ပြည်ပကုန်သွယ်မှုသတင်းများ

​          လာအိုနိုင်ငံ၊ Vientiane မြို့တော်တွင် မတ်လ ၁၈ ရက်မှစတင်၍ ၁၈ လီတာဝင် သောက်ရေသန့်ဘူးကြီးများ၏ စျေးနှုန်းကို မြှင့်တင်တော့မည်ဖြစ်ကြောင်း ဗီယက်ကျင်းမြို့တော် သောက်ရေသန့်အသင်း (VCDWA) က ကြေညာခဲ့သည်။ မူလက တစ်ဘူးလျှင် ၁၃,၀၀၀ ကစ် (အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၀.၆၂) ရှိရာမှ ယခုအခါ ၁၅,၀၀၀ ကစ် (အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၀.၇၁) သို့ တိုးမြှင့်သတ်မှတ်လိုက်ခြင်းဖြစ်သည်။

​          ၁၅ ရာခိုင်နှုန်းခန့် စျေးနှုန်းမြင့်တက်လာခြင်းသည် လာအိုနိုင်ငံအတွင်းရှိ ထုတ်လုပ်သူများ ကြုံတွေ့နေရသည့် စီးပွားရေးဆိုင်ရာ ဖိအားများကို ဖြေရှင်းနိုင်ရန် နောက်ဆုံးဆောင်ရွက် လိုက်သည့် ခြေလှမ်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ သောက်ရေသန့်အသင်းသည် ၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ မေလအတွင်း ကလည်း ငွေကြေးဖောင်းပွမှု၊ ကစ်ငွေတန်ဖိုးကျဆင်းမှု၊ အလုပ်သမားရှားပါးမှုနှင့် ထုတ်လုပ်မှု ကုန်ကျစရိတ် မြင့်မားမှုတို့ကြောင့် ရေသန့်တစ်ဘူးလျှင် ၆,၀၀၀ ကစ်မှ ၈,၀၀၀ ကစ်အထိ တိုးမြှင့်ခဲ့ဖူးသည်။ ၂၀၂၆ ခုနှစ်၏ ယခုစျေးနှုန်းမြှင့်တင်မှုမှာလည်း အထက်ပါအကြောင်းရင်းများ အပြင် အလုပ်သမားခ၊ အထွေထွေအသုံးစရိတ်နှင့် စက်ကိရိယာစရိတ်များ မြင့်တက်လာခြင်းတို့ကြောင့်ဖြစ်ကြောင်း အသင်းက ထောက်ပြထားသည်။

           ဇူလိုင်လတွင် Vientiane မြို့တော် ပြည်သူ့ကောင်စီသည် မြို့တော်၏ ရေပေးဝေရေးလုပ်ငန်း (Tap water) ရှုံးပေါ်နေခြင်းကြောင့် ရေဖိုးရေခများကို အဆင့်လိုက်တိုး မြှင့်ရန် အတည်ပြုခဲ့သည်။ ရေဖိုးရေခစျေးနှုန်းများသည် ၂၀၁၄ ခုနှစ်ကတည်းက ပြောင်းလဲခြင်း မရှိခဲ့ပါ။

​          ထိုအတောအတွင်း အနိမ့်ဆုံးလုပ်ခလစာမှာ ၉၅၀,၀၀၀ ကစ် (ဒေါ်လာ ၄၅) မှ ၂.၅ သန်း (ဒေါ်လာ ၁၁၉) အထိ နှစ်ဆကျော် မြင့်တက်ခဲ့သည်။ ကုန်ကြမ်း၊ ဓာတုဗေဒပစ္စည်း၊ လျှပ်စစ်နှင့် လောင်စာဆီစရိတ်များမှာလည်း သိသိသာသာ မြင့်တက်ခဲ့သည်။ အဆိုပါ ရေဖိုးရေခတိုးမြှင့်မှုကို ၂၀၂၅ မှ ၂၀၂၈ ခုနှစ်အထိ ၃ နှစ်တာကာလအတွင်း အကောင်အထည်ဖော်သွားမည်ဖြစ်သည်။

