဖွဲ့ (EDB) ၏ ထုတ်ပြန်ချက်အရ မတ်လအတွင်း ဇီဝဆေးဘက်ဆိုင်ရာ ထုတ်လုပ်မှုနှင့် ဓာတုဗေဒကဏ္ဍများမှလွဲ၍ ကျန်ရှိသည့် ကဏ္ဍအားလုံးမှာ တိုးတက်မှုရှိခဲ့ကြောင်း သိရသည်။ အီလက်ထရွန်နစ်ကဏ္ဍမှာ ၃၀ ရာခိုင်နှုန်းအထိ အရှိန်အဟုန်ဖြင့် မြင့်တက်ခဲ့သည်။ အထူးသဖြင့် AI (Artificial Intelligence) နည်းပညာသုံး ပစ္စည်းများအတွက် လိုအပ်ချက်များပြားလာခြင်းကြောင့် Semiconductors၊ သတင်းအချက်အလက်နှင့် ဆက်သွယ်ရေးနည်းပညာသုံး ပစ္စည်းများနှင့် လူသုံးကုန် အီလက်ထရွန်နစ်ပစ္စည်းများ ထုတ်လုပ်မှုမှာ သိသိသာသာ တိုးတက်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။

​          တိကျအင်ဂျင်နီယာကဏ္ဍမှာ ၁၄ ရာခိုင်နှုန်း တိုးတက်ခဲ့သည်။ Optical Instruments၊ အီလက်ထရွန်နစ် ဆက်သွယ်မှုပစ္စည်းများနှင့် သတ္တုအစိတ်အပိုင်းများ ထုတ်လုပ်မှုမြင့်တက်ခဲ့သလို၊ ဆီမီးကွန်ဒတ်တာ စက်ကိရိယာများ ထုတ်လုပ်မှုမှာလည်း တိုးတက်မှုရှိခဲ့သည်။

​          အထွေထွေ ထုတ်လုပ်မှုကဏ္ဍမှာ ၇.၆ ရာခိုင်နှုန်း တိုးတက်ခဲ့သည်။ သံမဏိထည်များနှင့် အဆင်သင့်သုံး ကွန်ကရစ်များ ထုတ်လုပ်မှု မြင့်တက်ခဲ့ခြင်းကြောင့် ဖြစ်သည်။ ထို့အပြင် အစား အသောက်၊ ဖျော်ရည်နှင့် ဆေးလိပ်ကဏ္ဍတွင်လည်း အဖျော်ယမကာအနှစ်များနှင့် တိရစ္ဆာန်အစာ ထုတ်လုပ်မှုများကြောင့် တိုးတက်မှုရှိခဲ့သည်။

​          Transport Engineering မှာ ၂ ရာခိုင်နှုန်း တိုးတက်ခဲ့သည်။ ကုန်းလမ်းနှင့် လေကြောင်း ကဏ္ဍနှစ်ခုလုံး တိုးတက်လာခြင်းဖြစ်သည်။ အထူးသဖြင့် လေယာဉ်အစိတ်အပိုင်းများ ထုတ်လုပ်မှုနှင့် လေကြောင်းလိုင်းများ၏ ပြုပြင်ထိန်းသိမ်းမှု (MRO) လုပ်ငန်းများ တိုးတက်လာခြင်းကြောင့် ဖြစ်သည်။ သို့သော်လည်း ရေနံနှင့် သဘာဝဓာတ်ငွေ့မြေသုံး စက်ကိရိယာများ ထုတ်လုပ်မှုလျော့နည်းသွားခြင်းကြောင့် ရေကြောင်းနှင့် ကမ်းလွန်အင်ဂျင်နီယာကဏ္ဍမှာ ဆုတ်ယုတ်ခဲ့သည်။

