ပြည်တွင်းဆန်ဈေးနှုန်းများ ကြီးမြင့်မှုနှင့်အတူ ပြည်ပမှတင်သွင်းသည့်ဆန်များ၏ ဈေးနှုန်း ချိုသာမှုအရ ဖိလစ်ပိုင်နိုင်ငံ၏ ဆန်တင်သွင်းမှုသည် ၂၀၂၆ ခုနှစ်အတွင်း မေလအထိ တန်ချိန် ၂.၂၂ သန်းသို့ ရောက်ရှိလာသည်ဟု ဖိလစ်ပိုင်စိုက်ပျိုးရေးဌာနမှ ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ Arnel de Mesa က ပြောကြားခဲ့သည်။

    ဆန်တင်သွင်းမှုသည် ပြီးခဲ့သောမေလ၌ အများဆုံးဖြစ်ခဲ့ပြီး တန်ချိန် ၅၀၃၀၀၀ ရှိခဲ့သည်။ လအလိုက် ဆန်တင်သွင်းမှုမှာ ဇန်နဝါရီလတွင် တန်ချိန် ၃၈၁၀၀၀၊ ဖေဖော်ဝါရီလ၌ ၄၄၂၀၀၀ တန်၊ မတ်လတွင် တန်ချိန် ၄၈၁၀၀၀ နှင့် ဧပြီလ၌ တန်ချိန် ၄၁၁၀၀၀ အသီးသီးရှိခဲ့သည်။ ယခုနှစ် ပထမ ၅ လအတွင်း ဆန်တင်သွင်းမှုသည် ယခင်နှစ်ကာလတူ၌ တင်သွင်းခဲ့သော တန်ချိန် ၁၉ သန်း အပေါ် ၁၅ ရာခိုင်နှုန်း ပိုမိုများပြားလာခြင်းဖြစ်သည်။ ဆန်တင်သွင်းမှုပိုမိုလာခြင်းသည် ယခုနှစ် နောက် ပိုင်း၌ ပြင်းထန်သော အယ်လ်နီညိုရာသီဥတုဖြစ်စဉ် ကြုံတွေ့ရနိုင်ခြေရှိမှုအပေါ် ပြင်ဆင်လုပ်ဆောင် မှုဖြစ်ဟန်တူကြောင်း Mr. de Mesa က ပြောဆိုသည်။

   ဖိလစ်ပိုင် မိုးလေဝသအေဂျင်စီက အယ်လ်နီညိုဖြစ်စဉ်သည် ယခုနှစ်လယ်ပိုင်း ဇွန်လမှ ဩဂုတ်လအတွင်း ဖြစ်တန်ခြေ ၇၉ မှ ၉၂ ရာခိုင်နှုန်းဖြင့် စတင်ပေါ်ပေါက်နိုင်ပြီး ၂၀၂၇ ခုနှစ် နှစ်ဆန်းပိုင်းအထိ ဆက်လက်တည်ရှိနေနိုင်ကြောင်း သတိပေးချက်ထုတ်ပြန်ထားသည်။ အဆိုပါ ရာသီဥတုဖြစ်စဉ်သည် ပြင်းထန်သောခြောက်သွေ့မှု၊ အပူချိန်များမြင့်တက်မှုနှင့် ပျမ်းမျှမိုးရေချိန် အောက် လျော့နည်းရရှိမှုတို့ကို ပေါ်ပေါက်စေနိုင်ပြီး ရလဒ်အားဖြင့် လယ်ယာကဏ္ဍ ဆုံးရှုံးမှုများ၊ သောက်သုံးရေ ပြတ်လပ်မှုနှင့် ပြည်သူလူထုအတွက် ကျန်းမာရေးဆိုင်ရာ ‌ဘေးဥပဒ်များကို ဖြစ် ပေါ်စေနိုင်သည်။

    ထိုကဲ့သို့သော ရာသီဥတုဖြစ်စဉ်သည် ပြည်တွင်းဆန်ထုတ်လုပ်မှုကို တန်ချိန် ၇၀၀,၀၀၀ ခန့် လျော့ကျစေဖွယ်ရှိကြောင်း၊ ထို့အပြင် တိုင်ဖွန်းမုန်တိုင်းများ တိုက်ခတ်ခြင်းကလည်း ဆန်ထုတ် လုပ်မှုကို တန်ချိန် ၅၀၀,၀၀၀ မှ ၆၀၀,၀၀၀ အထိ ထပ်မံဆုံးရှုံးမှု ဖြစ်စေနိုင်ကြောင်း၊ သို့သော် လက်ရှိ ရိတ်သိမ်းထွက်ရှိမှုများမှ ဆန်ကိုလုံလောက်စွာ ထောက်ပံ့ပေးနိုင်စွမ်းရှိကြောင်း Mr. de Mesa က ပြောဆိုထားသည်။

    ပြည်တွင်း၌ လယ်သမားများ၏ စပါးရောင်းဈေးနှုန်းကို ထိခိုက်မှုမရှိစေရေးအတွက် ဇွန်လ မှ ဩဂုတ်လအတွင်း လစဉ်ဆန်တင်သွင်းမှုပမာဏကို ကန့်သတ်ရန် စဉ်းစားလျက်ရှိသည်ဟု ဖိလစ်ပိုင် စိုက်ပျိုးရေးဌာနက မကြာသေးမီက ပြောကြားထားသည်။

