ပြည်ပကုန်သွယ်မှုသတင်းများ

         အိန္ဒိယနိုင်ငံဝါဂွမ်းလုပ်ငန်းကော်ပိုရေးရှင်း (Cotton Corporation of India- CCI) အနေဖြင့် ၂၀၂၅-၂၀၂၆ ခုနှစ်ထွက်ရှိသည့် ဝါဂွမ်းများ၏ ‌ရောင်းဈေးကို နောက်ထပ် တစ်ကြိမ်  လျှော့ချခဲ့ကြောင်း ၂၃-၂-၂၀၂၆ ရက်နေ့တွင် ကြေညာခဲ့သည်။ အဆိုပါ ကော်ပိုရေးရှင်းသည် ရောင်း အားမြှင့်တင်နိုင်ရန်အတွက်  ဝါဂွမ်းတစ်ကန်ဒီ (၃၅၆ ကီလိုဂရမ်) လျှင် ရူပီး ၇၀၀ မှ ၁၁၀၀ အထိ ဈေးနှုန်းလျှော့ချ၍ ဆောင်ရွက်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ ယခုကဲ့သို့ ဈေးနှုန်းလျှော့ချခြင်းသည် အစိုးရ၏ အခြေခံရည်ညွှန်းဈေးဖြင့် ဝါဂွမ်းဝယ်ယူမှုမှာ ယခုအပတ် တနင်္လာနေ့အထိ ၁၇၀ ကီလိုဂရမ်ရှိသော ဝါဂွမ်းအထုပ် ၉၈.၉ သိန်း သို့ရောက်ရှိလာခြင်းကြောင့် ဖြစ်‌ကြောင်း သိရှိရသည်။

      ၂၃-၂-၂၀၂၆ ရက်နေ့က ကြေညာခဲ့သည့် ဈေးလျှော့ချမှုသည် ဒုတိယအကြိမ်ဖြစ်ပြီး ဝယ် လက်များကို ဆွဲဆောင်နိုင်ရန် ရည်ရွယ်၍ လွန်ခဲ့သည့် နှစ်ပတ်ကလည်း ဈေးလျှော့ချမှုကို ဆောင် ရွက်ခဲ့ကြောင်း သိရှိရသည်။ ယင်းမတိုင်မီ ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၀ ရက်နေ့တွင်လည်း ဝါဂွမ်းတစ်ကန်ဒီ (၃၅၆ ကီလိုဂရမ်) လျှင် ရူပီး ၁၄၀၀ မှ ၁၇၀၀ အထိ ဈေးလျှော့ကြောင်း ကြေညာခဲ့သည်။ ကုန် သွယ်မှုနယ်ပယ်မှ သုံးသပ်ချက်အရ CCI ၏ ပထမအကြိမ် ဈေးနှုန်းလျှော့ချမှုအပေါ်  စက်ရုံများ နှင့် ကုန်သည်များ၏ တုံ့ပြန်မှု လျော့နည်းခြင်းသည် အစိုးရပိုင်ကုမ္ပဏီအနေဖြင့် အချိန်တိုကာလ အတွင်း ၄င်း၏ဈေးနှုန်းအား ပြန်လည်ပြင်ဆင်ရန် အကြောင်းရင်းခံခဲ့သည်ဟု သိရှိရသည်။

      လက်ရှိဈေးကွက်ပေါက်ဈေးမှာ CCI ၏ သတ်မှတ်ဈေးနှုန်းထက် နိမ့်ကျနေသောကြောင့် ဝယ်လက်များ၏ စိတ်ဝင်စားမှု မြင့်တက်နေကြောင်း ကုန်သည်များ၏ ပြောကြားချက်အရ သိရပါ သည်။ ကာနာတကာပြည်နယ်ကဲ့သို့ အချို့ဒေသများတွင် ဈေးကွက်သို့ ဝါဂွမ်းဝင်ရောက်မှု လျော့ နည်းသွားသော်လည်း လက်ကားရောင်းဝယ်ရေးဒေသများဖြစ်သည့် မဟာရဋ္ဌပြည်နယ်၊ ဂူဂျာရတ် ပြည်နယ်နှင့် တီလန်ဂါနာပြည်နယ်တို့တွင် ဈေးကွက်ဝင်ရောက်မှု ဆက်လက်ဖြစ်ပေါ်နေ‌ကြောင်း သိရပါသည်။

      CCI အနေဖြင့် မဟာရဋ္ဌပြည်နယ်နှင့် တီလန်ဂါနာပြည်နယ်ကဲ့သို့သော ဒေသများတွင် ဝါဂွမ်းများကို ဆက်လက်ဝယ်ယူနေဆဲဖြစ်ကြောင်း၊ CCI မှ အခြေခံရည်ညွှန်းဈေးဖြင့် ဝါဂွမ်းဝယ် ယူမှုမှာ လက်ရှိအချိန်ထိ ၁၇၀ ကီလိုဂရမ်ရှိသော ဝါဂွမ်းအထုပ် ၉၈.၉ သိန်း ရောက်ရှိကြောင်း၊ CCI ၏ ဈေးနှုန်းလျှော့ချမှုသည် နိုင်ငံတကာဈေးနှုန်းများနှင့်အညီ ဖြစ်ပြီး မတ်လနောက်ပိုင်းတွင်သာ အရောင်းအဝယ် မြင့်တက်လာမည်ဖြစ်ကြောင်း CCI ၏ ဥက္ကဋ္ဌနှင့် မန်နေဂျင်း ဒါရိုက်တာဖြစ်သူ Lalit Kumar Gupta က အစောပိုင်းကာလများတွင် Business Line သို့ ပြောကြားခဲ့ကြောင်း သိရ ပါသည်။

      ၂၀၂၅-၂၀၂၆ ခုနှစ်ထွက်ရှိသည့် ဝါဂွမ်းများကို စတင်ရောင်းချခဲ့သည့် ဇန်နဝါရီလ ၁၉ ရက်နေ့တွင် ကုန်သည်များနှင့် စက်ရုံများထံမှ တုံ့ပြန်မှုလျော့နည်းခြင်းကြောင့် ဝါဂွမ်းအထုပ်  ၅ သိန်းရောင်းချရန် မျှော်မှန်းထားပြီး  ဈေးကွက်ရှိ ဝါဂွမ်းများနှင့် ပြည်ပမှတင်သွင်းလာသော ဝါဂွမ်း များကို စိတ်ဝင်စားမှု ရှိနေကြောင်း သိရပါသည်။