​          ဇီဝဆေးဘက်ဆိုင်ရာ ထုတ်လုပ်မှုမှာ ၁၄.၃ ရာခိုင်နှုန်း ကျဆင်းခဲ့သည်။ ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ ကိရိယာများ လိုအပ်ချက်လျော့နည်းလာခြင်းနှင့် ဆေးဝါးကုန်ကြမ်း (API) ထုတ်လုပ်မှု ပုံစံပြောင်းလဲခြင်းတို့ကြောင့် ဖြစ်သည်။ ဓာတုဗေဒကဏ္ဍမှ, ၁၆ ရာခိုင်နှုန်းအထိ ကျဆင်းခဲ့သည်။ ကုန်ကြမ်းပေးသွင်းမှု ပြတ်တောက်မှုများကြောင့် ရေနံနှင့် ရေနံဓာတုပစ္စည်း ထုတ်လုပ်မှုများ လျော့ကျသွားခြင်းကြောင့် ဖြစ်သည်။ ခြုံငုံကြည့်ပါက မတ်လအတွင်း စင်ကာပူ၏ စုစုပေါင်းထုတ်လုပ်မှုသည် ဖေဖော်ဝါရီလ ထက် ၄.၇ ရာခိုင်နှုန်း ပိုမိုမြင့်တက်ခဲ့ကြောင်း သိရှိရပါသည်။

Source : Xinhua                                                                                 

DOCA (ရန်ကုန်)

     ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံ၏ ရော်ဘာကဏ္ဍသည် ၂၀၂၆ ခုနှစ် ပထမသုံးလအတွင်း သိသိသာသာ တိုးတက်လာခဲ့ပြီး ဇန်နဝါရီမှ မတ်လအထိ ရော်ဘာနှင့် ရော်ဘာအခြေခံထုတ်ကုန်များ တင်ပို့မှု စုစုပေါင်း အမေရိကန် ဒေါ်လာ ၆၄၉ သန်း ရရှိခဲ့ကြောင်း အကောက်ခွန်နှင့် ယစ်မျိုးခွန်ဦးစီးဌာန (GDCE) မှ ထုတ်ပြန်သော ကုန်သွယ်မှုဆိုင်ရာအချက်အလက်များအရ သိရသည်။

    ယခင်နှစ်ကာလတူနှင့် နှိုင်းယှဉ်လျှင် ၄၂.၅ ရာခိုင်နှုန်းအထိ တိုးတက် လာခြင်းဖြစ်ပြီး ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာလိုအပ်ချက်  ပြန်လည်ဖြစ်ပေါ်လာခြင်းနှင့် နိုင်ငံ၏ ပို့ကုန်စီးပွားရေးတွင် ရော်ဘာ ကဏ္ဍ၏ တိုးတက်ပြောင်းလဲလာမှုကဏ္ဍကို ပြသခြင်းပင်ဖြစ်သည်။

    နောက်ဆုံးရကိန်ဂဏန်းများအရ ရော်ဘာတင်ပို့မှုသည် ၂၀၂၆ ခုနှစ် ပထမသုံးလတွင် ကမ္ဘောဒီးယား၏ စုစုပေါင်း ပို့ကုန်၏ ၈ ရာခိုင်နှုန်းကို တင်ပို့နိုင်ခဲ့ပြီး ၂၀၂၅ ခုနှစ် ပထမသုံးလတွင် တင်ပို့မှု ၆.၆ ရာခိုင်နှုန်းမှ တိုးတက်လာခဲ့ခြင်းဖြစ်ကြောင်း၊ ယင်းတိုးတက်မှုသည် အထည်အလိပ်၊ ဖိနပ်နှင့်ခရီးသွားဆိုင်ရာပစ္စည်းများသာ အဓိကကြီးစိုးလွှမ်းမိုးခဲ့သော နိုင်ငံ၏ပို့ကုန် တည်ထောင်မှု ပုံစံမှ ပြောင်းလဲလာမှုကို မီးမောင်းထိုးပြခြင်းပင်ဖြစ်သည်။

