ပြည်ပကုန်သွယ်မှုသတင်းများ

           စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ကန့်ဘလူခရိုင်၊ ကန့်ဘလူမြို့နယ်သည် စိုက်ပျိုးရေးလုပ်ငန်းများ ဖြစ်သည့် စပါး၊ မြေပဲ၊ နှမ်း၊ နေကြာ၊ ပဲစင်းငုံ၊ မတ်ပဲနှင့် ပဲမျိုးစုံ စသည့်သီးနှံမျိုးစုံ စိုက်ပျိုးလျက်ရှိရာ နိုင်ငံခြားဝင်ငွေရှာဖွေပေးနေသည့် ပြည်ပပို့ကုန် မတ်ပဲသီးနှံကို ကန့်ဘလူမြို့နယ် မြေထူးကျေးရွာ၊ ထန်းကုန်းကျေးရွာနှင့် အခြားသောကျေးရွာများတွင် စိုက်ပျိုးလျက်ရှိကြောင်း ကြေးတိုင်နှင့် မြေစာ ရင်းဦးစီးဌာန၏ စာရင်းများအရ သိရသည်။

      ကန့်ဘလူမြို့နယ်၌ ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလ တတိယပတ်အတွင်း ဈေးနှုန်းများမှာ မတ်ပဲ တစ်တင်းလျှင် ၉၃၀၀၀ ကျပ်၊ မတ်ပဲ(ဂျပန်)တစ်တင်းလျှင် ၉၈၀၀၀ ကျပ်နှုန်းတို့ဖြင့် အရောင်းအဝယ် ဖြစ်လျက်ရှိကြောင်း၊ ယခင်အပတ်၏ ဈေးနှုန်းနှိုင်းယှဉ်ပါက မန္တလေးမြို့ရှိပွဲရုံများ၊ ကုန်စည်ဒိုင်များ တွင် အရောင်းအဝယ်အေး၍ တတိယပတ်အတွင်း မတ်ပဲတစ်တင်းလျှင် ကျပ် ၄၀၀၀နှင့် မတ်ပဲ (ဂျပန်)တစ်တင်းလျှင် ကျပ် ၅၀၀၀ ဈေးနှုန်းကျဆင်းသွားကြောင်း၊  မန္တလေးပဲဈေးကွက်၏ အရောင်းအဝယ်ဖြစ်မှုနှင့် ဈေးနှုန်းအတက်၊အကျပေါ် မူတည်၍ ဈေးနှုန်းအပြောင်းအလဲဖြစ် လျက်ရှိကြောင်း သီးနှံရောင်းဝယ်ရေး လုပ်ငန်းရှင်များထံမှ သတင်းရရှိသည်။

DOCA(စစ်ကိုင်း)

   ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံ၏ အမျိုးသားပို့ကုန် လျာထားချက်များကို အောင်မြင်စွာအကောင် အထည်ဖော်နိုင်ရေးအတွက် ဆန်စက်ပိုင်ရှင်များအနေဖြင့် စပါးဝယ်ယူမှုကို တိုးမြှင့်ရန်နှင့် ပို့ကုန် လုပ်ငန်းရှင်များ၊ စက်မှုဇုန်ဆိုင်ရာ အဓိက လုပ်ငန်းရှင်များနှင့် ပိုမိုနီးကပ်စွာ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက် ကြရန် စိုက်ပျိုးရေးနှင့် ကျေးလက်ဒေသ ဖွံ့ဖြိုးရေးဘဏ် (ARDB) ၏ အမှု ဆောင်အရာရှိချုပ် Kao  Thach က တိုက်တွန်းနှိုးဆော်လိုက်သည်။

