ပြည်ပကုန်သွယ်မှုသတင်းများ

           အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံ၏ ရေကြောင်းရေးရာနှင့် ငါးလုပ်ငန်းဝန်ကြီးဌာနနှင့် တရုတ်နိုင်ငံ၏ အကောက်ခွန်အာဏာပိုင်အဖွဲ့(GACC) တို့သည် အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံရှိ ငါးထုတ်လုပ်မှုနှင့် ပြုပြင်ထုတ်လုပ်ရေးလုပ်ငန်းအချို့ကို ပူးတွဲစစ်ဆေးလျက်ရှိကြောင်း သိရပါသည်။ အဆိုပါပူးတွဲစစ်ဆေး မှုသည် အင်ဒိုနီးရှားရေထွက်ကုန်များ၏ တရုတ်ဈေးကွက်ဝင်ရောက်ခွင့်ကို ဆက်လက်ထိန်းသိမ်း နိုင်ရန်နှင့် ဈေးကွက်တိုးချဲ့နိုင်ရန် ရည်ရွယ်ဆောင်ရွက်ခြင်းဖြစ်ကြောင်း သိရပါသည်။ ဇူလိုင်လ ၂၀ ရက်နေ့ကကျင်းပသော ပူးတွဲစစ်ဆေးမှုဖွင့်ပွဲအစည်းအဝေးအပြီးတွင် ရေကြောင်းနှင့် ငါး လုပ်ငန်းအရည်အသွေးထိန်းချုပ်ရေးနှင့် ကြီးကြပ်ရေးအေဂျင်စီ၏ ယာယီအကြီးအကဲ Ishartini က ထိုပူးတွဲစစ်ဆေးမှုသည် နှစ်နိုင်ငံအကြား ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရေးသဘောတူညီချက်အရ ပုံမှန် ဆောင်ရွက်လျက်ရှိသည့် လုပ်ငန်းစဉ်တစ်ရပ်ဖြစ်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့ပါသည်။ Ishartini က ထိုလုပ်ငန်းစဉ်သည် ပုံမှန်ဆောင်ရွက်နေသည့် လုပ်ငန်းတစ်ရပ်ဖြစ်ပြီး တရုတ်ဈေးကွက်အတွင်း ၎င်းတို့၏ ရေထွက်ကုန်များ ဈေးကွက်ဝင်ရောက်ခွင့်ကို ထိန်းသိမ်းနိုင်ရန်နှင့် ပိုမိုတိုးချဲ့နိုင်ရန် လိုအပ်သည့် အခြေခံလိုအပ်ချက်တစ်ရပ်လည်းဖြစ်ကြောင်းနှင့် ၎င်း၏ဌာနနှင့် GACC တို့သည် Mutual Recognition Arrangement (MRA) ကို သဘောတူချုပ်ဆိုထားပြီး နှစ်ဖက်အာဏာပိုင် အဖွဲ့အစည်းများတွင် မှတ်ပုံတင်ထားသော ရေထွက်ကုန်လုပ်ငန်းများသာ ရေထွက်ကုန်များ တင်ပို့၊ တင်သွင်းခွင့်ရရှိကြောင်း ပြောကြားခဲ့ပါသည်။ MRA အရ နှစ်နိုင်ငံသည် အရည်အသွေး အာမခံစနစ်များ၊ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာစံချိန်စံညွှန်းများနှင့် နှစ်နိုင်ငံ၏ပြည်တွင်းစည်းမျဉ်းစည်းကမ်းများနှင့် ကိုက်ညီမှုရှိစေရန် ပူးတွဲစစ်ဆေးမှုများဆောင်ရွက်ရန် သဘောတူထားကြောင်း သိရပါသည်။ ၎င်းစနစ်သည် ထုတ်ကုန်အရည်အသွေးအပေါ်ယုံကြည်မှုကိုထိန်းသိမ်းနိုင်ရန်နှင့် ဈေးကွက်ဝင်ရောက်ခွင့်ဆက်လက်ရရှိစေရန် ရည်ရွယ်ထားခြင်းဖြစ်ကြောင်း သိရပါသည်။ ယခုအကြိမ် စစ်ဆေးမှုတွင် ရေကြောင်းရေးရာနှင့် ငါးလုပ်ငန်းဝန်ကြီးဌာနနှင့် GACC မှ တာဝန်ရှိသူများသည် ၂၀၂၆ ခုနှစ် ဇူလိုင် ၁၉ ရက်အထိ GACC တွင် မှတ်ပုံတင်ထားသော အင်ဒိုနီးရှား ငါးထုတ်လုပ်မှုနှင့် ပြုပြင်ထုတ်လုပ်ရေးလုပ်ငန်း ၆၄၈ ခုအနက် သုံးခုကို စစ်ဆေးခဲ့ကြောင်း သိရပါသည်။ ဝန်ကြီးဌာန၏ ၂၀၂၅ ခုနှစ် စာရင်းများအရ အဆိုပါလုပ်ငန်းသုံးခုသည် တရုတ်နိုင်ငံသို့ ရေထွက်ကုန် တန်ချိန် ၅,၀၀၀ ကျော် တင်ပို့ခဲ့ပြီး စုစုပေါင်းတန်ဖိုးမှာ အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၁၈ သန်းရှိကြောင်း သိရပါသည်။ ပူးတွဲစစ်ဆေးမှုတွင် ထုတ်လုပ်မှုလုပ်ငန်းစဉ်အတွင်း သန့်ရှင်းရေး၊ တစ်ကိုယ်ရေ သန့်ရှင်းမှု၊ အစားအစာဘေးကင်းလုံခြုံရေး စံချိန်စံ ညွှန်းများနှင့် ကုန်ပစ္စည်းနောက်ကြောင်း လိုက်စနစ် (Traceability System) ကို အဓိကအကဲ ဖြတ်စစ်ဆေးခဲ့ကြောင်း သိရပါသည်။ Ishartini က စစ်ဆေးမှုတွင် အေးခဲရေထွက်ကုန်များဖြစ်သည့် Ribbonfish, Leatherjacket Fish, Cephalopods, Swimming Crabs, Spanish Mackerel, Conger Eels နှင့် Sea Snails တို့ကို အဓိကအကျုံးဝင်စစ်ဆေးခဲ့ကြောင်း ပြောကြားခဲ့ပါသည်။ ဝန်ကြီးဌာန၏စာရင်းများအရ အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံ၏ တရုတ်နိုင်ငံသို့ ရေထွက်ကုန်တင်ပို့မှုမှာ တန်ချိန် ၄၇၉,၀၀၀ အထိ ရောက်ရှိခဲ့ပြီး စုစုပေါင်းတန်ဖိုးမှာ အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၁ ဒသမ ၂ ဘီလီယံခန့်ရှိကြောင်း သိရပါသည်။ အဓိကတင်ပို့သည့် ရေထွက်ကုန်များတွင် Squid, Seaweed နှင့် Ribbonfish တို့ ပါဝင်ကြောင်း သိရပါသည်။ ထို့ပြင် နိုင်ငံတကာဈေးကွက်တွင် အင်ဒိုနီးရှား ရေထွက်ကုန်များ၏ လက်ခံယုံကြည် မှုကို ဆက်လက်ထိန်းသိမ်းနိုင်ရန် ရေကြောင်းရေးရာနှင့် ငါးလုပ်ငန်းဝန်ကြီးဌာနသည် ကောင်းမွန်သည့်ကုန်ထုတ်လုပ်မှုအလေ့အထ (GMP) အသိအမှတ်ပြုလက်မှတ်နှင့် Hazard Analysis and Critical Control Points (HACCP) စံချိန်စံညွှန်းများနှင့် ကိုက်ညီမှုရှိ၊ မရှိကို ပုံမှန်စိစစ်အတည်ပြုလျက်ရှိကြောင်း Ishartini က ပြောကြားခဲ့ပါသည်။ ထို့အပြင် သန့်ရှင်းရေး၊ တစ်ကိုယ်ရေ သန့်ရှင်းမှုနှင့် အစားအစာဘေးကင်းလုံခြုံရေး စံချိန်စံညွှန်းများကို ပုံမှန်စောင့်ကြည့်ကြပ်မတ်လျက်ရှိပြီး အဏုဇီဝပိုးမွှားများ၊ ဓာတုအကြွင်းအကျန်များနှင့် ဓာတုပစ္စည်းပါဝင်မှုများကို စမ်းသပ်စစ်ဆေးရန် ဓာတ်ခွဲခန်းနမူနာများကိုလည်း ပုံမှန်ရယူစစ်ဆေးလျက်ရှိကြောင်း သိရပါသည်။ ပြည်တွင်းဈေးကွက်အတွင်း ရေထွက်ကုန်များကို စောင့်ကြည့်ကြပ်မတ်နိုင်ရန် ရေကြောင်းရေးရာနှင့် ငါးလုပ်ငန်းဝန်ကြီးဌာနသည် အစားအစာနှင့် ဆေးဝါးစောင့်ကြည့်စစ်ဆေးရေးအေဂျင်စီ (BPOM) နှင့် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်လျက်ရှိကြောင်း သိရှိရပါသည်။

