ပြည်ပကုန်သွယ်မှုသတင်းများ

    ဆန်ပမာဏတန်ချိန် ၃၇၀ သိန်းရှိသော ဗဟိုသိုလှောင်ရုံရှိ ဆန်စပါးသိုလှောင်မှုပမာဏ စံ ချိန်တင်မြင့်တက်လာပြီး ဆန်သိုလှောင်မှုစုစုပေါင်းသည် တန်ချိန် ၆၇၉.၃၂သိန်း ရှိကြောင်း၊  အများ ပြည်သူဖြန့်ဖြူးရေးစနစ် (PDS)အတွက် နှစ်စဉ်လိုအပ်သော ဆန်ပမာဏမှာ တန်ချိန် ၄၁၀ သိန်း ခန့် ရှိသောကြောင့် ဝယ်လိုအား မှေးမှိန်နေသည့် ယခုအခြေအနေတွင် အစိုးရအနေဖြင့် ဆန်သို လှောင်မှုများကို ဈေးကွက်သို့ ရောင်းချရန် နည်းလမ်းများကို မကြာမီ ရှာဖွေဆောင်ရွက်ရန် လိုအပ် နေကြောင်း သိရှိရသည်။

    ၂၀၂၆ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၁ ရက်နေ့စာရင်းများအရ အိန္ဒိယစားနပ်ရိက္ခာကော်ပိုရေးရှင်း (FCI) တွင် ယခင်နှစ်ကထက် ၆ ရာခိုင်နှုန်း တိုးတက်ခဲ့သည့် ဆန်တန်ချိန် ၃၀၉.၃၈သိန်း၊ ယခင် နှစ်ကထက် ၁၆ ရာခိုင်နှုန်း တိုးတက်ခဲ့သည့် စပါးတန်ချိန် ၅၅၂.၁၅သိန်းနှင့် ယခင်နှစ်ကထက် ၄၉ ရာခိုင် နှုန်း တိုးတက်ခဲ့သည့် ဂျုံတန်ချိန်၂၇၄.၆၃ သိန်းတို့ကို သိုလှောင်ထားကြောင်း သိရှိရသည်။

   လက်ရှိ ဆန်သိုလှောင်မှုသည် ဇန်နဝါရီလ ၁ ရက်နေ့အထိ သတ်မှတ်ထားသော သိုလှောင် စံချိန်ဖြစ်သည့် တန်ချိန် ၇၆.၁သိန်း၏  ၉ဆခန့် ရှိနေပြီး ဂျုံသိုလှောင်မှုမှာမူ တန်ချိန် ၁၃၈သိန်း၏ နှစ်ဆနီးပါးအထိ ရှိနေကြောင်း၊ အစိုးရသည် နိုဝင်ဘာလ ၁ ရက်မှစတင်၍ အီသနော ထုတ်လုပ်ရန် နှင့် ဆန်တန်ချိန် ၁ တန်လျှင် ရူပီး၂၃,၂၀၀ဖြင့် ဈေးလျှော့ရောင်းချရန် ဆန်တန်ချိန် ၅၂ သိန်းကို သတ်မှတ်ခွဲဝေပြီး ဖြစ်ကြောင်းနှင့် အဆိုပါဈေးနှုန်းမှာ ဆန်တန်ချိန်၁တန်လျှင် ခန့်မှန်းစီးပွားရေး ကုန်ကျစရိတ် ရူပီး ၄၁,၇၃၃.၄၀အောက် လျော့နည်းနေကြောင်း သိရှိရသည်။

