ပြည်ပကုန်သွယ်မှုသတင်းများ

            အင်ဒိုနီးရှား သမ္မတ Prabowo Subianto သည် ဖေဖော်ဝါရီလ၁၈ ရက်နေ့က အမေရိ ကန်နိုင်ငံ ဝါရှင်တန်ဒီစီမြို့တွင် ကျင်းပသော အမေရိကန်ကုန်သွယ်ရေးအသင်း (US Chamber of Commerce)၊ US-ASEAN Business Council နှင့် US-Indonesia Society တို့နှင့် တွေ့ဆုံရာတွင် အမေရိကန် စီးပွားရေးခေါင်းဆောင်များအား အင်ဒိုနီးရှားတွင် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံရန် ဖိတ်ခေါ်ခဲ့ကြောင်း သိရသည်။ အဆိုပါ တွေ့ဆုံပွဲကို အင်ဒိုနီးရှားကုန်သွယ်ရေးအသင်း (Kadin) ကိုယ်စားလှယ်များ၊ ဝန်ကြီးအချို့နှင့် နိုင်ငံပိုင် စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများမှ တာဝန်ရှိသူများလည်း တက်ရောက်ခဲ့ကြ ကြောင်း သိရပါသည်။ သမ္မတ Prabowo က စက်မှုစွမ်းအားမြှင့်တင်ခြင်းနှင့် စီးပွားရေးဖွံ့ဖြိုး တိုးတက်ရန် ရည်ရွယ်သည့် downstream စီမံကိန်း ၁၈ ခုပါဝင်သည့် အစိုးရ၏ ဦးစားပေးအစီ အစဉ်များကို  အလေးပေးပြောကြားခဲ့ကြောင်း သိရပါသည်။ ၎င်းက အင်ဒိုနီးရှား နိုင်ငံ၏ စီးပွား ရေးနှင့် နိုင်ငံရေးတည်ငြိမ်မှု၊ အုပ်ချုပ်မှုစနစ်တိုးတက်လာမှုနှင့် အကျင့်ပျက်ခြစားမှုများကို တိုက်ဖျက်ရန် ဥပဒေအကောင်အထည်ဖော်ရေးအားကောင်းလာမှုတို့ကို ရှင်းလင်း ပြောကြားခဲ့ပြီး ၎င်းတို့သည် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုများ လိုအပ်ပြီး ပိုမိုများပြားသည့် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုများကို လိုလားကြောင်း၊ နည်းပညာအသစ်များအတွက် လိုအပ်သည့် သတ္တုသယံဇာတများလည်း ပေါများသည့်အတွက် အင်ဒိုနီးရှားသို့ လာရောက်ရင်းနှီးမြှုပ်နှံရန် ပြောကြားခဲ့ပါသည်။ မိနစ် ၄၅ ခန့် ကြာမြင့် သော မိန့်ခွန်းတွင် ၎င်းက မကြာမီ လက်မှတ်ရေးထိုးမည့် အင်ဒိုနီးရှား-အမေရိကန် အပြန်အလှန် ကုန်သွယ်ရေးသဘောတူညီချက်၊ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံသူများအတွက် အဆင်ပြေစေမည့် ပြုပြင်ပြောင်းလဲ ရေးအစီအစဉ်များနှင့် မြေရှားသတ္တု (rare earth) အပါအဝင် စွမ်းအင်နှင့် သတ္တုသယံဇာတ ကဏ္ဍ ရှိ အခွင့်အလမ်းများကိုလည်း ဆွေးနွေးပြောကြားခဲ့ကြောင်း သိရပါသည်။ ထို့အပြင် ၎င်း၏တာဝန် ထမ်းဆောင်မှု ပထမနှစ်အတွင်း ရရှိခဲ့သည့် အောင်မြင်မှုများကို မျှဝေခဲ့ပြီး ရေရှည်တည်တံ့သော ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးအတွက် အစိုးရ၏ ဦးစားပေးအစီအစဉ်များကို ထပ်မံ အလေးပေးပြောကြားခဲ့ကြောင်း သိရပါသည်။ သမ္မတ Prabowo က အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံသည် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံသူများအား လက်ခံကြိုဆိုသော နိုင်ငံဖြစ်ကြောင်း အခိုင်အမာ ပြောကြားကာ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုများကို ကာကွယ် စောင့်ရှောက်ပြီး စီးပွားရေးအခြေအနေကောင်းမွန်စေရန် ဆက်လက်ထိန်းသိမ်းသွားမည်ဟု ကတိပြုခဲ့ကြောင်း သိရပါသည်။ အဆိုပါ တွေ့ဆုံပွဲသို့ စီးပွားရေးရာညှိနှိုင်းဆွေးနွေးရေးဝန်ကြီး Airlangga Hartarto၊ စွမ်းအင်နှင့် သတ္တုသယံဇာတဝန်ကြီး Bahlil Lahadalia၊ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံ မှုဝန်ကြီး Rosan Perkasa Roeslani နှင့် အမေရိကန်နိုင်ငံဆိုင်ရာ အင်ဒိုနီးရှား သံအမတ်ကြီး Dwisuryo Indroyono Soesilo တို့ တက်ရောက်ခဲ့ကြောင်း သိရပါသည်။ စီးပွားရေးခေါင်းဆောင် များအနက် Kadin ဥက္ကဋ္ဌ Anindya Novyan Bakrie၊ Pertamina ကုမ္ပဏီ အမှုဆောင်အရာရှိချုပ် Simon Aloysius Mantiri၊ PT Freeport Indonesia အမှုဆောင်အရာရှိချုပ် Tony Wenas နှင့် Freeport-McMoRan Inc. ဥက္ကဋ္ဌ Richard C. Adkerson တို့ ပါဝင်ခဲ့ကြောင်း သိရပါသည်။