    ထိုင်းနိုင်ငံနှင့် အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံကဲ့သို့သော အဓိကထုတ်လုပ်သောနိုင်ငံများတွင် ထောက်ပံ့မှု အခက်အခဲများဖြစ်ပေါ်ခြင်းနှင့် ကမ္ဘာတစ်ဝန်း ကုန်ထုတ်လုပ်မှုလုပ်ငန်းများ ပြန်လည် ကောင်းမွန် လာခြင်းကြောင့် ပြီးခဲ့သောလများတွင် နိုင်ငံတကာရော်ဘာစျေးနှုန်းများ မြင့်တက်လာခဲ့သည်။

    ကားတာယာ ထုတ်လုပ်မှုအတွက် သဘာဝရော်ဘာကို အဓိကအသုံးပြုနေရသော မော်တော်ယာဉ်ကဏ္ဍသည် ရော်ဘာဝယ်လိုအား ပြန်လည်မြင့်တက်လာစေသည့် အဓိက အကြောင်းရင်း တစ်ရပ် ဖြစ်နေပါသည်။

    ပြီးခဲ့သော ဆယ်နှစ်အတွင်း ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံသည် အစိုးရအစီအမံများနှင့် နိုင်ငံခြား ရင်းနှီး မြှုပ်နှံမှုများ၏ အထောက်အပံ့ဖြင့် ရော်ဘာစိုက်ပျိုးမှုဧရိယာများ တိုးတက်လာခဲ့သည်။ အသေးစားစိုက်ခင်းများနှင့်အတူ အကြီးစားစိုက်ခင်းများကလည်း ရော်ဘာထုတ်လုပ်မှုနှင့် ပြည်ပ သို့တင်ပို့နိုင်မှု စွမ်းပကားကို မြှင့်တင်ပေးခဲ့ပါသည်။

   စိုက်ပျိုးရေးထုတ်ကုန်ပစ္စည်းများသည် နိုင်ငံ၏ ကုန်သွယ်ရေးအစုစုတွင် ပိုမိုအရေးပါသော ကဏ္ဍ တစ်ခု ဖြစ်လာပါသည်။ ထုတ်လုပ်မှုတွင် အချိုးအစားကြီးမားစွာ ပါဝင်နေသော အသေးစား လယ်မြေပိုင်ဆိုင်သူ တောင်သူများသည် စျေးနှုန်းမတည်ငြိမ်မှုများနှင့်ချေးငွေရရှိမှုအကန့်အသတ် များအပြင် ခေတ်မီလယ်ယာစိုက်ပျိုးရေး နည်းပညာများကို အသုံးချနိုင်မှု အကန့်အသတ်များ နှင့်လည်း ဆက်လက်ရင်ဆိုင်နေရသည်။ထုတ်လုပ်သူများအတွက် ထောက်ပံ့မှုစနစ်များကို ခိုင်မာ စေခြင်းသည် ရော်ဘာကဏ္ဍတိုးတက်မှု ရေရှည်တည်တံ့ရန်အတွက်  အရေးပါမည် ဖြစ်ကြောင်း သိရှိရပါသည်။

    ကွာလာလမ်ပူမြို့အခြေစိုက် သဘာဝရော်ဘာ ထုတ်လုပ်သော နိုင်ငံများအသင်း (ANRPC) ၏ နောက်ဆုံးသုံးသပ်ချက်အရ ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ သဘာဝရော်ဘာ ထုတ်လုပ်မှုကို ၂၀၂၆ ခုနှစ် တွင် တန်ချိန် ၁၅.၃၂၄ သန်းအထိ ရောက်ရှိမည်ဟု အစီအမံရေးဆွဲထားကြောင်း၊ ၂၀၂၅ ခုနှစ်တွင် မှတ်တမ်းတင်ထားသော တန်ချိန် ၁၄.၉၉၆ သန်း မှ နှစ်စဉ်အလိုက် ၂.၂ ရာခိုင်နှုန်း တိုးတက်လာမှု ကို ပြသခြင်းဖြစ်ကြောင်း သိရှိရပါသည်။

   အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံနှင့် ဗီယက်နမ်နိုင်ငံသည် ဖွဲ့စည်းပုံဆိုင်ရာ အကြောင်းရင်းမျိုးစုံကြောင့် အနီးကပ် ကာလအတွင်း ထုတ်လုပ်မှုဆိုင်ရာ ကန့်သတ်ချက်များကို ရင်ဆိုင်နေရစဉ်တွင် ထိုင်းနိုင်ငံသည် ကမ္ဘာပေါ်တွင် ဦးဆောင်ထုတ်လုပ်သူအဖြစ် ဆက်လက်တည်ရှိမည်ဟု မျှော်မှန်း ထားသည်။ မလေးရှားနိုင်ငံသည် ရော်ဘာထုတ်လုပ်မှုအားပေးမှုအစီအစဉ် (IPG) အရ စွန့်ပစ် ထားသော ရော်ဘာစိုက်ခင်းများ ပြန်လည်ပြုပြင် အသုံးချရန် ကြိုးပမ်းနေကြောင်း ANRPC အထွေထွေ အတွင်းရေးမှူး Suttipong Angthong က အစီရင်ခံစာတစ်ရပ်တွင် ပြောကြားခဲ့သည်။

   တရုတ်၊ အိန္ဒိယနှင့် အရှေ့တောင်အာရှနိုင်ငံများ၏ ဝယ်လိုအားသည် သဘာဝ ရော်ဘာ လိုအပ်ချက်ကို ဆက်လက်ထိန်းထားနိုင်မည်ဖြစ်ပြီး ဈေးနှုန်းကိုလည်း အထောက်အပံ့ဖြစ်စေလိမ့် မည်ဟု မျှော်မှန်းထားကြသည်။

    တစ်ဖက်တွင်လည်း အမေရိကန်နှင့် တရုတ်နိုင်ငံကြား ဆက်လက်ဖြစ်ပွားနေသည့် တင်းမာမှုများ၊ အရှေ့အလယ်ပိုင်းဒေသရှိ ပထဝီနိုင်ငံရေး မရေရာမှုများနှင့် ရော်ဘာအထွက်နှုန်း နည်းသော ရာသီသို့ ရောက်ရှိလာချိန်တွင် ခန့်မှန်းရခက်သော ရာသီဥတုအခြေအနေများသည် ထောက်ပံ့ရေးကွင်းဆက်နှင့် ကုန်သွယ်မှုစီးဆင်းမှုကို အနှောင့်အယှက်ဖြစ်စေနိုင်သည့် အဓိက စိန်ခေါ်မှုများ ဖြစ်လာနိုင်ပါသည်။

Source: Khmer Times, 21 April 2026(လယ်ယာထွက်ကုန်များနှင့် အဓိကသွင်းကုန်များ၏ နိုင်ငံတကာဈေးကွက်စောင့်ကြည့်လေ့လာရေးအဖွဲ့)

     ထိုင်းနိုင်ငံအတွက် ဆန်တင်ပို့မှုသည် အဓိကဝင်ငွေရရှိရာ လမ်းကြောင်းတစ်ခုဖြစ်သည်။ ထို့အပြင် ဆန်စပါးသည် ထိုင်းနိုင်ငံ၏စိုက်ပျိုးရေးကဏ္ဍတွင် အရေးပါဆုံးသော ကုန်စည်အမယ် ဖြစ် ပြီး နိုင်ငံတစ်ဝန်းရှိ စိုက်ပျိုးရေးလုပ်ကိုင်သူအိမ်ထောင်စု စုစုပေါင်း၏ ၆၁ ရာခိုင်နှုန်း (၄.၆၈ သန်းသော အိမ်ထောင်စုများ) သို့မဟုတ် လူဦးရေအားဖြင့် သန်း ၂၀ ခန့်သည် ဆန်စပါး စိုက်ပျိုး မှုအပေါ် မှီခိုနေကြရသည်။