   ၂၀၂၆ ခုနှစ်တွင် ဆန်တန်ချိန် ၁ သန်း တင်ပို့ရေး ရေရှည်လျာထားချက်ကို ပံ့ပိုးပေးနိုင်ရန် အတွက် စပါးဈေးနှုန်းများတည်ငြိမ်စေရေးနှင့် လည်ပတ်ငွေထောက်ပံ့ပေးခြင်းတို့ဖြင့် ကမ္ဘောဒီးယား နိုင်ငံ၏ ဆန်ထုတ်လုပ်မှု တန်ဖိုးကွင်းဆက် (Rice Value Chain) ကို ပိုမိုခိုင်မာအောင် မြှင့်တင် ဆောင်ရွက်သွားမည်ဟု အစိုးရနှင့်ပုဂ္ဂလိကကဏ္ဍခေါင်းဆောင်များက ကတိပြုပြောကြားခဲ့ကြသည်။ အဆိုပါ ကတိကဝတ်ပြုမှုကို ၁၂-၉-၂၀၂၆ ရက် (စနေနေ့)တွင် ဗာတမ်ဘန်း (Battambang) ပြည်နယ်၌ ကျင်းပပြုလုပ်သောအစည်းအဝေးတွင် စိုက်ပျိုးရေးနှင့် ကျေးလက်ဒေသဖွံ့ဖြိုးရေးဘဏ် (ARDB) ၏ အမှုဆောင်အရာရှိချုပ် Kao Thach က သဘာပတိအဖြစ် ဆောင်ရွက်၍ ကမ္ဘောဒီးယား ဆန်စပါး အဖွဲ့ချုပ် (CRF) ဒါရိုက်တာဘုတ်အဖွဲ့ ဥက္ကဋ္ဌ Chan Sokheang၊ CRF ဥက္ကဋ္ဌ Lay Chhun Hour နှင့် ဆန်စက်များ၊ ပို့ကုန်ကုမ္ပဏီများမှ ကိုယ်စားလှယ်များ တက်ရောက်ခဲ့ကြသည်။

    ထိုအစည်းအဝေး၌ စပါးဝယ်ယူစုဆောင်းမှုနှင့်စပ်လျဉ်း၍ တိုးတက်ဖြစ်ထွန်းမှုများကို ပြန်လည်သုံးသပ်ရန်နှင့် ကမ္ဘောဒီးယား၏ ရွှေဖြူ (White Gold) ဟု တင်စားခေါ်ဝေါ်ကြသည့် ဆန် တန်ချိန် ၁ သန်း တင်ပို့ရေး ရည်မှန်းချက်အောင်မြင်စေရန် ဆောင်ရွက်ရမည့် နည်းလမ်းများကို အဓိက ထားဆွေးနွေးသွားရန်ဖြစ်ကြောင်း Thach က ပြောကြားခဲ့သည်။

    ၂၀၁၀ ပြည့်နှစ်တွင် မူဝါဒကို စတင်မိတ်ဆက်ခဲ့ချိန်မှစ၍ ကျွန်ုပ်တို့သည် များပြားလှစွာသော ရှုပ်ထွေးသည့် စိန်ခေါ်မှုများနှင့် ရင်ဆိုင်ခဲ့ရပြီး ယင်းကိုလည်း လက်ခံအသိအမှတ်ပြုရမည် ဖြစ်ကာ အထူးသဖြင့် ၂၀၁၆ ခုနှစ်၌ မမျှော်လင့်ဘဲ စပါးဈေးနှုန်းများ အကြောင်းမဲ့ ထိန်းမရဘဲ ကျဆင်းသွား ခဲ့မှုလည်း ပါဝင်ကြောင်း ၎င်းက ဆက်လက်ပြောကြားခဲ့သည်။

    အခြေခံအဆောက်အအုံနှင့် မတည်ရင်းနှီးငွေ လိုအပ်ချက်များက စပါးဈေးနှုန်းများအပေါ် ရိုက်ခတ်မှုများ ရှိနေသော်လည်း ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံသည် ၎င်း၏ ဆန်စပါးကဏ္ဍကို ဆက်လက် အရှိန်ဟုန်မြှင့် မြှင့်တင်လျက်ရှိသည်။ တစ်နှစ်လျှင် ဆန်တန်ချိန် ၁ သန်းနှင့်အထက် ပုံမှန်တင်ပို့ နိုင်ရေးအတွက် စိုက်ပျိုးရေးနှင့် ကျေးလက်ဒေသ ဖွံ့ဖြိုးရေးဘဏ် (ARDB) မှ ဘဏ္ဍာရေးဆိုင်ရာ ကူညီထောက်ပံ့မှုများကို မပျက်မကွက် ဆက်လက်ထောက်ပံ့ပေးသွားမည်ဖြစ်ကြောင်း Thach က ထပ်လောင်း၍ အတည်ပြုပြောကြားခဲ့သည်။