Antara News                                                                             

DOCA (ရန်ကုန်)

        အင်ဒိုနီးရှားနှင့် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုတို့သည် စိုက်ပျိုးရေးမှ ကုန်ထုတ်လုပ်မှုလုပ်ငန်းနှင့် အဆင့်မြင့်နည်းပညာကဏ္ဍများအထိလွှမ်းခြုံသည့် ကဏ္ဍစုံ ကုန်သွယ်ရေးနှင့် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု ကတိကဝတ်စုစုပေါင်း အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၃၈.၄ ဘီလီယံ (ရူပီ ၆၄၉.၄၂ ထရီလီယံခန့်) ကို လက်မှတ်ရေးထိုးခဲ့ကြောင်း တာဝန်ရှိသူများက ထုတ်ပြန်ခဲ့ပါသည်။ အဆိုပါသဘောတူညီချက်များကို ဝါရှင်တန်မြို့၌ ကျင်းပသည့် US–Indonesia Business Summit 2026 တွင် ကြေညာခဲ့ပြီး အဆိုပါ ဆွေးနွေးပွဲကို U.S. Chamber of Commerce၊ US–ASEAN Business Council နှင့် U.S.–Indonesia Society တို့က လက်ခံကျင်းပခဲ့ကြောင်း သိရပါသည်။ အင်ဒိုနီးရှားသမ္မတ Prabowo Subianto က စျေးကွက်ယုံကြည်မှုနှင့် ရေရှည်ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုများ ထိန်းသိမ်းရာတွင် အုပ်ချုပ်မှု ကောင်းမွန်မှု၊ ပွင့်လင်းမြင်သာမှုနှင့် ယုံကြည်စိတ်ချရမှုတို့၏ အရေးပါမှုကို အလေးပေး ပြောကြားခဲ့ကြောင်း သိရပါသည်။ စိုက်ပျိုးရေးကဏ္ဍတွင် ပဲပိစပ် ဒေါ်လာ ၁.၃၇ ဘီလီယံ၊ ဂျုံ ဒေါ်လာ ၁.၂၅ ဘီလီယံ (၂၀၃၀ အထိ စီစဉ်ထား)၊ ပြောင်းဖူး ဒေါ်လာ ၈၅၅ သန်း၊ ဝါဂွမ်း ဒေါ်လာ ၂၄၄ သန်းနှင့် အခြားစိုက်ပျိုးရေးထုတ်ကုန်များ ဒေါ်လာ ၈၀၀ သန်း ပါဝင်သည့် စုစုပေါင်း ဝယ်ယူရန်ကတိ ကဝတ် အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၄.၅ ဘီလီယံ တန်ဖိုးရှိကြောင်း သိရပါသည်။ စက်မှုလုပ်ငန်းကဏ္ဍ သည် စုစုပေါင်း ဒေါ်လာ ၃၃.