    လက်ရှိတွင် ထိုင်းနိုင်ငံ၌ ဆန်စပါးစိုက်ပျိုးမြေ ဟက်တာ ၁၁.၅၂ သန်းခန့် ရှိနေသောကြောင့် ကမ္ဘာ့ဆန်ဈေးကွက်၏ လားရာသည် ထိုင်းလယ်သမားများ၏ အနာဂတ်ဝင်ငွေကို ခန့်မှန်းရာတွင် အထောက်အကူပြုသည်။

    အမေရိကန် စိုက်ပျိုးရေးဌာန (USDA) ၏ ၂၀၂၆ ခုနှစ် ဧပြီလ ထုတ်ပြန်ချက်အရ ၂၀၂၅/၂၆ ခုနှစ် အတွက် ကမ္ဘာ့ဆန်ထုတ်လုပ်မှုသည် ကြိတ်ခွဲပြီး ဆန်တန်ချိန် ၅၄၁.၄ သန်းအထိ ရှိလာနိုင် ကြောင်း ခန့်မှန်းထားသည်။ ၎င်းမှာ ယခင်ခန့်မှန်းချက်ထက် တန်ချိန် ၀.၁ သန်း တိုးတက် လာခြင်းဖြစ်သည်။ အိန္ဒိယနှင့် တရုတ်နိုင်ငံတို့၏ ထုတ်လုပ်မှု ခန့်မှန်းချက်မှာ ယခင်အတိုင်း တန်ချိန် ၁၅၂ သန်းနှင့် ၁၄၆ သန်း အသီးသီးရှိနေပြီး ကမ္ဘာ့အကြီးဆုံး ဆန်ထုတ်လုပ်သည့် နိုင်ငံများ အဖြစ် ဆက်လက် တည်ရှိနေသည်။

   ထို့အပြင် ၂၀၂၅/၂၆ ခုနှစ်အတွက် ကမ္ဘာ့ဆန်လက်ကျန်စတော့ပမာဏမှာ တန်ချိန် ၁၉၂.၃

သန်း ရှိမည်ဟု ခန့်မှန်းထားကြောင်း အဆိုပါအစီရင်ခံစာတွင် ဖော်ပြထားသည်။ ယင်း ပမာဏ သည် ယခင်ခန့်မှန်းချက်ထက် တန်ချိန် ၀.၈ သန်း ပိုမိုများပြားလာခြင်း ဖြစ်သည်။  အီရန်၊ ပါကစ္စတန်၊ ဂျပန်နှင့် ထိုင်းနိုင်ငံများတွင် ဆန်လက်ကျန်စာရင်းများကို မြှင့်တင်ပြင်ဆင် ထားခြင်း ကြောင့် ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်၊ အာရပ်စော်ဘွားများပြည်ထောင်စု (UAE)၊ ဖိလစ်ပိုင်နှင့် ထိုင်ဝမ်တို့တွင် လျော့နည်းသွားသည့် ပမာဏထက် ပိုမိုသာလွန်ခြင်း ဖြစ်သည်။

    တရုတ်နှင့် အိန္ဒိယနိုင်ငံတို့သည် အစိုးရ၏ ဆန်သိုလှောင်မှုအစီအစဉ်များကြောင့် ကမ္ဘာ့ ဆန် လက်ကျန် စုစုပေါင်း၏ အများဆုံးပမာဏကို ဆက်လက်ပိုင်ဆိုင်ထားကြသည်။ ၂၀၂၆ ခုနှစ် ပြက္ခဒိန် နှစ်အတွက် ကမ္ဘာ့ဆန်ကုန်သွယ်မှုမှာလည်း စံချိန်တင် အမြင့်ဆုံးအဆင့်တွင် ဆက်ရှိ နေမည်ဟု မျှော်လင့်ရပြီး ကမ္ဘာ့ဆန်တင်ပို့မှု ပမာဏမှာ တန်ချိန် ၆၂.၁ သန်းအထိ ရှိလာမည်ဟု ခန့်မှန်းထားသည်။

