ပြည်ပကုန်သွယ်မှုသတင်းများ

       အီရန်နှင့် စီးပွားရေးလုပ်ကိုင်သည့် မည်သည့်နိုင်ငံမဆို မည်သည့်စီးပွားရေးလုပ်ငန်းမဆို ၂၅ ရာခိုင်နှုန်း အခွန်နှုန်းထား ပေးဆောင်ရမည်ဟု အမေရိကန် သမ္မ ဒေါ်နယ်ထရမ့်က ဇန်နဝါရီလ ၁၂ ရက်နေ့တွင် ပြောကြားခဲ့သည်။ အဆိုပါအမိန့်သည် ချက်ချင်းအကျိုးသက်ရောက်မည်ဖြစ်ကြောင်း ထရမ့်က Truth Social တွင် ကြေညာခဲ့သည်။ ထရမ့်က ၎င်း၏ အစိုးရသည် စစ်ရေးအရ အရေးယူဆောင်ရွက်မှု အပါအဝင် “အလွန်အားကောင်းသော ရွေးချယ်စရာအချို့” ကို စဉ်းစားနေကြောင်း အကြိမ်ကြိမ် ခြိမ်းခြောက်ခဲ့ပြီး အီရန်အပေါ် ဝါရှင်တန်၏ စီးပွားရေးဖိအားပေး လှုပ်ရှားမှုတွင် နောက်ဆုံးမြင့်တက်လာသည့် ကြေညာချက်သည် အမှတ်အသားပြုနေသည်။ အိမ်ဖြူတော်ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ Karoline Leavitt က တနင်္လာနေ့အစောပိုင်းတွင် အီရန်ကို ကိုင်တွယ်ဖြေရှင်းရန် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုအတွက် သံတမန်ရေးနည်းလမ်းသည် ဦးစားပေး နည်းလမ်းအဖြစ် ဆက်လက်တည်ရှိနေသော်လည်း လိုအပ်ပါက စစ်ရေးနည်းလမ်းများကို ထရမ့်အစိုးရမှ ပယ်ချမည်မဟုတ်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။ သံတမန်ရေးသည် ပထမရွေးချယ်မှုဟု  သမ္မတထရမ့်က အမြဲတမ်းပြောကြားကြောင်း Leavitt က Fox News တွင် ပြောကြားခဲ့ကြောင်း သိရှိရပါသည်။

Source: Xinhua                                                                         

DOCA(ရန်ကုန်)

    ဖိလစ်ပိုင်နိုင်ငံ အနေဖြင့် ၎င်း၏ ၂၀၂၆ ခုနှစ် ဝယ်ယူရေး မဟာဗျူဟာ၏ တစ်စိတ်တစ်ပိုင်း အဖြစ် ဗီယက်နမ်ထံမှ ဆန်တန်ချိန် ၂.၅ သန်းကို ကနဦး ဝယ်ယူတင်သွင်းနိုင်ရေးအတွက် သဘော တူညီချက် လက်မှတ်ရေးထိုးနိုင်ရန် စီစဉ်ဆောင်ရွက်လျက်ရှိသည်ဟု Voice of Vietnam (VOV) သတင်းဌာနက ဖော်ပြပါသည်။