၉၁ ဘီလီယံဖြင့် အဓိက ရပ်တည်နေကြောင်း သိရပါသည်။ အဓိက သဘောတူညီချက်များတွင် အင်ဒိုနီးရှားကုန်သည်နှင့် စက်မှုလုပ်ငန်းအသင်း (Kadin) နှင့် US–ASEAN Business Council အကြား ဒေါ်လာ ၂ ဘီလီယံ တန်ဖိုးပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှု၊ အမေရိကန်ဒေါ်လာ သန်း ၂၀၀ တန်ဖိုးရှိသော အသုံးပြုပြီးအဝတ်အထည်များရောင်းချရေးနှင့် စုစုပေါင်း ဒေါ်လာ ၃၁.၅၉ ဘီလီယံ တန်ဖိုးရှိသည့်အကြီးစား ဆီမီကွန်ဒတ်တာစီမံကိန်းများ ပါဝင် ကြောင်း သိရပါသည်။ စီးပွားရေးရေးရာ ညှိနှိုင်းဆွေးနွေးရေး ဝန်ကြီး Airlangga Hartarto က အင်ဒိုနီးရှားသည် အမေရိကန်ကို မဟာဗျူဟာမိတ်ဖက်အဖြစ် ရှုမြင်ထားကြောင်း နှင့်  ဒစ်ဂျစ်တယ်တီထွင်ဆန်းသစ်မှု၊ AI၊ ဆီမီကွန်ဒတ်တာများ၊ အရေးပါသောသတ္တုများ၊ ထောက်ပံ့မှု ကွင်းဆက်တည်ငြိမ်မှု၊ စွမ်းအင်အသွင်ကူးပြောင်းရေးနှင့် တန်ဖိုးမြှင့်ထုတ်လုပ်ရေးကဏ္ဍများတွင် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုကို ပိုမိုနက်ရှိုင်းစေရန် ရည်ရွယ်ထားကြောင်း ပြောကြားခဲ့ပါသည်။ ထို့အပြင် Reciprocal Trade သဘောတူညီချက် အပြီးသတ်နိုင်ပါက ဈေးကွက်လမ်းကြောင်းများကို တိုးချဲ့ပေးနိုင်မည်ဖြစ်ပြီး ကုန်သွယ်ရေးအတားအဆီးများကို လျှော့ချနိုင်ကာ စီးပွားရေးလုပ်ငန်း များအတွက် ယုံကြည်စိတ်ချရမှု မြှင့်တင်နိုင်မည်ဟုသိရပါသည်။ ၎င်းသည် နှစ်နိုင်ငံအကြား ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုစီးဆင်းမှု ပိုမိုများပြားစေပြီး ရေရှည်စီးပွားရေးဆက်ဆံမှု ခိုင်မာစေရန် အထောက် အကူပြုမည်ဖြစ်ကြောင်း သိရပါသည်။

Antara News                                                                             

DOCA (ရန်ကုန်)

   ၂၀၂၅-၂၆ ဈေးကွက်နှစ်အတွင်း ဖေဖော်ဝါရီလအထိ အိန္ဒိယနိုင်ငံသည် သကြားတန် ချိန် ၂၀၁,၅၄၇ တင်ပို့ခဲ့ပြီး အာရပ်စော်ဘွားများပြည်ထောင်စု (UAE) နိုင်ငံသည် အိန္ဒိယနိုင်ငံမှ သကြားအများဆုံးတင်ပို့ရာနိုင်ငံဖြစ်ကြောင်း ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၆ ရက်နေ့တွင် အိန္ဒိယနိုင်ငံလုံးဆိုင် ရာ သကြားကုန်သွယ်မှုအသင်း (AISTA) မှ ထုတ်ပြန်သော ထုတ်ပြန်ချက်များအရ သိရပါသည်။