    FCI ၏ အကြီးတန်းအရာရှိအဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သူ တစ်ဦးကပြောသည်မှာ အစိုးရ သည် ဗဟိုသိုလှောင်ရုံမှဆန်များကို အများဆုံး ရောင်းချနိုင်ရန် ကြိုးပမ်းလျက်ရှိကြောင်း၊ FCI ထံမှ ဆန်ဝယ်ယူမှု ပိုမိုများလာစေရန် စပါးအခြေပြု အီသနောစက်ရုံများအနေဖြင့် ကုန်ပစ္စည်းများ ထုတ်လုပ်ရာတွင် အသုံးပြုသည့်ကုန်ကြမ်းအဖြစ် ဆန်စပါးမှ အနည်းဆုံး ၄၀ ရာခိုင်နှုန်း ထုတ်လုပ် ရန်လည်း တောင်းဆိုပြီးဖြစ်ကြောင်း၊ အများပြည်သူဖြန့်ဖြူးရေးစနစ် (PDS)အောက်၌ အကျုံးဝင် သော ဆန်ပမာဏကို (လက်ရှိ အကျိုးခံစားခွင့်ရှိသူတစ်ဦးလျှင် တစ်လ ၅ ကီလိုဂရမ်) မြှင့်တင်ခြင်း နည်းလမ်းဖြင့်ဖြစ်စေ မိတ်ဖက်များမှတစ်ဆင့် အရောင်းနယ်ပယ်ထဲသို့ တိုက်ရိုက်ဝင်ရောက်ခြင်း စသည့် နည်းလမ်းများဖြင့် ဖြစ်စေ ယခုအခါ ပိုလျှံနေသော ဆန်များကို ဖြေရှင်းရန် နည်းလမ်း နည်းပါးလျက်ရှိကြောင်း သိရှိရသည်။

    သို့ရာတွင် စပါးဝယ်ယူမှုနှင့် စပါးအမျိုးအစား အမျိုးမျိုး ပြောင်းလဲစိုက်ပျိုးရေးတို့အကြား အချိတ်အဆက်ရှိရှိ ဆောင်ရွက်ရေးကို ထည့်သွင်းစဉ်းစားရန် အရေးကြီးသည့်အတွက် စိုက်ပျိုးရေး ဝန်ကြီးဌာနနှင့် စားနပ်ရိက္ခာ ဝန်ကြီးဌာနတို့အနေဖြင့် အဆိုပါပြဿနာကို အဖြေရှာရန် အတူတကွ ညှိနှိုင်းဆောင်ရွက်သင့်ကြောင်း FCI၏ အကြီးတန်းအရာရှိက ပြောကြားခဲ့သည်။ ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ မတ် လ ၃၁ ရက်နေ့အထိ FCI၌ ၎င်းတို့ကိုယ်ပိုင် သိုလှောင်မှု တန်ချိန်စုစုပေါင်း ၄၅၈.၇၁သိန်းရှိပြီး ပြည် နယ်အဖွဲ့အစည်းများနှင့် ပူးပေါင်း၍ သိုလှောင်မှုအားဖြင့် တန်ချိန် ၄၁၃.၅၁ သိန်း ရှိကြောင်း၊ ထို့ ကြောင့် ဗဟိုသိုလှောင်ရုံ၌ ကောက်ပဲသီးနှံ သိုလှောင်မှု တန်ချိန်စုစုပေါင်း ၈၇၂.၂၂ သိန်းအထိ ရှိ လာကြောင်း သိရှိရသည်။

    ကျွမ်းကျင်သူများက အဆိုပါ ကောက်ပဲသီးနှံ သိုလှောင်မှုသည် နောက်ထပ် ပြဿနာ တစ် ရပ်ဖြစ်ကြောင်း ပြောကြားထားပြီး FCIသည် ဆန်စက်များထံမှ ဆန်ကို လက်ခံရယူမှု နှေးကွေးနေ သည့်အပြင် ကြိတ်ခွဲမှု မပြုလုပ်ရသေးသော စပါးအမျိုးအစားအောက်တွင် သီးခြားစာရင်းသွင်း ထားခြင်းကြောင့် ဖြစ်သည်။