    အမေရိကန်နိုင်ငံ၏ ဆန်ကွဲ ၄ ရာခိုင်နှုန်းပါ အဆင့် (၂) ဆန်ဈေးနှုန်းမှာ တစ်တန်လျှင် အမေ ရိကန်ဒေါ်လာ ၅၅၀ ဖြင့် ပြောင်းလဲမှုမရှိဘဲ တည်ငြိမ်နေသည်။ ထိုင်းနိုင်ငံ၏ Grade B ဆန်ဖြူ (၁၀၀ ရာခိုင်နှုန်း) ဈေးနှုန်းမှာမူ တစ်တန်လျှင် ၁၀ ဒေါ်လာ (သို့မဟုတ် ၂ ရာခိုင်နှုန်း) မြင့်တက် လာပြီး ၃၈၈ ဒေါ်လာ ဖြစ်လာသည်။ တစ်ချိန်တည်းမှာပင် ဗီယက်နမ်နိုင်ငံ၏ ဆန်ကွဲ ၅ ရာခိုင်နှုန်း ပါ ဆန်ဈေးနှုန်းမှာ တစ်တန်လျှင် ၃၈၀ ဒေါ်လာ ရှိနေပြီး ယင်းသည် မတ်လ အစောပိုင်းက သတ်မှတ်ဈေးထက် ပိုမိုမြင့်မားနေခြင်းဖြစ်သည်။

    အိန္ဒိယနိုင်ငံ၏ ဆန်ကွဲ ၅ ရာခိုင်နှုန်းပါ ဆန်ဈေးနှုန်းမှာ တစ်တန်လျှင် ၁၅ ဒေါ်လာ (သို့မဟုတ် ၄ ရာခိုင်နှုန်း) ကျဆင်းသွားပြီး ၃၄၀ ဒေါ်လာသို့ ရောက်ရှိသွားရာ ၄ လဆက်တိုက် ဈေးနှုန်း ကျဆင်းမှုအဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့သည်။ တစ်ချိန်တည်းမှာပင် ပါကစ္စတန်နိုင်ငံ၏ ဆန်ဈေးနှုန်း မှာလည်း တစ်တန်လျှင် ၅ ဒေါ်လာ (သို့မဟုတ် ၁ ရာခိုင်နှုန်း) ကျဆင်းခဲ့ပြီး ၃၄၅ ဒေါ်လာ ဖြစ်လာ သည်။

    ထိုင်းဆန်စက်ပိုင်ရှင်များအသင်း၏ ဧပြီ ၁၀ ရက် အချက်အလက်များအရ အယုဒ္ဓယရှိ စပါး ဖြူ ဈေးမှာ တစ်တန်လျှင် ၇,၂၀၀ - ၇,၆၀၀ ဘတ်ရှိပြီး ဥဘွန်ရတ်ချဌာနီရှိ Hom Mali စပါး ဈေးမှာ တစ်တန်လျှင် ၁၆,၅၀၀ - ၁၇,၀၀၀ ဘတ်ရှိကာ ဧပြီ ၁ ရက်ကအတိုင်း ပြောင်းလဲမှု မရှိပေ။

   ထိုင်းဆန်တင်ပို့သူများအသင်း (Thai Rice Exporters Association) ၏ အချက်အလက် များအရ ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၈ ရက်နေ့ရှိ သင်္ဘောတင်ပြီးစရိတ်အပါအဝင် (FOB) ဆန်တင်ပို့မှု ဈေးနှုန်းများကို ဧပြီလ ၁ ရက်နေ့နှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါက ဆန်ကွဲ ၅ ရာခိုင်နှုန်းပါ ဆန်ဖြူဈေးနှုန်းမှာ တစ် တန်လျှင် ၃၈၄ ဒေါ်လာမှ ၄၂၃ ဒေါ်လာသို့ မြင့်တက်လာကြောင်း ဖော်ပြထားသည်။