         အိန္ဒိယနိုင်ငံ၏ သကြားတင်ပို့မှုကို သကြားစက်ရုံများအကြား အချိုးကျခွဲဝေပေးသည့် ခွဲတမ်းစနစ်ဖြင့် အစိုးရက ဆက်လက်ထိန်းချုပ်ထားကြောင်း သိရပါသည်။ ဗဟိုအစိုးရသည် မကြာသေးမီက ထပ်တိုးခွင့်ပြုခဲ့သည့် တန်ချိန် ၅ သိန်း အပါအဝင် ၂၀၂၅-၂၆ ဈေးကွက်နှစ် အတွက် စုစုပေါင်း သကြားတန်ချိန် ၂ သန်း တင်ပို့ရန် အတည်ပြုထားကြောင်း သိရပါသည်။

       စုစုပေါင်း တင်ပို့မှုပမာဏတွင် သကြားဖြူ တန်ချိန် ၁၆၃,၀၀၀ တန်ခန့်နှင့် သန့်စင်ပြီး  သကြား (Refined Sugar) တန်ချိန် ၃၇,၆၃၈ ပါဝင်ကြောင်း အိန္ဒိယနိုင်ငံလုံးဆိုင်ရာ သကြား ကုန်သွယ်မှုအသင်း (AISTA) မှ ထုတ်ပြန်သော ထုတ်ပြန်ချက်များအရ သိရပါသည်။ အိန္ဒိယနိုင်ငံ သည် သကြားတင်ပို့မှုကို (UAE) နိုင်ငံသို့ တန်ချိန် ၄၇,၀၀၆ ဖြင့် အများဆုံး တင်ပို့ခဲ့ပြီး ၎င်းနောက်တွင် အာဖဂန်နစ္စတန်နိုင်ငံသို့ တန်ချိန် ၄၆,၁၆၃ တန်ခန့် ဒုတိယအများဆုံး တင်ပို့ခဲ့ကြောင်း သိရ ပါသည်။

          စက်တင်ဘာလတွင် ကုန်ဆုံးမည့် ၂၀၂၅-၂၆ ဈေးကွက်နှစ်အတွက် အိန္ဒိယ၏ သကြားထုတ်လုပ်မှုမှာ ၁၃ ရာခိုင်နှုန်းခန့်မြင့်တက်လာပြီး တန်ချိန်ပေါင်း ၂၉.၆ သန်းတန်ခန့် အထိ ထုတ်လုပ်လာနိုင်မည်ဖြစ်ကြောင်း AISTA ခန့်မှန်းချက်တွင် ဖော်ပြထားကြောင်း သိရပါသည်။

         တင်ပို့လိုသည့် စက်ရုံများသို့ အပိုဆောင်း တန်ချိန် ၅ သိန်းအား အချိုးကျစနစ်ဖြင့် တင်ပို့ ခွင့်ပြုရန် အစိုးရ၏ ဆုံးဖြတ်ချက်ကို အဆိုပါ ကုန်သွယ်မှုအသင်းက မျှော်လင့်လျက်ရှိကြောင်း သိရပါသည်။ ကနဦးသတ်မှတ်ထားသည့် တန်ချိန် ၁.၅ သန်း ခွဲတမ်းမှာ စက်ရုံအချင်းချင်း လဲလှယ် ခွင့်ရှိသော်လည်း၊ ယခု အသစ်ချပေးသည့် ခွဲတမ်းမှာမူ ထိုသို့ လဲလှယ်ခွင့်မရှိကြောင်း AISTA ၏ ပြောကြားချက်အရ သိရပါသည်။

Source: The Economic Times                                           

DOCA (ရန်ကုန်)

        ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၆ ရက်နေ့တွင် ထုတ်ပြန်ခဲ့သော နောက်ဆုံးရ ကိန်းဂဏန်း အချက်အလက်များအရ ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလအတွင်း အိန္ဒိယနိုင်ငံ၏ ရုရှားနိုင်ငံထံမှ ကုန်ပစ္စည်း တင်သွင်းမှုသည် ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလနှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါက ၄၀.၄၈ ရာခိုင်နှုန်း အထိ သိသိသာသာ ကျဆင်းသွားကြောင်း သိရပါသည်။