          ယခု ရေသန့်စျေးနှုန်းသစ်သည် Vientiane မြို့တော်ရှိ ခရိုင်ကိုးခုလုံးနှင့် အသင်းဝင် ရေသန့်ကုမ္ပဏီများအားလုံးအပေါ် သက်ရောက်မှုရှိမည်ဖြစ်သည်။ ဤဆုံးဖြတ်ချက်ကို မတ်လ ၁၃ ရက်နေ့တွင် ကျင်းပသည့် အမှုဆောင်ကော်မတီအစည်းအဝေးတွင် တညီတညွတ်တည်း ချမှတ် ခဲ့ခြင်းဖြစ်ပြီး၊ စျေးနှုန်းအကူးအပြောင်းကာလအတွင်း ဖောက်သည်များရရှိရန်အတွက် စျေးလျှော့ရောင်းခြင်းဖြင့် အပြိုင်အဆိုင်မလုပ်ရန်လည်း တင်းကျပ်စွာ သတိပေးထားကြောင်း သိရှိရပါသည်။

​Source : Vn Economy                                                                         

DOCA (ရန်ကုန်)

        ၂၀၂၆ ခုနှစ်၏ ပထမနှစ်လအတွင်း ဂါနာနိုင်ငံ၏ စုစုပေါင်း ပို့ကုန်ဝင်ငွေမှာ အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၆.၂ ဘီလီယံအထိ မြင့်တက်လာခဲ့ကြောင်း သိရပါသည်။ ယင်းမှာ ၂၀၂၄ ခုနှစ် အလားတူကာလအတွင်း မှတ်တမ်းတင်ခဲ့သည့် ဒေါ်လာ ၄.၂ ဘီလီယံနှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါက သိသာစွာ တိုးတက်လာခြင်းဖြစ်ကြောင်း သိရပါသည်။ ဂါနာနိုင်ငံသည် ၂၀၂၅ ခုနှစ်ကုန်တွင် စုစုပေါင်း ပို့ကုန်တန်ဖိုး ဒေါ်လာ ၃၁.၁ ဘီလီယံဖြင့် စံချိန်တင်နိုင်ခဲ့ကြောင်း သိရပါသည်။ ဂါနာနိုင်ငံတွင် ရွှေသည် အဓိကပို့ကုန်အဖြစ် ဆက်လက်တည်ရှိနေပြီး ၂၀၂၅ ခုနှစ်တွင် ဝင်ငွေ ဒေါ်လာ ၂၀ ဘီလီယံ ရရှိခဲ့ကာ ၂၀၂၄ ခုနှစ်ရှိ ဒေါ်လာ ၁၀.၃ ဘီလီယံထက် သိသိသာသာ မြင့်တက်လာခဲ့ခြင်းဖြစ်ကြောင်း သိရပါသည်။ ၂၀၂၆ ခုနှစ် မတ်လကုန်အထိ နောက်ဆုံးရရှိသော ဘဏ္ဍာရေးနှင့် စီးပွားရေးဆိုင်ရာ အချက်အလက်အနှစ်ချုပ်အရ ရွှေသည် ယခုနှစ် ပထမနှစ်လအတွင်း ပို့ကုန်ဝင်ငွေကို ဆက်လက်ဦးဆောင်ခဲ့ပြီး ၂၀၂၄ ခုနှစ် အလားတူ ကာလရှိ ဒေါ်လာ ၂.၃ ဘီလီယံနှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါက ဒေါ်လာ ၄.၂ ဘီလီယံအထိ ရရှိခဲ့ကြောင်း  သိရပါသည်။ သို့သော်လည်း ကိုကိုးမှ ဝင်ငွေမှာ ဒေါ်လာ ၁.၁ ဘီလီယံမှ ၉၅၆ သန်းသို့ ကျဆင်းသွားခဲ့ကြောင်း သိရပါသည်။ အခြားပို့ကုန်များမှာလည်း အနည်းငယ် ကျဆင်းခဲ့ပြီး ၂၀၂၄ ခုနှစ်ရှိ ဒေါ်လာ ၅၉၆ သန်းနှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါက ဒေါ်လာ ၅၄၀ သန်းသာ ရရှိခဲ့ကြောင်း သိရပါသည်။ သွင်းကုန်ဘက်တွင်မူ ဂါနာနိုင်ငံသည် ၂၀၂၆ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလနှင့် ဖေဖော်ဝါရီလအတွင်း ဒေါ်လာ ၂.၅ ဘီလီယံ သုံးစွဲခဲ့ပြီး ၎င်းမှာ ၂၀၂၄ ခုနှစ် အလားတူ ကာလနှင့် ပြောင်းလဲမှုမရှိကြောင်း သိရပါ။ ယင်းအထဲမှ ဒေါ်လာ ၈၂၅ သန်းမှာ ရေနံသွင်းကုန်များအတွက်ဖြစ်ပြီး အခြားသွင်းကုန်များမှာ စုစုပေါင်း ဒေါ်လာ ၁.၆ ဘီလီယံရှိကြောင်း  သိရပါသည်။ ခိုင်မာသော ပို့ကုန်စွမ်းဆောင်ရည်ကြောင့် ၂၀၂၄ ခုနှစ် ပထမနှစ်လရှိ ဒေါ်လာ ၂.၁ ဘီလီယံမှ လက်ရှိတွင် ဒေါ်လာ ၃.၂ ဘီလီယံအထိ ကုန်သွယ်မှုပိုငွေ ရရှိခဲ့ကြောင်း သိရပါသည်။ ယခုကဲ့သို့ တိုးတက်လာခြင်းမှာ အထူးသဖြင့် ရွှေမှရရှိသော ပို့ကုန်ဝင်ငွေ မြင့်မားလာခြင်းကြောင့် အဓိကဖြစ်ကြောင်း သိရှိရပါသည်။