    နိုင်ငံတော်၏ ယခုနှစ် ဆန်တင်ပို့မှု လျာထားချက်ပြည့်မီအောင် ဆောင်ရွက်နိုင်ရေးအတွက် ဆန်စက်ပိုင်ရှင်များအနေဖြင့် စပါးဝယ်ယူစုဆောင်းမှုကို တိုးမြှင့်ရန်နှင့် ပို့ကုန်လုပ်ငန်းရှင်များ၊ အခြား အဓိကပါဝင်ပတ်သက်သူများနှင့် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုကို ပိုမိုခိုင်မာအောင် ပြုလုပ်ကြရန် ၎င်းက တိုက်တွန်းနှိုးဆော်ခဲ့သည်။ စပါးရိတ်သိမ်း ရာသီချိန်အတွင်း ဆန်စက်ပိုင်ရှင်များအနေဖြင့် စပါးများကို အချိန်ကိုက် ဝယ်ယူသိုလှောင်နိုင်စေရန်နှင့် ဈေးကွက်အတွင်း စပါးဈေးနှုန်းများ တည်ငြိမ်စေရေး ကူညီပေးနိုင်ရန်အတွက် အစိုးရပိုင်စိုက်ပျိုးရေးနှင့် ကျေးလက်ဒေသဖွံ့ဖြိုးရေး ဘဏ် (ARDB) အနေဖြင့် အမေရိကန်ဒေါ်လာ သန်း ၂၀၀ အထိရှိသော ပြန်လည်ပြည့်ဖြိုးနိုင်သည့် ချေးငွေအစီအစဉ် (Revolving Credit Facility) တစ်ခုကို ပြင်ဆင်ဆောင်ရွက်ပေးထားကြောင်း ၎င်းက ပြောကြား ခဲ့သည်။

    ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံသည် ၂၀၂၆ ခုနှစ်၏ ပထမ ၈ လအတွင်း ကြိတ်ခွဲပြီး ဆန်တန်ချိန် ၇၉၂,၂၁၂ တန် တင်ပို့နိုင်ခဲ့ပြီး ဝင်ငွေ အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၄၆၄ သန်း ရရှိခဲ့သည်။ အဆိုပါ တင်ပို့မှု များကို ကုမ္ပဏီ ၆၁ ခုက ကမ္ဘာတစ်ဝန်းရှိ ဈေးကွက် ၆၆ ခုသို့ ပို့ဆောင်ပေးခဲ့ခြင်း ဖြစ်ကြောင်း သိရ ပါသည်။

Source: KHMER TIMES, September 14, 2026    (လယ်ယာထွက်ကုန်များနှင့် အဓိကသွင်းကုန်များ၏ နိုင်ငံတကာဈေးကွက်စောင့်ကြည့်လေ့လာရေးအဖွဲ့)

    ကမ္ဘောဒီးယားဒေသတွင်း ဆန်တင်ပို့သည့် City Rice Import Export Co Ltd သည် အရှေ့တောင်အာရှဈေးကွက်သို့ ဆန်များတင်ပို့ရန် DILAI Trading Co Pte Ltd နှင့် ဆန်ဝယ်ယူရေး သဘောတူညီချက်တစ်ရပ် လက်မှတ်ရေးထိုးခဲ့ပြီးနောက် ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံသည် ဖိလစ်ပိုင်နိုင်ငံရှိ ယင်း၏ ဆန်တင်ပို့မှုဈေးကွက်ကို တိုးချဲ့ရန် ကြိုးပမ်းလျက်ရှိသည်။ အဆိုပါ သဘောတူညီချက်ကို စက်တင်ဘာလ ၁၄ ရက်နေ့တွင် စီးပွားရေးနှင့်ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေးဝန်ကြီး Cham Nimul ၊ ဝန်ကြီးဌာနအကြီးတန်းအရာရှိများနှင့် ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံဆိုင်ရာ ဖိလစ်ပိုင်သံရုံးကိုယ်စားလှယ် များ ရှေ့မှောက်တွင် လက်မှတ်ရေးထိုးခဲ့ကြခြင်း ဖြစ်သည်။