Antara News                                                                             

DOCA (ရန်ကုန်)

         ဗီယက်နမ်နှင့် လာအိုနိုင်ငံတို့အကြား နှစ်နိုင်ငံကုန်သွယ်မှုကို အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၁၀ ဘီလီယံအထိ တိုးမြှင့်နိုင်ရန် ရည်ရွယ်၍ Vietnam–Laos Business Networking Seminar ကို ဇူလိုင် ၁၇ ရက်က လာအိုနိုင်ငံ Vientiane မြို့တွင်ကျင်းပခဲ့ပြီး နှစ်နိုင်ငံမှတာဝန်ရှိသူများ၊ စီးပွားရေးအသင်းအဖွဲ့များနှင့် လုပ်ငန်းရှင် ကိုယ်စားလှယ် ၁၂၀ ကျော် တက်ရောက်ခဲ့ကြောင်း သိရပါသည်။ ထိုဆွေးနွေးပွဲကို VIETLAO EXPO 2026 အစီအစဉ်နှင့် တပြိုင်နက်ကျင်းပခဲ့ခြင်း ဖြစ်ပြီး စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများအနေဖြင့် ကုန်သွယ်ရေးနှင့် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုအခွင့်အလမ်းများရှာဖွေ နိုင်ရန်၊ နယ်စပ်ဖြတ်ကျော်ထုတ်လုပ်မှုနှင့် ထောက်ပံ့ရေးကွင်းဆက်များ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်စေရန် ရည်ရွယ်ခဲ့ခြင်းဖြစ်ကြောင်း သိရပါသည်။ အခမ်းအနားတွင် ဗီယက်နမ်ကုန်သွယ်မှုမြှင့်တင်ရေး အေဂျင်စီ ဒုတိယညွှန်ကြားရေးမှူးချုပ် Bui Quang Hung က စီးပွားရေး၊ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုနှင့် ကုန်သွယ်ရေးပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုသည် ဗီယက်နမ်–လာအို နှစ်နိုင်ငံအကြား ရှည်လျားခိုင်မာ သောချစ်ကြည်ရေး၊ အထူးစည်းလုံးညီညွတ်မှု၊ ဘက်ပေါင်းစုံပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုနှင့် မဟာ ဗျူဟာမြောက်ချိတ်ဆက်မှုတို့၏ အဓိကမဏ္ဍိုင်တစ်ရပ်ဖြစ်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့ပါသည်။ Bui Quang Hung က နှစ်နိုင်ငံခေါင်းဆောင်များ သတ်မှတ်ထားသည့် နှစ်နိုင်ငံကုန်သွယ်မှုပမာဏ အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၁၀ ဘီလီယံ ရောက်ရှိရေး ရည်မှန်းချက်ကို အကောင်အထည်ဖော်နိုင်ရန် အတွက် စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများအကြား တိုက်ရိုက်ချိတ်ဆက်မှုများတိုးမြှင့်ရန်၊ မလိုအပ်သည့် ကြားခံကုန်ကျစရိတ်များလျှော့ချရန်နှင့် နယ်စပ်ဖြတ်ကျော်သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးအခြေခံအဆောက် အအုံများ ပိုမိုကောင်းမွန်လာစေရန်လိုအပ်ကြောင်းနှင့် ဗီယက်နမ် စက်မှုနှင့် ကုန်သွယ်ရေး ဝန်ကြီးဌာနအနေဖြင့် ဒစ်ဂျစ်တယ်ပလက်ဖောင်းများနှင့် တိုက်ရိုက်ဆက်သွယ်ရေးလမ်းကြောင်း များမှတစ်ဆင့် ကုန်သွယ်မှုမြှင့်တင်ရေးအစီအစဉ်များကို ဆက်လက်ပံ့ပိုးပေးသွားမည်ဖြစ်ပြီး နှစ်နိုင်ငံစီးပွားရေးများ၏ အပြန်အလှန်ဖြည့်ဆည်းနိုင်သည့် အားသာချက်များကို ပိုမိုအသုံးချ နိုင်ရန်ကူညီပေးသွားမည်ဖြစ်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့ပါသည်။ လာအို စက်မှုနှင့် စီးပွားကူးသန်း ဝန်ကြီးဌာန၏ နိုင်ငံခြားကုန်သွယ်ရေးဦးစီးဌာန ဒုတိယညွှန်ကြားရေးမှူးချုပ် Chattouphonh Nakhavith က လာအိုနိုင်ငံသည် အုပ်ချုပ်ရေးလုပ်ငန်းစဉ်များ ရိုးရှင်းလွယ်ကူစေရေး၊ နိုင်ငံတော် အဆင့်တစ်နေရာတည်းဝန်ဆောင်မှုစနစ်ကို ဒစ်ဂျစ်တယ်အသွင်ပြောင်းရေးနှင့် အထူးစီးပွားရေး ဇုန်များတွင် အခွင့်အရေးများပေးအပ်ရေးတို့မှတစ်ဆင့် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုနှင့် စီးပွားရေးဝန်းကျင် တိုးတက်ကောင်းမွန်လာစေရန် ဆောင်ရွက်နေကြောင်းနှင့် ထို့ပြင် အရည်အသွေးမြင့်ရင်းနှီး မြှုပ်နှံမှုများ တိုးမြှင့်ဆောင်ရွက်ရန်နှင့် ထုတ်လုပ်မှုချိတ်ဆက်မှုများ၊ နည်းပညာလွှဲပြောင်းမှုများ အားကောင်းလာစေရန် အထူးသဖြင့် အော်ဂဲနစ်စိုက်ပျိုးရေးနှင့် တန်ဖိုးမြှင့် ထုတ်လုပ်မှုကဏ္ဍ များတွင် စွမ်းဆောင်ရည်ရှိသည့် ဗီယက်နမ်ကုမ္ပဏီများကို လာအိုကအားပေးကြိုဆိုကြောင်း