      Raichur မြို့အခြေစိုက် အရင်းအမြစ်ရှာဖွေရေးကိုယ်စားလှယ် Ramanuja Das Boob က ဈေးကွက်အတွင်း ဝါဂွမ်းဝင်ရောက်မှုနှုန်းများလည်း ကျဆင်းနေသောကြောင့် လက်ရှိသတ် မှတ်ထားသော ပစ္စည်းပေးပို့ချိန် ရက်ပေါင်း ၃၀ ကို ရက်ပေါင်း ၆၀ သို့မဟုတ် ၉၀ အထိ တိုးမြှင့် ပေးပြီး တစ်ကန်ဒီလျှင် ရူပီး ၅၀၀ ထပ်မံလျှော့ချပေးပါက CCI အနေဖြင့် ၎င်း၏ရောင်းအား တိုးမြှင့် နိုင်ကြောင်း၊ လက်ရှိ စျေးကွက်ပေါက်ဈေးများသည် CCI ဈေးနှုန်းများထက် ရူပီး ၅၀၀ မှ ၁၀၀၀ ခန့် နိမ့်ကျနေကြောင်း၊ မဟာရဋ္ဌပြည်နယ်နှင့် ဂူဂျာရတ်ပြည်နယ်များတွင် ဝါဂွမ်းဈေးနှုန်းမှာ တစ် ကန်ဒီလျှင် ရူပီး ၇၆၀၀ မှ ၇၇၀၀ ဝန်းကျင်ရှိကြောင်း၊ အထူးသဖြင့် ဘရာဇီးနိုင်ငံမှ တင်သွင်းသော ဝါဂွမ်းသည် ဆိပ်ကမ်းအရောက်ပို့ဆောင်ခ အပါအဝင် ရူပီး ၅၂,၀၀၀မှ ၅၄,၀၀၀ ဝန်းကျင်တွင်ရှိပြီး ပြည်တွင်းဈေးနှုန်းများထက် နိမ့်ကျနေကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။

       အိန္ဒိယနိုင်ငံဝါဂွမ်းလုပ်ငန်းရှင်များအသင်း (CAI) က ၂၀၂၅-၂၀၂၆ခုနှစ်အတွက် ဝါဂွမ်း အထွက်နှုန်းမှာ ၁၇၀ ကီလိုဂရမ်ရှိ ဝါဂွမ်းအထုပ် ၃၁၇ သိန်းနှင့် ယခုနှစ်အတွက် သုံးစွဲမှုပမာဏမှာ ဝါဂွမ်းအထုပ် ၃၀၅ သိန်းရှိပြီး ဇန်နဝါရီလကုန်အထိ ဝါဂွမ်းသုံးစွဲမှုပမာဏသည် ဝါဂွမ်းအထုပ် ၁၀၄ သိန်းရှိသည်ဟု ခန့်မှန်းထားကြောင်း သိရှိရပါသည်။

       CAI သည် ၂၀၂၅-၂၀၂၆ရာသီအတွက် ရာသီကုန်ပိုလျှံမှု ဝါဂွမ်းထုပ် (၁၇၀ ကီလိုဂရမ်) ၁၂၂.၅၉ သိန်း ရှိမည်ဟု ခန့်မှန်းထားရာ ယင်းပမာဏသည် ယခုနှစ်အတွင်း စံချိန်တင် တင်သွင်းမှု ဖြစ်သည့် ဝါဂွမ်းထုပ် ၅၀ သိန်းထက် ၅၆ ရာခိုင်နှုန်း ပိုများကြောင်း၊ ဇန်နဝါရီလကုန်အထိ ပြည်ပမှ တင်သွင်းမှုမှာ ဝါဂွမ်းထုပ် (၁၇၀ ကီလိုဂရမ်) ၃၅ သိန်းကျော် ရှိပြီး ပြည်ပသို့ တင်ပို့မှုမှာ ဝါဂွမ်း ထုပ် ၆ သိန်းကျော်ရှိကြောင်း သိရှိရပါသည်။

Source: Smart info india, 24 Feb 2026(လယ်ယာထွက်ကုန်များနှင့် အဓိကသွင်းကုန်များ၏ နိုင်ငံတကာဈေးကွက်စောင့်ကြည့်လေ့လာရေးအဖွဲ့)

   ဒူးရင်းဈေးနှုန်း မြင့်တက်မှုသည် အမြတ်အစွန်း ကြီးမားစွာ ရရှိစေသော်လည်း အလျင်စလို ရိတ်သိမ်းမှုများနှင့် စိုက်ပျိုးဧရိယာ အလျင်အမြန် တိုးချဲ့မှုများထက် တင်းကျပ်သော အရည် အသွေးထိန်းချုပ်မှုနှင့် ရေရှည်တည်တံ့သော အစီအမံရေးဆွဲခြင်းကို ဦးစားပေးလုပ်ဆောင်ရန် အာဏာပိုင်များက တောင်သူများအား တိုက်တွန်းထားသည်။

    ၂၀၂၅ခုနှစ်တွင် ဒူးရင်းသီးစိုက်ပျိုးမှုအနေဖြင့် အောင်မြင်မှုရရှိခဲ့ကြောင်း၊ ပုံမှန်အားဖြင့် ယခုရာသီတွင် မွန်ထောင်းဒူးရင်းဈေးနှုန်းသည် တစ်ကီလိုလျှင် ဗီယက်နမ်ဒေါင် ၁၁၅,၀၀၀ ဝန်း ကျင် (အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၄.၄၁)ရှိပြီး ဂိုဒေါင်အထိ သွားရောက်၍ ရောင်းချရကြောင်း၊ ယခုနှစ် တွင် ဒူးရင်းသီး ၁ ကီလိုလျှင် ဗီယက်နမ်ဒေါင် ၁၅၀,၀၀၀ ဝန်းကျင် (အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၅.၇၅) မြင့်တက်လာခဲ့ပြီး ကုန်သည်များအနေဖြင့် ဒူးရင်းခြံအထိ လာရောက်ဝယ်ယူကြကြောင်း၊ အလား တူပင် ဗီယက်နမ် Ri6 ဒူးရင်းဈေးသည် ယခင်နှစ်က တစ်ကီလိုလျှင် ၅၅,၀၀၀ ဒေါင် ဝန်းကျင် (အမေရိကန်ဒေါ်လာ၂.၁၁) နှင့်နှိုင်းယှဉ်ပါက ၈၂,၀၀၀ ဒေါင် (အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၃.၁၄)အထိ ဈေးခုန် တက်သွားကြောင်း၊ ယင်းပမာဏသည် လွန်ခဲ့သည့် ၃ နှစ်အတွင်း အမြင့်ဆုံးဈေးနှုန်း ဖြစ် ကြောင်း သိရှိရသည်။

