ပြည်ပကုန်သွယ်မှုသတင်းများ

   အင်ဒိုနီးရှားအစိုးရ၏ အရန်ဆန်လက်ကျန်သည် ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၂၃ ရက်နေ့အထိ တန်ချိန် ၅,၀၀၀,၁၉၈ သန်း သို့ ရောက်ရှိခဲ့ပြီး ယင်းမှာ နိုင်ငံ၏သမိုင်းတစ်လျှောက် အမြင့်ဆုံး စံချိန်တင် ပမာဏဖြစ်ကြောင်း စိုက်ပျိုးရေးဝန်ကြီး Andi Amran Sulaiman က ကြေညာခဲ့သည်။

    အဆိုပါ ပမာဏသည် ပထမဦးဆုံးအကြိမ်ဖြစ်ကာ မိမိတို့ သမိုင်းတစ်လျှောက်တွင် တစ်ကြိမ်တစ်ခါမှ မကြုံဖူးသည့် ပမာဏဖြစ်ပြီး နိုင်ငံအတွက် သမိုင်းဝင် အောင်မြင်မှု မှတ်တိုင် တစ်ခု ဖြစ်ပါကြောင်း Andi Amran Sulaiman က ၂၃-၄-၂၀၂၆ ရက် (ကြာသပတေးနေ့)တွင် ဂျာဗားကျွန်းအနောက်ပိုင်း၊ ကာရာဝမ်ရှိ Bulog ဆန်သိုလှောင်ရုံ၌ ဆန်လက်ကျန်များကို စစ်ဆေး ကြည့်ရှုစဉ် ပြောကြားခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။

    ထိုအောင်မြင်မှုသည် စိုက်ပျိုးရေးဝန်ကြီးဌာနနှင့် နိုင်ငံပိုင်စားနပ်ရိက္ခာ ထောက်ပံ့ပို့ ဆောင်ရေးအဖွဲ့ (Bulog) အပါအဝင် အဖွဲ့အစည်းအသီးသီး၏ စုပေါင်းကြိုးပမ်းမှုများအပြင် ပြည်သူလူထု၊ လေ့လာစောင့်ကြည့်သူများနှင့် သတင်းမီဒီယာများ၏ ပံ့ပိုးကူညီမှုကြောင့်ဖြစ် ကြောင်း၊ အစိုးရအနေဖြင့် ဂိုဒေါင်များကို ငှားရမ်းခြင်းဖြင့် ဆန်သိုလှောင်နိုင်စွမ်း ပမာဏကို ဆက်လက် တိုးမြှင့်ဆောင်ရွက်နေကြောင်း ၎င်းက အတည်ပြု ပြောကြားခဲ့သည်။

    ဥပမာအားဖြင့် ကာရာဝမ် (Karawang) ဒေသတွင် အစိုးရသည် မက်ထရစ်တန် ၁၀၂,၀၀၀ ဆံ့ ဂိုဒေါင်တစ်ခုကို ငှားရမ်းထားပြီး လက်ရှိတွင် တန်ချိန် ၈၀,၀၀၀ ခန့် ဖြည့်တင်းပြီးဖြစ်ကာ လာမည့် နှစ်ပတ်အတွင်း အပြည့်အဝ သိုလှောင်နိုင်မည်ဟု မျှော်လင့်ထားကြသည်။ Bulog ၏ စုစုပေါင်း ဂိုဒေါင်သိုလှောင်နိုင်စွမ်းမှာ တစ်နိုင်ငံလုံး အတိုင်းအတာဖြင့် တန်ချိန် ၃ သန်း ခန့်ရှိပြီး ငှားရမ်းထားသော ဂိုဒေါင်များမှ တန်ချိန် ၂ သန်း ပမာဏ သိုလှောင်နိုင်ရန် ထပ်ဆောင်း ပံ့ပိုး ပေးထားခြင်း ဖြစ်သည်။

   ယခုငှားရမ်းထားသော သိုလှောင်ရုံများသည် လက်ရှိတွင် ၎င်းတို့၏ သိုလှောင်နိုင်စွမ်း ပမာဏသို့ ရောက်ရှိရန် နီးကပ်နေပြီဖြစ်သောကြောင့် နောင်တွင် လက်ကျန်ပမာဏ ထပ်မံ တိုးတက်လာမည့် အခြေအနေကို ကြိုတင်မျှော်တွေး၍ တန်ချိန် ၁ သန်း ဆံ့သော အခြားဂိုဒေါင် နေရာများကို ထပ်မံငှားရမ်းရန် အစိုးရအား တိုက်တွန်းနှိုးဆော်ထားကြောင်း ဝန်ကြီးက မှတ်ချက် ပြု ပြောကြားခဲ့သည်။