Source: myjoyonline.com                                                 

DOCA (ရန်ကုန်)

​          ကမ္ဘာ့စျေးကွက်တွင် မတည်ငြိမ်မှုများရှိလာနိုင်ကြောင်း ခန့်မှန်းထားသော်လည်း ဗီယက်နမ် နိုင်ငံ၏ သီဟိုဠ်စေ့လုပ်ငန်းသည် ၂၀၂၆ ခုနှစ်တွင် သီဟိုဠ်စေ့တန်ချိန် ၈ သိန်းခန့် တင်ပို့ရန် ရည်မှန်းထားပါသည်။ ယင်းမှာ ၂၀၂၅ ခုနှစ်တွင် ရရှိခဲ့သည့် စံချိန်တင် ပို့ကုန်ဝင်ငွေနှင့် တူညီသော အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၅ ဘီလီယံခန့် ရရှိရန် ရည်မှန်းထားခြင်းဖြစ်သည်။

​          အဆိုပါ အချက်အလက်များကို ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၁၃ ရက်နေ့က ဟိုချီမင်းစီးတီးတွင် ကျင်းပခဲ့သော ဗီယက်နမ် သီဟိုဠ်စေ့အသင်း (Vinacas) ၏ ၂၀၂၅ ခုနှစ် လုပ်ငန်းပြန်လည် သုံးသပ်ခြင်းနှင့် ၂၀၂၆ ခုနှစ် ဝယ်ယူရေးအစီအစဉ်များ အကောင်အထည်ဖော်ခြင်းဆိုင်ရာ ညီလာခံ တွင် တင်ပြခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ ၂၀၂၅ ခုနှစ်သည် သီဟိုဠ်စေ့လုပ်ငန်းအတွက် ပထမဆုံးအကြိမ်အဖြစ် ပို့ကုန်ဝင်ငွေ အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၅ ဘီလီယံ ရရှိခဲ့သည့် ထူးခြားသောမှတ်တိုင်တစ်ခု ဖြစ်ခဲ့သော်လည်း ၂၀၂၆ ခုနှစ်အတွက် ရှေ့အလားအလာမှာ ပိုမိုခက်ခဲနိုင်ကြောင်း Vinacas ၏ ဥက္ကဋ္ဌ Mr. Pham Van Cong က ပြောကြားခဲ့သည်။