     ဗီယက်နမ်နှစ်သစ်ကူးအပြီး ဒူးရင်းသီးဈေးနှုန်း သိသိသာသာ မြင့်တက်ရခြင်း၏ အကြောင်း ရင်းကို ရှင်းပြရာတွင် Dong Thap ပြည်နယ် ဒူးရင်းသီးအသင်း ဥက္ကဋ္ဌ Vo Tan Loiက ယခုအချိန် သည် ခူးဆွတ်နိုင်သော ဒူးရင်းအထွက်နှုန်း အလွန်နည်းပါးကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။ ပြည်တွင်း ဒူးရင်းသီးများသည် အ‌ရောင်းအဝယ်အေးနေသည့် အချိန်သို့ ရောက်ရှိနေရုံသာမက ဒေသတွင်း၌ ဒူးရင်းသီး အဓိက ရောင်းချသည့် ထိုင်းနိုင်ငံတွင်လည်း ဈေးကွက်သို့ တင်ပို့နိုင်သည့် ဒူးရင်းသီး အနည်းငယ် သို့မဟုတ် လုံးဝ မရှိသလောက်နီးပါး ဖြစ်နေကြောင်း၊ အဆိုပါအချက်သည် ဒူးရင်းသီး ဈေးနှုန်းမြင့်တက်စေပြီး ရောင်းချရာတွင် ရှားပါးလာစေသည့် အဓိကအကြောင်းရင်း ဖြစ်သည်။

     Dong Thap ပြည်နယ်ရှိ Cai Lay ခရိုင် သို့မဟုတ် Vinh Long ပြည်နယ်ရှိ Cho Lach ခရိုင် ကဲ့သို့သော ဒူးရင်း အဓိကစိုက်ပျိုးရာဒေသများ၌ပင် အမှန်တကယ် ဒူးရင်းအထွက်နှုန်းသည် ယခင်နှစ်ကာလတူနှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါက ၃၀ ရာခိုင်နှုန်းခန့် ကျဆင်းခဲ့ကြောင်း၊ ယင်းကဲ့သို့ အထွက် နှုန်း ကျဆင်းရခြင်းမှာ ယခင်နှစ်က အချိန်အတန်ကြာ မိုးသည်းထန်စွာ ရွာသွန်းမှုကြောင့် ဒူးရင်း စိုက်ခင်း အများအပြားတွင် အမြစ်ပုပ်ခြင်း သို့မဟုတ် အမြစ်မသန်ခြင်းများ ဖြစ်ပေါ်ခြင်းတို့ ကြောင့် ဖြစ်ကြောင်း သိရှိရသည်။

     အဆိုပါအခြေအနေသည် ဒေသတွင်း ရောင်းလိုအား ကွာဟချက်ကို ဖန်တီးပေးခဲ့ပြီး မဲခေါင်မြစ်ဝကျွန်းပေါ်ဒေသမှ ဒူးရင်းများ၏ တန်ဖိုးကို မြှင့်တင်ပေးခဲ့သည်။ ဈေးနှုန်းမြင့်မားနေ သော်လည်း ဒူးရင်းတင်ပို့ရောင်းချသည့် လုပ်ငန်းများသည် ရောင်းလိုအား နည်းပါးမှုကြောင့် ဒူးရင်းသီး ဝယ်ယူရန် ကြိုးစားနေရသည်။ Phuong Ngoc Cai Be ကုမ္ပဏီလီမိတက်၏ ဒုတိယ ညွှန်ကြားရေးမှူးဖြစ်သူ Vo Tan Minh က ပြောကြားရာတွင် ဒူးရင်းတန်ချိန် ၂၀ ပါသော ကွန်တိန်နာ တစ်လုံးပြည့်ရန် အလွန်ခက်ခဲရသည့်အကြောင်းမှာ အဆိုပါကွန်တိန်နာတွင် ဒူးရင်းပမာဏ အများ အပြား ပါဝင်ခြင်းမရှိပဲ ပြည်နယ်အနှံ့အပြားတွင် ဒူးရင်းခြံများရှိနေသည့်အတွက်ကြောင့် ဖြစ် ကြောင်း၊ ဒူးရင်းလုပ်ငန်းများအနေဖြင့် ဝယ်ယူရေးနှင့် သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးအတွက် အချိန်နှင့် ငွေ ကြေး အမြောက်အမြား သုံးစွဲကြရကြောင်း၊ ဒူးရင်းသီးပမာဏ အလုံအလောက် ရရှိရန်အတွက် ကုန်သည်များသည် ဒူးရင်းဈေးနှုန်းကို မြှင့်လိုက်ခြင်းသည် ရောင်းလိုအားကို ပိုမိုရှားပါးစေကြောင်း သိရှိရသည်။

    တစ်ချိန်တည်းတွင် Tay Ninhပြည်နယ်၊ Dong Thap ပြည်နယ်များနှင့် Can Tho မြို့တို့မှ စိုက်ပျိုးရေးနှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်ဦးစီးဌာနများ၏ ကိုယ်စားလှယ်များက စိုက်ပျိုးဧရိယာများ အကောင်အထည်ဖော်မှုကို ကြီးကြပ်ကွပ်ကဲခြင်း၊ လယ်သမားများ၊ ခြံပိုင်ရှင်များနှင့် ကုန်သည် များ၏ ဒူးရင်းသီး ခူးဆွတ်ခြင်း လုပ်ငန်းများကို ကြီးကြပ်ရေးတို့အတွက် စိုက်ပျိုးရေး ကဏ္ဍအား ဒေသဆိုင်ရာအာဏာပိုင်များနှင့် ညှိနှိုင်းဆောင်ရွက်ရန် ညွှန်ကြားထားကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။