    အရန်ဆန်ပမာဏ စံချိန်တင်ရရှိမှုသည် အမျိုးသားစားနပ်ရိက္ခာဖူလုံမှုကို ခိုင်မာစေရုံ သာမက ဆန်ကို များစွာမှီခိုနေရသော ကမ္ဘာ့စားနပ်ရိက္ခာ တည်ငြိမ်ရေးအတွက်လည်း အင်ဒိုနီးရှား နိုင်ငံ၏ ပါဝင်ကူညီမှုကို ပေါ်လွင်စေကြောင်း ၎င်းက ပြောကြားခဲ့သည်။

    အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံအနေဖြင့် ၂၀၂၃ ခုနှစ်နှင့် ၂၀၂၄ ခုနှစ်အတွင်း ဆန်တန်ချိန် ၇ သန်းခန့် တင်သွင်း ခဲ့ရသော်လည်း ၂၀၂၅ ခုနှစ်တွင်မူ ဆန်တင်သွင်းမှုအားလုံးကို အစိုးရက အောင်မြင်စွာ ရပ်တန့် နိုင်ခဲ့ကြောင်း ၎င်းက ထောက်ပြပြောဆိုခဲ့သည်။

    အစိုးရသည် ပြည်တွင်းဆန်ထုတ်လုပ်မှုနှင့် အရန်ရိက္ခာများတိုးမြှင့်ရန် ဆက်လက်ကြိုးပမ်း နေသဖြင့် ၂၀၂၆ ခုနှစ်တွင်လည်း ဆန်တင်သွင်းရန် လိုအပ်မည်မဟုတ်ဟု မျှော်လင့်ထားသည်။

   အစိုးရက ထုတ်ပြန်ထားသော အရန်ဆန်လက်ကျန် ကိန်းဂဏန်း အချက်အလက်များအား ပွင့်လင်းမြင်သာမှုရှိစေရန် ပြည်သူများအနေဖြင့် Bulog ၏ ဆန်သိုလှောင်ရုံများကို တိုက်ရိုက် ဝင်ရောက် စစ်ဆေးနိုင်ရန် လမ်းဖွင့်ပေးထားပါကြောင်း Sulaiman က ပြောကြားခဲ့သည်။

Source: Antara News, 23 April, 2026(လယ်ယာထွက်ကုန်များနှင့် အဓိကသွင်းကုန်များ၏ နိုင်ငံတကာဈေးကွက်စောင့်ကြည့်လေ့လာရေးအဖွဲ့)

     ဗီယက်နမ်နိုင်ငံ၊ Son La ပြည်နယ်သည် ၎င်းဒေသထွက် အာရေးဗီးကားကော်ဖီကို ကမ္ဘာ့ အသိအမှတ်ပြု အမှတ်တံဆိပ်တစ်ခုအဖြစ် ရပ်တည်ရန် ရေရှည်တည်တံ့ပြီး အရည်အသွေးမြင့် ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုနှင့် ထုတ်လုပ်မှုကွင်းဆက်တစ်လျှောက် တန်ဖိုးမြင့်ရေးကို အလေးထား ကာ ကြိုးပမ်းအားထုတ်မှုများ အရှိန်မြှင့်ဆောင်ရွက်လျက်ရှိသည်။

     Son La ပြည်နယ် ပြည်သူ့ကော်မတီသည် Son La ဒေသထွက် အာရေးဗီးကားကော်ဖီ ဖွံ့ဖြိုး တိုးတက်ရေး လမ်းညွှန်ချက်များအား ၂၀-၄-၂၀၂၆ ရက်နေ့တွင် ကျင်းပသည့် ညီလာခံ၌ ဆွေးနွေး ခဲ့သည်။ Son La ပြည်နယ် ပြည်သူ့ကော်မတီဥက္ကဋ္ဌ Nguyễn Đình Việtက ပြည်နယ်အနေဖြင့် ကော်ဖီလုပ်ငန်းကို ရေရှည်တည်တံ့၍ ဂေဟစနစ် သဟဇာတဖြစ်သော အရည် အသွေးမြင့် လမ်းကြောင်းအတိုင်း ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်စေပြီး အထူးထုတ်ကုန်တစ်ခု ဖန်တီးရန် ရည်မှန်းထားကြောင်း အလေးပေးပြောကြားခဲ့သည်။

     အဆိုပါမဟာဗျူဟာသည် စျေးကွက်ဗဟိုပြု ချဉ်းကပ်မှုကို အဓိကထားပြီး အရည် အသွေး နှင့် တန်ဖိုးမြှင့်ထုတ်ကုန်များကို အဓိက စံနှုန်းများအဖြစ် သတ်မှတ်ကာ Son La ပြည်နယ်ထွက် အာရေးဗီးကားကော်ဖီကို ကမ္ဘာ့ကော်ဖီမြေပုံပေါ်တွင် အသိအမှတ်ပြု အမှတ် တံဆိပ်တစ်ခု အဖြစ် တဖြည်းဖြည်း ရပ်တည်လာစေရန် ရည်ရွယ်သည်။