       အဆိုပါသဘောတူညီချက်သည် ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံ၏ ဆန်တင်ပို့သူများအတွက် စီးပွားရေး အခွင့်အလမ်းသစ်တစ်ရပ် ဖြစ်ပေါ်စေမည်ဖြစ်ပြီး ဖိလစ်ပိုင်နိုင်ငံနှင့် ကမ္ဘောဒီးယား နိုင်ငံအကြား စိုက်ပျိုးရေးကုန်သွယ်မှုနှင့် စီးပွားရေးပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုများကို ပိုမိုခိုင်မာစေရန် အထောက် အကူပြုမည်ဟု မျှော်လင့်ရသည်။

     ဝန်ကြီး Nimul က အဆိုပါသဘောတူညီချက်ကို ကြိုဆိုခဲ့ပြီး City Rice Import Export ၏ စီးပွားရေးတိုးတက်မှုကို ချီးကျူးခဲ့သလို ကမ္ဘောဒီးယားကို ဆန်တင်ပို့သည့်နိုင်ငံအဖြစ် ရွေးချယ်ခဲ့ သည့်အပြင် ကမ္ဘောဒီးယားဆန်၏ အရည်အသွေးနှင့် တင်ပို့နိုင်မှုစွမ်းရည်အပေါ် ယုံကြည်မှုထားရှိ သည့်အတွက် DILAI Trading ကို ကျေးဇူးတင်ရှိကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။ ဆက်လက်၍ အဆိုပါ သဘောတူညီချက်သည် ကုန်သွယ်ရေးအရောင်းအဝယ်တစ်ခုထက်ပိုကြောင်း ပြောကြားခဲ့ပြီး ကမ္ဘောဒီးယားဆန်အတွက် ပြည်ပဈေးကွက်များတိုးချဲ့ရန်၊ စားနပ်ရိက္ခာဖူလုံမှုကို ပိုမိုအားကောင်း စေရန်နှင့် ကမ္ဘောဒီးယားနှင့် ဖိလစ်ပိုင်တို့အကြား စီးပွားရေးနှင့်ကုန်သွယ်ရေး ပူးပေါင်းဆောင်ရွက် မှုကို ပိုမိုနက်ရှိုင်းစေရန်အတွက် အရေးပါသောမဟာဗျူဟာမြောက် ခြေလှမ်းတစ်ရပ် ဖြစ်ကြောင်း ပြောဆိုခဲ့သည်။

     ဝန်ကြီးက ကုမ္ပဏီနှစ်ခုလုံးအနေဖြင့် ကျွမ်းကျင်မှု၊ တာဝန်ယူမှု၊ ပွင့်လင်းမြင်သာမှုနှင့် နီးကပ်သော ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုတို့ကို အဓိကထား၍ အဆိုပါသဘောတူညီချက်ကို ပြည့်ဝစွာနှင့်  ထိရောက်စွာ အကောင်အထည်ဖော်ဆောင်ရွက်ကြရန် တိုက်တွန်းခဲ့သည်။ ထို့အပြင် ငွေပေးချေမှု တိကျမှန်ကန်မှု၊ အချိန်မီပေးပို့နိုင်မှု၊ ထုတ်ကုန်အရည်အသွေးနှင့် တည်ငြိမ်သော ထောက်ပံ့မှုတို့၏ အရေးပါပုံကိုလည်း အလေးပေးပြောကြားခဲ့သည်။

     ဝန်ကြီးဌာနက ဆန်တန်ဖိုးကွင်းဆက်တစ်လျှောက်ရှိ သက်ဆိုင်သူများနှင့် ကမ္ဘောဒီးယား ဆန်အဖွဲ့ချုပ်အနေဖြင့် ဆန်၏ အရည်အသွေးနှင့် ဘေးကင်းလုံခြုံမှုအပြင် ထုပ်ပိုးမှုဆိုင်ရာ စံချိန် စံညွှန်းများကို ဆက်လက်မြှင့်တင်ဆောင်ရွက်ရန်နှင့် “ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံ၏ ဆန်တင်ပို့မှု ဈေးကွက် ချဲ့ထွင်ရေးနှင့် ဈေးကွက်ကွဲပြားစုံလင်ရေး မဟာဗျူဟာ (၂၀၂၅–၂၀၃၀)” ကို အပြည့်အဝ အကောင် အထည်ဖော်ဆောင်ရွက်ရန် တိုက်တွန်းခဲ့သည်။