     Dong Thap ပြည်နယ် ဒူးရင်းအသင်းကလည်း ဒူးရင်းဈေးနှုန်း မြင့်မားခြင်းသည် သီးနှံ ပြုပြင်ပြောင်းလဲမှုကို ရုတ်တရက်မြင့်တက်စေကြောင်း သတိပေးခဲ့သည်။ လက်ရှိတွင် မဲခေါင် မြစ်ဝ ကျွန်းပေါ်ဒေသရှိ ဒေသအသီးသီးသည် စာရင်းအင်းများ ကောက်ယူခြင်း၊ လမ်းညွှန်မှုပေး ခြင်း၊ ဒူးရင်းပင်များအတွက် စိုက်ပျိုးဧရိယာများကို အသေးစိတ် အစီအမံရေးဆွဲခြင်း၊ စိုက်ပျိုး ဧရိယာ အစီအမံများ အကောင်အထည်ဖော်ခြင်းကို ကြပ်မတ်ခြင်းနှင့် စီမံကိန်းဇုန်များ အပြင် ဘက်တွင် ဒူးရင်းစိုက်ဧရိယာ တိုးချဲ့မှုများကို ပြတ်ပြတ်သားသား ကိုင်တွယ်ဖြေရှင်းခြင်းတို့ ပြု လုပ်သင့်သည်။ ယင်းသို့ပြုလုပ်ခြင်းဖြင့် အလုံးအရင်းဖြင့် အပြိုင်အဆိုင် စိုက်ပျိုးခြင်းကြောင့် ရောင်းလိုအား ပိုလျှံမှုနှင့် အထွက်ကောင်းသော်လည်း မလိုလားအပ်ဘဲ ဈေးနှုန်းနိမ့်ကျမှုကို ရှောင် ရှားနိုင်မည်ဖြစ်သည်။

    ဒူးရင်းဈေးနှုန်း မြင့်တက်မှုသည် ကာလတိုအတွင်း အပြုသဘောဆောင်သော အချက်တစ်ချက် ဖြစ်သော်လည်း ရေရှည်တွင် ဒူးရင်းလုပ်ငန်းသည် စိုက်ပျိုးဧရိယာ လျင်မြန်စွာ တိုးချဲ့မှု၊ ရောင်းလို အားနှင့် ဝယ်လိုအား မညီမျှမှုအန္တရာယ်နှင့် သွင်းကုန်ဈေးကွက်များဘက်မှ အရည်အသွေးဆိုင်ရာ ဖိအားများကြောင့် စိန်ခေါ်မှုများနှင့် ဆက်လက်ရင်ဆိုင်နေရဆဲ ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် တိုးတက်မှု အရှိန်အဟုန်နှင့် ရေရှည်တည်တံ့သော ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုကို ထိန်းသိမ်းရန် အဓိကသော့ချက်မှာ အစီအမံ ရေးဆွဲခြင်းကို ကြီးကြပ်ရန်နှင့် ထုတ်လုပ်မှုနှင့်စားသုံးမှု ကွင်းဆက်များကို မြှင့်တင်ခြင်းပင်ဖြစ်သည်။

Source: SGGP English Edition, 26 Feb 2026(လယ်ယာထွက်ကုန်များနှင့် အဓိကသွင်းကုန်များ၏ နိုင်ငံတကာဈေးကွက်စောင့်ကြည့်လေ့လာရေးအဖွဲ့)

     ဇန်နဝါရီလအတွင်း ဆန်တင်ပို့မှုမှာ ယခင်နှစ်ကာလတူထက် ၁၇.၅ရာခိုင်နှုန်းကျဆင်းခဲ့ ပြီး တန်ချိန် ၅၃၀,၂၈၇ သာ ရှိခဲ့ရာ ၂၀၂၆ ခုနှစ်၏ ပထမနှစ်ဝက်တွင် ဆန်တင်ပို့မှု ပမာဏ ဆက် လက် လျော့ကျသွားနိုင်ဖွယ်ရှိသည်ဟု ခန့်မှန်းထားကြောင်း ထိုင်းဆန်တင်ပို့သူများအသင်း၏ ထုတ်ပြန်ချက်အရ သိရသည်။

       ဆန်တင်ပို့မှုတန်ဖိုးမှာ ဘတ်ငွေအားဖြင့် ၃၀.၇ရာခိုင်နှုန်းကျဆင်းကာ ဘတ်ငွေ ၉.၇၁ ဘီလီယံသို့ရောက်ရှိခဲ့ပြီး အမေရိကန်ဒေါ်လာအားဖြင့် ၂၃.၉ရာခိုင်နှုန်းခန့် လျော့ကျသွားကြောင်း၊ စုစုပေါင်း တင်ပို့မှု၏ ၄၅ ရာခိုင်နှုန်းရှိသော ဆန်ဖြူတင်ပို့မှုမှာ ၁၄.၈ ရာခိုင်နှုန်း ကျဆင်းခဲ့ပြီး ထိုင်းဟုမ်းမာလီဆန်မှာ ၈.၄ရာခိုင်နှုန်းဖြင့် တန်ချိန် ၁၂၀,၉၁၃ သို့ ကျဆင်းခဲ့ကြောင်း၊ ပေါင်းဆန် တင်ပို့မှုမှာ ၂.၅ရာခိုင်နှုန်းဖြင့် တန်ချိန် ၇၂,၄၆၂ သို့ ကျဆင်းခဲ့ပြီး ရနံ့မွှေးသောဆန်မှာ ၃၁ ရာခိုင်နှုန်းဖြင့် တန်ချိန် ၂၉,၃၉၀ သို့ ကျဆင်းသွားခဲ့ကြောင်း၊ သို့သော် ဆန်အမျိုးအစား ၂ မျိုးမှာ တိုးတက်မှုရှိခဲ့ရာ ကောက်ညှင်းဆန်သည် ၁၃.၅ ရာခိုင်နှုန်းဖြင့် တန်ချိန် ၁၀,၄၂၁ သို့ ရောက်ရှိခဲ့ပြီး ထိုင်းဟုမ်းမာလီ ဆန်ကွဲမှာ ၄၂.၉ရာခိုင်နှုန်းဖြင့် တန်ချိန် ၂၀,၈၆၅ အထိတိုးမြင့်၍ တင်ပို့နိုင်ခဲ့ သည်။