    Son La ပြည်နယ် စိုက်ပျိုးရေးနှင့် ပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းသိမ်းရေးဌာန၏ အစီရင်ခံစာအရ အဆိုပါ ပြည်နယ်တွင် အာရေးဗီးကားကော်ဖီ စိုက်ဧက ၂၆,၁၂၀ ခန့်ရှိပြီး ယခင်နှစ်ကုန်တွင် ကော်ဖီ စိမ်း စေ့ တန်ချိန် ၃၇,၇၂၄ ခန့် ထွက်ရှိခဲ့ကြောင်း သိရှိရသည်။ ကော်ဖီတင်ပို့မှုသည် တန်ချိန် ၂၇,၈၀၀ ခန့်ရှိပြီး အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၁၁၂.၃၈ သန်း တန်ဖိုးရှိ ကြောင်း၊ Son La ကော်ဖီထွက်ကုန် များသည် ယခုအခါ ဥရောပသမဂ္ဂ၊ မြောက်အမေရိက၊ အရှေ့အလယ်ပိုင်း၊ ဂျပန်၊ တောင် ကိုရီးယားနှင့် အာဆီယံကဲ့သို့သော ဝယ်လိုအားများသည့် ဈေးကွက်များသို့ ရောက်ရှိနေပြီ ဖြစ်ကြောင်း သိရှိရသည်။ ထုတ်လုပ်မှုပမာဏ ချဲ့ထွင်ခြင်းအပြင် Son La ပြည်နယ်သည် ကော်ဖီ ကုန်ကြမ်းများ၏ အရည်အသွေးမြှင့်တင်ရေးအပိုင်းကိုလည်း ဂရုပြု ဆောင်ရွက်လျက်ရှိသည်။

    လက်ရှိတွင် ကော်ဖီစိုက်ခင်း ဟက်တာ ၂၃,၄၄၈ သည် ရေရှည်တည်တံ့သော အသိ အမှတ်ပြု လက်မှတ်များ ရရှိထားပြီး တရားဝင်အသိအမှတ်ပြု အထွက်နှုန်းမှာ တစ်နှစ်လျှင် ကော်ဖီစိမ်း အစေ့တန်ချိန် ၂၈,၀၀၀ ကျော်ရှိကြောင်း၊ ဗီယက်နမ် စိုက်ပျိုးရေးဆိုင်ရာ အလေ့ အကျင့် ကောင်းများ (Vietnamese Good Agricultural Practices – VietGAP) စံနှုန်းဖြင့် အသိ အမှတ်ပြုခံရသည့် ဧရိယာမှာ ဟက်တာ ၁၄၁ ရှိကြောင်း၊ Son La ပြည်နယ်တွင် (One Country One Priority Product – OCOP) အစီအစဉ်အရ အသိအမှတ်ပြုခံရသော ကော်ဖီထုတ်ကုန် ငါးမျိုးရှိပြီး ၎င်းတို့ တွင် ကြယ်ငါးပွင့်ထုတ်ကုန် တစ်မျိုးလည်း ပါဝင်ကြောင်း သိရှိရသည်။

    ၂၀၂၆-၂၀၃၅ ကာလအတွက် အဓိက ဦးစားပေးများထဲမှ တစ်ခုမှာ အနောက်မြောက် ဒေသရှိ တိုင်းရင်းသားလူမှုအသိုင်းအဝိုင်းများ၏ မြေယာ၊ လူမျိုးနှင့် ယဉ်ကျေးမှုဆိုင်ရာ ကိုယ်ပိုင် လက္ခဏာတို့နှင့် ဆက်စပ်လျက် Son La အာရေးဗီးကား အမှတ်တံဆိပ် ကို တည်ဆောက်ပြီး အခိုင်အမာ မြှင့်တင်ရန်ဖြစ်ကြောင်း၊ Son La ပြည်နယ် ၏ ကော်ဖီလုပ်ငန်းများနှင့် သမဝါယမ လုပ်ငန်းများ၏ ယှဉ်ပြိုင်နိုင်စွမ်းနှင့် ရပ်တည်မှုကို ပြည်တွင်းနှင့် နိုင်ငံတကာ ဈေးကွက် များတွင် တဖြည်းဖြည်း မြှင့်တင်သွားရန် ရည်ရွယ်ကြောင်း သိရှိရသည်။