ပြောကြားခဲ့ပါသည်။ ဆွေးနွေးပွဲတွင် တင်ပြခဲ့သည့် အစီရင်ခံစာများအရ နှစ်နိုင်ငံကုန်သွယ်မှုသည် မကြာသေးမီနှစ်များအတွင်း တည်ငြိမ်စွာတိုးတက်လာခဲ့ပြီး နှစ်နိုင်ငံနှင့် နယ်စပ်ကုန်သွယ်ရေး သဘောတူညီချက်များကို ထိရောက်စွာအကောင်အထည်ဖော်နိုင်ခြင်းကြောင့် ဖြစ်ကြောင်း သိရ ပါသည်။ နှစ်နိုင်ငံ၏ကုန်သွယ်ရေးဖွဲ့စည်းပုံများမှာ အပြန်အလှန်ဖြည့်ဆည်းနိုင်သည့် အားသာ ချက်များရှိပြီး ဗီယက်နမ်သည် လာအိုသို့ သံနှင့် သံမဏိ၊ မော်တော်ယာဉ်နှင့် အပိုပစ္စည်းများ၊ စက်ယန္တရားနှင့် စက်ပစ္စည်းများ၊ အထည်အလိပ်နှင့် အဝတ်အထည်များ၊ ပြုပြင်ထုတ်လုပ် ထားသောစိုက်ပျိုးရေးထုတ်ကုန်များကို အဓိကတင်ပို့လျက်ရှိကြောင်း သိရပါသည်။ လာအိုဘက် မှမူ သဘာဝရော်ဘာ၊ သစ်နှင့် သစ်ထွက်ပစ္စည်းများ၊ သတ္တုရိုင်းများ၊ ဓာတ်သတ္တုများနှင့် စိုက်ပျိုးရေးထုတ်ကုန်များကို ဗီယက်နမ်သို့ တင်ပို့လျက်ရှိကြောင်း သိရပါသည်။ တက်ရောက်သူ များက လက်ရှိကုန်သွယ်မှုပမာဏသည် နှစ်နိုင်ငံဆက်ဆံရေး၏ အလားအလာနှင့် မကိုက်ညီ သေးကြောင်း သုံးသပ်ခဲ့ကြပြီး သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးအခြေခံအဆောက်အအုံများမြှင့်တင်ရေး၊ အကောက်ခွန်ရှင်းလင်းရေးလုပ်ငန်းစဉ်များ လွယ်ကူမြန်ဆန်စေရေး၊ ထောက်ပံ့ပို့ဆောင်ရေး ကုန်ကျစရိတ်လျှော့ချရေးနှင့် နယ်စပ်ကုန်သွယ်မှုအဆင်ပြေစေရန် ဒေသတွင်းငွေကြေးအသုံးပြုမှု စနစ်များ တိုးတက်ကောင်းမွန်ရေးတို့ကို ပိုမိုဆောင်ရွက်ရန် တိုက်တွန်းခဲ့ကြကြောင်း သိရပါသည်။
ဆွေးနွေးပွဲနှင့်အတူကျင်းပခဲ့သည့် စီးပွားရေးချိတ်ဆက်ဆွေးနွေးမှုများမှလည်း လက်တွေ့ကျသော ရလဒ်များ ရရှိခဲ့ကြောင်း သိရပါသည်။ Hoang Hiep F&B Co., Ltd. တည်ထောင်သူ Pham Xuan Hung က ၎င်း၏ကုမ္ပဏီသည် လာအိုနိုင်ငံမှ အလားအလာရှိသောမိတ်ဖက်ကုမ္ပဏီနှစ်ခုနှင့် ချိတ်ဆက်နိုင်ခဲ့ကြောင်းနှင့် ၎င်းတို့အနက် ကုမ္ပဏီ၏ထုတ်ကုန်များကိုရောင်းချရန် စဉ်းစားနေ သည့် စူပါမားကတ်လုပ်ငန်းကြီးတစ်ခုနှင့် ဗီယက်နမ် Robusta ကော်ဖီစေ့များကို စိတ်ဝင်စား သည့် ကုမ္ပဏီတစ်ခုပါဝင်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့ပါသည်။ လာအိုရိုးရာစားသောက်ကုန်ကုမ္ပဏီ Khua Luk Sao Kok ၏ ဒါရိုက်တာ Moukdavan Keovilay ကလည်း ကုမ္ပဏီအနေဖြင့် ဗီယက်နမ်ဖောက်သည်များနှင့် ဖက်စပ်လုပ်ငန်းဆောင်ရွက်ရန် အလားအလာရှိသည့် မိတ်ဖက် များနှင့်ချိတ်ဆက်နိုင်ခဲ့ကြောင်း၊ ထုတ်လုပ်ရေးစက်ရုံတစ်ခုဖွံ့ဖြိုးတည်ဆောက်ရန် ဆွေးနွေးနေပြီး အနာဂတ်တွင် စက်ရုံအကြီးစားအဖြစ် တိုးချဲ့နိုင်မည်ဖြစ်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့ပါသည်။ ထို့အပြင် Ngoc Phuong Essential Oil Production Trading and Services Co., Ltd. ၏ အမှုဆောင် အရာရှိချုပ် Ho Thi Khanh Ngoc က ကုမ္ပဏီအနေဖြင့် ပွဲအတွင်း ရောင်းချမှုအခွင့်အလမ်းများနှင့် အခြားကုမ္ပဏီများအတွက်ထုတ်လုပ်ပေးနိုင်မည့် စာချုပ်အခွင့်အရေးများရရှိခဲ့ကြောင်းနှင့် လာအို ရှိ စူပါမားကတ်လုပ်ငန်းတစ်ခုကလည်း အနာဂတ်ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုအတွက် ထုတ်ကုန်နမူနာ များလက်ခံရရှိထားကြောင်း ပြောကြားခဲ့ပါသည်။ ဆွေးနွေးပွဲအပြီးတွင် နှစ်နိုင်ငံမှ စီးပွားရေး လုပ်ငန်းများအကြား နားလည်မှုစာချွန်လွှာများနှင့် မူဘောင်သဘောတူညီချက်များ အများအပြား လက်မှတ်ရေးထိုးခဲ့ကြကြောင်း သိရပါသည်။ ထိုရလဒ်များမှတစ်ဆင့် စီးပွားရေးအခွင့်အလမ်း သစ်များ ပေါ်ပေါက်လာစေမည်ဖြစ်ပြီး ၂၀၂၆ ခုနှစ်တွင် ဗီယက်နမ်–လာအို ကုန်သွယ်မှုပမာဏကို အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၄ ဘီလီယံအထိ မြှင့်တင်နိုင်ရေးနှင့် အနာဂတ်တွင် မဟာဗျူဟာမြောက် ရည်မှန်းချက်ဖြစ်သော အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၁၀ ဘီလီယံအထိ ရောက်ရှိရေး ကြိုးပမ်းမှုများကို အထောက်အကူပြုမည်ဖြစ်ကြောင်း သိရသည်။