     စျေးကွက်ဖွင့်ရောင်းချမှု အစီအစဉ် (OMSS) အောက်တွင် FCI သည် ၂၀၂၄-၂၀၂၅ဘဏ္ဍာနှစ် အတွင်း ဆန်တန်ချိန် ၃၃ သိန်းခန့် (အိန္ဒိယနိုင်ငံ၏ Bharat ဆန်အစီအစဉ်အတွက် သမဝါယမအဖွဲ့ များသို့ ရောင်းချခဲ့သည့် ဆန်တန်ချိန် ၁၃ သိန်းကျော်အပါအဝင်) ရောင်းချခဲ့ကြောင်း၊ သမဝါယမ အဖွဲ့များသည် Bharat ဆန်အစီအစဉ်အတွက် ဆန်တန်ချိန် ၆၆,၇၁၈ကိုသာ ရယူခဲ့သည့်အတွက် ၂၀၂၆ခုနှစ်တွင် စျေးကွက်ဖွင့်ရောင်းချမှု အစီအစဉ်မှာ ဧပြီလမှ ဒီဇင်ဘာလအတွင်း ဆန်တန်ချိန် ၁၃.၆ သိန်းအထိ နှေးကွေးသွားခဲ့သည်။

     အဆိုပါ အတောအတွင်း အစိုးရသည် ဂျုံကြိတ်စက်ရုံများ (ဂျုံမှုန့်ကြိတ်သူများ) အား ၂၀၂၆ ခုနှစ် ဧပြီလအတွက် ၎င်းတို့၏ လစဉ်ကြိတ်ခွဲမှု စွမ်းရည်၏ ၆၀ ရာခိုင်နှုန်းကို သိုလှောင်ခွင့် ပြုခဲ့ ခြင်းမှာ ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လတွင် ထုတ်ပြန်ခဲ့သော ယခင်အမိန့်ကြော်ငြာစာက ဧပြီလအတွက် မည်သည့် ပမာဏမျှ သိုလှောင်ခွင့် ခွင့်ပြုချက် မပေးခဲ့သောကြောင့် ဖြစ်သည်။

Source: The Hindu Business Line, January 18, 2026(လယ်ယာထွက်ကုန်များနှင့် အဓိကသွင်းကုန်များ၏ နိုင်ငံတကာဈေးကွက်စောင့်ကြည့်လေ့လာရေးအဖွဲ့)

      ဗီယက်နမ်စားနပ်ရိက္ခာအသင်း (VFA) ၏ ဥက္ကဋ္ဌဖြစ်သူ Do Ha Nam က ၂၀၂၆ ခုနှစ်သည် အခက်အခဲနှင့် စိန်ခေါ်မှုများစွာ ရှိနေကြောင်း၊ ကမ္ဘာ့စားနပ်ရိက္ခာထုတ်လုပ်မှု လွန်ကဲနေခြင်းသည် ဗီယက်နမ်အပါအဝင် နိုင်ငံအားလုံး၏ ပို့ကုန်လုပ်ငန်းအပေါ် သိသိသာသာ သက်ရောက်မှု ရှိ ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။

      Do Ha Nam ၏ ပြောကြားချက်အရ ဗီယက်နမ်နိုင်ငံသည် ၂၀၂၆ ခုနှစ်တွင် ဆန်တန်ချိန် ၇ သန်းခန့် တင်ပို့ရန် လျာထားကြောင်း၊ ၎င်းပမာဏသည် ယခင်နှစ်က တင်ပို့ခဲ့သည့် တန်ချိန် ၈ သန်း အောက် လျော့နည်းသွားခြင်းဖြစ်ပြီး ၂၀၃၀ ပြည့်နှစ်တွင် တန်ချိန် ၄ သန်းအထိ တဖြည်းဖြည်း လျှော့ချသွားရန် စီစဉ်ထားကြောင်း သိရသည်။

      ယခုကဲ့သို့ လျှော့ချရခြင်းမှာ ဈေးကွက်အခြေအနေတစ်ခုတည်းကြောင့် မဟုတ်ဘဲ ၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ မေလတွင် ဝန်ကြီးချုပ်က ထုတ်ပြန်ခဲ့သည့် ဆုံးဖြတ်ချက်အမှတ် ၅၈၃အရ ဆန်စပါး လုပ်ငန်း ကဏ္ဍ၏ မဟာဗျူဟာမြောက် အပြောင်းအလဲတစ်ခုဖြစ်ကြောင်း၊ ထုတ်လုပ်မှုပမာဏ လျှော့ချ ခြင်းနှင့်အတူ နိုင်ငံအနေဖြင့် အရည်အသွေးမြှင့်တင်ခြင်းနှင့် တန်ဖိုးမြှင့် ထုတ်ကုန်များ ထုတ်လုပ် ရန် ပိုမိုအာရုံစိုက်သွားမည်ဖြစ်ပြီး အဆင့်မြင့်ဈေးကွက်ဝေစုများကို ရည်မှန်းထားကြောင်း Do Ha Nam က ပြောကြားခဲ့သည်။

