ပြည်ပကုန်သွယ်မှုသတင်းများ

         India သည် Bangladesh ၏ အစိုးရအသစ်နှင့် နီးကပ်စွာ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ကာ နှစ်နိုင်ငံကုန်သွယ်ရေး၊ စီးပွားရေးနှင့် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုဆိုင်ရာ ဆက်ဆံရေးများ တိုးချဲ့ရန်ဆန္ဒရှိကြောင်း ထုတ်ဖော်ပြောကြားခဲ့ပါသည်။ ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံဆိုင်ရာ အိန္ဒိယသံအမတ်ကြီး Pranay Verma က ဒါကာမြို့ရှိ ကုန်သွယ်ရေးဝန်ကြီး Khandaker Abdul Muktadir ၏ ရုံးခန်းတွင် မတ်လ ၂ ရက်နေ့က တွေ့ဆုံဆွေးနွေးပြီးနောက် ထိုသို့ ပြောကြားခဲ့ခြင်းဖြစ်ကြောင်း သိရပါသည်။ Verma က ကုန်းတွင်းဆိပ်ကမ်းများမှတစ်ဆင့် ကုန်သွယ်မှုပြန်လည်စတင်ရေး၊ ကုန်ပစ္စည်း တစ်ဆင့်တင်ပို့မှု (transhipment)၊ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု အခွင့်အလမ်းများနှင့် ဘက်ပေါင်းစုံစီးပွားရေး မိတ်ဖက်သဘောတူညီချက် (CEPA) တို့အပါအဝင် အကြောင်းအရာအများအပြား ဆွေးနွေးခဲ့ကြောင်း၊ ကုန်းတွင်းဆိပ်ကမ်းများသည် နှစ်နိုင်ငံအကြား ကုန်သွယ်မှုတိုးချဲ့ရေးအတွက် အရေးပါသော အခန်းကဏ္ဍတွင်တည်ရှိကြောင်း၊ လွန်ခဲ့သည့် တစ်နှစ်ခန့်အတွင်း Benapole မှလွဲ၍ များစွာသောကုန်းတွင်ဆိပ်ကမ်းအချို့ ပိတ်ထားခဲ့ကြောင်း၊ အိန္ဒိယဘက်က ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ် အစိုးရအသစ်နှင့် နီးကပ်စွာပူးပေါင်းကာ ကုန်သွယ်ရေး၊ စီးပွားရေးဆိုင်ရာ ဆက်ဆံရေးများနှင့် လူထုအခြေပြု ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုများ တိုးမြှင့်လိုကြောင်း ပြောကြားခဲ့ပါသည်။ ကုန်သွယ်ရေးဝန်ကြီး Muktadir ကလည်း အစည်းအဝေးသည်လွန်ခဲ့သည့် ၁၈ လအတွင်း ကုန်းတွင်းဆိပ်ကမ်း အချို့မှတစ်ဆင့် ကုန်သွယ်ရေး ရပ်နားထားမှုကို ဖြေရှင်းနိုင်ခဲ့ပြီး နှစ်နိုင်ငံ ကုန်သွယ်မှုတိုးမြှင့်နိုင်ရေး လမ်းညွှန်ချက်များကို