​          Mr. Pham Van Cong ၏ ပြောကြားချက်အရ အရှေ့ဥရောပနှင့် အရှေ့အလယ်ပိုင်းဒေသရှိ ပထဝီနိုင်ငံရေး ပဋိပက္ခများသည် သင်္ဘောလိုင်းများနှင့် စားသုံးသူစျေးကွက်များကို ထိခိုက်စေသဖြင့် သီဟိုဠ်စေ့လုပ်ငန်းအပါအဝင် ကမ္ဘာ့ကုန်သွယ်ရေးအပေါ် သက်ရောက်မှုများရှိနေသည်။ အထူးသဖြင့် အရှေ့အလယ်ပိုင်းဒေသသည် ကမ္ဘာ့သီဟိုဠ်စေ့စားသုံးမှု၏ ၁၀ ရာခိုင်နှုန်းမှ ၁၂ ရာခိုင်နှုန်းခန့် ရှိနေခြင်းကြောင့် အဆိုပါဒေသတွင် မတည်ငြိမ်မှုများဆက်ရှိနေပါက သွင်းကုန်လိုအပ်ချက် လျော့နည်းသွားနိုင်ပြီး လုပ်ငန်းများ၏ ပို့ကုန်လုပ်ငန်းစဉ်များကို ထိခိုက်စေနိုင်ပါသည်။

​          လက်ရှိအခြေအနေအရ ဗီယက်နမ် သီဟိုဠ်စေ့အသင်းက လုပ်ငန်းရှင်များအနေဖြင့် ပို့ကုန်စာချုပ်များ ချုပ်ဆိုရာတွင် ပိုမိုသတိထားရန် တိုက်တွန်းထားသည်။ ငွေပေးချေမှုဆိုင်ရာ အန္တရာယ်များကို လျှော့ချနိုင်ရန်အတွက် CIF သို့မဟုတ် CNF စနစ်များဖြင့် အရောင်းအဝယ်ပြုလုပ်ခြင်းကို ဦးစားပေးသင့်ကြောင်း အကြံပြုထားသည်။

​        ပြိုင်ဆိုင်မှုများ ပြင်းထန်လာသည့်အတွက် ဗီယက်နမ် သီဟိုဠ်စေ့လုပ်ငန်းအနေဖြင့် ၎င်း၏ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေး မဟာဗျူဟာကို ဆက်လက်ဆန်းသစ်ရန်လိုအပ်ကြောင်း Vinacas က ယုံကြည်ထားသည်။ မှတ်သားဖွယ်ရာ အချက်တစ်ခုမှာ အာဖရိကနိုင်ငံ အများအပြားသည် ပြည်တွင်း၌ သီဟိုဠ်စေ့ထုတ်လုပ်မှု လုပ်ငန်းများတွင် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုများကို တိုးမြှင့်လာခြင်းဖြစ်သည်။

​          အာဖရိကရှိ လုပ်ငန်းများသည် လူသားအရင်းအမြစ်၊ အခြေခံအဆောက်အအုံနှင့် ထောက်ပံ့ပို့ဆောင်ရေးတို့တွင် အကန့်အသတ်များရှိသော်လည်း ဒေသထွက် ကုန်ကြမ်းရရှိမှု၊ သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးစရိတ် သက်သာမှုနှင့် အစိုးရ၏ ပံ့ပိုးကူညီမှု မူဝါဒများကြောင့် အားသာချက်များစွာရှိနေသည်။ ယင်းမှာ လက်ရှိတွင် ကမ္ဘာ့အကြီးဆုံး သီဟိုဠ်စေ့ ပြုပြင်ထုတ်လုပ်ရာ ဗဟိုချက်ဖြစ်သော ဗီယက်နမ်အတွက် ပြိုင်ဆိုင်မှု ဖိအားအသစ်တစ်ခု ဖြစ်လာသည်။ ထို့ကြောင့် လုပ်ငန်းရှင်များအနေဖြင့် အစဉ်အလာစျေးကွက်တစ်ခုတည်းအပေါ် မှီခိုနေခြင်းကို ရှောင်ကြဉ်ပြီး ပို့ကုန်စျေးကွက်များကို အမျိုးစုံအောင် ချဲ့ထွင်ရန်၊ တန်ဖိုးမြှင့်ထုတ်ကုန်များ ဖန်တီးနိုင်ရန်နှင့် နိုင်ငံတကာ စျေးကွက်တွင် ယှဉ်ပြိုင်နိုင်စွမ်း မြှင့်တင်ရန်အတွက် အဆင့်မြင့်ပြုပြင်ထုတ်လုပ်သည့် သီဟိုဠ်စေ့ ထုတ်ကုန်များတွင် ပိုမိုရင်းနှီးမြှုပ်နှံရန် တို့ကို Vinacas က အကြံပြုထားကြောင်း သိရှိရပါသည်။

​Source : Vn Economy                                                                         

DOCA (ရန်ကုန်)