     ဒုတိယအကြိမ် Son La ကော်ဖီပွဲတော်(၂၀၂၆) ကို ယခုနှစ် အောက်တိုဘာလ ၁၀ ရက်နေ့ တွင် စတင်ကျင်းပရန် မျှော်မှန်းထားကြောင်း၊ အဆိုပါပွဲတော်သည် ကုန်သွယ်မှု မြှင့်တင်ရေး၊ စီးပွားရေး ချိတ်ဆက်မှု၊ ခရီးသွားလာရေးနှင့် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု လုပ်ငန်းများနှင့် ချိတ်ဆက် ကျင်းပ သွားမည် ဖြစ်ပြီး ထုတ်လုပ်သူများ၊ ကော်ဖီလုပ်ငန်းရှင်များ၊ တင်ပို့သူများနှင့် နိုင်ငံတကာမှ ကော်ဖီ တင်သွင်းသူများ တွေ့ဆုံနိုင်မည့်နေရာ ဖြစ်လာစေရန် ရည်ရွယ်ကြောင်း သိရှိရသည်။

    ၂၀၃၀ ခုနှစ်အထိ ဖွံ့ဖြိုးရေးလမ်းညွှန်ချက်နှင့် ၂၀၃၅ ခုနှစ် မျှော်မှန်းချက်တို့အရ Son La ပြည်နယ်သည် ကော်ဖီစိုက်ဧက ဟက်တာ ၃၅,၀၀၀ ခန့် ထိန်းသိမ်းရန် စီစဉ်ထားပြီး၊ အရေ အတွက် တိုးချဲ့ခြင်းထက် အရည်အသွေး မြှင့်တင်ခြင်းကို အဓိကထား ဆောင်ရွက်သွားမည် ဖြစ် ကြောင်း၊ ထုတ်လုပ်မှုကို သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်ကာကွယ်ရေးနှင့် ပေါင်းစပ်၍ ရာသီဥတု ပြောင်းလဲ မှုနှင့် လိုက်လျောညီထွေဖြစ်အောင် ဆောင်ရွက်ကာ နိုင်ငံတကာ စံနှုန်းများ အထူးသဖြင့် ပို့ကုန် ဈေးကွက်များမှ လိုအပ်ချက်အသစ်များနှင့် ကိုက်ညီစေမည် ဖြစ်ကြောင်း သိရှိ ရသည်။

    Son La ပြည်နယ် ပြည်သူ့ကော်မတီ ဥက္ကဋ္ဌကလည်း Son La သည် ကမ္ဘာ့ဈေးကွက်တွင် ယှဉ်ပြိုင်နိုင်သော ထိပ်တန်းအဆင့် အာရေးဗီးကားထုတ်ကုန်များ ထုတ်လုပ်နိုင်စွမ်းရှိသည့် အရည် အသွေးမြင့် ကော်ဖီဒေသတစ်ခုကို တည်ဆောက်ရန် ရည်မှန်းထားကြောင်း သိရှိရသည်။

 Source: VietNam News, 21 April 2026(လယ်ယာထွက်ကုန်များနှင့် အဓိကသွင်းကုန်များ၏ နိုင်ငံတကာဈေးကွက်စောင့်ကြည့်လေ့လာရေးအဖွဲ့)

     တရုတ်ပြည်တွင်း၌ စားနပ်ရိက္ခာ ထောက်ပံ့ပေးသွင်းမှုမှာ ဆက်လက်တည်ငြိမ်မှုရှိနေသော် လည်း အရှေ့အလယ်ပိုင်းဒေသတွင် နိုင်ငံရေးတင်းမာမှုများ အရှိန်မြင့်တက်လျက်ရှိခြင်းက ကမ္ဘာ့ စွမ်းအင်နှင့် ဓာတ်မြေဩဇာ ဈေးနှုန်းများကို မြင့်တက်စေပြီး တရုတ်နိုင်ငံ၏  လယ်ယာစိုက်ပျိုးရေး ကဏ္ဍအတွက် စရိတ်စကများ မြင့်တက်မှုကို ဖြစ်ပေါ်စေနိုင်သည်ဟု တရုတ်ကျေးလက်‌ဒေသ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုဆိုင်ရာ လူမှုရေး အကယ်ဒမီသိပ္ပံ (Chinese Academy of Social Sciences' Institute of Rural Development) မှ စိုက်ပျိုးရေးသုတေသီ Li Guoxiang က ပြောဆိုခဲ့သည်။