    ဖိလစ်ပိုင်နိုင်ငံရှိ ဗီယက်နမ် ကုန်သွယ်ရေးသံမှူး Le Phu Cuong နှင့် ဖိလစ်ပိုင် စိုက်ပျိုးရေး အတွင်းဝန် Francisco P. Tiu Laurel Jr. တို့ မကြာသေးမီကတွေ့ဆုံခဲ့သည့် အစည်းအဝေး တစ်ရပ်၌ ထုတ်ဖော်ပြောဆိုခဲ့သည့် အချက်အလက်များအရ ဖိလစ်ပိုင်နိုင်ငံသည် ၂၀၂၆ ခုနှစ်တွင် ဆန်တန်ချိန် ၃.၆ သန်းခန့်ကို တင်သွင်းဖွယ်ရှိပြီး ၎င်းအနက် ဗီယက်နမ်ဆန်ကို တင်သွင်းမှုသည် ၇၅ ရာခိုင်နှုန်းမှ ၈၀ ရာခိုင်နှုန်းခန့်အထိ ရှိနိုင်ကြောင်း သိရသည်။ အဆိုပါ တွေ့ဆုံဆွေးနွေးပွဲသည် ကဏ္ဍစုံ၌ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရေးကို လွှမ်းခြုံမှုရှိပြီး ဆန်ကုန်သွယ်မှုသည် အဓိက အလေးပေး သည့် ကဏ္ဍအဖြစ် ပါဝင်ခဲ့သည်။

    နှစ်နိုင်ငံကြား ဆန်ကုန်သွယ်မှု ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ခြင်းကို အကောင်အထည်ဖော်ရာတွင် သဘောတူညီချက်တစ်ရပ် ရေးထိုးဆောင်ရွက်ရန် ဖိလစ်ပိုင် စိုက်ပျိုးရေးအတွင်းဝန်က အဆိုပြုခဲ့ သည်။ သို့သော် ဖိလစ်ပိုင်အနေဖြင့် ၎င်း၏ ဒေသခံတောင်သူများကို အကာအကွယ်ပေးနိုင်ရန် တင် သွင်းမည့် ဆန်ပမာဏကို ချိန်ညှိစီမံခန့်ခွဲမည်ဖြစ်ပြီး အထူးသဖြင့် ပြည်တွင်း၌ သီးနှံများ ရိတ်သိမ်း ထွက်ပေါ်ချိန်များတွင် ဆောင်ရွက်မည်ဖြစ်သည်။ ထို့အပြင် ဗီယက်နမ် အပါအဝင် မိတ်ဖက်နိုင်ငံ များထံမှ ဆန်တင်သွင်းခြင်းအပေါ် စည်းကြပ်မည့် အကောက်ခွန်နှုန်းထားများနှင့် စပ်လျဉ်းသည့် မူဝါဒများကိုလည်း Mr. Laurel က ဆွေးနွေးပြောကြားခဲ့သည်။

    ဖိလစ်ပိုင်နိုင်ငံသည် ၂၀၂၆ ခုနှစ်တွင် အာဆီယံအဖွဲ့၏ ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် တာဝန်ယူဆောင်ရွက် လျက်ရှိရာ အထူးသဖြင့် ၎င်း၏ မူဝါဒများ ပြောင်းလဲပြင်ဆင်ခြင်းကို မပြုလုပ်မီ၌ အာဆီယံ ဆွေးနွေးတိုင်ပင်မှု ယန္တရားစနစ်မှတစ်ဆင့် ပေါင်းစပ်ညှိနှိုင်းခြင်းကို ပိုမိုကောင်းမွန်စေရေး ဆောင် ရွက်ရန် ဗီယက်နမ် ကုန်သွယ်ရေးသံမှူး Mr. Cuong က တိုက်တွန်းပြောဆိုခဲ့သည်။ ထို့အပြင် ဖိလစ်ပိုင် အာဏာပိုင်များအနေဖြင့် ဆန်အပြင် ဗီယက်နမ်၏ အခြားသော လယ်ယာထွက်ကုန်များ ဈေးကွက်ဝင်ရောက်မှုကို တိုးချဲ့နိုင်ရေး စဉ်းစားဆောင်ရွက်ပေးရန် ၎င်းက ပြောကြားခဲ့သည်။