      အဆိုပါ မဟာဗျူဟာ၏ရည်ရွယ်ချက်မှာ ကမ္ဘောဒီးယားဆန်၏ ယှဉ်ပြိုင်နိုင်စွမ်းကို မြှင့်တင် ရန်နှင့် ဆန်တင်ပို့မည့် နိုင်ငံများနှင့် ဈေးကွက်များကို ပိုမိုချဲ့ထွင်ကာ ကွဲပြားစုံလင်အောင် ဆောင်ရွက် ခြင်းဖြင့် နိုင်ငံတကာဈေးကွက်တွင် ကမ္ဘောဒီးယားဆန်၏ ဈေးကွက်ဝေစုကို တိုးမြှင့်ရန် ဖြစ်သည်။

Source: Khmer Times, September 15, 2026(လယ်ယာထွက်ကုန်များနှင့် အဓိကသွင်းကုန်များ၏ နိုင်ငံတကာဈေးကွက်စောင့်ကြည့်လေ့လာရေးအဖွဲ့)

      အင်ဒိုနီးရှားစားအုန်းဆီအသင်း (GAPKI) ဥက္ကဋ္ဌ Mr. Eddy Martono က အစိုးရက ၂၀၂၇ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလတွင် အကောင်အထည်ဖော်နိုင်ရေး ဦးတည်ဆောင်ရွက်နေသည့် စားအုန်းဆီ အချိုးအစား ၆၀ % ပါဝင်သော ဇီဝဒီဇယ်ဆီ (B60) အစီအစဉ်သို့ အဆင့်မြှင့်တင်ထုတ်လုပ်ခြင်း မပြုမီ စားအုန်းဆီ အချိုးအစား ၅၀ % ပါဝင်သည့် ဇီဝဒီဇယ်ဆီ(B50) အကောင်အထည်ဖော်မှုကို ပိုမို တိုးတက်ကောင်းမွန်အောင် ဖော်ဆောင်သင့်ကြောင်း အကြံပြုပြောချက်များကို အင်ဒိုနီးရှား စားအုန်းဆီအသင်း (GAPKI) ၏ website ၌ စက်တင်ဘာလ ၁၄ ရက်နေ့တွင် ဖော်ပြထားပါသည်။

     အင်ဒိုနီးရှား စားအုန်းဆီအသင်း (GAPKI) ဥက္ကဋ္ဌ Eddy Martono က Metro TV ၏ "Zona Bisnis" အစီအစဉ်တွင် B60 ဇီဝဒီဇယ်ဆီ ဖော်ဆောင်ရေး အခွင့်အလမ်းနှင့် စိန်ခေါ်မှုများကို အင်တာဗျူးဖြေကြားခဲ့ပြီး စားအုန်းဆီအခြေခံစွမ်းအင်ကဏ္ဍအရှိန်မြှင့်ရန် အစိုးရ၏တွန်းအားပေးမှု ကြောင့် ဤအင်တာဗျူး ဖြစ်ပေါ်လာခြင်းဖြစ်ကြောင်း၊ ၎င်းက FAME ထုတ်လုပ်မှု လိုအပ်ချက် အတွက် စားအုန်းဆီကြမ်း (CPO)၊ စားအုန်းဆီ သို့မဟုတ် စွန့်ပစ်ဆီ (HVO) တို့ကို ရောစပ်မည့် B60 ဖော်မြူလာ ရွေးချယ်မှုများ အပါအဝင် မီသနော ထုတ်လုပ်ရန် ကျောက်မီးသွေးမှ ပြောင်းလဲရေး ကြိုးပမ်းမှုများကို ပြောကြားခဲ့ပြီး၊ လက်ရှိတွင် စားအုန်းဆီ ထောက်ပံ့နိုင်မှု လိုအပ်ချက်မှာ တန်ချိန် ၂ သန်းမှ ၃ သန်းကြား ရှိကြောင်း ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု ဒုတိယဝန်ကြီး၏ အဆိုကို ကိုးကား၍ ထုတ်ဖော် ပြောဆိုခဲ့သည်။