      ထိုင်းနိုင်ငံသည် အီရတ်သို့ ဆန်တင်ပို့မှု ၂၀.၁ရာခိုင်နှုန်းနှင့်အမေရိကန်သို့ ဆန်တင်ပို့မှု ၃၄.၁ရာခိုင်နှုန်းဖြင့် အသီးသီး သိသိသာသာ လျော့ကျခဲ့သည်။ သို့သော် မလေးရှားနိုင်ငံသို့ ဆန် တင်ပို့မှုမှာမူ ၁၁၆ ရာခိုင်နှုန်း အထိ ထိုးတက်သွားခဲ့ပြီး ယင်းသို့မြင့်တက်လာခြင်းမှာ ပါကစ္စတန် နိုင်ငံမှ ဆန်တင်ပို့မှုများ ကြန့်ကြာနေခြင်းကြောင့် အစားထိုးရန် ထိုင်းဆန်ကို ဝယ်ယူခဲ့ခြင်း ကြောင့်ဖြစ်သည်။ ထို့အတူ တရုတ်နိုင်ငံသို့ ဆန်တင်ပို့မှ မှာလည်း ၈၄.၅ရာခိုင်နှုန်း မြင့်တက်လာ ခဲ့သည်။

      ကမ္ဘာ့ဈေးကွက်အတွင်း ပြိုင်ဆိုင်မှုများ ပြင်းထန်နေချိန်တွင် ငွေလဲလှယ်နှုန်းထားများ သည် ဆန်တင်ပို့မှုအပေါ် သိသာထင်ရှားသော သက်ရောက်မှုရှိနိုင်ကြောင်း၊ ဘတ်ငွေတန်ဖိုးသည် အမှန်တကယ်ရှိသင့်သည်ထက် ပိုမိုမြင့်တက်နေပြီး အခြားဆန်တင်ပို့သည့်နိုင်ငံများနှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါ က ပိုမိုယှဉ်ပြိုင်နိုင်စွမ်းရှိသော ငွေလဲလှယ်နှုန်းတစ်ခုကို မြင်တွေ့လိုပါကြောင်းနှင့် တည်ငြိမ်မှုနှင့် ယှဉ်ပြိုင်နိုင်စွမ်းရှိစေရန် ငွေလဲလှယ်နှုန်းကို အာဏာပိုင်များက ကြီးကြပ်သင့်ပါကြောင်း၊ ဆန်တင် ပို့မှုအတွက် အသင့်တော်ဆုံးနှုန်းထားမှာ တစ်ဒေါ်လာလျှင် ၃၃ ဘတ်မှ ၃၄ ဘတ်ကြား ဖြစ်သင့် ကြောင်း ထိုင်းဆန်တင်ပို့သူများ အသင်း၏ ဥက္ကဋ္ဌဖြစ်သူ Charoen Laothammatas က ပြော ကြားခဲ့သည်။

      ယခုနှစ်တွင် ဆန်တင်ပို့မှု ပမာဏမှာ တန်ချိန် ၇.၀၃သန်းသာရှိမည်ဖြစ်ပြီး ယခင်နှစ် ကာလတူနှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါက ၁၁ ရာခိုင်နှုန်း လျော့ကျသွားခြင်း ဖြစ်သည်။ ထို့အပြင် ဆန်တင်ပို့မှု တန်ဖိုးမှာလည်း ၁၂.၃ရာခိုင်နှုန်းသို့ ကျဆင်းကာ ဘတ်ငွေ ၁၃၀ ဘီလီယံသို့ ရောက်ရှိမည်ဟု ထိုင်း ဆန်တင်ပို့သူများအသင်းက ခန့်မှန်းထားသည်။

     ထိုင်းဆန်တင်ပို့သူများအသင်း၏ ဂုဏ်ထူးဆောင်ဥက္ကဋ္ဌ Chookiat Ophaswongse က ယခုနှစ်အတွင်း ဆန်တင်ပို့မှုအပေါ် လွှမ်းမိုးနေသည့် အချက်အလက်များစွာ ရှိနေကြောင်း၊ ယင်း တို့အနက် အဓိက ဆန်တင်ပို့သည့်နိုင်ငံများနှင့် တင်သွင်းသည့်နိုင်ငံများတွင် ဆန်ပိုလျှံနေမှုသည် လည်းကောင်း၊ အမေရိကန်၏ အကောက်ခွန်နှုန်းထားများသည်လည်းကောင်း၊ အဓိက ဆန်တင် သွင်းသည့် နိုင်ငံများဖြစ်သော အင်ဒိုနီးရှားနှင့် ဖိလစ်ပိုင်တို့တွင် စားနပ်ရိက္ခာ ဖူလုံမှုအတွက် နိုင်ငံ တွင်းထုတ်လုပ်နိုင်စွမ်း ပိုမိုမြင့်မားလာခြင်းတို့ပါဝင်ကြောင်း ဆိုသည်။

     အမေရိကန်၏ အကောက်ခွန်နှုန်းထားများသည် ထိုင်းနိုင်ငံမှ အမေရိကန်သို့ ဆန်တင်ပို့မှု အပါအဝင် နိုင်ငံတကာ ကုန်သွယ်မှုအပေါ် သက်ရောက်မှုရှိနေသော်လည်း ငွေလဲလှယ်နှုန်းသည် သာ အဓိက အကျဆုံးအချက်ဖြစ်ပြီး ထိုင်းဆန်၏ဈေးနှုန်းကို ပြိုင်ဘက်နိုင်ငံများထက် ပိုမိုမြင့်မား စေခြင်းဖြစ်သည်ဟု ၎င်းက ပြောကြားခဲ့သည်။ ဥပမာအားဖြင့် ယခုလတွင် ထိုင်းဟုမ်းမာလီဆန် သည် တစ်တန်လျှင် အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၁,၁၀၀ ဈေးပေါက်နေပြီး ဗီယက်နမ်၏ ပရီမီယံ ရနံမွှေး ဆန်မှာ တစ်တန်လျှင် အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၆၀၀ မှ ၈၀၀ ကြားသာရှိကာ ကမ္ဘောဒီးယား၏ Malys Angkor ရနံ့မွှေးဆန်မှာ တစ်တန်လျှင် အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၈၃၀ ဈေးရှိနေကြောင်း သိရသည်။