    ဗီယက်နမ်ဘက်မှ ဆွေးနွေးချက်အပေါ် တုံ့ပြန်မှုအဖြစ် လတ်ဆတ်သော ငရုတ်သီးအရှည် များ၊ ငရုတ်ပွသီးများ၊ ကြက်သွန်ဖြူ၊ မုန်လာဥဝါများနှင့် ကြက်သွန်နီတို့ကဲ့သို့သော ကုန်စည်များ အပေါ် ဖိလစ်ပိုင်နိုင်ငံဘက်မှ ခိုင်မာသည့် ဝယ်လိုအားရှိကြောင်း၊ ဗီယက်နမ်လုပ်ငန်းရှင်များ အနေ ဖြင့် ၎င်းတို့၏ကုန်စည်ပေးသွင်းနိုင်စွမ်းကိုမြှင့်တင်လျက် ဖိလစ်ပိုင်ဈေးကွက်သို့ တင်ပို့နိုင်ကြောင်း၊ ဖိလစ်ပိုင်၏ ရေထွက်ကုန်၊ အေးခဲကြက်သား၊ ကြက်ခြေထောက်နှင့် အခြားသော ကုန်စည်များ ဗီယက်နမ်ဈေးကွက်သို့ ဝင်ရောက်နိုင်ရေး ဖွင့်လှစ်ပေးစေလိုကြောင်းဖြင့် ဖိလစ်ပိုင် စိုက်ပျိုးရေး အတွင်းဝန်က ပြောဆိုခဲ့သည်။

    လယ်ယာကဏ္ဍ၌ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံလုပ်ကိုင်နိုင်မည့် အခွင့်အလမ်းများ မျှဝေခြင်းနှင့် ဖိလစ်ပိုင် နိုင်ငံ၌ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံလိုသည့် ဗီယက်နမ် လယ်ယာစီးပွားရေးလုပ်ငန်းများသို့ ကူညီပံ့ပို့ခြင်းတို့တွင် ပေါင်းစပ်ညှိနှိုင်းမှုကို ပိုမိုအားကောင်းအောင် နှစ်နိုင်ငံဘက်မှ ဆောင်ရွက်သွားကြရန် ဖိလစ်ပိုင်ရှိ ဗီယက်နမ်ကုန်သွယ်ရေးရုံးက အဆိုပြုခဲ့ကြောင်း သိရှိရသည်။

Source: Voice of Vietnam, 14 Jan 2026(လယ်ယာထွက်ကုန်များနှင့် အဓိကသွင်းကုန်များ၏ နိုင်ငံတကာဈေးကွက်စောင့်ကြည့်လေ့လာရေးအဖွဲ့)

     အိန္ဒိယတောင်သူများသည် နောက်ထပ်စံချိန်တင် စပါးရိတ်သိမ်းမှုတစ်ခုကို အပြီးသတ် လုပ်ဆောင်နေကြပြီး ယင်းသည် ကမ္ဘာ့ဆန်စျေးကွက်အတွင်းသို့ ဆန်အမြောက်အမြား ထပ်မံ ဝင်ရောက်လာစေမည်ဖြစ်သည်။ စျေးကွက်အတွင်း၌ ဆန်လက်ကျန်များ လုံလောက်စွာရှိနေပြီး ဖြစ်သဖြင့် ယခုကဲ့သို့ အိန္ဒိယဆန်များ ထပ်မံဝင်ရောက်လာခြင်းသည် အခြေခံစံပြု ဆန်စျေးနှုန်း များအပေါ် ထပ်မံ၍ ဖိအားပေးလာဖွယ် ရှိနေသည်။

     ဝယ်လိုအားနည်းလျက်ရှိပြီး အဓိကဝယ်ယူသည့် နိုင်ငံများက သွင်းကုန်စည်းမျဉ်းများကို တင်းကျပ်မှုများကြောင့် အဆိုပါတောင်သူများနှင့် တင်ပို့သူများအနေဖြင့်  ရိုက်ခတ်မှုဒဏ်ကို အပြင်းအထန် ခံစားရနိုင်ပါသည်။ ကမ္ဘာ့အကြီးဆုံး ဆန်ထုတ်လုပ်သည့် အိန္ဒိယနိုင်ငံရှိ စိုက်ပျိုး ထုတ်လုပ်သူများသည် ထိုင်းနှင့် ဗီယက်နမ်ကဲ့သို့ ပြိုင်ဘက်နိုင်ငံများကို ယှဉ်ပြိုင်နိုင်ရန် ဆန် စျေးနှုန်းများကို မဖြစ်မနေ လျှော့ချရမည့် အခြေအနေနှင့် ရင်ဆိုင်ရနိုင်ပါသည်။