      သို့ရာတွင် ၂၀၂၆ ခုနှစ်၌ စိန်ခေါ်မှုများစွာ ရှိနေကြောင်း Do Ha Namက ဝန်ခံပြောကြား ခဲ့သည်။ ဇန်နဝါရီလအတွင်း ဗီယက်နမ်သည် ဖိလစ်ပိုင်နိုင်ငံသို့ ဆန်တန်ချိန် ၂၅၀,၀၀၀ ခန့် တင်ပို့ နိုင်ခဲ့သော်လည်း ၂၀၂၅ ခုနှစ်မှ ဆန်လက်ကျန်ပမာဏ အများအပြား ရှိနေခြင်းကြောင့် ဈေးနှုန်းမှာ သိသိသာသာ ပြောင်းလဲမှု မရှိခဲ့ပေ။ ထို့အပြင် ဖိလစ်ပိုင်နိုင်ငံ၏ သွင်းကုန်ခွင့်ပြုပမာဏစနစ် ကြောင့် ဗီယက်နမ်သည် အထူးသဖြင့် ရိတ်သိမ်းရာသီ အထွက်နှုန်းမြင့်ချိန်များတွင် ဆန်တင်ပို့ရန် အခက်အခဲ ကြုံတွေ့နေရသည်။

      ထို့ကြောင့် လာမည့် ဆောင်းရာသီနှင့် နွေဦးရာသီများ၏ စပါးရိတ်သိမ်းချိန်အတွင်း လယ် သမားများအတွက် ဆန်ဈေးနှုန်းပြဿနာကို ဖြေရှင်းနိုင်ရန် အစိုးရနှင့် သက်ဆိုင်ရာ ဝန်ကြီးဌာန များသည် ရိတ်သိမ်းရာသီတွင် ဆန်များကို ယာယီသိုလှောင်ထားနိုင်ရန်အတွက် လုပ်ငန်းရှင်များ အား အထောက်အပံ့ဖြစ်ဖွယ် အခြေအနေများ ဖန်တီးပေးသင့်ကြောင်း Do Ha Namက အကြံပြုခဲ့ သည်။ ထို့အပြင် ဂါနာနှင့် စင်ကာပူ ကဲ့သို့သော နိုင်ငံများနှင့် အစိုးရအချင်းချင်း ချိတ်ဆက်ဆောင် ရွက်သည့်စာချုပ်များကို အားပေးမြှင့်တင်ခြင်းသည်လည်း ပိုမိုကောင်းမွန်သည့် အကျိုးကျေးဇူးများ ရရှိလိမ့်မည်ဟု ၎င်းက ပြောကြားခဲ့သည်။

    ဗီယက်နမ်နိုင်ငံ၏ ဆန်တင်ပို့မှုသည် ၂၀၂၄ ခုနှစ်တွင် တန်ချိန် ၉.၂ သန်း (ဝင်ငွေ အမေရိကန် ဒေါ်လာ ၅.၈ ဘီလီယံ)အထိ စံချိန်တင် မြင့်တက်ခဲ့ရာမှ ၂၀၂၅ ခုနှစ်တွင်မူ တန်ချိန် ၈ သန်း (ဝင်ငွေ အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၄.၁ ဘီလီယံ)  အထိ လျော့ကျသွားခဲ့ကြောင်း သိရှိရသည်။

Source: Vietnam Net Global, 19 January 2026(လယ်ယာထွက်ကုန်များနှင့် အဓိကသွင်းကုန်များ၏ နိုင်ငံတကာဈေးကွက်စောင့်ကြည့်လေ့လာရေးအဖွဲ့)