ဆွေးနွေးခဲ့ကြောင်း ပြောကြားခဲ့ပါသည်။ အစည်းအဝေးအတွင်း နှစ်ဖက်စလုံးသည် ကုန်သွယ်ရေးဆိုင်ရာ အကြောင်းအရာများကို ဆွေးနွေးကာ အနာဂတ်ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုအတွက် လမ်းပြမြေပုံတစ်ရပ်ကိုလည်း ရှာဖွေခဲ့ကြောင်း သိရသည်။ အစိုးရ ပိုင်သတင်းအေဂျင်စီ Bangladesh Sangbad Sangstha (BSS) ၏ ဖော်ပြချက်အရ Muktadir က အိန္ဒိယနိုင်ငံကို စုစုပေါင်း ပြည်တွင်းထုတ်ကုန် (GDP) ဒေါ်လာ ၄ ထရီလီယံကျော်ရှိသည့် အဓိက စီးပွားရေးမိတ်ဖက်နိုင်ငံတစ်ခုအဖြစ် ဖော်ပြခဲ့ကြောင်း သိရပါသည်။ လက်ရှိတွင် နှစ်နိုင်ငံ ကုန်သွယ်ရေးပမာဏသည် ဒေါ်လာ ၁၁ ဘီလီယံခန့်ရှိပြီး ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်က အိန္ဒိယမှ ဒေါ်လာ ၉.၅ ဘီလီယံခန့် တင်သွင်းထားသော်လည်း တင်ပို့မှုမှာ ဒေါ်လာ ၁.၅ ဘီလီယံခန့်သာရှိကြောင်း သိရပါသည်။ထို့အပြင် Muktadir က သတင်းထောက်များအား ဟော်မုဒ်ရေလက်ကြားအခြေအနေကို အစိုးရဘက်မှ နီးကပ်စွာစောင့်ကြည့်လျက်ရှိကြောင်း၊ ၎င်းလမ်းကြောင်းသည် ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ ကုန်သွယ်ရေးအတွက် အရေးကြီးပြီး ကမ္ဘာ့ရေကြောင်းကုန်သွယ်ရေး၏ ခန့်မှန်းခြေအားဖြင့် ငါးပုံတစ်ပုံခန့် ဖြတ်သန်းသွားကြောင်း၊ ရေလမ်းကြောင်းကို ကြာရှည်ပိတ်ထားပါက ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ ရေကြောင်းပို့ဆောင်ရေးအပေါ် အကျိုးသက်ရောက်မှု ကြီးမားနိုင်သော်လည်းလက်ရှိအချိန်တွင် အလွန်အကျွံ စိုးရိမ်ရန်မလိုသေးကာ အခြေအနေကို ရက်အနည်းငယ်အတွင်း ဖြေရှင်းနိုင်မည်ဟု မျှော်လင့်ရကြောင်း ပြောကြားခဲ့ပါသည်။  ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်သည် ဖွံ့ဖြိုးမှုအနိမ့်ဆုံးနိုင်ငံများ(LDC) အုပ်စုမှ ထွက်ခွာရေးကို ရွှေ့ဆိုင်းရန် လျှောက်ထားထားပြီး ၎င်းကို ကုလသမဂ္ဂက သုံးသပ် အကဲဖြတ်သွားမည်ဖြစ်ကြောင်း သိရှိရပါသည်။