     အိန္ဒိယနိုင်ငံအတွင်း ဆန်လက်ကျန် အမြောက်အမြားရှိနေခြင်းကြောင့် ဝယ်ယူသူများသည် ဈေးနှုန်းများ မည်မျှအထိ ထပ်မံကျဆင်းနိုင်မည်ကို စောင့်ကြည့်လျက်ရှိပြီး ရောင်းချသူများ၏ သည်းခံနိုင်စွမ်းကို စမ်းသပ်နေကြသည်ဟု Olam India ၏ ဒုတိယမန်နေဂျင်းဒါရိုက်တာ Nitin Gupta က ပြောကြားခဲ့သည်။ အဓိက ဆန်ထုတ်လုပ်သည့် ဒေသများတွင် ဆန်လက်ကျန်များ ပိုမို များပြားလာသည့်အတွက် ကမ္ဘာ့ဆန်ဈေးနှုန်းများသည် ဆက်လက်ဖိအားပေးခံရဖွယ်ရှိကြောင်း Nitin Gupta က ဇန်နဝါရီ ၉ ရက်၊ သောကြာနေ့တွင် Raipur မြို့၌ ပြုလုပ်သည့် အိန္ဒိယနိုင်ငံတကာ ဆန်စပါး ညီလာခံ၌ ထည့်သွင်း ပြောဆိုခဲ့သည်။

     အိန္ဒိယစိုက်ပျိုးရေးဝန်ကြီးဌာန၏ ခန့်မှန်းချက်အရ ၂၀၂၅-၂၀၂၆ ခုနှစ် စိုက်ပျိုးရာသီတွင် အဆိုပါ တောင်အာရှနိုင်ငံတစ်ခုဖြစ်သည့် အိန္ဒိယနိုင်ငံ၏ မိုးစပါးထွက်ရှိမှုသည် တန်ချိန် ၁၂၄.၅ သန်းအထိ ရှိခဲ့ပြီး စံချိန်တင် အမြင့်ဆုံးသို့ ရောက်ရှိခဲ့သည်။ ယင်းသီးနှံကို ပုံမှန်အားဖြင့် ဇွန်လနှင့် ဇူလိုင်လ များတွင် စိုက်ပျိုးလေ့ရှိသည်။

     အာဖရိကနှင့် အရှေ့အလယ်ပိုင်းဒေသရှိ ဝယ်ယူသူများထံမှ ကာလတိုဝယ်လိုအား နည်းပါး နေသည့်အတွက် အိန္ဒိယဆန်ဈေးနှုန်းများသည် လက်ရှိတွင် တစ်တန်လျှင် အမေရိကန် ဒေါ်လာ ၃၅၀ ဝန်းကျင်မှ မတ်လ သို့မဟုတ် ဧပြီလတွင် တစ်တန်အပေါ် ၁၅ ဒေါ်လာမှ ၂၅ ဒေါ်လာအထိ ထပ်မံ ကျဆင်းသွားနိုင်ကြောင်း Gupta က ပြောကြားခဲ့သည်။