     Eddy က ၂၀၂၆ ခုနှစ်တွင် B50 အကောင်အထည်ဖော်မှုသည် သိသိသာသာပြဿနာများ မရှိဘဲ ဆက်လက်လုပ်ဆောင်နေကြောင်း၊ ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လတွင် စတင်ထုတ်လုပ်ပြီးနောက် နှစ်လ အကူးအပြောင်းကာလအတွင်း စားအုန်းဆီကြမ်းလိုအပ်ချက် လုံလောက်မှုရှိသည်ဟူသော အချက်ကို အလေးပေးပြောကြားခဲ့သည်။ သို့သော်လည်း မီသိုင်းလ် အက်စတာ အဆီအက်ဆစ် (Fatty Acid Methyl Ester- FAME) ထုတ်လုပ်မှု စွမ်းရည်သည် ကောင်းမွန်စွာ မလည်ပတ်နိုင်သေးဘဲ လက်ရှိသုံးစွဲမှုနှုန်းအရ FAME ထုတ်လုပ်မှုစွမ်းရည်သည် အမြင့်ဆုံး ၇၀ % နှင့် ၈၀ % ကြားရှိပြီး ယင်းအခြေအနေသည် ၂၀၂၇ ခုနှစ်တွင် အမှန်တကယ်သိသာလာမည်ဖြစ်ကြောင်း ၎င်းက မှတ်ချက် ပြုပြောကြားခဲ့သည်။

      Eddy က ၂၀၂၇ ခုနှစ်တွင် အမှန်တကယ် ကြုံတွေ့လာရမည့် စိန်ခေါ်မှုမှာ B60 ကို အကောင်အထည်ဖော်ရေး မဟုတ်ဘဲ လက်ရှိ B50 အသုံးပြုရန် သတ်မှတ်ထားသည့် မူဝါဒကို ရေရှည်တည်တံ့စွာ ဆက်လက်အကောင်အထည်ဖော်နိုင်ရေး ဖြစ်ကြောင်း ရှင်းပြခဲ့သည်။

   အယ်လ်နီညိုရာသီဥတု၏ သက်ရောက်မှုသည် ဆီအုန်းစိုက်ခင်းအများအပြားတွင် မျိုးအောင်ရန် ကြိုးပမ်းမှုကို အဟန့်အတားဖြစ်စေကြောင်း ၎င်းက မှတ်ချက်ပြုပြောကြားခဲ့သည်။ သို့သော်လည်း အာချေး (Aceh)၊ မြောက် ဆူမားတြား (North Sumatra)၊ အနောက် ဆူမတြား (West Sumatra)၊ ဘန်ကူလူ(Bengkulu)နှင့် ကလီမန်တန် မြောက်ပိုင်းစသည့် ဒေသများတွင် မိုးရွာသွန်းမှု ဆက်လက် ဖြစ်ပေါ်နေသောကြောင့် ထုတ်လုပ်မှုကျဆင်းမှုသည် ကနဦးခန့်မှန်းထား သလောက် ဆိုးရွားခြင်း မရှိနိုင်ကြောင်း ၎င်းက ဆိုသည်။

   အစောပိုင်း ခန့်မှန်းချက်များအရ ထုတ်လုပ်မှု တန်ချိန် ၅ သန်းအထိ ကျဆင်းသွားသည်ဟု ခန့်မှန်းထားသော်လည်း နောက်ဆုံးထွက်ရှိချက်များအရ ကျဆင်းမှုသည် တန်ချိန် ၃ သန်းအထိ ရှိနိုင် ကြောင်း ၎င်းက ပြောကြားခဲ့သည်။ ၂၀၂၅ ခုနှစ်တွင် ထုတ်လုပ်မှုသည် တန်ချိန် ၃၂ သန်း ရှိခဲ့ပြီး ၂၀၂၆ ခုနှစ်တွင် ထုတ်လုပ်မှု အတော်လေးတည်ငြိမ်နေကာ ၂၀၂၇ ခုနှစ်တွင်မူ ထုတ်လုပ်မှု အနည်း ငယ် တိုးတက်လာမည် မျှော်လင့်ထားသော်လည်း ၂၀၂၇ ခုနှစ်တွင် တန်ချိန် ၂၇ သန်းဝန်းကျင်အထိ ကျဆင်းသွားနိုင်ကြောင်း ခန့်မှန်းထားသည်။