   Thai Hom Mali အထူးတန်းဝင်ဆန်သည် တစ်တန်လျှင် ၁,၂၀၂ ဒေါ်လာနှင့် ၁၀၀% ပေါင်းဆန်မှာ တစ်တန်လျှင် ၄၃၉ ဒေါ်လာ (ယခင် ၄၀၉) သို့ အသီးသီး မြင့်တက်ခဲ့သည်။

    ၂၀၂၅/၂၆ ခုနှစ် ထွက်ရှိမည့် အထူးတန်းစား Thai Hom Mali ဆန် ဈေးနှုန်းမှာ တစ်တန်လျှင် ၁,၁၈၀ ဒေါ်လာမှ ၁,၂၀၂ ဒေါ်လာသို့ မြင့်တက်လာပြီး ၁၀၀ ရာခိုင်နှုန်း ပေါင်းဆန် ဈေးနှုန်း မှာလည်း တစ်တန်လျှင် ၄၀၉ ဒေါ်လာမှ ၄၃၉ ဒေါ်လာသို့ အသီးသီး မြင့်တက်လာခဲ့သည်။

Source: The Nation Thailand, 21 M‌arch 2026(လယ်ယာထွက်ကုန်များနှင့် အဓိကသွင်းကုန်များ၏ နိုင်ငံတကာဈေးကွက်စောင့်ကြည့်လေ့လာရေးအဖွဲ့)

    အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံအနေဖြင့် ပြည်တွင်း၌ထွက်ရှိသည့် စားအုန်းဆီကြမ်း (CPO) ပါဝင်မှု အချိုး အစား ၅၀% နှင့် ဒီဇယ် ၅၀% ရောနှောပါဝင်သည့် ဇီဝဒီဇယ် (B50) ကို အကောင်အထည်ဖော် ဆောင်ရွက်မည်ဖြစ်သဖြင့် ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လ ၁ ရက်မှစ၍ ဒီဇယ်ဆီတင်သွင်းမှုကို ရပ်တန့်မည် ဖြစ်သည်ဟု အင်ဒိုနီးရှား စိုက်ပျိုးရေးဝန်ကြီး Mr. Andi Amran Sulaiman က ပြောကြားသည်ကို အင်ဒိုနီးရှားအခြေစိုက် ANTARA သတင်းဌာနက ဧပြီလ ၁၉ ရက်နေ့တွင် ဖော်ပြထားသည်။

    အင်ဒိုနီးရှား စိုက်ပျိုးရေးဝန်ကြီးက B50 အသုံးပြုမှုအစီအစဉ်သည် အသက်ဝင်ပြီ ဖြစ်သော ကြောင့် ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လ ၁ ရက်မှစ၍ ဒီဇယ်ဆီ တင်သွင်းမှုကို ရပ်တန့်မည်ဖြစ်ကြောင်း Sepuluh Nopember နည်းပညာကျောင်း၌ ဧပြီလ ၁၉ ရက်နေ့တွင် ပြောကြားခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။

    စားအုန်းဆီကို လောင်စာဆီ အစားထိုးအဖြစ် အသုံးပြုခြင်းဖြင့် အမျိုးသားအဆင့် စွမ်းအင် ဖူလုံမှုရရှိရေးကဏ္ဍကို အားကောင်းလာစေရန် အင်ဒိုနီးရှားအစိုးရ၏ ကြိုးပမ်းမှုတစ်ခု ဖြစ်ကြောင်း ၎င်းက ဆိုသည်။