Vietnam Plus                                                                            

DOCA (ရန်ကုန်)

        အမေရိကန်နိုင်ငံသည် ၁၉၇၄ ခုနှစ် ကုန်သွယ်ရေးအက်ဥပဒေ၏ ပုဒ်မ ၃၀၁ အရ ထိုင်းကုန်ပစ္စည်းများအပေါ် ကုန်သွယ်ရေးအရေးယူမှုများ ပြုလုပ်ရန် စဉ်းစားဆောင်ရွက်နေချိန်တွင် ထိုင်းနိုင်ငံ၏ ပို့ကုန်ကဏ္ဍအတွက် အဓိက စိန်ခေါ်မှုတစ်ခုအဖြစ် တစ်ကျော့ပြန်ပေါ်ထွက်လာနေပါသည်။

        အထူးသဖြင့် ငါးဖမ်းလုပ်ငန်းများ၏ ကုန်ထုတ်လုပ်မှုဆိုင်ရာ ထောက်ပံ့ရေးကွင်းဆက် (supply chains) များတွင် အတင်းအဓမ္မ စေခိုင်းခံရသည့် အလုပ်သမားရေးရာ စိုးရိမ်မှုများသည် အဓိက မီးမောင်းထိုးပြခံနေရသည့် ပြဿနာများထဲတွင် ပါဝင်နေသည်။ အမေရိကန်သည် ထိုင်းနိုင်ငံ၏ အကြီးမားဆုံး ပို့ကုန်ဈေးကွက်ဖြစ်ပြီး စားသောက်ကုန်နှင့် ပြုပြင်ဆန်းသစ်ထား သော စိုက်ပျိုးရေး ထုတ်ကုန်များမှသည် အီလက်ထရွန်နစ်၊ လျှပ်စစ်ပစ္စည်းများ၊ ယာဉ်များနှင့် အပိုပစ္စည်းများ၊ ထို့ပြင် အခြားစက်မှုထုတ်ကုန်များအထိ ကုန်ပစ္စည်းအမြောက်အမြားအတွက် အရေးပါသောအခန်းကဏ္ဍတွင် ရှိနေသောကြောင့် ယခုအခြေအနေသည် ထိုင်းစီးပွားရေးလုပ်ငန်းရှင်များအကြား စိုးရိမ်ပူပန်မှုများကို ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့သည်။

        သို့သော်လည်း ပျံ့နှံ့နေသည့် သတင်းအချို့တွင် ဖော်ပြထားသကဲ့သို့ ထိုင်းကုန်ပစ္စည်းများအပေါ် အခွန် ၁၂.၅ ရာခိုင်နှုန်း ထပ်မံကောက်ခံမည်ဆိုသည်ကိုလည်းကောင်း၊ ယင်းကို ဇူလိုင် ၂၄ ရက်တွင် စတင်ကျင့်သုံးမည်ဆိုသည်ကိုလည်းကောင်း၊ အမေရိကန် ကုန်သွယ်ရေး ကိုယ်စားလှယ်ရုံး (USTR) က အတည်ပြု ထုတ်ပြန်ထားခြင်းမရှိသေးကြောင်း သိရသည်။

         အဆိုပါ အဆိုပြုထားသည့် အခွန်နှန်းထားသည် စဉ်းစားညှိနှိုင်းဆဲ အဆင့်၌သာ ရှိသေးသည်။ ပုဒ်မ ၃၀၁ ဆိုသည်မှာ ကုန်သွယ်ဖက်နိုင်ငံများ၏ မူဝါဒ၊ စည်းမျဉ်း သို့မဟုတ် လုပ်ဆောင်ချက်များသည် မိမိတို့၏ စီးပွားရေးအကျိုးအမြတ်များကို ထိခိုက်စေသည်ဟု ယူဆပါက တုံ့ပြန်အရေးယူမှုများပြုလုပ်ရန် အစိုးရအား လုပ်ပိုင်ခွင့်ပေးထားခြင်းဖြစ်‌ကြောင်း သိရသည်။

      အမေရိကန်သည် မူပိုင်ခွင့်နှင့် နည်းပညာလွှဲပြောင်းမှုဆိုင်ရာ ကိစ္စရပ်များကြောင့် တရုတ်အပါအဝင် နိုင်ငံအများအပြားအပေါ် ယင်းအရေးယူဆောင်ရွက်ချက်ကို ယခင်က အသုံးပြုခဲ့ဖူးသလို ကုန်သွယ်ဖက်နိုင်ငံများ၏ ကုန်သွယ်ရေးစည်းမျဉ်းများကို မြှင့်တင်ရန် ဖိအားပေးသည့် နည်းလမ်းတစ်ခုအဖြစ်လည်း အသုံးပြုခဲ့ကြောင်း သိရသည်။