          ရုရှားနိုင်ငံမှ တင်သွင်းသော ကုန်ပစ္စည်းစုစုပေါင်း၏ ၈၀ ရာခိုင်နှုန်းခန့်မှာ ပုံမှန်အားဖြင့် ရေနံစိမ်းများဖြစ်ပြီး ယခုလအတွင်း ရုရှားရေနံစိမ်း တင်သွင်းမှုမှာ အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၂.၃ ဘီလီယံခန့် လျော့နည်းနိုင်ကြောင်း သိရပါသည်။ အိန္ဒိယနိုင်ငံအစိုးရသည် ၂၀၂၆ ခုနှစ် ဇန်နဝါ ရီလအတွက် ကုန်သွယ်မှုအချက်အလက်များကို ဖေဖော်ဝါရီလ၊ ၁၆ ရက်နေ့တွင် ထုတ်ပြန်ခဲ့သော်လည်း ကုန်ပစ္စည်းအမျိုးအစားနှင့် နိုင်ငံအလိုက် အသေးစိတ်အချက် အလက်များကိုမူ ထုတ်ပြန်ရန် ကျန်ရှိနေသေးပြီး အိန္ဒိယနိုင်ငံသည် ရေနံစိမ်းအပြင် ကျောက်မီးသွေး၊ အချို့သော ရေနံထွက်ပစ္စည်းများ၊ ဓာတ်မြေသြဇာ၊ သံ၊ သတင်းစာစက္ကူ၊ စီမံကိန်းသုံး ပစ္စည်းများ၊ ပဲမျိုးစုံ၊ ပုလဲနှင့် အဖိုးတန်ကျောက်မျက်ရတနာများကိုလည်း ရုရှားနိုင်ငံမှ တင်သွင်းလျက်ရှိကြောင်း သိရပါသည်။

          ၂၀၂၅-၂၆ ဘဏ္ဍာနှစ်အတွင်း ရုရှားရေနံစိမ်းတင်သွင်းမှု လျော့ကျလာခြင်းသည် အမေရိကန်အစိုးရက ရုရှားရေနံစိမ်းများ မဝယ်ယူရန် အိန္ဒိယအပေါ် ဖိအားပေးမှုများကြောင့် ဖြစ်ကြောင်း သိရပါသည်။ ဩဂုတ်လ ၂၇ ရက်နေ့မှစ၍ အမေရိကန်နိုင်ငံသည် အိန္ဒိယ၏ ကုန်ပစ္စည်း တင်ပို့ မှုများအပေါ် အပိုဆောင်း ၂၅ ရာခိုင်နှုန်းခန့် အပြစ်ပေးသည့်အခွန် အဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့ပြီး ၎င်းမှာ ရုရှားရေနံစိမ်း ဝယ်ယူမှုအတွက် အဓိက အရေးယူဒဏ်ခတ်ခြင်းပင် ဖြစ်ကြောင်းသိရပါသည်။ ရလဒ်အနေဖြင့် စက်တင်ဘာလတွင် အိန္ဒိယ၏ ရုရှားရေနံစိမ်း တင်သွင်းမှုသည် ဧပြီလနှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါက ၃၀ရာခိုင်နှုန်းနီးပါး ကျဆင်းသွားကာ အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၃.၃၂ ဘီလီယံအထိ လျော့ကျသွားခဲ့ကြောင်း သိရပါသည်။

         ရုရှားနိုင်ငံမှ တင်သွင်းမှု လျော့ကျသွားခြင်းသည် အိန္ဒိယရေနံချက်စက်ရုံများ၏ ရုရှားရေနံ စိမ်းဝယ်ယူမှုကို ရပ်ဆိုင်းလိုက်ပြီဟူသော ထုတ်ပြန်ချက်များနှင့် ကိုက်ညီနေကြောင်း သိရပါသည်။ ဇန်နဝါရီလ ၉ ရက်နေ့က ထွက်ပေါ်ခဲ့သော သတင်းတစ်ပုဒ်အပေါ် တုံ့ပြန်ရာတွင် အိန္ဒိယ ၏ အကြီးဆုံး ပုဂ္ဂလိက ရေနံချက်လုပ်ငန်း ဖြစ်သော Reliance Industries Ltd (RIL) က ဇန်နဝါရီလအတွင်း "ရုရှားရေနံစိမ်း တင်သွင်းမှု တစ်စုံတစ်ရာ" ရှိလာရန် မမျှော်လင့်ထားကြောင်း လူမှုကွန်ရက်စာမျက်နှာ X တွင် ရေးသားဖော်ပြခဲ့ကြောင်း သိရပါသည်။ RIL ၏ ရေနံချက်လုပ်နိုင် စွမ်းမှာ တစ်နှစ်လျှင် တန်ချိန် ၆၈ သန်းကျော်ရှိပါသည်။