     ထုတ်လုပ်မှုကျဆင်းခြင်းသည် ပို့ကုန်ပမာဏအတွက် တိုက်ရိုက်သက်ရောက်မှု ရှိကြောင်း၊  ဇီဝဒီဇယ်ဆီ ထုတ်လုပ်ရေးအစီအစဉ်များအတွက် လိုအပ်သော ထောက်ပံ့ကြေးများအတွက် အဓိက ရန်ပုံငွေအရင်းအမြစ်ဖြစ်သည့် ပို့ကုန်ခွန်ကောက်ခံမှုမှရရှိသည့်၀င်ငွေကို ထိခိုက်စေမည်ဖြစ်ကြောင်း Mr. Eddy က မှတ်ချက်ပြုပြောကြားသည်။ ထို့ပြင် B60 အစီအစဥ်ကို အကောင်အထည်ဖော်မည် ဆိုပါက တင်ပို့မှုကျဆင်းနိုင်ပြီး ပို့ကုန်တန်ချိန် ၂၃ သန်းခန့်အထိ ကျဆင်းသွားနိုင်သည်ဟု ခန့်မှန်း ထားသောကြောင့် ပို့ကုန်အခွန်စည်းကြပ်မှုမှရရှိသော၀င်ငွေမှာ ပိုမိုကျဆင်းသွား မည်ဖြစ်ကြောင်း ၎င်းက ခန့်မှန်းပြောကြားထားသည်။

    B60 ကို ချက်ခြင်းတိုးမြှင့်မည့်အစား ၂၀၂၇ ခုနှစ်အထိ စားအုန်းဆီ စွမ်းဆောင်ရည်၊ FAME ထုတ်လုပ်မှုနှင့် ဖြန့်ဖြူးရေးအခြေခံအဆောက်အအုံများ ပြတ်တောက်မှုအပါအဝင် B50 အကောင် အထည်ဖော်မှုကို အစိုးရက ကျစ်ကျစ်လစ်လစ်စုစည်းဆောင်ရွက်သင့်သည်ဟု Mr. Eddy က ၎င်း၏ ခိုင်မာသော သဘောတူညီချက်ကို ဖော်ပြပြောဆိုခဲ့သည်။ 

    ပြည်တွင်းလုပ်ပိုင်ခွင့်များကို ဦးစားပေးလုပ်ဆောင်ခြင်းကြောင့် အင်ဒိုနီးရှား၏ စားအုန်းဆီ ရောင်းလိုအားသည် ကမ္ဘာ့ဈေးကွက်သို့ ကျဆင်းသွားပါက စားအုန်းဆီအပါအဝင် ကမ္ဘာ့စားသုံးဆီ ဈေးနှုန်းများ မြင့်တက်လာနိုင်ကြောင်း ၎င်းကရှင်းပြသည်။ ဤအခြေအနေက ကမ္ဘာ့စားအုန်းဆီ အများဆုံးထုတ်လုပ်သူလည်းဖြစ် အများဆုံးသုံးစွဲသူလည်းဖြစ်သည့် အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံအပေါ် သက်ရောက်မှုရှိလာမည်ဖြစ်ပြီး ဟင်းချက်ဆီဈေးနှုန်းများ မြင့်တက်လာစေသည့်အပြင် စားအုန်း ဆီအား ကုန်ကြမ်းအဖြစ်မှီခိုအားထားနေရသည့် အခြားသောထုတ်ကုန်အမျိုးမျိုး၏ ကုန်ကျစရိတ် များလည်း မြင့်တက်လာနိုင်မည်ဖြစ်သည်။