        ထိုင်းနိုင်ငံ၏ ဖြစ်စဉ်တွင်မူ အဓိကပြဿနာသည် ကုန်သွယ်ရေးလိုငွေပြမှုတစ်ခုတည်းပေါ်တွင် မမူတည်ဘဲ အလုပ်သမားစံချိန်စံညွှန်းများနှင့် ကုန်ထုတ်လုပ်မှု ထောက်ပံ့ရေးကွင်းဆက်များ၏ ပွင့်လင်းမြင်သာမှုတို့နှင့် ဆက်စပ်နေပြီး၊ အထူးသဖြင့် ငါးဖမ်းလုပ်ငန်းနှင့် ယင်းနှင့် ဆက်စပ်နေသော စက်မှုလုပ်ငန်းများတွင် အတင်းအဓမ္မ စေခိုင်းခံရသည့် အလုပ်သမားများကို ကာကွယ်ရေးအတွက် အမေရိကန်၏ စိုးရိမ်ပူပန်မှုများနှင့် ဆက်စပ်နေသည်။

          ထိုင်းနိုင်ငံသည် ငါးဖမ်းကဏ္ဍ၌ တရားမဝင် အလုပ်သမားခိုင်းစေမှုများနှင့် ပတ်သက်၍ ယခင်က စိစစ်မေးမြန်းမှုများနှင့် ရင်ဆိုင်ခဲ့ရသဖြင့် အစိုးရအနေဖြင့် အလုပ်သမားမှတ်ပုံတင်ခြင်း၊ ငါးဖမ်းလှေများစစ်ဆေးခြင်း၊ ထုတ်ကုန်များ၏ နောက်ကြောင်းရာဇဝင်ကို စုံစမ်းစစ်ဆေးနိုင်ခြင်းနှင့် အလုပ်သမား အကာအကွယ်ပေးရေး အစီအမံများအပါအဝင် ကြီးကြပ်ကွပ်ကဲမှုများကို ပိုမိုမြန်ဆန်စွာ တိုးမြှင့်ဆောင်ရွက်ခဲ့ရသည်။

         ထိုင်းနိုင်ငံဘက်မှ တိုးတက်မှုများ ပြုလုပ်ခဲ့သော်လည်း အမေရိကန်ကမူ လက်တွေ့ကျသောရလဒ်များ၊ အထူးသဖြင့် မိမိတို့ဈေးကွက်အတွင်းသို့ ဝင်ရောက်လာသော ကုန်ပစ္စည်းများသည် အတင်းအဓမ္မစေခိုင်းခံရသည့် အလုပ်သမားများနှင့် ဆက်စပ်မှုမရှိကြောင်း သက်သေပြနိုင်သည့် စွမ်းဆောင်ရည်ကိုသာ ဆက်လက်အာရုံစိုက်နေဆဲဖြစ်ကြောင်း သိရှိရပါသည်။

Source : Nation Thailand                                                                   

DOCA (ရန်ကုန်)

        ၂၀၂၆ ခုနှစ်တွင် တရုတ်နိုင်ငံမှ အသားနီမက်မွန်သီးများကို တစ်ကီလိုဂရမ်လျှင် ဗီယက်နမ် ဒေါင် ၄၅,၀၀၀ မှ ၈၀,၀၀၀ ကြားဖြင့် ရောင်းချနေရပြီး ယခင်နှစ် ကာလတူနှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါက ၃၀% မှ ၄၀% ခန့် ဈေးနှုန်းကျဆင်းသွားခြင်းဖြစ်ကာ ဗီယက်နမ်ဈေးကွက်အတွင်းသို့ စတင်ဝင် ရောက်ခဲ့ချိန်မှ စ၍ အသက်သာဆုံး ဈေးနှုန်းလည်း ဖြစ်သည်။

     လွန်ခဲ့သော နှစ်အနည်းငယ်က Monkey King မက်မွန်သီးဟုလည်း လူသိများသည့် အသားနီ မက်မွန်သီးများကို ဗီယက်နမ်နိုင်ငံသို့ လေကြောင်းမှတစ်ဆင့် ပမာဏနည်းနည်းဖြင့်သာ အဓိက တင်သွင်းခဲ့ကြသည်။ တစ်ချိန်က ထိုသစ်သီးသည် တစ်ကီလိုဂရမ်လျှင် ၂၅၀,၀၀၀ ဒေါင် အထိ ဈေးပေါက်ခဲ့သော်လည်း ရရှိနိုင်မှု ရှားပါးသောကြောင့် လူအများ၏ ဝယ်ယူအားပေးမှုကို ရရှိခဲ့သည်။

        ယခုနှစ် နွေရာသီတွင်မူ အခြေအနေများ ပြောင်းလဲသွားခဲ့ပြီ ဖြစ်သည်။ မက်မွန်သီးများကို သစ်သီးဆိုင်ကြီးများတွင်သာမက ဟိုချီမင်းစီးတီးရှိ ဆိုင်များနှင့် ဈေးအများအပြားတွင် ပုံမှန် မက်မွန်သီးများ၊ ကျီးကန်းနှုတ်သီးပုံ မက်မွန်သီးများနှင့်အတူ ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် ဝယ်ယူရရှိနေပြီ ဖြစ်သည်။