        ဖေဖော်ဝါရီလ ၆ ရက်နေ့တွင် Trump အစိုးရသည် အိန္ဒိယနိုင်ငံက "ရုရှား ဖက်ဒရေးရှင်းနိုင်ငံမှ ရေနံကို တိုက်ရိုက်ဖြစ်စေ၊ သွယ်ဝိုက်၍ဖြစ်စေ တင်သွင်းခြင်းကို ရပ်ဆိုင်းရန် ကတိပြုထားပြီး" အမေရိကန် စွမ်းအင်ထုတ်ကုန်များကို ဝယ်ယူရန် သဘောတူညီခဲ့သည်ဟုဆိုကာ အိန္ဒိယ ကုန်ပစ္စည်းများအပေါ် သတ်မှတ်ထားသည့် ၂၅ ရာခိုင်နှုန်း အပြစ်ပေးသည့် အခွန်ကို ပြန်လည်ရုပ်သိမ်းပေးခဲ့ကြောင်း သိရပါသည်။ ထို့အပြင် အမေရိကန်သည် အိန္ဒိယအနေဖြင့် ဗင်နီဇွဲလား နိုင်ငံမှ စွမ်းအင်များကို ပြန်လည်ဝယ်ယူစေရန်လည်း ဆန္ဒရှိနေကြောင်း ထုတ်ပြန်ခဲ့ပါသည်။

       တရားဝင် အချက်အလက်များအရ ၂၀၁၂-၁၃ ခုနှစ်တွင် အိန္ဒိယသည် အဆိုပါ တောင်အမေရိကနိုင်ငံ (ဗင်နီဇွဲလား) ထံမှ အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၁၄.၁၀ ဘီလီယံဖိုး ရေနံစိမ်း တင်သွင်းခဲ့ပါ သည်။ အမျိုးမျိုးသော ပထဝီနိုင်ငံရေး အကြောင်းရင်းများကြောင့် ဗင်နီဇွဲလား ရေနံစိမ်းတင်သွင်းမှုမှာ တဖြည်းဖြည်း လျော့နည်းလာခဲ့ပြီး ၂၀၂၁-၂၂ ခုနှစ်တွင် လုံးဝမရှိတော့သည့်အခြေအနေ (သုည) သို့ ရောက်ရှိသွားခဲ့ကြောင်း သိရပါသည်။

          အခြားတစ်ဖက်တွင်မူ ၂၀၁၁-၁၂ ခုနှစ်တွင် သုညသာရှိခဲ့သော ရုရှားရေနံစိမ်းများ အိန္ဒိယ သို့ တင်သွင်းမှုသည် ၂၀၂၂-၂၃ ခုနှစ်တွင် ဒေါ်လာ ၃၁ ဘီလီယံကျော်အထိ ရုတ်တရက် ထိုးတက်လာခဲ့ကြောင်း သိရပါသည်။ (၂၀၂၃-၂၄) တွင် ၄၆.၄၉ ဘီလီယံ ရှိခဲ့ပြီး ၂၀၂၄-၂၅ ခုနှစ်တွင်မူ ၅၀.၂၈ ဘီလီယံအထိ ကျော်လွန် ရောက်ရှိခဲ့ကြောင်း သိရှိရပါသည်။

Source: Hindustan Times                                                           

DOCA (ရန်ကုန်)

        ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၆ ရက်နေ့တွင် ထုတ်ပြန်ခဲ့သော နောက်ဆုံးရ ကိန်းဂဏန်းအချက်အလက်များအရ ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလအတွင်း အိန္ဒိယနိုင်ငံ၏ ရုရှားနိုင်ငံထံမှ ကုန်ပစ္စည်း တင်သွင်းမှုသည် ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလနှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါက ၄၀.၄၈ ရာခိုင်နှုန်း အထိ သိသိသာသာ ကျဆင်းသွားကြောင်း သိရပါသည်။