         အင်ဒိုနီးရှား ကုန်သွယ်ရေးဒုတိယဝန်ကြီး Dyah Roro Esti သည် စင်္ကာပူနှင့် မလေးရှားတို့နှင့် ကုန်သွယ်ရေးနှင့် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုများကို ခိုင်မာစေရန်အပြန်အလှန် တွေ့ဆုံဆွေးနွေးမှုများ ပြုလုပ်ခဲ့ကြောင်း သိရပါသည်။ Esti က ထိုအပြန်အလှန် တွေ့ဆုံဆွေးနွေး မှုများမှတစ်ဆင့် အင်ဒိုနီးရှားသည် တံခါးဖွင့်ထားပြီး ကျယ်ပြန့်စွာပါဝင်မှုရှိသည့် ဒေသတွင်း စီးပွားရေးတိုးတက်မှုကို ဦးတည်သော ကုန်သွယ်ရေး ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုများကို ခိုင်မာစေရန် ဆက်လက်ကတိပြုထားသည်ဟု မတ်လ ၁၅ ရက်နေ့က ဂျကာတာတွင် ပြောကြားခဲ့ပါသည်။ ၎င်းတွေ့ဆုံဆွေးနွေးမှုများကို ဖိလစ်ပိုင်နိုင်ငံ Taguig မြို့တွင် မတ်လ ၁၃ ရက်နေ့က ကျင်းပခဲ့သည့် ၃၂ ကြိမ်မြောက် ASEAN Economic Ministers (AEM) Retreat တွင် သီးခြား ပြုလုပ်ခဲ့ခြင်းဖြစ်ကြောင်း သိရပါသည်။ စင်္ကာပူ၏ ဒုတိယဝန်ကြီးချုပ်နှင့် ကုန်သွယ်ရေးနှင့် စက်မှုဝန်ကြီး Gan Kim Yong နှင့် တွေ့ဆုံရာတွင် Esti က နှစ်နိုင်ငံအကြား ကုန်သွယ်ရေးဆက်ဆံမှု တိုးတက်မှုများကို အလေးပေးပြောကြားခဲ့ပါသည်။ အင်ဒိုနီးရှားနှင့် စင်္ကာပူအကြား ကုန်သွယ်မှုတန်ဖိုးသည် နောက်ဆုံးငါးနှစ်အတွင်း ၁၄.၆ ရာခိုင်နှုန်း တိုးတက် လာခဲ့ပြီး ၂၀၂၀ ခုနှစ်တွင် အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၁၆.၈၅ ဘီလီယံမှ ၂၀၂၅ ခုနှစ်တွင် ၁၉.၃၂ ဘီလီယံအထိ ရောက်ရှိလာခဲ့ကြောင်း သိရပါသည်။ အင်ဒိုနီးရှားအနေဖြင့် စင်္ကာပူနှင့် ပူးပေါင်း ဆောင်ရွက်မှုတွင် တိုးတက်နိုင်သည့် အခွင့်အလမ်းများစွာရှိနေပြီး အထူးသဖြင့် တန်ဖိုးမြင့် ထုတ်ကုန်များဖြင့် အင်ဒိုနီးရှား၏ ပို့ကုန်များကို မျိုးစုံတိုးချဲ့နိုင်ရန် အခွင့်အလမ်းရှိကြောင်း ရှုမြင်ထားသည်ဟု သိရပါသည်။ အဆိုပါတွေ့ဆုံမှုအတွင်း အင်ဒိုနီးရှားသည် Comprehensive and Progressive Agreement for Trans-Pacific Partnership (CPTPP) သို့ ဝင်ရောက်ရန် လုပ်ငန်းစဉ်ကို ဆက်လက်ဆောင်ရွက်မည်ဟု ထပ်မံအတည်ပြုခဲ့ပါသည်။ အင်ဒိုနီးရှားအနေဖြင့် အဆိုပါသဘောတူညီချက်ကို အင်ဒို-ပစိဖိတ်ဒေသတွင် စီးပွားရေးပေါင်းစည်းမှုကို မြှင့်တင်ပေးနိုင်သည့် ခေတ်မီပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှု မူဘောင်တစ်ခုအဖြစ်ရှုမြင်ထားကြောင်း သိရပါသည်။ ထို့အပြင် နှစ်ဖက်အနေဖြင့် ASEAN Digital Economy Framework Agreement (DEFA) ဆွေးနွေးမှုတိုးတက်မှုများ၊ Regional Comprehensive Economic Partnership (RCEP) နှင့် ကုန်သွယ်ရေးနှင့် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုဆိုင်ရာ အစီအစဉ်များကိုလည်း ဆွေးနွေးခဲ့ကြကြောင်း သိရပါသည်။ ထို့နောက် မလေးရှား၏ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု၊ ကုန်သွယ်ရေးနှင့် စက်မှုဝန်ကြီးဌာန ဒုတိယ ဝန်ကြီး Sim Tze Tzin နှင့် တွေ့ဆုံရာတွင် အင်ဒိုနီးရှား-မလေးရှား နှစ်နိုင်ငံအကြား ကုန်သွယ်ရေးဆက်ဆံမှု တိုးမြှင့်နိုင်ရေးကို ဆွေးနွေးခဲ့ကြကြောင်း သိရပါသည်။ ၂၀၂၅ ခုနှစ်တွင် နှစ်နိုင်ငံအကြား ကုန်သွယ်မှုတန်ဖိုးသည် စုစုပေါင်း အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၂၄.၂၂ ဘီလီယံရှိခဲ့ကြောင်း သိရပါသည်။ အင်ဒိုနီးရှားအနေဖြင့် ဈေးကွက်ဝင်ရောက်ခွင့် တိုးချဲ့ခြင်းနှင့် တန်ဖိုးမြင့် စက်မှုကဏ္ဍများတွင် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုများ တိုးမြှင့်နိုင်သည့် အခွင့်အလမ်းများစွာရှိကြောင်း သိရပါသည်။ ထို့အပြင် Joint Trade and Investment Committee (JTIC) အစည်းအဝေး ကျင်းပရန် အစီအစဉ်များနှင့် Malaysia-Indonesia Investment Committee (MIIC) မှတစ်ဆင့် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုဆိုင်ရာ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုများ တိုးမြှင့်ရေးကိုလည်း ဆွေးနွေးခဲ့ကြကြောင်း သိရပါသည်။ ထို့ပြင် နယ်စပ်ကုန်သွယ်ရေးပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှု တိုးတက်ရေးအတွက် ၂၀၂၃ နယ်စပ်ကုန်သွယ်ရေး သဘောတူညီချက် (Border Trade Agreement - BTA) အကောင်အထည်ဖော်ခြင်းနှင့် Entikong-Tebedu နယ်စပ်ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေး ပုံမှန်ပြန်လည်လုပ်ဆောင်ရေးကိုလည်း ဆွေးနွေးခဲ့ကြကြောင်း သိရပါသည်။ အင်ဒိုနီးရှားနှင့် မလေးရှားတို့သည် အားကောင်းသော ကုန်သွယ်မှုဆက်ဆံရေးရှိပြီး ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှု တိုးချဲ့နိုင်မည့် အခွင့်အလမ်းများ များစွာရှိသည်ဟု ဒုတိယဝန်ကြီး Esti က ပြောကြားခဲ့ကြောင်း သိရှိရပါသည်။