      ၎င်း၏ အဆိုအရ ထိုကဲ့သို့ ပဋိပက္ခဖြစ်ပွားမှုမှ လယ်ယာကဏ္ဍအပေါ် သက်ရောက်မှုသည် အထူးသဖြင့် ဓာတ်မြေဩဇာထုတ်လုပ်မှု၊ စွမ်းအင်ကုန်စည် သယ်ယူပို့ဆောင်မှုနှင့် ကမ္ဘာလုံးဆိုင် ရာ ကုန်စည်ဈေးနှုန်းများကို အနှောင့်အယှက်ပြုမည်ဟု ခန့်မှန်းရကြောင်း၊ ကမ္ဘာ့ ဓာတ်မြေဩဇာ သုံးစွဲမှု၏ ၂၀ ရာခိုင်နှုန်းခန့်ကို ပါရှန်ပင်လယ်ကွေ့ဒေသမှ ထုတ်လုပ်ပေးလျက်ရှိပြီး ယေဘုယျအား ဖြင့် ကမ္ဘာ့ ယူရီးယားဓာတ်မြေဩဇာ ထုတ်လုပ်မှု၏ ၄၆ ရာခိုင်နှုန်းခန့်ကို အဆိုပါဒေသမှ ထုတ်လုပ် ခြင်းဖြစ်ကြောင်း သိရှိရသည်။

    ဟောမုဇ်ရေလက်ကြားကို ဖြတ်သန်း၍ သင်္ဘောတင်ပို့မှုသည် အနှောင့်အယှက်ပြုခံရပြီး ရေနံဈေးနှုန်းများ မြင့်တက်လာပါက သဘာဝဓာတ်ငွေ့အပေါ် အမှီပြုလျက် လုပ်ကိုင်နေကြရ သော ဓာတ်မြေဩဇာစက်ရုံများသည် လုပ်ငန်းရပ်ဆိုင်းခြင်း သို့မဟုတ် ထုတ်လုပ်မှုလျှော့ချခြင်းကို ကြု့တွေ့လာရနိုင်သည်။

    ဓာတ်မြေဩဇာ ရောင်းလိုအားကျဆင်းမှုသည် ဈေးနှုန်းများမြင့်တက်မှုကို ဖြစ်ပေါ်စေပြီး လယ်ယာလုပ်ငန်းခွင်၌ စရိတ်စကများမြင့်တက်မှု သို့မဟုတ် ဓာတ်မြေဩဇာ လျှော့ချသုံးစွဲမှုကို ပေါ်ပေါက်စေလျက် သီးနှံအထွက်ပမာဏနှင့် စားသောက်ကုန် ဈေးနှုန်းများအပေါ် သက်ရောက်မှု ရှိမည် ဖြစ်ကြောင်း၊ အရှေ့အလယ်ပိုင်းဒေသ၌ ပဋိပက္ခ အရှိန်မြင့်တက်လာပြီးနောက် ပြည်တွင်း ကောက်ပဲသီးနှံဈေးနှုန်းများ အနည်းငယ်မြင့်တက်လာသည်ကို တွေ့ရကြောင်း၊ ဓာတ်မြေဩဇာ များနှင့် ဒီဇယ်ဆီတို့၏ ဈေးနှုန်းများသည်လည်း မြင့်တက်ခဲ့ကြောင်းဖြင့် Mr. Li က ပြောဆိုခဲ့သည်။

     သို့ရာတွင် တရုတ်နိုင်ငံအနေဖြင့် ပြည်တွင်း၌ ဓာတ်မြေဩဇာလုပ်ငန်း ခိုင်မာအားကောင်းမှု ရှိပြီး ကိုယ်ပိုင်ထုတ်လုပ်စွမ်းအားဖြင့် ဖူလုံစေခြင်းကို မြင့်မားသောအဆင့်တစ်ရပ်၌ ဆက်လက် ထိန်းသိမ်းထားနိုင်မှုရှိသည်။ ယင်းအနေအထားက အစိုးရ၏ ကြပ်မတ်မှုအောက်တွင် ဈေးနှုန်းများ တည်ငြိမ်စေရေးကို အထောက်အကူပြုလျက်ရှိသည်။

   လွှမ်းခြုံသုံးသပ်ရပါလျှင် ကောက်ပဲသီးနှံနှင့် ဓာတ်မြေဩဇာ ဈေးကွက်များသည် တဖြည်း ဖြည်းချင်း ပြန်လည်တည်ငြိမ်မှု ရရှိလာကြောင်း၊ ၎င်းက ယခုနှစ်တွင် နောက်ထပ်တစ်ကြိမ် သီးနှံ ရိတ်သိမ်းထွက်ရှိမှု ကောင်းမွန်လိမ့်မည်ဟု မျှော်မှန်းရကြောင်း Mr. Li က ပြောကြားထားသည်။