         ရုရှားနိုင်ငံမှ တင်သွင်းသော ကုန်ပစ္စည်းစုစုပေါင်း၏ ၈၀ ရာခိုင်နှုန်းခန့်မှာ ပုံမှန်အားဖြင့် ရေနံစိမ်းများဖြစ်ပြီး ယခုလအတွင်း ရုရှားရေနံစိမ်း တင်သွင်းမှုမှာ အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၂.၃ ဘီလီယံခန့် လျော့နည်းနိုင်ကြောင်း သိရပါသည်။ အိန္ဒိယနိုင်ငံအစိုးရသည် ၂၀၂၆ ခုနှစ် ဇန်နဝါ ရီလအတွက် ကုန်သွယ်မှုအချက်အလက်များကို ဖေဖော်ဝါရီလ၊ ၁၆ ရက်နေ့တွင် ထုတ်ပြန်ခဲ့သော်လည်း ကုန်ပစ္စည်းအမျိုးအစားနှင့် နိုင်ငံအလိုက် အသေးစိတ်အချက် အလက်များကိုမူ ထုတ်ပြန်ရန် ကျန်ရှိနေသေးပြီး အိန္ဒိယနိုင်ငံသည် ရေနံစိမ်းအပြင် ကျောက်မီးသွေး၊ အချို့သော ရေနံထွက်ပစ္စည်းများ၊ ဓာတ်မြေသြဇာ၊ သံ၊ သတင်းစာစက္ကူ၊ စီမံကိန်းသုံး ပစ္စည်းများ၊ ပဲမျိုးစုံ၊ ပုလဲနှင့် အဖိုးတန်ကျောက်မျက်ရတနာများကိုလည်း ရုရှားနိုင်ငံမှ တင်သွင်းလျက်ရှိကြောင်း သိရပါသည်။

         ၂၀၂၅-၂၆ ဘဏ္ဍာနှစ်အတွင်း ရုရှားရေနံစိမ်းတင်သွင်းမှု လျော့ကျလာခြင်းသည် အမေရိ ကန်အစိုးရက ရုရှားရေနံစိမ်းများ မဝယ်ယူရန် အိန္ဒိယအပေါ် ဖိအားပေးမှုများကြောင့် ဖြစ်ကြောင်း သိရပါသည်။ ဩဂုတ်လ ၂၇ ရက်နေ့မှစ၍ အမေရိကန်နိုင်ငံသည် အိန္ဒိယ၏ ကုန်ပစ္စည်း တင်ပို့ မှုများအပေါ် အပိုဆောင်း ၂၅ ရာခိုင်နှုန်းခန့် အပြစ်ပေးသည့်အခွန် အဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့ပြီး ၎င်းမှာ ရုရှားရေနံစိမ်း ဝယ်ယူမှုအတွက် အဓိက အရေးယူဒဏ်ခတ်ခြင်းပင်ဖြစ်ကြောင်း သိရပါသည်။ ရလဒ်အနေဖြင့် စက်တင်ဘာလတွင် အိန္ဒိယ၏ ရုရှားရေနံစိမ်း တင်သွင်းမှုသည် ဧပြီလနှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါက ၃၀ရာခိုင်နှုန်းနီးပါး ကျဆင်းသွားကာ အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၃.၃၂ ဘီလီယံအထိ လျော့ကျသွားခဲ့ကြောင်း သိရပါသည်။