    သို့ရာတွင် B60 ကို ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် ဘက်စုံစမ်းသပ်ခြင်းမရှိဘဲ ချက်ခြင်းအကောင် အထည် ဆက်လက်မဖော်ဆောင်သင့်ကြောင်း၊ အထူးသဖြင့် စီစဉ်ထားသော B60 ဇီဝဒီဇယ်ဆီ ထုတ်လုပ်ရေးဖော်မြူလာသည် စားအုန်းဆီကြမ်း (CPO) တစ်မျိုးတည်းမှ ထုတ်လုပ်ခြင်း မဟုတ်ဘဲ Hydrotreated Vegetable Oil (HVO) လည်း ပါ၀င်သောကြောင့် ဖြစ်ကြောင်း ၎င်းက အလေးပေး ပြောကြားခဲ့သည်။ ရောစပ်ဖွဲ့စည်းမှုတွင် ထိုသို့သော ပြောင်းလဲမှုများသည် အင်ဂျင်စက် စွမ်းဆောင်ရည်ကို ထိခိုက်စေနိုင်သောကြောင့် ရှည်လျားသောစမ်းသပ်မှုကာလတစ်ခု လိုအပ်ပါ သည်။

   B60 ဇီဝဒီဇယ်ဆီထုတ်လုပ်ရေးအစီအစဉ်ကို ၂၀၂၇ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလတွင် အကောင် အထည်ဖော်ရန်မဖြစ်နိုင်သည်ဟု ယူဆပါကြောင်း၊ စမ်းသပ်မှုကိုဦးစွာပြုလုပ်ရမည် ဖြစ်သောကြောင့် လက်တွေ့အကောင်အထည်ဖော်ရန် မဖြစ်နိုင်သေးကြောင်း အင်ဒိုနီးရှား စားအုန်းဆီအသင်း (GAPKI) ဥက္ကဋ္ဌ Mr. Eddy က အခိုင်အမာပြောကြားခဲ့သည်။

Source: Indonesia Palm Oil Association (GAPKI), September 14, 2026(လယ်ယာထွက်ကုန်များနှင့် အဓိကသွင်းကုန်များ၏ နိုင်ငံတကာဈေးကွက်စောင့်ကြည့်လေ့လာရေးအဖွဲ့)

          ဗီယက်နမ်နိုင်ငံ၏ ကုန်ပစ္စည်းလက်လီရောင်းချမှုနှင့် စားသုံးသူဝန်ဆောင်မှုလုပ်ငန်းများမှ စုစုပေါင်းရငွေသည် ၂၀၂၆ ခုနှစ် ပထမ ၈ လအတွင်း ဗီယက်နမ်ဒေါင် ၅.၂၃ ကွာဒရီလီယံကျော် (အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၂၀၄.၅ ဘီလီယံခန့်) ရရှိခဲ့ပြီး ယခင်နှစ် အလားတူကာလထက် ၁၃.၃ ရာခိုင်နှုန်း မြင့်တက်ခဲ့သည်ဟု အမျိုးသားစာရင်းအင်းရုံးကို ကိုးကား၍ ဗီယက်နမ်သတင်းအေဂျင်စီ က စက်တင်ဘာလ ၄ ရက်နေ့တွင် ဖော်ပြခဲ့သည်။

           အမျိုးသားစာရင်းအင်းရုံး၏ အချက်အလက်များအရ ကုန်ပစ္စည်းလက်လီရောင်းချမှုမှ ရငွေမှာ ဗီယက်နမ်ဒေါင် ၃.၉၅ ကွာဒရီလီယံနီးပါး ရှိခဲ့ပြီး ယခင်နှစ် အလားတူကာလထက် ၁၂.၈ ရာခိုင်နှုန်း တိုးတက်ခဲ့သည်။

        ဟိုတယ်တည်းခိုခြင်းနှင့် စားသောက်ဝန်ဆောင်မှုလုပ်ငန်းများမှ ရငွေမှာ ဗီယက်နမ်ဒေါင် ၆၇၀.၃ ထရီလီယံ ရှိခဲ့ပြီး ယခင်နှစ်ထက် ၁၆.၄ ရာခိုင်နှုန်း တိုးတက်ခဲ့သည်။ ထို့အပြင် ခရီးသွား ဝန်ဆောင်မှုလုပ်ငန်းမှ ရငွေမှာ ဗီယက်နမ်ဒေါင် ၆၈.၇ ထရီလီယံခန့် ရှိခဲ့ပြီး ယခင်နှစ် အလားတူ ကာလထက် ၁၇.၁ ရာခိုင်နှုန်း တိုးတက်ခဲ့ကြောင်း သတင်းတွင် ဖော်ပြထားသည်။ 

DOCA (ရန်ကုန်)