    သို့သော် စွမ်းအင်ဆိုင်ရာဈေးနှုန်းများ ဆက်လက်မြင့်တက်နေမှုက တရုတ်နိုင်ငံအတွင်း လယ်ယာထွက်ကုန်များ ထုတ်လုပ်မှုနှင့် ထောက်ပံ့ပို့ဆောင်မှု စရိတ်များကို သွယ်ဝိုက်၍ မြင့်တက် လာစေနိုင်သည်။ တရုတ်နိုင်ငံ၏ ကောက်ပဲသီးနှံ ထုတ်လုပ်မှုကဏ္ဍ၌ စက်မှုစွမ်းအားကို မြင့်မားစွာ တပ်ဆင်သုံးစွဲလျက်ရှိပြီး ကုန်ထုတ်လုပ်ရာ နယ်မြေများနှင့် စားသုံးမှုပြုသည့် အဓိကနေရာများ အကြား ကောက်ပဲသီးနှံ ပမာဏအမြောက်အမြားကို သယ်ယူပို့ဆောင်ရန် လိုအပ်လျက်ရှိသည်။ စက်သုံးဆီ ဈေးနှုန်းမြင့်မားမှုသည် လယ်ယာလုပ်ငန်းနှင့် သယ်ယူပို့ဆောင်မှုဆိုင်ရာ ကုန်ကျစရိတ် များကို မြင့်တက်လာစေနိုင်ပြီး ယခုနှစ်အတွင်း သီးနှံထောက်ပံ့ပေးသွင်းမှု စရိတ်အပေါ် နောက် ပိုင်း၌ သက်ရောက်မှုရှိလာနိုင်သည်။

    အရှေ့အလယ်ပိုင်းဒေသ ပဋိပက္ခ၏ ပြင်းထန်မှုအတိုင်းအတာနှင့် အချိန်ကြာမြင့်မှုတို့မှာ

မသေချာမရေရာသည့် အခြေအနေ ဆက်လက်ဖြစ်ပေါ်နေပြီး ပိုမိုတင်းကျပ်သော စောင့်ကြည့် လေ့လာမှုနှင့် ဆောလျင်စွာ သတိပေးသည့်စနစ်များ လိုအပ်လျက်ရှိသည်ကို ညွှန်ပြနေကြောင်း၊ မလိုလားအပ်သော ထိတ်လန့်တကြားဖြစ်ပေါ်မှုများကို ရှောင်ရှားနိုင်ရေးအတွက် ဈေးကွက်စောင့် ကြည့်မှု တိုးတက်ကောင်းမွန်စေရန်နှင့် ပြည်သူလူထု မျှော်မှန်းချက်များကို လမ်းညွှန်ထိန်းကျောင်း ရန် အရေးကြီးကြောင်း၊ ထို့အပြင် အာဏာပိုင်များအနေဖြင့် ကမ္ဘာ့စားနပ်ရိက္ခာ ပြတ်လပ်မှုနှင့် စပ်လျဉ်း၍ မှားယွင်းသော သတင်းအချက်အလက်များ သို့မဟုတ် ချဲ့ကားပြောဆိုမှုများ မရှိစေရေး စောင့်ကြပ်လုပ်ကိုင်သင့်ကြောင်း၊ စိုက်ပျိုးရေးသွင်းအားစုများ၏ ဈေးနှုန်းများ သိသာစွာ မြင့်တက် လာပါက စိုက်ပျိုး ထုတ်လုပ်မှုစရိတ်များ မြင်မားလာနိုင်မှုကို ချေဖျက်နိုင်ရန်နှင့် လယ်သမားများ၏ စိုက်ပျိုးလုပ်ကိုင်လိုမှုကို ဆွဲဆောင်နိုင်ရန် အစိုးရအနေဖြင့် ဒီဇယ်ဆီအသုံးစရိတ် သို့မဟုတ် ဓာတ် မြေဩဇာအတွက် တစ်ကြိမ်တည်း ထောက်ပံ့ပေးအပ်မှု ကဲ့သို့သော ယာယီထောက်ပံ့ကြေးပေး ခြင်းကို စဉ်းစားဆောင်ရွက်နိုင်ကြောင်း Mr. Li က ပြောဆိုခဲ့သည်။

Source: China Daily, 20 April 2026(လယ်ယာထွက်ကုန်များနှင့် အဓိကသွင်းကုန်များ၏ နိုင်ငံတကာဈေးကွက်စောင့်ကြည့်လေ့လာရေးအဖွဲ့)

      မလေးရှားနိုင်ငံသည် ဒီဇယ်ဆီကုန်ကျစရိတ်များ ကျယ်ပြန့်စွာလျှော့ချရန် ကြိုးပမ်းမှု၏ တစ်စိတ်တစ်‌ဒေသအဖြစ် ဇီဝလောင်စာဆီထုတ်လုပ်မှုကို တိုးချဲ့ရန်ကြိုးပမ်းလျက်ရှိပြီး ယခုအခါ ဇီဝဒီဇယ်စက်ရုံ ၁၉ ရုံမှ တစ်လလျှင် လီတာ ၁.၅ သန်းခန့် ထုတ်လုပ်နိုင်နေပြီဖြစ်သည်ဟု ဒုတိယ ဝန်ကြီးချုပ် Datuk Seri Dr Ahmad Zahid Hamidi က ဧပြီ ၁၉ ရက်နေ့တွင် ပြောကြားခဲ့သည်။