     အာရှဒေသ၏ အခြေခံဆန်စျေးနှုန်းသည် အောက်တိုဘာလနှောင်းပိုင်း ၁၀ နှစ်တာအတွင်း အနိမ့်ဆုံးအဆင့်မှ ငါးပုံတစ်ပုံခန့် ပြန်လည်မြင့်တက်လာခဲ့သော်လည်း ယခုအပတ်တွင် ဒီဇင်ဘာ လ ၂၄ ရက်နေ့ကထက် ၄ ရာခိုင်နှုန်းကျော် ပြန်လည်ကျဆင်းသွားခဲ့သည်။ ယင်းသည် ထိုင်းနိုင်ငံ၏ ဆန်တင်ပို့မှု လျော့ကျနိုင်သည်ဟူသော ခန့်မှန်းချက်များနှင့်အတူ ဖိလစ်ပိုင်နှင့် အင်ဒိုနီးရှားကဲ့သို့ အဓိကဝယ်ယူသည့် နိုင်ငံများ၏ သွင်းကုန်ကန့်သတ်မှုများကြောင့်ဖြစ်ပြီး အာရှတစ်လွှားရှိ စိုက်ပျိုး ထုတ်လုပ်သည့် တောင်သူများကို ထိခိုက်နစ်နာစေလျက်ရှိသည်။

     ကုလသမဂ္ဂ စားနပ်ရိက္ခာနှင့် စိုက်ပျိုးရေးအဖွဲ့ (FAO) ၏ အဆိုအရ ၂၀၂၅-၂၀၂၆ ခုနှစ်တွင် ကမ္ဘာ့ ဆန်ထုတ်လုပ်မှုသည် အိန္ဒိယနိုင်ငံ၏ စိုက်ပျိုးမှုအားကောင်းခြင်းကြောင့် တန်ချိန် ၅၅၈.၈ သန်းအထိ စံချိန်တင် မြင့်တက်လာမည်ဟု ခန့်မှန်းထားသည်။ ယခုကဲ့သို့ အထွက်ပမာဏ အဆ မတန် တိုးတက်လာခြင်းကြောင့် ကမ္ဘာ့ဆန်လက်ကျန် အရန်သင့်စုဆောင်းမှု (Stockpiles) မှာ လည်း အမြင့်ဆုံး စံချိန်သစ်သို့ ရောက်ရှိလာနိုင်ဖွယ်ရှိကြောင်း FAO က ပြောကြားခဲ့သည်။

Source: Economic Times, 10 Jan 2026(လယ်ယာထွက်ကုန်များနှင့် အဓိကသွင်းကုန်များ၏ နိုင်ငံတကာဈေးကွက်စောင့်ကြည့်လေ့လာရေးအဖွဲ့)

      ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၁ ရက်နေ့မှစတင်၍ ဗီယက်နမ်နိုင်ငံရှိ အဓိကငါးဖမ်းဧရိယာ ၁၂ ခု မှ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုသို့ ရေထွက်ကုန်များ တင်သွင်းခြင်းကို တရားဝင် ပိတ်ပင်လိုက် ကြောင်း ကြေညာခဲ့သည်။

      ထိုသို့ ရေထွက်ကုန်များတင်သွင်းမှုကို ပိတ်ပင်ခြင်းသည် အမေရိကန်အစိုးရ အမျိုးသား သမုဒ္ဒရာနှင့်လေထုစီမံခန့်ခွဲရေးအဖွဲ့(NOAA)၏ တရားဝင်ဆုံးဖြတ်ချက်တစ်ရပ်ကို လိုက်ပါ ဆောင် ရွက်ခြင်းသာဖြစ်သည်။ ထိုအဖွဲ့က အဆိုပါ ငါးဖမ်းဧရိယာများအတွက် တန်းတူညီမျှမှုအဆင့် သတ်မှတ်ချက်များကို ငြင်းပယ်လိုက်ခြင်းဖြစ်ပြီး ထိုဒေသများသည် ပင်လယ်နို့တိုက်သတ္တဝါ ကာကွယ်ရေးအက်ဥပဒေ(MMPA)၏ တင်းကျပ်သော စံသတ်မှတ်ချက်များနှင့် မကိုက်ညီကြောင်း ကို အကြောင်းပြ၍ ဆုံးဖြတ်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။