          ရုရှားနိုင်ငံမှ တင်သွင်းမှု လျော့ကျသွားခြင်းသည် အိန္ဒိယရေနံချက်စက်ရုံများ၏ ရုရှားရေနံ စိမ်းဝယ်ယူမှုကို ရပ်ဆိုင်းလိုက်ပြီဟူသော ထုတ်ပြန်ချက်များနှင့် ကိုက်ညီနေကြောင်း သိရပါသည်။ ဇန်နဝါရီလ ၉ ရက်နေ့က ထွက်ပေါ်ခဲ့သော သတင်းတစ်ပုဒ်အပေါ် တုံ့ပြန်ရာတွင် အိန္ဒိယ၏ အကြီးဆုံး ပုဂ္ဂလိက ရေနံချက်လုပ်ငန်း ဖြစ်သော Reliance Industries Ltd (RIL) က ဇန်နဝါရီလအတွင်း "ရုရှားရေနံစိမ်း တင်သွင်းမှု တစ်စုံတစ်ရာ" ရှိလာရန် မမျှော်လင့်ထားကြောင်း လူမှုကွန်ရက်စာမျက်နှာ X တွင် ရေးသားဖော်ပြခဲ့ကြောင်း သိရပါသည်။ RIL ၏ ရေနံချက်လုပ်နိုင် စွမ်းမှာ တစ်နှစ်လျှင် တန်ချိန် ၆၈ သန်းကျော် ရှိပါသည်။

       ဖေဖော်ဝါရီလ ၆ ရက်နေ့တွင် Trump အစိုးရသည် အိန္ဒိယနိုင်ငံက "ရုရှား ဖက်ဒရေးရှင်း နိုင်ငံမှ ရေနံကို တိုက်ရိုက်ဖြစ်စေ၊ သွယ်ဝိုက်၍ဖြစ်စေ တင်သွင်းခြင်းကို ရပ်ဆိုင်းရန် ကတိပြုထား ပြီး" အမေရိကန် စွမ်းအင်ထုတ်ကုန်များကို ဝယ်ယူရန် သဘောတူညီ ခဲ့သည်ဟု ဆိုကာ အိန္ဒိယ ကုန်ပစ္စည်းများအပေါ် သတ်မှတ်ထားသည့် ၂၅ ရာခိုင်နှုန်း အပြစ်ပေးသည့်အခွန်ကို ပြန်လည်ရုပ်သိမ်းပေးခဲ့ကြောင်း သိရပါသည်။ ထို့အပြင် အမေရိကန်သည် အိန္ဒိယအနေဖြင့် ဗင်နီဇွဲလား နိုင်ငံမှ စွမ်းအင်များကို ပြန်လည်ဝယ်ယူစေရန်လည်း ဆန္ဒရှိနေကြောင်း ထုတ်ပြန်ခဲ့ပါသည်။

         တရားဝင် အချက်အလက်များအရ ၂၀၁၂-၁၃ ခုနှစ်တွင် အိန္ဒိယသည် အဆိုပါ တောင်အမေ ရိကနိုင်ငံ (ဗင်နီဇွဲလား) ထံမှ အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၁၄.၁၀ ဘီလီယံဖိုး ရေနံစိမ်း တင်သွင်းခဲ့ပါသည်။ အမျိုးမျိုးသော ပထဝီနိုင်ငံရေး အကြောင်းရင်းများကြောင့် ဗင်နီဇွဲလား ရေနံစိမ်းတင်သွင်းမှုမှာ တဖြည်းဖြည်း လျော့နည်းလာခဲ့ပြီး ၂၀၂၁-၂၂ ခုနှစ်တွင် လုံးဝ မရှိတော့သည့် အခြေအနေ (သုည) သို့ ရောက်ရှိသွားခဲ့ကြောင်း သိရပါသည်။

        အခြားတစ်ဖက်တွင်မူ ၂၀၁၁-၁၂ ခုနှစ်တွင် သုညသာရှိခဲ့သော ရုရှားရေနံစိမ်းများ အိန္ဒိယ သို့ တင်သွင်းမှုသည် ၂၀၂၂-၂၃ ခုနှစ်တွင် ဒေါ်လာ ၃၁ ဘီလီယံကျော်အထိ ရုတ်တရက် ထိုးတက်လာခဲ့ကြောင်း သိရပါသည်။ (၂၀၂၃-၂၄) တွင် ၄၆.၄၉ ဘီလီယံ ရှိခဲ့ပြီး ၂၀၂၄-၂၅ ခုနှစ်တွင်မူ ၅၀.၂၈ ဘီလီယံအထိ ကျော်လွန် ရောက်ရှိခဲ့ကြောင်း သိရှိရပါသည်။

Source: Hindustan Times                                                           

DOCA (ရန်ကုန်)