     ယခုနှစ်တွင် တရုတ်အသားနီမက်မွန်သီးများသာမကဘဲ အခြားတရုတ်မက်မွန်သီး အမျိုး အစားအများစုမှာလည်း ယခင်နှစ်များထက် ဈေးနှုန်း သက်သာနေသည်။ တရုတ်မက်မွန်သီးများသည် ဂျွတ်ပြီး ချိုမြိန်ကာ တစ်လုံးလျှင် ၁၅၀ မှ ၂၅၀ ဂရမ်ခန့် လေးသည်။ ယခင်က ဈေးနှုန်းကြီးမြင့်မှုကြောင့် ဆိုင်အနည်းငယ်မျှသာ မှာယူရောင်းချခဲ့ကြသော်လည်း ယခုအခါ ဈေးနှုန်းများ သိသိသာသာ ကျဆင်းသွားသဖြင့် ဆိုင်အများအပြားက ပိုမိုမှန်မှန် တင်သွင်းရောင်းချလာကြသည်။

         ယခုနှစ်တွင် မက်မွန်သီးအများစု၏ ဈေးနှုန်းမှာ တစ်ကီလိုလျှင် ဒေါင် ၁၀၀,၀၀၀ အောက်တွင်သာရှိသဖြင့် ဝယ်ယူမှုအား သိသိသာသာ ကောင်းမွန်လာခဲ့သည်။ သူမ၏ဆိုင်တွင် တရုတ်မက်မွန်သီး ရောင်းအားသည် လွန်ခဲ့သောလအနည်းငယ်ကထက် ၂၀% ခန့် တိုးတက်လာခဲ့သည်။ ထို့အပြင် ယခုမက်မွန်သီးရာသီသည် တစ်လမှ တစ်လခွဲခန့်သာ ကြာမြင့်မည်ဖြစ်သဖြင့် လူအများက ဈေးနှုန်းသက်သာခိုက် ဝယ်ယူစားသုံးနေကြသည်။

         ထို့အပြင် အရှေ့အလယ်ပိုင်းဒေသရှိ ပဋိပက္ခများသည်လည်း သစ်သီးဝလံ ကုန်သွယ်မှုစီးဆင်းမှုကို ရိုက်ခတ်မှုရှိခဲ့သည်။ အမေရိကန်နှင့် ဥရောပသို့ တင်ပို့မှု ပိုမိုခက်ခဲလာသည်နှင့်အမျှ တရုတ်စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများသည် အရှေ့တောင်အာရှ နိုင်ငံများသို့ သက်သာသော ဈေးနှုန်းများဖြင့် ပိုမိုတွန်းအားပေး ရောင်းချလာကြသည်။ ရလဒ်အနေဖြင့် ဗီယက်နမ်သို့ တင်သွင်းသော မက်မွန်သီးများသည် သမိုင်းတစ်လျှောက် အနိမ့်ဆုံး ဈေးနှုန်းသို့ ရောက်ရှိသွားခဲ့သည်။ တစ်ချိန်တည်းမှာပင် ပုံမှန်မက်မွန်သီးများနှင့် ကျီးကန်းနှုတ်သီး မက်မွန်သီး တင်သွင်းမှုသည် ယခင်နှစ် တူညီသော ကာလထက် ၁၀% ခန့် တိုးတက်လာပြီး ဈေးနှုန်းမှာ ၅% ခန့် ကျဆင်းသွားခဲ့သည်။

      ဈေးကွက်တစ်ခုလုံး အတိုင်းအတာဖြင့်ကြည့်လျှင် ဗီယက်နမ်သို့ တရုတ်သစ်သီး တင်သွင်းမှုပမာဏမှာ ပိုမိုမြင့်တက်လျက်ရှိသည်။ ကောက်ခံရရှိသော အကောက်ခွန် စာရင်းများအရ ယခုနှစ် ပထမ ၅ လအတွင်း ဗီယက်နမ်သည် တရုတ်နိုင်ငံမှ သစ်သီးဝလံနှင့် ဟင်းသီးဟင်းရွက် တင်သွင်းမှုအတွက် အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၁.၄ ဘီလီယံနီးပါး သုံးစွဲခဲ့ပြီး ယခင်နှစ် တူညီသောကာလနှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါက ၂၈% တိုးတက်လာခဲ့သည်။ လိမ္မော်၊ ပန်းသီး နှင့် မက်မွန်သီးတို့မှာ အများဆုံးတင်သွင်းရသည့် ပစ္စည်းများ ဖြစ်ကြသည်။ နီးကပ်လာသော အနာဂတ်တွင် တရုတ်ဇီးသီးနှင့် သစ်တော်သီးများ လှိုင်လှိုင်ထွက်ရှိမည့် ရာသီသို့ ရောက်ရှိလာတော့မည်ဖြစ်ရာ ယင်းဈေးကွက်မှ သစ်သီးဝလံ ထောက်ပံ့မှုသည် ဆက်လက် တိုးတက်နေဦးမည်ဖြစ်ကြောင်း သိရှိရပါသည်။

Source : VN Express                                                                           

DOCA (ရန်ကုန်)

          အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံသည် စားအုန်းဆီအခြေပြု B50 ဇီဝဒီဇယ်ကို အောင်မြင်စွာ ထုတ်လုပ်နိုင်ခဲ့ပြီးနောက် ၂၀၂၆ ခုနှစ် ဇူလိုင်လမှစ၍ ပြည်ပမှဒီဇယ်ဆီတင်သွင်းမှုကို လုံးဝရပ်ဆိုင်းသွားမည် ဖြစ်ကြောင်း သမ္မတ Prabowo Subianto က ကြေညာခဲ့ပါသည်။ သမ္မတ Prabowo Subianto သည် ဇူလိုင် ၁၇ ရက်က East Java ပြည်နယ် Malang မြို့ရှိ Abdulrachman Saleh Air Force Base တွင်ကျင်းပသည့် စပါးရိတ်သိမ်းပွဲအခမ်းအနား၌ မိန့်ခွန်းပြောကြားရာတွင် အင်ဒိုနီးရှား သည် ဇီဝလောင်စာနည်းပညာကဏ္ဍတွင် ကမ္ဘာ့ရှေ့ဆောင်နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံအဖြစ် ရပ်တည်လျက် ရှိကြောင်း အလေးပေးပြောကြားခဲ့ပါသည်။ အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံသည် စားအုန်းဆီအခြေပြု ဇီဝဒီဇယ် ၅၀ ရာခိုင်နှုန်းပါဝင်သည့် ဒီဇယ်လောင်စာကို ထုတ်လုပ်နိုင်သည့် ကမ္ဘာ့ပထမဆုံးနိုင်ငံဖြစ်ကြောင်း သိရပါသည်။ သမ္မတက ၎င်းတို့သည် ကမ္ဘာပေါ်တွင် B50 ကို ပထမဆုံးထုတ်လုပ်နိုင်သည့် နိုင်ငံ ဖြစ်လာခဲ့ကြောင်း၊ ယခုဆိုပါက စားအုန်းဆီမှ ဒီဇယ်လောင်စာကို ထုတ်လုပ်နေပြီဖြစ်ကြောင်း၊ ထို့ကြောင့် ဇူလိုင်လမှစ၍ ပြည်ပမှဒီဇယ်ဆီကို ထပ်မံတင်သွင်းတော့မည် မဟုတ်ကြောင်း၊ ဒီဇယ်ဆီတင်သွင်းမှုကို ရပ်ဆိုင်းလိုက်ခြင်းဖြင့် ပြည်သူများအတွက် စီးပွားရေးအကျိုးကျေးဇူးများစွာ ရရှိလာမည်ဖြစ်ကြောင်း၊ ပြည်ပမှလောင်စာဆီဝယ်ယူရာတွင်အသုံးပြုခဲ့သည့် နိုင်ငံတော်ဘဏ္ဍာ ငွေများကို ပြည်တွင်းစိုက်ပျိုးရေးကဏ္ဍများသို့ ပြန်လည်လှည့်ပတ်အသုံးပြုနိုင်ရန် အစိုးရက ရည်ရွယ်ထားကြောင်းနှင့် ထိုငွေများကို အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံအတွင်းတွင် လှည့်ပတ်သုံးစွဲပြီး နိုင်ငံတစ်ဝန်းမှ စားအုန်းစိုက်တောင်သူများ အကျိုးခံစားရသည်က ပိုကောင်းမွန်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့ပါသည်။ B50 သို့ ကူးပြောင်းအသုံးပြုခြင်းသည် အင်ဒိုနီးရှား၏ပေါများသည့် ပြည်တွင်းသယံ ဇာတအရင်းအမြစ်များကိုအသုံးချကာ စွမ်းအင်လုံခြုံရေးမြှင့်တင်ရန် ရည်ရွယ်သည့် အရှိန်မြှင့် မဟာဗျူဟာ၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ရပ်ဖြစ်ကြောင်း သိရပါသည်။ ဇီဝဒီဇယ်အပြင် အစိုးရသည် ဇီဝအီသနော ၁၀ ရာခိုင်နှုန်း ရောစပ်ထားသည့် E10 ဓာတ်ဆီကိုလည်း စတင်ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်စေရန် ဆောင်ရွက်လျက်ရှိပြီး ၎င်းကို ဇီဝအီသနောအသုံးပြုမှု ပိုမိုတိုးချဲ့နိုင်ရေးအတွက် အခြေခံအဆင့်အဖြစ် သတ်မှတ်ထားကြောင်း သိရပါသည်။ အနာဂတ်တွင် E20 အဆင့်အထိ တိုးမြှင့် ထုတ်လုပ်နိုင်ရန် အင်ဒိုနီးရှားကရည်မှန်းထားပြီး ၎င်းရည်မှန်းချက်များကို အကောင်အထည်ဖော်နိုင်ရန် ဇီဝအီသနောထုတ်လုပ်ရေးစက်ရုံသစ်များ တည်ဆောက်ရေးကို အရှိန်မြှင့်ဆောင်ရွက် သွားမည်ဖြစ်ကြောင်း ဖော်ပြထားပါသည်။ သမ္မတ Prabowo Subianto က လက်ရှိတွင် အင်ဒိုနီးရှား၌လည်ပတ်နေသော ဇီဝအီသနောထုတ်လုပ်ရေးစက်ရုံမှာ တစ်ရုံသာရှိသေးသဖြင့် ပြည်တွင်းထုတ်လုပ်မှုစွမ်းရည် မြှင့်တင်ရေးအတွက် အကြီးမားဆုံးကြိုးပမ်းအားထုတ်မှုများ လိုအပ်နေကြောင်းလည်း ပြောကြားခဲ့သည်ဟု သိရှိရပါသည်။

Antara News                                                                             

DOCA (ရန်ကုန်)