    ဟိုချီမင်းမြို့ရှိ ထိုင်းကုန်သွယ်ရေးစင်တာ၏ မဟာဗျူဟာမြောက် ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာချက် တစ် ရပ်အရ အဆိုပါအကောင်အထည်ဖော်မှုသည် အမေရိကန် ပင်လယ်စာဈေးကွက်၏ ယှဉ်ပြိုင်မှု အနေအထားတွင် သိသာထင်ရှားသော ပြောင်းလဲမှုတစ်ရပ်ကို ဖြစ်စေသည်ဟု သုံးသပ်ထားပါ သည်။ ရေတိုကာလအတွင်း ရေထွက်ကုန်များ တင်သွင်းမှုကို ပိတ်ပင်လိုက်ခြင်းသည် ထောက်ပံ့မှု ကွာဟချက်ကြီးတစ်ခု ဖြစ်ပေါ်စေလိမ့်မည်ဟု ခန့်မှန်းထားကြောင်း၊ အထူးသဖြင့် ဗီယက်နမ်က ဈေးကွက်ဝေစု ကြီးစိုးထားသည့် တူနာငါး၊ ပြည်ကြီးငါးနှင့် ကဏန်း စသည့်ကုန်စည်များတွင် အဆိုပါအကျိုးဆက်က ပိုမိုသိသာမည် ဖြစ်ကြောင်း သိရှိရသည်။

    အဆိုပါဈေးကွက် ကွာဟချက်သည် အခြားဒေသတွင်းတင်ပို့သူများ အထူးသဖြင့် ထိုင်းနိုင်ငံ အနေဖြင့် အမေရိကန်ဈေးကွက်သို့ ဝင်ရောက်ကာ ဈေးကွက်ဝေစု ပိုမိုကြီးမားစွာ ရယူနိုင်ရန် မဟာဗျူဟာမြောက် အခွင့်အရေးတစ်ရပ် ဖန်တီးပေးနေသည်။ လက်ငင်းစီးပွားရေး သက်ရောက်မှု ထက်ကျော်လွန်၍ အဆိုပါခြေလှမ်းသည် ပတ်ဝန်းကျင်နှင့် ရေရှည်တည်တံ့မှုဆိုင်ရာ အခြေခံစံနှုန်း များဟူသော အရေးပါမှုသည် ရွေးချယ်စရာ နည်းပညာကိစ္စများအဖြစ်မှ ကမ္ဘာ့ကုန်သွယ်ရေး၏ မရှိမဖြစ် အခြေခံ ပင်မထောက်တိုင်များအဖြစ်သို့ ပြောင်းလဲလာပြီဖြစ်ကြောင်း အခိုင်အမာ ဖော်ပြ နေသည်။

     ထိုင်းပြည်တွင်းလုပ်ငန်းရှင်များအတွက် အမေရိကန်၏ ယခုအစီအမံသည် အကျိုးအမြတ် ကြီးမားသော အခွင့်အရေးတစ်ရပ် ဖြစ်သကဲ့သို့ တင်းကျပ်လာမည့် မူဝါဒဆိုင်ရာ သတိပေးချက် လည်း ဖြစ်သည်။ ထိုင်းနိုင်ငံသည် ၎င်းတို့၏ ခိုင်မာသော ငါးလုပ်ငန်းစည်းမျဉ်းမူဘောင်နှင့် အပြည် ပြည်ဆိုင်ရာ စောင့်ကြည့်ရေးစံချိန်များကို လိုက်နာမှုတို့ဖြင့် အမေရိကန် သွင်းကုန်လုပ်ငန်းရှင်များ ၏ ယုံကြည်မှုကို မြှင့်တင်ရန် အကောင်းဆုံး အနေအထားတွင် ရှိနေသည်။

    သို့ရာတွင် စိစစ်သုံးသပ်ချက်တွင် သတိပေးထားသည်မှာ ပတ်ဝန်းကျင်ဆိုင်ရာ စည်းကမ်း သတ်မှတ်ချက်များ ပိုမိုတင်းကျပ်လာနိုင်သည့် အန္တရာယ်မြင့်မားနေဆဲဖြစ်ကြောင်း သိရှိရသည်။