       အမျိုးသားစီးပွားရေးဆောင်ရွက်မှုကောင်စီ (MTEN) တွင် တင်ပြထားခဲ့သည့် အဆိုပါ အစီ အစဉ်ကို အစိုးရဌာနများနှင့် ပုဂ္ဂလိက လယ်ယာစိုက်ပျိုးရေးကုမ္ပဏီများအကြား အနီးကပ် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုဖြင့် လုပ်ဆောင်သွားမည်ဖြစ်ကြောင်း၊ လက်ရှိကာလ၌ ဇီဝဒီဇယ်ထုတ်လုပ် သည့် စက်ရုံ ၁၉ ရုံတွင် ဇီဝလောင်စာဆီ ပါဝင်မှု ၁၅ ရာခိုင်နှုန်းမှ ၅၀ ရာခိုင်နှုန်း  (B15 to B50) အထိရှိသော ဇီဝဒီဇယ်ဆီများ ရောစပ်ထုတ်လုပ်လျက်ရှိကြောင်း၊ စားအုန်းဆီကြမ်း ထုတ်လုပ်မှု၏ ဘေးထွက်ပစ္စည်းအဖြစ် ထွက်ရှိလာသည့် အနည်အနှစ်များကို အသုံးချခြင်းဖြင့် ဇီဝဒီဇယ် အထွက် ပမာဏကို ထပ်မံတိုးမြှင့်ရန် အစီအစဉ်များပါရှိကြောင်း၊ ၎င်းဆီကြမ်းအနည်အနှစ်များ၏ ၃၅ ရာခိုင်နှုန်းခန့်ကို ဇီဝလောင်စာဆီအပြင် Jet A1 လေယာဉ်ဆီ ထုတ်လုပ်ရာတွင် အပြည့်အဝ အသုံး ချနိုင်ကြောင်း၊ ထို့အပြင် အဆိုပါ အစီအစဉ်ကို လက်ရှိတွင် စတင်အကောင်အထည်ဖော်နေပြီး MTEN ကောင်စီကလည်း အဆိုပြုချက်ကို မူအားဖြင့် လက်ခံထားပြီးဖြစ်ကြောင်း Mr. Ahmad Zahid က ပြောကြားခဲ့သည်။

       ထုတ်လုပ်ရေးစက်ရုံများအကြား ပိုမိုကောင်းမွန်သော ပေါင်းစည်းမှုများ ပြုလုပ်ခြင်းဖြင့် ထုတ်လုပ်မှု ကုန်ကျစရိတ်များကို ထိန်းသိမ်းထားနိုင်ရေးအတွက် အစိုးရအနေဖြင့် အေဂျင်စီများ နှင့် ဇီဝလောင်စာဆီလုပ်ငန်းနယ်ပယ်၌ ပါဝင်ဆောင်ရွက်နေသူများအကြား ညှိနှိုင်းဆောင်ရွက် သွားမည်ဖြစ်ကြောင်း၊ လက်ရှိတွင် ဇီဝဒီဇယ်ထုတ်လုပ်မှုမှာ လစဉ် လီတာ ၁.၅ သန်းခန့်ရှိသည်။ အမြောက်အမြား ထုတ်လုပ်နိုင်လာသည်နှင့်အမျှ ကုန်ကျစရိတ်များ လျော့နည်းလျက် စျေးနှုန်းများ လည်း ပိုမိုယှဉ်ပြိုင်နိုင်စွမ်းရှိလာမည်ဖြစ်ကြောင်း ၎င်းက ထပ်မံရှင်းလင်းပြောကြားခဲ့သည်။

       ထို့အပြင် PETRONAS နှင့် မော်တော်ယာဉ်ထုတ်လုပ်သူများနှင့် ပူးပေါင်းလုပ်ဆောင်သော ရှေ့ပြေးပရောဂျက်များအပါအဝင် ဇီဝလောင်စာဆီ၏ အသုံးချနိုင်စွမ်းကို စမ်းသပ်မှုအမျိုးမျိုးဖြင့် သက်သေပြခဲ့ပြီးဖြစ်ကြောင်း၊ ဤဇီဝလောင်စာဆီ၏ စွမ်းဆောင်ရည်နှင့်ပတ်သက်ပြီး သံသယဖြစ် စရာ မရှိကြောင်း ဒုတိယဝန်ကြီးချုပ်က အလေးပေးပြောကြားခဲ့သည်။