The Daily Star                                                                          

DOCA (ရန်ကုန်)

          YADEA Vietnam သည် ပထမအဆင့် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၁၀၀ သန်းကျော်ဖြင့် တည်ဆောက်ထားသော စမတ်ထုတ်လုပ်ရေးစက်ရုံကို မတ်လ ၁ ရက်နေ့က Tan Hung Industrial Park တွင် ဖွင့်လှစ်ခဲ့ကြောင်း သိရပါသည်။ ထို့အပြင် နိုင်ငံအတွင်း အစိမ်းရောင် သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးကို မြှင့်တင်ရန်အတွက် Grab Vietnam နှင့် ဗျူဟာမြောက်ပူးပေါင်း ဆောင်ရွက်ရေး သဘောတူစာချုပ်ကိုလည်း လက်မှတ်ရေးထိုးခဲ့ကြောင်း သိရပါသည်။ ဖွင့်ပွဲ အခမ်းအနားတွင် ကုမ္ပဏီမှ ဗီယက်နမ်ဈေးကွက်အတွက် ဒီဇိုင်းထုတ်ထားသည့် လျှပ်စစ်မော် တော်ဆိုင်ကယ် မော်ဒယ်အသစ် “YADEA Osta” ကို မိတ်ဆက်ပြသခဲ့ပါသည်။ Neo-Retro စတိုင်ဖြင့် ဒီဇိုင်းထုတ်ထားသော မော်ဒယ်အသစ်သည် တစ်ကြိမ်အားသွင်းလျှင် အများဆုံး ၁၈၀ ကီလိုမီတာအထိ မောင်းနှင်နိုင်ပြီး နည်းပညာရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုနှင့် အသုံးပြုသူအတွေ့အကြုံ တိုး တက်ကောင်းမွန်ရေးအပေါ် YADEA ၏ ရေရှည်ကတိကဝတ်ကို ပြသနေကြောင်း သိရပါသည်။ စက်ရုံသည် ဧရိယာ ၂၃၂,၂၀၀ စတုရန်းမီတာ ကျယ်ဝန်းပြီး ပထမအဆင့်တွင် နှစ်စဉ် လျှပ်စစ် ယာဉ် ၁ သန်း ထုတ်လုပ်နိုင်မည်ဖြစ်ကာ အပြည့်အဝလည်ပတ်ပါက နှစ်စဉ် ၂ သန်းကျော် ထုတ်လုပ်နိုင်မည်ဟု ခန့်မှန်းထားကြောင်း သိရပါသည်။ စီမံကိန်း၏ ပထမအဆင့်တွင် အလုပ်အကိုင် ၁,၀၀၀ ခန့် ဖန်တီးပေးနိုင်မည်ဖြစ်ပြီး နောက်ထပ်အဆင့်များတွင် ၃,၀၀၀ အထိ တိုးချဲ့ ခန့်အပ်နိုင်မည်ဖြစ်ကြောင်း သိရပါသည်။ အလိုအလျောက် ထုတ်လုပ်ရေးစနစ်များနှင့် ဒစ်ဂျစ် တယ်စီမံခန့်ခွဲမှုစနစ်များဖြင့် တပ်ဆင်ထားသည့် စက်ရုံသည် Bac Ninh ပြည်နယ်ကို ဒေသတွင်းလျှပ်စစ်နှစ်ဘီးယာဉ် တန်ဖိုးကွင်းဆက်အတွင်း အရေးပါသောနေရာသို့ မြှင့်တင်ပေးနိုင်မည်ဟု မျှော်မှန်းရကြောင်း သိရပါသည်။ ဖွင့်ပွဲတွင် Bac Ninh ပြည်နယ် ပြည်သူ့ကော်မတီ ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ Mai Son က ယင်းစီမံကိန်းသည် ဒေသအစိုးရနှင့် လုပ်ငန်းများအကြား ထိရောက်သော ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုကို ပြသနေကြောင်းနှင့် ပြည်နယ်အနေဖြင့် ခေတ်မီ၊ အစိမ်းရောင်နှင့် တည်တံ့ခိုင်မြဲသော စက်မှုဖွံ့ဖြိုးရေးကို ဦးစားပေးဆောင်ရွက်လျက်ရှိပြီး အဆင့်မြင့်နည်းပညာ၊ ပတ်ဝန်းကျင်နှင့် သဟဇာတဖြစ်သော တန်ဖိုးမြှင့်စီမံကိန်းများကို အထူးအာရုံစိုက်နေကြောင်း ပြောကြားခဲ့ပါသည်။ ဒေသခံခေါင်းဆောင်များက YADEA ၏ ဆက်လက်ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုသည် Bac Ninh ပြည်နယ်၏ စီးပွားရေးပတ်ဝန်းကျင် အဆင်ပြေကောင်းမွန်မှုကို ပြသနေကြောင်း ပြော ကြားခဲ့ပါသည်။ နှစ်စဉ် ထုတ်လုပ်မှုပမာဏ ၂ သန်းကျော်ရောက်ရှိပြီး ထုတ်လုပ်မှုတန်ဖိုး အမေရိကန်ဒေါ်လာဘီလီယံများစွာအထိ ရရှိလာပါက ဒေသဘဏ္ဍာရေးဝင်ငွေကိုသာမက ဘက်ထရီ၊ မော်တာနှင့် လျှပ်စစ်အီလက်ထရောနစ်အစိတ်အပိုင်းများကဲ့သို့ ထောက်ပံ့ရေးကဏ္ဍများ ဖွံ့ဖြိုး တိုးတက်လာစေရန် မျှော်မှန်းရကြောင်း သိရပါသည်။ Bac Ninh ပြည်နယ်သည် အုပ်ချုပ်ရေး ပြုပြင်ပြောင်းလဲမှုများ၊ အခြေခံအဆောက်အအုံ တိုးတက်ကောင်းမွန်ရေးနှင့် ပွင့်လင်းမြင်သာသော စီးပွားရေးပတ်ဝန်းကျင်တို့ကို ဖန်တီးပေးခြင်းဖြင့် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံသူများကို ဆက်လက်ပံ့ပိုး သွားမည်ဟု အတည်ပြုပြောကြားခဲ့ပါသည်။ YADEA Vietnam ၏ အထွေထွေဒါရိုက်တာ Liu Jia က စက်ရုံအသစ်သည် ဗီယက်နမ်နှင့် အရှေ့တောင်အာရှဈေးကွက်များအတွက် ကုမ္ပဏီ၏ ရေရှည်မဟာဗျူဟာတွင် အရေးပါသော ခြေလှမ်းတစ်ရပ်ဖြစ်ကြောင်းနှင့် စမတ်ထုတ်လုပ်မှုဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေး၊ ဒေသတွင်းထောက်ပံ့ရေးကွင်းဆက်များ အားကောင်းလာစေရေးနှင့် ဗီယက်နမ်နိုင်ငံ၏ ကာဗွန်ထုတ်လွှင့်မှုသုည ရည်မှန်းချက်တို့ကို ပံ့ပိုးကူညီသွားမည်ဟု ပြောကြားခဲ့ပါသည်။ အခမ်းအနားအတွင်း YADEA နှင့် Grab Vietnam တို့သည် မော်တော်ယာဉ်ငှားရမ်း မောင်းနှင်သူများကို လျှပ်စစ်မော်တော် ဆိုင်ကယ်များ ပြောင်းလဲအသုံးပြုလာစေရန် မဟာဗျူဟာပူးပေါင်း ဆောင်ရွက်ရေး သဘောတူစာချုပ် လက်မှတ်ရေးထိုးခဲ့ကြကြောင်း သိရပါသည်။ နှစ်ဖက်စလုံးသည် အကျိုးခံစားခွင့် အစီအစဉ်များ မိတ်ဆက်ပေးခြင်းနှင့် စွမ်းရည်တိုးတက်ရန်နှင့် မြို့ပြကာဗွန် ထုတ်လွှင့်မှုလျော့ချရန်အတွက် လုပ်ငန်းလည်ပတ်မှုအချက်အလက်အပေါ် အခြေခံ၍ ထုတ်ကုန်များကို အကောင်းဆုံး တိုးတက်စေရန် ဆောင်ရွက်သွားမည်ဖြစ်ကြောင်း  သိရပါသည်။