    အနာဂတ် ဈေးကွက်သို့ ဝင်ရောက်နိုင်ခွင့်ကို အာမခံရန် ထိုင်းနိုင်ငံမှ တင်ပို့သူများအနေဖြင့် တင်သွင်းခွင့်ပြုလက်မှတ် (Certificates of Admissibility ̶ COA) အပါအဝင် စနစ်တကျ ပြုစုထားသော မှတ်တမ်းများကို ဦးစားပေးရမည့်အပြင် ထောက်ပံ့ရေး ကွင်းဆက်တစ်လျှောက်လုံး အပြည့်အဝ ခြေရာခံရမည်ဖြစ်ကြောင်း သိရှိရသည်။

    အဆိုပါသက်ရောက်မှုများသည် ဗီယက်နမ်တွင် တိုက်ရိုက်ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုများ သို့မဟုတ် လုပ်ငန်းလည်ပတ်မှုများရှိသည့် ထိုင်းလုပ်ငန်းများအထိ ရိုက်ခတ်သွားမည်ဖြစ်ကြောင်း၊ လုပ်ငန်း များသည် ထုတ်လုပ်မှုနှင့် တင်ပို့မှုဆိုင်ရာ လက်ငင်းစိန်ခေါ်မှုများ ကြုံတွေ့ရနိုင်သော်လည်း ၎င်း အခြေအနေသည် နည်းပညာလွှဲပြောင်းမှုများကို ဦးဆောင်ရန်နှင့် ရေရှည်တည်တံ့သော စီမံခန့်ခွဲမှု လုပ်ငန်းစဉ်များ အကောင်အထည်ဖော်ရန် ရေရှည်အတွက် မဟာဗျူဟာမြောက် အခွင့်အလမ်းကို ပေးကြောင်း သိရှိရသည်။

    ဗီယက်နမ် ငါးလုပ်ငန်းများအား ပင်လယ်နို့တိုက်သတ္တဝါ ကာကွယ်ရေး အက်ဥပဒေ (MMPA) ၏ လိုအပ်ချက်များနှင့် ကိုက်ညီအောင် ကူညီခြင်းဖြင့် ထိုင်းရင်းနှီးမြှုပ်နှံသူများသည် ဒေသတွင်း ရေထွက်လုပ်ငန်းကဏ္ဍ အဆင့်မြှင့်တင်ရာတွင် အဓိကအခန်းကဏ္ဍမှ ပါဝင်နိုင်သည်။

    အဆုံးစွန်အားဖြင့် အဆိုပါဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုသည် ထိုင်းငါးလုပ်ငန်းကဏ္ဍအတွက် ဈေးနှုန်း ကို အခြေခံသော ယှဉ်ပြိုင်မှုမှ စံချိန်မြင့်မားမှုနှင့် ရေရှည်တည်တံ့မှုကို အခြေခံသည့် မဟာဗျူဟာ သို့ အရေးတကြီး ကူးပြောင်းရန် လိုအပ်ကြောင်း ပိုမိုထင်ရှားစေပြီး ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ ဈေးကွက် အတွင်း ယှဉ်ပြိုင်နိုင်စွမ်း ထိန်းသိမ်းရန် မရှိမဖြစ် လိုအပ်သော အဓိကအချက်အလက်သစ်များ ဖြစ် လာပြီ ဖြစ်ကြောင်း သိရှိရသည်။

Source: The Nation Thailand, January 11, 2026(လယ်ယာထွက်ကုန်များနှင့် အဓိကသွင်းကုန်များ၏ နိုင်ငံတကာဈေးကွက်စောင့်ကြည့်လေ့လာရေးအဖွဲ့)