Source: The Star, 20 April 2026(လယ်ယာထွက်ကုန်များနှင့် အဓိကသွင်းကုန်များ၏ နိုင်ငံတကာဈေးကွက်စောင့်ကြည့်လေ့လာရေးအဖွဲ့)

        ရုရှားနိုင်ငံသည် ထိုင်းဈေးကွက်သို့ တင်ပို့မှုတိုးမြှင့်ရန် အဆင်သင့်ရှိကြောင်း ရုရှားဒုတိယ ဝန်ကြီးချုပ် Dmitry Patrushev က ပြောကြားခဲ့သည်ဟု Russian Embassy in Thailand ၏ Facebook စာမျက်နှာတွင် ထုတ်ပြန်ထားကြောင်း သိရပါသည်။ ၎င်းထုတ်ပြန်ချက်သည် မော်စကိုမြို့တွင် Patrushev နှင့် ထိုင်းနိုင်ငံ စိုက်ပျိုးရေးနှင့် သမဝါယမဝန်ကြီး Suriya Juangroongruangkit တို့တွေ့ဆုံကာ စိုက်ပျိုးရေးထုတ်ကုန်နှင့် အစားအသောက်များ အပြန်အလှန်ကုန်သွယ်မှု တိုးချဲ့နိုင်ရေးအလားအလာများကို ဆွေးနွေးခဲ့ပြီးနောက် ထုတ်ပြန်ခဲ့ခြင်းဖြစ်ကြောင်း သိရပါသည်။ Patrushev က ထိုင်းနိုင်ငံသည် အရှေ့တောင်အာရှဒေသတွင် ရုရှား၏ ကာလ ကြာရှည်လက်တွဲလာသော မိတ်ဖက်နိုင်ငံတစ်ခုဖြစ်ကြောင်း၊ နှစ်နိုင်ငံ သံတမန်ဆက်ဆံရေး တည်ထောင်ခဲ့သည့်  ၁၃၀ နှစ်ပတ်လည်ပြည့်အခမ်းအနား အထိမ်းအမှတ်အဖြစ် နှစ်ဖက်စလုံးက နိုင်ငံရေး၊ ကုန်သွယ်ရေးနှင့် စီးပွားရေးပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုများ ပိုမိုခိုင်မာစေရန် ကြိုးပမ်းနေ ကြောင်း၊ ထို့အပြင် ယခုတွေ့ဆုံမှုသည် နှစ်နိုင်ငံအကြား ဆက်ဆံရေး တိုးတက်ဖွံ့ဖြိုးရေးအတွက် လှုံ့ဆော်မှုအသစ်တစ်ရပ်ဖြစ်ကြောင်းနှင့် ယမန်နှစ်အတွင်း စိုက်ပျိုးရေးထုတ်ကုန်နှင့် အစား အသောက်များအတွက် နှစ်နိုင်ငံအကြား ကုန်သွယ်မှုသည် ၁၅ ရာခိုင်နှုန်းကျော် မြင့်တက်ခဲ့ပြီး ရုရှားနိုင်ငံမှ ထိုင်းနိုင်ငံသို့ တင်ပို့မှုများကို ထပ်မံတိုးချဲ့နိုင်မည်ဟု ယုံကြည်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့ပါသည်။ တွေ့ဆုံမှုအတွင်း မြေဩဇာများကို ထိုင်းနိုင်ငံသို့ ထောက်ပံ့ပေးရေးကိစ္စကိုလည်း ဆွေးနွေးခဲ့ကြကြောင်း သိရပါသည်။ ပြီးခဲ့သည့် သီတင်းပတ်တွင် ဝန်ကြီး Suriya က လာမည့် စိုက်ပျိုးရာသီအတွက် ဓာတုမြေဩဇာ တန်ချိန် ၂ သန်းအထိ တင်သွင်းနိုင်ရေး အစီအစဉ်အရ ရောင်းချမည့်သူများနှင့် သဘောတူညီမှုရရှိရန်အတွက် ညှိနှိုင်းဆွေးနွေးရန် ရုရှားနိုင်ငံသို့ သွားရောက်မည်ဟု ပြောကြားခဲ့ကြောင်း သိရပါသည်။ ရုရှားနိုင်ငံမှ တင်သွင်းမှုကို အာမခံနိုင်ပါက မြေဩဇာဈေးနှုန်း တည်ငြိမ်စေရန်နှင့် နောက်ထပ် စိုက်ပျိုးရာသီအတွက် လုံလောက်သော ပမာဏရရှိစေရန် အထောက်အကူပြုမည်ဟုလည်း ဝန်ကြီးက ပြောကြားခဲ့ကြောင်း သိရှိရပါသည်။

Bangkok Post                                                                           

DOCA (ရန်ကုန်)