Antara News                                                                             

DOCA (ရန်ကုန်)

         နိုင်ငံခြားကျောထောက်နောက်ခံပြု စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများသည် ဈေးကစားကာ တောင်သူများကို ထိခိုက်စေကြောင်း စုံစမ်းစစ်ဆေးမှုများအရ တွေ့ရှိခဲ့ရသဖြင့် ထိုင်းအစိုးရသည် အုန်းသီးဈေးကွက်တည်ငြိမ်ရေး ဆောင်ရွက်ချက်များကို တိုးမြှင့်လုပ်ဆောင်နေကြောင်း သိရပါသည်။ စီးပွားရေးဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးဦးစီးဌာန (Department of Business Development - DBD) ၏ ညွှန်ကြားရေးမှူးချုပ် Poonpong Naiyanapakorn က အုန်းသီးဈေးနှုန်းများကျဆင်းနေမှုနှင့် သစ်သီးထုပ်ပိုးလုပ်ငန်းများတွင် နိုင်ငံခြားရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုများ ပါဝင်နေမှုကို စိစစ်ရန် အစိုးရအဖွဲ့ အစည်း ၁၀ ခုနှင့် တွေ့ဆုံဆွေးနွေးခဲ့ကြောင်း ပြောကြားခဲ့ပါသည်။ အဆိုပါအစည်းအဝေးတွင် စိုက်ပျိုးမွေးမြူရေးဦးစီးဌာန၊ အထူးစုံစမ်းစစ်ဆေးရေးဦးစီးဌာန (DSI)၊ ဗဟိုစုံစမ်းရေးဗျူရို (CIB)၊ ငွေကြေးခဝါချမှုတားဆီးရေးရုံး (Amlo) နှင့် ထိုင်းနိုင်ငံ ကုန်သွယ်ရေးယှဉ်ပြိုင်မှုကော်မရှင် (TCCT) တို့ ပါဝင်ခဲ့ကြောင်း သိရပါသည်။ စုံစမ်းစစ်ဆေးသူများသည် နိုင်ငံခြားရင်းနှီးမြှုပ်နှံသူများကိုယ်စား ထိုင်းနိုင်ငံသားများကို အမည်ခံရှယ်ယာရှင်များ (nominee shareholders) အဖြစ် အသုံးပြုနေသည်ဟု သံသယရှိသည့် ကုမ္ပဏီ ၁၅ ခုကို ဖော်ထုတ်တွေ့ရှိခဲ့ကြောင်း သိရပါသည်။ အဆိုပါကုမ္ပဏီများအနက် ၁၁ ခုမှာ Ratchaburi ပြည်နယ်တွင် တည်ရှိပြီး အခြားကုမ္ပဏီများမှာ Samut Prakan၊ Pathum Thani၊ Samut Sakhon နှင့် Bangkok မြို့များတွင် တည်ရှိ နေကြောင်း သိရပါသည်။ ထို့အပြင် ထိုင်းနိုင်ငံသား ၁၀ ဦးကိုလည်း အဆိုပါလုပ်ငန်းများတွင် အမည်ခံရှယ်ယာရှင် သို့မဟုတ် အမည်ခံဒါရိုက်တာအဖြစ် ပါဝင်ကူညီခဲ့ကြောင်း DBD က တွေ့ရှိ ထားသည်ဟု သိရပါသည်။ Mr Poonpong က ထိုအချက်အလက်များကို CIB၊ DSI နှင့် Amlo ထံသို့ တရားရေးဆိုင်ရာ အရေးယူဆောင်ရွက်နိုင်ရန် ပို့ပေးထားကြောင်း ပြောကြားခဲ့ပါသည်။ Foreign Business Act အရ ပြစ်မှုကျူးလွန်သူများသည် ထောင်ဒဏ်အများဆုံး ၃ နှစ်နှင့် ဘတ် ၁ သိန်းမှ ၁ သန်းအထိ ဒဏ်ငွေချမှတ်ခံရနိုင်ကြောင်း သိရပါသည်။ အချို့ကုမ္ပဏီများသည် အုန်းသီးစိုက်ခင်းများကို ငှားရမ်း၍ သီးနှံများကို ကိုယ်တိုင်ထုတ်လုပ်၊ ပြုပြင်ထုပ်ပိုးပြီး ပြည်ပသို့ တိုက်ရိုက်တင်ပို့နေကြောင်းလည်း တွေ့ရှိရသည်ဟု သိရပါသည်။ ထိုကဲ့သို့ ထုတ်လုပ်မှုမှ တင်ပို့မှုအထိ လုပ်ငန်းအားလုံးကို ကိုယ်တိုင်လုပ်ဆောင်သည့် စနစ်ကြောင့် တောင်သူများထံမှ ဝယ်ယူသည့်ဈေးနှုန်းကို လျှော့ချနိုင်ပြီး စိုက်ခင်းအဆင့်ဈေးနှုန်းများ အလွန်နိမ့်ကျနေစေခြင်း ဖြစ်နိုင်ကြောင်း သိရပါသည်။ DBD သည် သစ်သီးထုပ်ပိုးလုပ်ငန်းများအပေါ် စည်းမျဉ်းစည်းကမ်းများ ပိုမိုတင်းကျပ်စေရန် စီစဉ်ထားပြီး လုပ်ငန်းမှတ်ပုံတင်မှု၊ အလုပ်သမားဆိုင်ရာ စစ်ဆေးမှုများ၊ အခွန်ပေးဆောင်မှုများကိုစိစစ်ကာ သီးနှံဝယ်ယူမှုလုပ်ငန်းစဉ်များတွင် ဈေးနှုန်းဖိနှိပ်မှု သို့မဟုတ် ညှိနှိုင်းမှုများ မဖြစ်ပေါ်စေရန် စောင့်ကြည့်သွားမည်ဖြစ်ကြောင်း သိရပါသည်။ စိုက်ပျိုးထုတ်လုပ် ရေးမှစတင်၍ ပြည်ပသို့ တင်ပို့သည့်အထိ ထောက်ပံ့မှုကွင်းဆက်တစ်လျှောက် ပိုမိုရှင်းလင်းပြတ်သားစေရန် စုံစမ်းစစ်ဆေးမှုများကို နက်ရှိုင်းစွာ ဆောင်ရွက်သွားမည်ဖြစ်ကြောင်း Mr Poonpong ကပြောကြားခဲ့ပါသည်။ ဖြေရှင်းမှုတစ်စိတ်တစ်ပိုင်းအနေဖြင့် အစိုးရသည် ကျယ်ပြန့်သော ဈေးကွက်ဖွဲ့စည်းပုံကိုလည်း စိစစ်နေကြောင်း သိရပါသည်။ နောက်ဆုံးနှစ်များအတွင်း အုန်းသီးစိုက်ပျိုးမြေဧရိယာများ သိသိသာသာ တိုးလာခြင်းကြောင့် ထုတ်လုပ်မှု ပိုမိုများပြားလာပြီး ဈေးနှုန်းများကျဆင်းလာခဲ့ကြောင်း သိရပါသည်။ လွန်ခဲ့သည့် လေးနှစ်အတွင်း စိုက်ပျိုးမြေ ဧရိယာသည် ၂၃၅,၉၀၃ rai မှ ၃၀၅,၇၀၆ rai အထိ မြင့်တက်လာခဲ့ပြီး ၂၀၂၅ ခုနှစ်တွင် ထုတ်လုပ်မှုသည် တန်ချိန် ၈၇၇,၆၈၁ ခန့်အထိ ရောက်ရှိခဲ့ကာ ၅၀ ရာခိုင်နှုန်းနီးပါး မြင့်တက်ခဲ့ကြောင်း သိရပါသည်။ ထုတ်လုပ်မှု တိုးလာခဲ့သော်လည်း တရုတ်နိုင်ငံတွင် ဈေးကွက် ဝေစု လျော့နည်းလာမှုကြောင့် ပို့ကုန်ဝင်ငွေသည် နှစ်နှစ်ဆက်တိုက် ကျဆင်းခဲ့ပြီး ၂၀၂၃ ခုနှစ်တွင် ဘတ် ၉.၈၈ ဘီလီယံရှိခဲ့ရာမှ ၂၀၂၅ ခုနှစ်တွင် ဘတ် ၆.၄၆ ဘီလီယံအထိ လျော့နည်းခဲ့ကြောင်း သိရပါသည်။ ဒုတိယအစိုးရပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ Siripong Angkasakulkiat ကလည်း အချို့သော ကြားဝယ်လက်များသည် အုန်းသီးများကို ဈေးသက်သာစွာဖြင့် ဝယ်ယူနိုင်ရန် ရည်ရွယ်ကာ ဈေးနှုန်းများကို ရည်ရွယ်ချက်ရှိစွာဖြင့်လျှော့ချနိုင်ကြောင်း သတိပေးခဲ့ပါသည်။ ၎င်းအခြေအနေသည် ထိုင်းနိုင်ငံသား အမည်ခံရှယ်ယာရှင်များကို အသုံးပြုသည့် နိုင်ငံခြားရင်းနှီးမြှုပ်နှံသူများနှင့် ဆက်နွယ်နိုင်ကြောင်း သိရပါသည်။ အာဏာပိုင်များက အနာဂတ်တွင် အလားတူစုံစမ်းစစ်ဆေးမှုများကို အခြားသစ်သီးဈေးကွက်များတွင်ပါ ဆက်လက်ဆောင်ရွက်နိုင်ကြောင်း ပြောကြားကြောင်း သိရှိရပါသည်။

Bangkok Post                                                                           

DOCA (ရန်ကုန်)