       မလေးရှားနိုင်ငံ၏ ဇီဝစီးပွားရေးကဏ္ဍသည် လာမည့်နှစ်များတွင် တန်ဖိုးတိုးချဲ့လာမည်ဖြစ်ပြီး နိုင်ငံ၏ ပြည်တွင်းအသားတင်ထုတ်လုပ်မှုတိုးတက်မှုအတွက် ပိုမိုကြီးမားသော အခန်းကဏ္ဍမှ ပါဝင်လာမည်ဖြစ်ကြောင်း သိပ္ပံ၊ နည်းပညာနှင့် ဆန်းသစ်တီထွင်မှုဝန်ကြီး Chang Lih Kang က ဇန်နဝါရီလ ၇ ရက်နေ့တွင် ပြောကြားခဲ့သည်။

         မလေးရှားနိုင်ငံရှိ ဇီဝအခြေခံစက်မှုလုပ်ငန်းအတွက် ဦးဆောင်ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေး အေဂျင်စီဖြစ်သော Bioeconomy ကော်ပိုရေးရှင်းသည် ဤတိုးတက်မှုကို တွန်းအားပေးရန်နှင့် မလေးရှား၏ ဇီဝစီးပွားရေးကို ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ ယှဉ်ပြိုင်နိုင်စွမ်းဆီသို့ ဦးဆောင်ရန် မျှော်လင့်ထား ကြောင်း Chan က ထုတ်ပြန်ချက်တွင် ပြောကြားခဲ့သည်။

         ဝန်ကြီးဌာနသည် လာမည့်နှစ်များတွင် ပိုမိုကြီးမားသောတန်ဖိုးများ ရရှိလိမ့်မည်ဟု ယုံကြည်ကြောင်း၊ အထူးသဖြင့် အဖွဲ့အစည်းသည် လာမည့်ငါးနှစ်အတွင်း တန်ဖိုးမြင့်မားပြီး ကြီးထွားမှုမြန်ဆန်သော နယ်ပယ်ခွဲခြောက်ခုဖြစ်သည့် နောက်မျိုးဆက်ပရိုတင်းများ၊ ပြန်လည် ထုတ်လုပ်နိုင်သော မျိုးပွားခြင်း၊ ရေရှည်တည်တံ့သောပစ္စည်းများ၊ ဇီဝအခြေခံဓာတုပစ္စည်းများ၊ ပြန်လည်ထုတ်လုပ်နိုင်သောဆေးပညာနှင့် တိကျသောရောဂါရှာဖွေခြင်းတို့အပေါ် အာရုံစိုက်မှု ပိုမိုများပြားလာမည်ဖြစ်ကြောင်း ၎င်းက ပြောကြားခဲ့သည်။

      ကုမ္ပဏီများ ပိုမိုထိရောက်စွာ တိုးတက်စေရန်နှင့် ကြီးထွားမှုကို အရှိန်မြှင့်တင်ရန်အတွက် ဒစ်ဂျစ်တယ်နှင့် ဉာဏ်ရည်တု (AI) ဖြင့် အထောက်အကူပြုထားသော နည်းလမ်းများကိုပါ ရှာဖွေသွားမည်ဖြစ်ကြောင်း ၎င်းက ထပ်လောင်းပြောကြားခဲ့သည်။

         စိုက်ပျိုးရေး၊ ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှုနှင့် စက်မှုဇီဝစီးပွားရေးကဏ္ဍများတွင် AI ပေါင်းစပ်မှုသည် စားနပ်ရိက္ခာဖူလုံမှုကို အားကောင်းစေရန်၊ ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှု ဆန်းသစ်တီထွင်မှုကိုမြှင့်တင်ရန်၊ စီးပွားရေးလည်ပတ်မှုကို ပံ့ပိုးရန်နှင့် စီးပွားရေးအခွင့်အလမ်းသစ်များကို ဖွင့်လှစ်ရန် မျှော်လင့်ထားသည်" ဟု ၎င်းက ပြောကြားခဲ့ကြောင်း သိရှိရပါသည်။

Source : Xinhua                                                                                 

DOCA (ရန်ကုန်)