   စားအုန်းဆီကို ဒီဇယ်ဆီ သာမက ဓာတ်ငွေ့နှင့် အီသနောတို့ကိုလည်း ပြုပြင် ထုတ်လုပ် နိုင်ပြီး လက်ရှိအချိန်တွင် ထုတ်လုပ်မှုဆိုင်ရာ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုကို အရှိန်မြှင့်တင် ဆောင်ရွက်လျက် ရှိ ကြောင်း အင်ဒိုနီးရှား၏ အနာဂတ် စွမ်းအင်ဖြစ်ပြီး အဆိုပါစွမ်းအင်ကို စားအုန်းဆီ အရင်းအမြစ်မှ ရရှိကြောင်း၊  စားအုန်းဆီသည် ဒီဇယ်ဖြစ်လာနိုင်သကဲ့သို့ ဓာတ်ငွေ့အဖြစ်လည်း ဖြစ်လာမည်ဟု ဝန်ကြီးက ဆက်လက်ပြောကြားခဲ့သည်။

    အင်ဒိုနီးရှား အစိုးရအနေဖြင့်  အသေးစားလုပ်ငန်းအဖြစ် ဆောင်ရွက်လျက်ရှိသည့် စားအုန်း ဆီကို အခြေခံ၍ ထုတ်လုပ်သည့်ဓာတ်ငွေထုတ်လုပ်ခြင်းကို အကြီးစားလုပ်ငန်းအဖြစ် တိုးတက် လာစေရန် နိုင်ငံပိုင်ဆီအုန်းစိုက်ခင်းများဆိုင်ရာ ကုမ္ပဏီ (PTPN IV) နှင့် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်လျက် ရှိကြောင်း အောင်မြင်မှုရရှိပါက အကြီးစားလုပ်ငန်းကို တိုးချဲ့ဆောင်ရွက်မည်ဖြစ်ပြီး အင်ဒိုနီးရှား ၏ အနာဂတ်မှာ တောက်ပလာမည်ဖြစ်ကြောင်း ၎င်းက ပြောကြားခဲ့ကြောင်း သိရှိရပါသည်။

     Sepuluh Nopember နည်းပညာကျောင်းက ဆောင်ရွက်ထားရှိသည့် လျှပ်စစ်ထွန်စက် အပါအဝင် နည်းပညာဆိုင်ရာ ဆန်းသစ်တီထွင်မှုများအပေါ် ကုန်ကျစရိတ် ပိုမိုသက်သာစေရေး နှင့် ထိထိရောက်ရောက်ဖြစ်အောင် ဆောင်ရွက်ကြစေလိုကြောင်း၊ လျှပ်စစ်ထွန်စက်သည် ဒီဇယ်ကို အသုံးပြုရန်မလိုအပ်ဘဲ လျှပ်စစ်ကိုသာအသုံးပြုထားခြင်းကြောင့် စိုက်ပျိုးရေး ဝန်ကြီးဌာနအနေ ဖြင့် စမ်းသပ်အသုံးပြုရန်အတွက် လျှပ်စစ်ထွန်စက် ၁၀ လုံးကို မှာယူထားကြောင်း၊ အင်ဒိုနီးရှား စိုက်ပျိုးရေးဝန်ကြီးက နည်းပညာကျောင်းသို့ ရောက်ရှိစဉ်အတွင်း ပြောကြားခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။

     ထုတ်လုပ်လိုက်သည့် လျှပ်စစ်ထွန်စက်များသည် ပုံမှန်ဈေးနှုန်းထက် တစ်ဝက်ခန့်သာ ကုန်ကျမှာဖြစ်ကြောင်း၊ ဒီဇယ်ကို အသုံးပြုရန်မလိုအပ်ဘဲ လျှပ်စစ်ကိုသာ အသုံးပြုရမှာ ဖြစ် ကြောင်း၊ စီးပွားရေးအရလည်း တွက်ခြေကိုက်စေမည်ဖြစ်ကြောင်း အင်ဒိုနီးရှား စိုက်ပျိုးရေး ဝန်ကြီးက ပြောကြားခဲ့ကြောင်း သတင်းရရှိပါသည်။

Source: Antara News, 19 April, 2026(လယ်ယာထွက်ကုန်များနှင့် အဓိကသွင်းကုန်များ၏ နိုင်ငံတကာဈေးကွက်စောင့်ကြည့်လေ့လာရေးအဖွဲ့)