      ထို့ပြင် အမေရိကန်ဈေးကွက်တွင် ဗီယက်နမ်ဆန်ကဲ့သို့သော လက်ရှိပြိုင်ဘက်များအပြင် ကမ္ဘောဒီးယား ရနံမွှေးဆန်သည်လည်း ထိုင်းဟုမ်းမာလီဆန်၏ ပြိုင်ဘက်သစ်အဖြစ် ယခုနှစ် အတွင်း ပေါ်ထွက်လာနိုင်ကြောင်း၊ ထိုင်းနိုင်ငံသည် ပုံမှန်အားဖြင့် အမေရိကန်နိုင်ငံသို့ နှစ်စဉ် ဆန်တန်ချိန် ၈၀၀,၀၀၀ ကျော် တင်ပို့လျက်ရှိပြီး ယင်းတို့အနက် တန်ချိန် ၆၀၀,၀၀၀ မှာ ထိုင်း ဟုမ်းမာလီဆန် ဖြစ်သည်။ ထိုင်းနိုင်ငံအနေဖြင့် ကမ္ဘာ့ဈေးကွက်တွင် ယှဉ်ပြိုင်နိုင်စွမ်းကို ဆက် လက်ထိန်းသိမ်းထား နိုင်ရန်အတွက် ဆန်အရည်အသွေးကို ကောင်းမွန်အောင် ထိန်းထားရုံတင် သာမက သင့်တင့်မျှတသော ဈေးနှုန်းများဖြင့်ပါ ရောင်းချနိုင်ရန် ကြိုးပမ်းရမည်ဖြစ်ကြောင်း Mr Chookiat က ပြောကြားခဲ့သည်။

      ထိုင်းနိုင်ငံသည် တရုတ်နိုင်ငံသို့ ဆန်တန်ချိန် ၅၀၀,၀၀၀ တင်ပို့ရန် အစိုးရအချင်းချင်း ချုပ်ဆိုထားသည့်စာချုပ်အရ ပထမဆုံးအသုတ်အဖြစ် ဆန်တန်ချိန် ၄၀,၀၀၀ ကို ယခုလကုန်တွင် စတင်ပေးပို့တော့ မည်ဖြစ်ပြီး ကျန်ရှိသော ပမာဏအားလုံးကို ယခုနှစ်ကုန်တွင် အပြီးသတ်ပေးပို့ သွားရန် မျှော်လင့်ထားကြောင်း ထိုင်းအစိုးရ၏ ထုတ်ပြန်ချက်အရ သိရသည်။

Source: Bangkok Post, 26 Feb 2026(လယ်ယာထွက်ကုန်များနှင့် အဓိကသွင်းကုန်များ၏ နိုင်ငံတကာဈေးကွက်စောင့်ကြည့်လေ့လာရေးအဖွဲ့)