Vietnam Plus                                                                            

DOCA (ရန်ကုန်)

         ဗီယက်နမ်နှင့် ဆွစ်ဇာလန်၊ နော်ဝေ၊ အိုက်စလန်နှင့် လတ်ချင်းစတိန်းတို့နှင့်ဖွဲ့စည်းထားသည့် European Free Trade Association (EFTA) တို့အကြား ၁၉ ကြိမ်မြောက် လွတ်လပ်သော ကုန်သွယ်ရေးသဘောတူညီချက် (FTA) ညှိနှိုင်းဆွေးနွေးပွဲကို Geneva မြို့၌ ကျင်းပလျက်ရှိပြီး နှစ်ဖက်စလုံးအနေဖြင့် သဘောတူညီစာချုပ်ကို အမြန်ဆုံးချုပ်ဆိုနိုင်ရေးအတွက်  အားကောင်းသော ဆန္ဒရှိနေကြောင်း သိရပါသည်။ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၅ ရက်တွင် ဆွစ်ဇာလန်နှင့် နှစ်ဖက်တွေ့ဆုံမှုအတွင်း ကျန်ရှိနေသည့် အရေးကြီးအချက်အလက်များကို ဆွေးနွေးခဲ့ကြကြောင်း သိရပါသည်။ ကုန်စည်များကုန်သွယ်မှု၊ ဝန်ဆောင်မှုနှင့် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု၊ မူပိုင်ခွင့်၊ ရေရှည်တည်တံ့ဖွံ့ဖြိုးရေးနှင့် အစိုးရ၏ဝယ်ယူမှုကဏ္ဍများအပါအဝင် အဓိကကဏ္ဍများတွင် ထင်ရှားသည့် တိုးတက်မှုများ ရရှိထားကြောင်း နှစ်ဖက်စလုံးက အသိအမှတ်ပြုခဲ့ပါသည်။ ညှိနှိုင်းမှုလုပ်ငန်းစဉ်ကို အရှိန်မြှင့်တင်နိုင်ရန် နှစ်ဖက်စလုံးသည် အကြောင်းအရာအသစ်များ မထည့်သွင်းတော့ဘဲ ကျန်ရှိသည့်ကွဲပြားချက်များကို ညှိနှိုင်းဖြေရှင်းသွားရန် သဘောတူခဲ့ကြကြောင်း သိရပါသည်။ EFTA ဘက်မှ ဗီယက်နမ်၏ ကြိုးပမ်းအားထုတ်မှုများနှင့် စျေးကွက်ဝင်ရောက်ခွင့်ဆိုင်ရာ အဆိုပြုချက်များကို ချီးကျူးခဲ့ပြီး ပုဂ္ဂလိကရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုမြှင့်တင်ရေးနှင့် နည်းပညာလွှဲပြောင်းပေးရေးတွင် ၎င်းတို့အဖွဲ့၏ အစဉ်အလာအားသာချက်များကို ထပ်မံအတည်ပြုပြောကြားခဲ့ကြောင်း သိရပါသည်။ လက်ရှိတွင် နည်းပညာဆိုင်ရာအဖွဲ့များက ဥပဒေရေးရာစစ်ဆေးသုံးသပ်မှုများကို အရှိန်မြှင့်ဆောင်ရွက်လျက်ရှိပြီး ကျန်ရှိသည့် လုပ်ငန်းစဉ်များကို အပြီးသတ်ရန် ကြိုးပမ်းလျက်ရှိကြောင်း သိရပါသည်။ ညှိနှိုင်းမှုများအပြီးသတ်ပါက ယခုနှစ် ဇွန်လတွင် Iceland ၌ ကျင်းပမည့် EFTA ဝန်ကြီးချုပ်အဆင့် အစည်းအဝေးတွင် သဘောတူစာချုပ်လက်မှတ်ရေးထိုးနိုင်ရန် ရည်ရွယ်ထားကြောင်း သိရပါသည်။ သဘောတူစာချုပ် လက်မှတ်ရေးထိုးပြီးပါက ဗီယက်နမ်နှင့် ဥရောပ၏ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုမြင့်မားသည့် စီးပွားရေးအင်အားရှိနိုင်ငံများအကြား ကုန်သွယ်ရေးနှင့် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုဆက်ဆံရေးများကို အားကောင်းစေပြီး ထောက်ပံ့မှုကွင်းဆက်များနှင့် ရေရှည်တည်တံ့သော ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးအတွက် အပြုသဘောဆောင်သော အကျိုးသက်ရောက်မှုများ ဖြစ်ပေါ်စေနိုင်မည်ဟု မျှော်မှန်းရကြောင်း သိရှိရပါသည်။

Vietnam Plus                                                                            

DOCA (ရန်ကုန်)

          အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံသည် မကြာသေးမီက နှစ်နိုင်ငံအကြား လက်မှတ်ရေးထိုးခဲ့သည့် အပြန်အလှန်ကုန်သွယ်မှု သဘောတူညီချက် (Reciprocal Trade Agreement) ၏ တစ်စိတ်တစ်ပိုင်း အဖြစ် အမေရိကန်နိုင်ငံထံမှ Grandparent Stock (GPS) ဟု ခေါ်ဆိုသော အရည်အသွေးမြင့် မျိုးဆက်ပွားကြက် (မျိုးသန့်ကြက်) ကောင်ရေ ၅၈၀,၀၀၀ ကို တင်သွင်းရန် စီစဉ်နေသည်။ အဆိုပါ တင်သွင်းမှုသည် ခန့်မှန်းခြေအားဖြင့် အမေရိကန်ဒေါ်လာ သန်း ၂၀ ခန့် တန်ဖိုးရှိမည် ဖြစ် သည်။ အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံ၏ စီးပွားရေးဆိုင်ရာ ပေါင်းစပ်ညှိနှိုင်းရေးဝန်ကြီးဌာန၏ ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ Haryo Limanseto က လက်ရှိတွင် အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံ၌ မရှိသေးသည့် အဆင့်မြင့်ကြက်မျိုးရိုး ဗီဇ ဆိုင်ရာ လိုအပ်ချက်များကို ဖြည့်ဆည်းရန်အတွက် ပြည်တွင်းမွေးမြူရေးသမားများ၏ အရေးပေါ် တောင်းဆိုမှုအရ ယခုကဲ့သို့ တင်သွင်းရခြင်းဖြစ်ကြောင်း တနင်္ဂနွေနေ့က ပြောကြားခဲ့ သည်။ GPS (မျိုးဆက်ပွားကြက်) များသည် မျိုးရိုးဗီဇဆိုင်ရာ အရင်းအမြစ်အဖြစ် ပြည်တွင်းကြက် မွေးမြူရေး သမားများအတွက် အလွန်အမင်း လိုအပ်နေခြင်းဖြစ်ပြီး၊ အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံတွင် GPS မျိုးပွားထုတ် လုပ်သည့် စက်ရုံနှင့် အဆောက်အအုံများ မရှိသေးပါ' ဟု Haryo က ထုတ်ပြန်ချက်တွင် ထည့်သွင်းပြောကြားခဲ့သည်။ မျိုးဆက်ပွားကြက်များအပြင် အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံသည် အခြား သော အမေရိကန် တိရစ္ဆာန်ထွက်ကုန် အမျိုးမျိုးအတွက်လည်း ဈေးကွက်တံခါး ဖွင့်လှစ်ပေးသွား မည် ဖြစ်သည်။ ယင်းတို့တွင် မျိုးပွားနွားများ၊ အသားတိုးနွားများနှင့် အသားစားနွားများအပြင် ဝက်၊ မြင်း၊ သိုးနှင့် ဆိတ်များလည်း ပါဝင်သည်။ ထို့အပြင် အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံသည် ဝက်အူချောင်းနှင့် နဂ္ဂတ် (nuggets) ကဲ့သို့သော အသင့်စား အစားအစာ ထုတ်လုပ်ရေးလုပ်ငန်းများအတွက် ကုန် ကြမ်းအဖြစ် အသုံးပြုရန် အရိုးနွှင်ပြီးသား အသား (mechanically deboned meat) တန်ချိန် ၁၂၀,၀၀၀ မှ ၁၅၀,၀၀၀ ကြားကို နှစ်စဉ် ပုံမှန်တင်သွင်းသွားရန်လည်း ကတိပြုထားသည်။ ယခု ကုန်သွယ်မှု သဘောတူညီချက်အရ တင်သွင်းမှုများ တိုးမြှင့်လိုက်ခြင်းသည် ပြည်တွင်းမွေးမြူရေး ထုတ်လုပ်သူများကို ထိခိုက်စေမည်မဟုတ်ကြောင်း Haryo က အလေးပေး ပြောကြားခဲ့သည်။ အကြောင်းမှာ အစိုးရအနေဖြင့် ဈေးနှုန်းတည်ငြိမ်စေရန်နှင့် နိုင်ငံတွင်း အသားထောက်ပံ့မှု မျှတစေရန် ဆက်လက်လုပ်ဆောင်သွားမည်ဖြစ်သောကြောင့် ဖြစ်သည်။ အစိုးရအနေဖြင့် ပြည်တွင်း မွေးမြူရေးသမားများကို ကာကွယ်ရန်နှင့် နိုင်ငံတွင်း ကြက်သားထောက်ပံ့မှုနှင့် ဈေးနှုန်းမျှတမှုကို ထိန်းသိမ်းရန် ဆက်လက်ဦးစားပေး ဆောင်ရွက်လျက်ရှိပြီး၊ ပြည်တွင်းလုပ်ငန်းများကို အနစ်နာခံစေမည့် မည်သည့်မူဝါဒမျိုးမျှမရှိကြောင်း ၎င်းကာင်းအဆိုပြုခဲ့ကြောင်း သိရှိရပါသည်။