            မြန်မာနိုင်ငံမှ စိုက်ပျိုးထွက်ရှိသော ဒူးရင်းသီးများကိုပြည်ပစျေးကွက်သို့ ထိုးဖောက်နိုင်ရန် စီစဥ်ဆောင်ရွက်လျက်ရှိကြောင်း မြန်မာနိုင်ငံသစ်သီးဝလံ၊ ပန်းမန်နှင့်ဟင်းသီးဟင်းရွက်စိုက်ပျိုး ထုတ်လုပ်ရောင်းချသူများထံမှ သိရပါသည်။ တရုတ်နိုင်ငံသည် နှစ်စဥ်အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၁၀ဘီလီယံခန့်ရှိသော ဒူးရင်းသီးများကို ပြည်ပနိုင်ငံများမှဝယ်ယူတင်သွင်းလျက်ရှိပြီး လက်ရှိတွင် ဗီယက်နမ်နိုင်ငံမှ အမေရိကန်ဒေါ်လာ၄ဘီလီယမ်ခန့်၊ ထိုင်းနိုင်ငံမှ အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၄ဘီလီယမ်ခန့်နှင့်မလေးရှားနိုင်ငံမှ အမေရိကန်ဒေါ်လာ၂ဘီလီယမ်ခန့် တင်ပို့လျက်ရှိရာ မြန်မာနိုင်ငံ အနေဖြင့်လည်း စျေးကွက်ရရှိရန် ကြိုးပမ်းဆောင်ရွက်မည်ဖြစ်ကြောင်း သိရသည်။ ယခုအခါ မြန်မာ့ဒူးရင်းသီးများကို ပြည်ပသို့တင်ပို့ရောင်းချနိုင်ရေးအတွက် မြန်မာနိုင်ငံ ဒူးရင်းစိုက်ပျိုးထုတ်လုပ်ရောင်းချသူများ အသင်းကိုလည်းဖွဲ့စည်းထားပြီးဖြစ်ရာ ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး၊ ပဲခူးတိုင်း ဒေသကြီး၊ တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး၊ ကရင်ပြည်နယ်နှင့် မွန်ပြည်နယ်တို့မှ တိုင်းဒေသကြီး၊ ပြည်နယ်အဆင့်ဖွဲ့စည်းထားသည့်အသင်းများကို စုစည်းကာနိုင်ငံအဆင့်ဖွဲ့စည်းထားခြင်းဖြစ်သည်။ 

          လက်ရှိတွင် ပြည်တွင်း၌ဒူးရင်းသီးမျိုးကွဲပေါင်း ၁၈မျိုးခန့်ရှိသည့်အနက် စျေးကွက်သေချာသည့် ဒူးရင်းသီးမျိုးများကို အရည်အသွေးမြှင့်တင်ကာတရုတ်နိုင်ငံအပါအဝင် ပြည်ပစျေးကွက်သို့ တင်ပို့ရောင်းချနိုင်ရန် စီစဥ်ဆောင်ရွက်မည်ဖြစ်ကြောင်း၊ အာရှနိုင်ငံများထဲတွင် တရုတ်နိုင်ငံနှင့် ဂျပန်နိုင်ငံတို့သည် ဒူးရင်းသီးစားသုံးမှုမြင့်မားသောနိုင်ငံများဖြစ်ကြပြီး နှစ်စဥ်ပြည်ပမှ ဒူးရင်းသီးတန်ချိန် အမြောက်အများတင်သွင်းလျက်ရှိကြောင်း သိရှိရပါသည်။

DOCA(ပဲခူး)

    ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီးသည် လယ်ယာစိုက်ပျိုးရေးကဏ္ဍတွင် နိုင်ငံအတွက်အားထားရသော တိုင်းဒေသကြီးတစ်ခုဖြစ်ပြီး မိုးစပါးစိုက်ဧက (၃၇) သိန်းကျော်နှင့် နွေစပါးစိုက်ဧက (၁၅) သိန်းကျော် စုစုပေါင်းစိုက်ဧက (၅၂) သိန်းကျော်နှစ်စဉ်စိုက်ပျိုးထုတ်လုပ်လျက်ရှိကြောင်း သိရသည်။