          ဇန်နဝါရီလတွင် ထိုင်းနိုင်ငံ၏ ဆန်တင်ပို့မှုမှာ တန်ချိန် ၅၃၀၂၈၇ တန်ဖြင့် ယခင်နှစ် တူညီသည့်ကာလနှင့်နှိုင်းယှဉ်ပါက ၁၇.၅ ရာခိုင်နှုန်းကျဆင်းခဲ့သည့်နောက်တွင် ၂၀၂၆ ခုနှစ် ပထမနှစ် ဝက်တွင်လည်း ကျဆင်းရန်ခန့်မှန်းရကြောင်း ထိုင်းဆန်တင်ပို့သူများအသင်း (Thai Rice Exporters Association) ၏အဆိုအရ သိရပါသည်။ တင်ပို့သည့်တန်ဖိုးသည် ဘတ် ၉.၇၁ ဘီလီ ယံသာ ရှိခဲ့ပြီး ၃၀.၇ ရာခိုင်နှုန်း ကျဆင်းခဲ့ကာ အမေရိကန်ဒေါ်လာဖြင့် တွက်ချက်ရာတွင် လည်း ၂၃.၉ ရာခိုင်နှုန်း လျော့နည်းခဲ့ကြောင်း သိရပါသည်။ ဆန်အမျိုးအစားအလိုက်ဆိုပါက စုစုပေါင်းတင်ပို့မှု၏ ၄၅ ရာခိုင်နှုန်း ပါဝင်သော White rice သည် ၁၄.၈ ရာခိုင်နှုန်း ကျဆင်းခဲ့ပြီး Thai hom mali ဆန် သည် ၈.၄ ရာခိုင်နှုန်း လျော့နည်းကာ တန်ချိန် ၁၂၀,၉၁၃ သို့ ကျဆင်း ခဲ့သည်။ Parboiled ဆန်သည် တန်ချိန် ၇၂,၄၆၂ ဖြင့် ၂.၅ ရာခိုင်နှုန်း ကျဆင်းခဲ့ပြီး Fragrant ဆန် သည် တန်ချိန် ၂၉,၃၉၀ ဖြင့် ၃၁ ရာခိုင်နှုန်း ကျဆင်းခဲ့ကြောင်း သိရပါသည်။ သို့သော် ဆန်အမျိုး အစားနှစ်မျိုးတွင် တိုးတက်မှုရရှိခဲ့ကြောင်း သိရပါသည်။ Glutinous ဆန် သည် တန်ချိန် ၁၀,၄၂၁ ဖြင့် ၁၃.၅ ရာခိုင်နှုန်း တိုးတက်ကာ Thai hom mali broken ဆန်သည် တန်ချိန် ၂၀,၈၆၅ ဖြင့် ၄၂.၉ ရာခိုင်နှုန်း တိုးတက်ခဲ့ကြောင်း သိရပါသည်။ နိုင်ငံအလိုက်ဆိုပါက အီရတ်နှင့် အမေရိကန်သို့ တင်ပို့မှုများသည် ၂၀.၁ ရာခိုင်နှုန်းနှင့် ၃၄.၁ ရာခိုင်နှုန်း အသီးသီး ကျဆင်းခဲ့ကြောင်း သိရပါသည်။ သို့သော် ပါကစ္စတန်မှ ပေးပို့မှုနှောင့်နှေးမှုများကို အစားထိုးရန် ထိုင်းဆန်ကို ရှာဖွေဝယ်ယူ လာသဖြင့် မလေးရှားသို့ တင်ပို့မှုသည် ၁၁၆ ရာခိုင်နှုန်း နှင့် တရုတ်သို့ တင်ပို့မှုသည် ၈၄.၅ ရာခိုင်နှုန်း တိုးတက်ခဲ့ကြောင်း သိရပါသည်။ အသင်းဥက္ကဋ္ဌ Charoen Laothammatas ကကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ ယှဉ်ပြိုင်မှုပြင်းထန်လာသည့် အခြေအနေတွင် ငွေလဲလှယ်နှုန်းသည် ဆန်တင်ပို့မှုအပေါ် အရေးပါသော သက်ရောက်မှုရှိကြောင်း၊ ဘတ်ငွေတန်ဖိုး မြင့်မားလွန်းသည့်အတွက် အခြားဆန်တင်ပို့သည့်နိုင်ငံများနှင့်နှိုင်းယှဉ်ပါက ယှဉ်ပြိုင်နိုင်စွမ်းရှိသည့် ငွေလဲနှုန်းဖြစ်ရန် မျှော်လင့်ကြောင်း၊ အာဏာပိုင်များအနေဖြင့် တည်ငြိမ်မှုနှင့် ယှဉ်ပြိုင်နိုင်စွမ်းရှိစေရန် ငွေလဲနှုန်းကို ကြီးကြပ်သင့်ကြောင်းနှင့် အမေရိကန်ဒေါ်လာတစ်ဒေါ်လာလျှင် ဘတ် ၃၃ မှ ၃၄ ကြား ဖြစ်ပါက သင့်တော်မည်ဖြစ်ကြောင်းပြောကြားခဲ့ပါသည်။ အသင်းက ယခုနှစ်တွင် ဆန်တန်ချိန် ၇.၀၃ သန်း တင်ပို့ပြီး ယခင်နှစ်တူညီသည့်ကာလနှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါက ၁၁ ရာခိုင်နှုန်းကျဆင်းကာ တင်ပို့မှုတန်ဖိုးသည်လည်း ဘတ် ၁၃၀ ဘီလီယံခန့် ဖြင့် ၁၂.၃ ရာခိုင်နှုန်းကျဆင်းမည်ဟု ခန့်မှန်းထားကြောင်း သိရပါသည်။ အသင်း၏ ဂုဏ်ထူးဆောင်ဥက္ကဋ္ဌ Chookiat Ophaswongse က ယခုနှစ် ဆန်တင်ပို့မှုအပေါ် အဓိက သက်ရောက်နေသည့် အချက်များတွင် အဓိကဆန်တင်ပို့တင်သွင်းသည့် နိုင်ငံများ၌ ဆန်ပမာဏများပြားနေခြင်း၊ အမေရိကန်အကောက် ခွန်ဆောင်ရွက်ချက်များနှင့် အင်ဒိုနီးရှား၊ ဖိလစ်ပိုင်တို့ကဲ့သို့ အဓိကဆန်တင်သွင်းသည့်နိုင်ငံများ၏ အစားအစာကိုယ်တိုင်ဖူလုံမှု မြင့်တက်လာခြင်းတို့ ပါဝင်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။ အမေရိကန် အကောက်ခွန်များသည် နိုင်ငံတကာကုန်သွယ်ရေးအပေါ် သက်ရောက်မှုရှိသော်လည်း ငွေလဲနှုန်းသည် အရေးအကြီးဆုံးအချက်ဖြစ်ပြီး ၎င်းကြောင့် ထိုင်းဆန်သည် ပြိုင်ဘက်နိုင်ငံများနှင့် ယှဉ်လျှင် ဈေးနှုန်းမြင့်မားလာကြောင်း သိရပါသည်။ ဥပမာအားဖြင့် ယခုလတွင် ထိုင်း hom mali တန်ချိန်တစ်တန်ကို အမေရိ ကန်ဒေါ်လာ ၁,၁၀၀ ခန့်ဖြင့် ရောင်းချနေသော်လည်း ဗီယက်နမ်၏ အရည်အသွေးမြင့် အနံ့မွှေးဆန်မှာ တန်ချိန်လျှင် ဒေါ်လာ ၆၀၀ မှ ၈၀၀ ကြားသာ ရှိပြီး ကမ္ဘောဒီးယား၏ Malys Angkor အနံ့မွှေးဆန်မှာ တန်ချိန်လျှင် ဒေါ်လာ ၈၃၀ ခန့်ရှိသည်။ ကမ္ဘောဒီးယား အနံ့မွှေးဆန်သည် ယခု နှစ်တွင် အမေရိကန်ဈေးကွက်၌ ထိုင်း hom mali ဆန် အတွက် ပြိုင်ဘက် အသစ်တစ်ရပ်ဖြစ်လာနိုင်ပြီး ဗီယက်နမ်ဆန်ကဲ့သို့ ရှိနှင့်ပြီးသောပြိုင်ဘက်များလည်း ရှိနေဆဲဖြစ်ကြောင်း Chookiat ပြောကြားခဲ့သည်။ ထိုင်းနိုင်ငံသည် ပုံမှန်အားဖြင့် အမေ ရိကန်သို့ နှစ်စဉ် ဆန် တန်ချိန် ၈၀၀,၀၀၀ ကျော် တင်ပို့လေ့ရှိပြီး ထိုအထဲတွင် ထိုင်း hom mali ဆန်တန်ချိန် ၆၀၀,၀၀၀ ခန့် ပါဝင်ကြောင်း သိရပါသည်။ အစိုးရ၏ ကြေညာချက်အရ ထိုင်းနိုင်ငံသည် တရုတ်နှင့် government to government  သဘောတူထားသည့် ဆန် တန်ချိန် ၅၀၀,၀၀၀ ပို့ဆောင်ရေး စာချုပ်အောက်တွင် ပထမအသုတ် တန်ချိန် ၄၀,၀၀၀ ကို ဖေဖော်ဝါရီလကုန်ပိုင်းတွင် ပို့ဆောင်မည်ဖြစ်ပြီး ယခုနှစ် ကုန်ပိုင်းတွင် စုစုပေါင်း ပို့ဆောင်မှုများပြီးစီးမည်ဟု သိရပါသည်။

Bangkok Post                                                                           

DOCA (ရန်ကုန်)

            God of Wealth festival ကျရောက်သည့် ဖေဖော်ဝါရီလ ၂၇ ရက်နေ့ နံနက်ပိုင်းတွင် ဟိုချီမင်းမြို့ရှိ Xom Moi၊ Tan Dinh နှင့် Pham Van Hai စသည့် ရိုးရာဈေးများ၌ ပူဇော်ပွဲအတွက် လာရောက်ဝယ်ယူသူများဖြင့် အထူးစည်ကားလျက်ရှိသည်။

       ယခုနှစ်ပွဲတော်ကာလအတွင်း ကင်ပြီးသားငါးရံ့၊ ပုစွန်နှင့် ဂဏန်းဈေးနှုန်းများသည် ပုံမှန်ရက်များထက် ၃၀ ရာခိုင်နှုန်းမှ ၅၀ ရာခိုင်နှုန်းအထိ မြင့်တက်လာကြောင်း သိရသည်။

        စားသောက်ကုန်နှင့် ပန်းဈေးနှုန်းများ မြင့်တက်မှုမှာ Xom Moi ဈေးတွင် ကင်ပြီးသားငါးရံ့ တစ်ကီလိုဂရမ်လျှင် ဗီယက်နမ်ဒေါင် ၃၀၀,၀၀၀ ရှိပြီး ပုံမှန်ထက် ၅၀ ရာခိုင်နှုန်း မြင့်တက်ခဲ့သည်။ ရေချိုပုစွန်ထုပ်ကြီး: တစ်ကီလိုဂရမ်လျှင် ၅၀၀,၀၀၀ ဒေါင် (တစ်ကောင်လျှင် ၅၀,၀၀၀ ဒေါင်ခန့်)၊ ပင်လယ်ဂဏန်း: တစ်ကီလိုဂရမ်လျှင် ၅၅၀,၀၀၀ မှ ၆၅၀,၀၀၀ ဒေါင် ရှိပြီး ပုံမှန်ထက် ၃၀ ရာခိုင်နှုန်း မြင့်တက်ခဲ့သည်။ ဝက်ကင် တစ်ကီလိုဂရမ်လျှင် ၃၅၀,၀၀၀ မှ ၄၀၀,၀၀၀ ဒေါင် ရှိပြီး ယခင်နှစ်ကထက် ၃၀ ရာခိုင်နှုန်း မြင့်တက်ခဲ့သည်။ Marigold တစ်ပွင့်လျှင် ၁၅,၀၀၀ မှ ၂၀,၀၀၀ ဒေါင် အထိ ရောင်းချနေရပြီး ယခင်နှစ်ထက် ၂၀ ရာခိုင်နှုန်းခန့် ဈေးပိုများနေသည်။

        ဈေးသည်များ၏ တွက်ချက်မှုအရ ငါးရံ့ကင်၊ ဝက်ကင်၊ ပုစွန်၊ ဂဏန်းနှင့် ပန်းများပါဝင် သော ပူဇော်ပွဲဗန်းတစ်ခုလျှင် အနည်းဆုံး ၅၀၀,၀၀၀ မှ ၁,၀၀၀,၀၀၀ ဒေါင်အထိ ကုန်ကျနိုင်ပြီး ယခင်နှစ် ထက် ၁၅၀,၀၀၀ ဒေါင်ခန့် ပိုမိုကုန်ကျနေခြင်းဖြစ်သည်။

        Pham Van Hai ဈေးမှ ကုန်သည်များ၏ ပြောကြားချက်အရ ယခုနှစ်တွင် ပုစွန်နှင့် ဂဏန်း ဝင်ရောက်မှုသည် ယခင်နှစ်ထက် ၁၅ ရာခိုင်နှုန်းခန့် လျော့နည်းသွားကြောင်း သိရသည်။ Binh Dien လက်ကားဈေးရှိ အချက်အလက်များအရလည်း ငါးဝင်ရောက်မှုသည် ၂၀၂၅ ခုနှစ် အလားတူကာလထက် ၅ ရာခိုင်နှုန်းမှ ၁၅ ရာခိုင်နှုန်းအထိ လျော့ကျသွားခဲ့သည်။ အကောင် လိုက်ငါးရံ့ဈေးသည် အနည်းငယ်သာတက်သော်လည်း ကင်ပြီးသားငါးရံ့မှာမူ လုပ်အားခနှင့် အသားတင်အလေးချိန်လျော့နည်းမှုကြောင့် ဈေးနှုန်းသိသိသာသာ မြင့်တက်သွားခြင်းဖြစ်သည်။

           ဈေးနှုန်းများ မြင့်တက်နေသော်လည်း နှစ်ဆန်းပိုင်းတွင် ကံကောင်းခြင်းများရရှိရန် ပူဇော်ပွဲအတွက် ဝယ်ယူသူများပြားသဖြင့် ငါးကင်နှင့် ပင်လယ်စာဆိုင် အများအပြားသည် ပုံမှန်ထက်စောစီးစွာ ကုန်စင်သွားခဲ့သည်။ သို့သော်လည်း စားသုံးသူများသည် မိမိတို့၏ ဘတ်ဂျက်ပေါ်မူ တည်၍ လိုအပ်သလို လျှော့ချဝယ်ယူသည့် ပုံစံကို ကျင့်သုံးလာကြသည်။

          စားသောက်ကုန်ဈေးနှုန်းများ တက်နေသော်လည်း ယခုနှစ် ပွဲတော်နေ့တွင် ရွှေဈေးကွက်မှာ ယခင်နှစ်များကဲ့သို့ အလွန်အမင်း တက်ခြင်းမရှိဘဲ အနည်းငယ်ပြန်လည်ကျဆင်းနေကြောင်း တွေ့ရှိရပါသည်။

Source : VN Express                                                                           

DOCA (ရန်ကုန်)