Source :Xinhua                                                                         

DOCA(ရန်ကုန်)

        တန်ဇန်းနီးယား သစ်တောဝန်ဆောင်မှုအေဂျင်စီ (TFS) သည် နိုင်ငံတကာအသိအမှတ်ပြု ဂျာမနီနိုင်ငံရှိ ဓာတ်ခွဲခန်းတစ်ခုသို့ ပေးပို့စစ်ဆေးခဲ့သော ပျားရည်နမူနာများ၏ ရလဒ်များကို ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ စစ်ဆေးမှုရလဒ်အရ ပျားရည်နမူနာ ၉၆ ရာခိုင်နှုန်းသည် ကမ္ဘာ့ အရည်အသွေး စံနှုန်းများနှင့် ကိုက်ညီမှုရှိကြောင်း သိရသည်။ ဤစစ်ဆေးမှုရလဒ်သည် တန် ဇန်းနီးယားနိုင်ငံအတွက် ဥရောပသမဂ္ဂ (EU) ဈေးကွက်သို့ ဆက်လက်ဝင်ရောက်ခွင့် ရရှိစေပြီး၊ ဥရောပနိုင်ငံများသို့ ပျားရည်များ ဆက်လက်တင်ပို့နိုင်စေမည်ဖြစ်သည်။ TFS ၏ ထိန်း သိမ်းစောင့်ရှောက်ရေးဆိုင်ရာ ကော်မရှင်နာမင်းကြီး ပါမောက္ခ Dos Santos Silayo က ဖေ ဖော်ဝါရီလ ၁၈ ရက်နေ့တွင် စတင်ပြီး ဖေဖော်ဝါရီလ ၂၃ ရက် ၂၀၂၆ ခုနှစ်တွင် ပြီးဆုံးမည့် Morogoro ဒေသ၌ ကျင်းပသော TFS ခေါင်းဆောင်များနှင့် စခန်းမှူးများ၏ စတုတ္ထအကြိမ် မြောက် အစည်းအဝေးတွင် အထက်ပါအတိုင်း ပြောကြားခဲ့သည်။ အဆိုပါ အစည်းအဝေးကို သဘာဝသယံဇာတနှင့် ခရီးသွားလာရေးဝန်ကြီး ဒေါက်တာ Ashatu Kijaji ကိုယ်စား ဒုတိယ ဝန်ကြီး Hamad Chande က ဖွင့်လှစ်ပေးခဲ့သည်။ ပါမောက္ခ Silayo က အေဂျင်စီအနေဖြင့် ပျားမွေးမြူရေးကဏ္ဍ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုကို ဆက်လက်ဦးစားပေး ဆောင်ရွက်နေကြောင်းနှင့် နိုင်ငံအတွင်း ပျားထွက်ပစ္စည်းများ ထုတ်လုပ်ရန်အတွက် ကြွယ်ဝသော သယံဇာတများ ရှိ ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။ အရည်အသွေးကို သေချာစေရန်အတွက် အေဂျင်စီသည် တန်ဇန်း နီးယားပျားရည်၏ မြင့်မားသောစံနှုန်းများကို သက်သေပြနိုင်ရန်အတွက် နိုင်ငံတကာအသိ အမှတ်ပြု ဓာတ်ခွဲခန်းများတွင် နှစ်စဉ် အထူးစစ်ဆေးမှုများ ပြုလုပ်လျက်ရှိကြောင်း ရှင်းပြခဲ့ သည်။ ၎င်းက ခရိုင်ပေါင်း ၃၄ ခုမှ ပျားရည်နမူနာ ၇၀ ကို စုဆောင်း၍ ဂျာမနီနိုင်ငံရှိ ဓာတ်ခွဲခန်းသို့ ပေးပို့စစ်ဆေးခဲ့ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။ စစ်ဆေးချက်အရ ၉၆ ရာခိုင်နှုန်းသည် နိုင်ငံတကာ အရည်အသွေးစံနှုန်းများနှင့် ကိုက်ညီသောကြောင့် တန်ဇန်းနီးယားသည် ဥရောပ သမဂ္ဂဈေးကွက်သို့ ပျားရည်များကို ဆက်လက်တင်ပို့နိုင်မည်ဖြစ်သည်။ ၎င်းက ပျားရည် ထုတ်လုပ်သူများကို အရည်အသွေးမမီသော စက်ကိရိယာများဖြင့် ထုတ်လုပ်ခြင်းနှင့် အရည်အသွေး ညံ့သော ကွန်တိန်နာများတွင် သိုလှောင်ခြင်းများကို ရှောင်ကြဉ်ပြီး လိုအပ်သည့် အရည် အသွေးစံနှုန်းများကိုသာ ဆက်လက်ထိန်းသိမ်းကြရန် တိုက်တွန်းခဲ့သည်။ ထို့အပြင် ပါမောက္ခ Silayo က အသေးစား၊ အလတ်စားနှင့် အကြီးစား ပျားရည်ထုတ်လုပ်ရေးစက်ရုံများ တည် ထောင်မှုကို မြှင့်တင်ရန် လိုအပ်ကြောင်း အလေးပေးပြောကြားခဲ့ပြီး၊ လက်ရှိတွင် နိုင်ငံ၌ အလတ်စားနှင့် အကြီးစား စက်ရုံ ၉၇ ခုရှိကြောင်း မှတ်ချက်ပြုခဲ့သည်။ ပျားမွေးမြူရေး ကဏ္ဍ တွင် တန်ဖိုးမြှင့်တင်ရန် ကြိုးပမ်းမှုအနေဖြင့် အေဂျင်စီသည် Tabora ဒေသ၊ Nzega တွင် ပျား ရည်ထုတ်လုပ်ရေးစက်ရုံသစ်တစ်ခု တည်ဆောက်ခြင်းကို အပြီးသတ်နေကြောင်း၊ ထို့အပြင် Manyoni ခရိုင်နှင့် Mafinga ခရိုင်ရှိ Sao Hill သစ်တောစိုက်ခင်းတို့တွင် စက်ရုံနှစ်ရုံကို ပြန် လည်မွမ်းမံနေကြောင်း ဖြည့်စွက်ပြောကြားခဲ့သည်။ တစ်ဖက်တွင်လည်း အေဂျင်စီသည် ပျား ထွက်ပစ္စည်းထုတ်လုပ်မှုကို တန်ချိန် ၃၁,၁၇၉ မှ တန်ချိန် ၃၃,၈၆၁ အထိ (၈ ရာခိုင်နှုန်း တိုးတက်မှု) ရရှိအောင် တိုးမြှင့်နိုင်ခဲ့ပြီး၊ ပျားရည်တင်ပို့မှုမှာ တန်ဖိုးအားဖြင့် ၉၃.၃ ဘီလီယံ ရှိသည့် တန်ချိန် ၉,၅၀၀ အထိ ရောက်ရှိခဲ့ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။ TFS ဘုတ်အဖွဲ့ဥက္ကဋ္ဌ၊ အငြိမ်းစား ဒုတိယဗိုလ်မှူးကြီး Chiku Gallawa က အေဂျင်စီအနေဖြင့် နိုင်ငံ၏ စီးပွားရေးတွင် သစ်တောကဏ္ဍ၏ ပံ့ပိုးကူညီမှုကို တိုးမြှင့်ရန်အတွက် သစ်တောသယံဇာတများကို ရေရှည် တည်တံ့အောင် အသုံးပြုမှုကို ဆက်လက်မြှင့်တင်သွားမည်ဖြစ်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့ကြောင်း သိရှိရပါသည်။

Source :Dailynews                                                                     

DOCA(ရန်ကုန်)