   ဒေသတွင်း စားသုံးမှုဖူလုံရုံသာမက ပိုလျှံသည့် ဆန် ၊ ဆန်ထွက်ပစ္စည်းများကို ပြည်တွင်း ဈေးကွက်နှင့် ပြည်ပသို့ တင်ပို့ရောင်းချလျက်ရှိသလို ဈေးနှုန်းပိုမိုရရှိသည့် ပေါင်းဆန်များကိုလည်း တိုင်းအတွင်းရှိ ပေါင်းဆန် စက်ရုံ (၁၄) စက်မှ ကြိတ်ခွဲထုတ်လုပ်၍ ရန်ကုန်မှတစ်ဆင့်အိန္ဒိယနိုင်ငံနှင့် စင်ကာပူနိုင်ငံ များသို့ အဓိက တင်ပို့ရောင်းချလျက်ရှိကြောင်း သိရသည်။

    ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီးအတွင်း ပြည်ပဈေးကွက်ဈေးနှုန်း ပိုမိုရရှိသည့်အတွက် ပေါင်းဆန် ကြိတ်ခွဲ ထုတ်လုပ်နိုင်မှု ပမာဏမှာ တစ်နှစ်လျှင် ခန့်မှန်း ၂၅၄၄၆၀ တန်ထုတ်လုပ်လျက်ရှိပြီး ၂၀၂၅-၂၀၂၆ ဘဏ္ဍာနှစ်အတွက် ဧပြီလမှ ဇန်နဝါရီလအထိ ပေါင်းဆန်တန် ၃၉၃၄၈  ၊ ၇၈၆,၉၆၀ အိတ် တင်ပို့ ရောင်းချခဲ့ကြောင်း သိရသည်။

DOCA (ဧရာဝတီ)

       အီရန်နှင့် စီးပွားရေးလုပ်ကိုင်သည့် မည်သည့်နိုင်ငံမဆို မည်သည့်စီးပွားရေးလုပ်ငန်းမဆို ၂၅ ရာခိုင်နှုန်း အခွန်နှုန်းထား ပေးဆောင်ရမည်ဟု အမေရိကန် သမ္မ ဒေါ်နယ်ထရမ့်က ဇန်နဝါရီလ ၁၂ ရက်နေ့တွင် ပြောကြားခဲ့သည်။ အဆိုပါအမိန့်သည် ချက်ချင်းအကျိုးသက်ရောက်မည်ဖြစ်ကြောင်း ထရမ့်က Truth Social တွင် ကြေညာခဲ့သည်။ ထရမ့်က ၎င်း၏ အစိုးရသည် စစ်ရေးအရ အရေးယူဆောင်ရွက်မှု အပါအဝင် “အလွန်အားကောင်းသော ရွေးချယ်စရာအချို့” ကို စဉ်းစားနေကြောင်း အကြိမ်ကြိမ် ခြိမ်းခြောက်ခဲ့ပြီး အီရန်အပေါ် ဝါရှင်တန်၏ စီးပွားရေးဖိအားပေး လှုပ်ရှားမှုတွင် နောက်ဆုံးမြင့်တက်လာသည့် ကြေညာချက်သည် အမှတ်အသားပြုနေသည်။ အိမ်ဖြူတော်ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ Karoline Leavitt က တနင်္လာနေ့အစောပိုင်းတွင် အီရန်ကို ကိုင်တွယ်ဖြေရှင်းရန် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုအတွက် သံတမန်ရေးနည်းလမ်းသည် ဦးစားပေး နည်းလမ်းအဖြစ် ဆက်လက်တည်ရှိနေသော်လည်း လိုအပ်ပါက စစ်ရေးနည်းလမ်းများကို ထရမ့်အစိုးရမှ ပယ်ချမည်မဟုတ်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။ သံတမန်ရေးသည် ပထမရွေးချယ်မှုဟု  သမ္မတထရမ့်က အမြဲတမ်းပြောကြားကြောင်း Leavitt က Fox News တွင် ပြောကြားခဲ့ကြောင်း သိရှိရပါသည်။

Source: Xinhua                                                                         

DOCA(ရန်ကုန်)