    ဖိလစ်ပိုင် စိုက်ပျိုးရေးဌာန အတွင်းဝန် Francisco Tiu Laurel Jr. က ၎င်းတို့ဌာနအနေဖြင့် ပြည်တွင်းစိုက်ပျိုးထွက်ရှိမှုကို ဦးစားပေး လုပ်ဆောင်နေချိန်၌ စားသုံးသူ ဈေးနှုန်းများ တည်ငြိမ်မှု ရှိစေရေးအတွက် ပြည်တွင်းထွက်ဆန်နှင့် ပြည်ပမှတင်သွင်းဆန်တို့ကို ရောနှောသည့် အစီအစဉ်ကို ရှာဖွေခဲ့သည်ဟု ပြောဆိုခဲ့ပြီး ဆန်စပါးလုပ်ငန်း၌ ပါဝင်လုပ်ကိုင်နေကြသူများ အနေဖြင့် ပြည်တွင်း ထုတ်လုပ်မှုကို မျက်နှာသာပေးမည့် ဆန်ရောနှောမှု အချိုးအစားကို အဆိုပြုတင်ပြကြရန် ဖိတ်ခေါ် ထားခဲ့သည်။

Source: Manila Times, 4 June 2026(လယ်ယာထွက်ကုန်များနှင့် အဓိကသွင်းကုန်များ ၏ နိုင်ငံတကာဈေးကွက်စောင့်ကြည့်လေ့လာရေးအဖွဲ့)

    ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံ၏ ဆန်စပါးကဏ္ဍသည် ၂၀၂၆ ခုနှစ် ပထမ ၅ လပတ်အတွင်း ဆန်နှင့် စပါး အများအပြား တင်ပို့နိုင်ခဲ့မှုကြောင့် ပို့ကုန်ဝင်ငွေ အမေရိကန်ဒေါ်လာသန်း ၉၀၀ ကျော်အထိ ရရှိခဲ့ကြောင်း ကမ္ဘောဒီးယား ဆန်စပါးအဖွဲ့ချုပ် (CRF) ၏ ထုတ်ပြန်ချက်အရ သိရသည်။

    သောကြာနေ့က ထုတ်ပြန်ခဲ့သည့် CRF ၏ အချက်အလက်များအရ ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံ သည် နိုင်ငံတကာ စျေးကွက်များသို့ ဆန်ချောတန်ချိန် ၅၆၈,၉၁၂ တင်ပို့ခဲ့ပြီး ယင်းပမာဏမှာ ယခင်နှစ်အလားတူကာလက တင်ပို့ခဲ့သည့် တန်ချိန် ၃၄၄,၁၉၉ နှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါက ၆၅ ရာခိုင်နှုန်း တိုးတက်လာခြင်းဖြစ်သည်။ ယင်းသို့ တင်ပို့မှုမှ အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၃၂၇ သန်း ရရှိခဲ့ပြီး ယခင်နှစ် အလားတူကာလက ရရှိခဲ့သော ဒေါ်လာ ၂၅၂.၃ သန်းနှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါက ၃၀ ရာခိုင်နှုန်း တိုးတက် လာကြောင်း အစီရင်ခံစာတွင် ဖော်ပြထားသည်။

    အာဆီယံအဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံများသည် ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံ၏ အကြီးမားဆုံး စျေးကွက်ဖြစ်ပြီး တန်ချိန် ၂၀၈,၅၉၃ တင်ပို့မှုမှ ဒေါ်လာ ၈၇ သန်း ရရှိခဲ့သည်။ ထို့ပြင် တရုတ်နိုင်ငံသို့ တန်ချိန် ၁၆၂,၁၂၅ (ဒေါ်လာ ၉၄ သန်း) နှင့် ဥရောပသမဂ္ဂ (EU) စျေးကွက်သို့ တန်ချိန် ၁၅၄,၂၅၄ (ဒေါ်လာ ၁၀၅ သန်း) အသီးသီး တင်ပို့နိုင်ခဲ့သည်။ အာဖရိကနှင့် အရှေ့အလယ်ပိုင်းရှိ အခြားသောဒေသများသို့လည်း အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၄၀ သန်း တန်ဖိုးရှိ ဆန်တန်ချိန် ၄၃,၉၄၀ တင်ပို့ခဲ့ကြောင်း အစီရင်ခံစာတွင် ဖော်ပြထားသည်။

    ဆန်စပါးကဏ္ဍဆိုင်ရာ အစီရင်ခံစာများအရ ပို့ကုန်ကဏ္ဍတွင် အဆင့်မြင့်ဆန် (Premium) အမျိုးအစားများက အဓိကနေရာယူထားပြီး ယင်းမှာ တန်ဖိုးမြင့် စိုက်ပျိုးရေးကုန်အမှတ်တံဆိပ် အဖြစ် ပြောင်းလဲရန် ကမ္ဘောဒီးယား၏ မဟာဗျူဟာမြောက် ကြိုးပမ်းမှုကို ဖော်ပြနေသည်။ CRF ၏ အဆိုအရ ဆန်မွှေးအမျိုးအစားသည် စုစုပေါင်း ဆန်ချောတင်ပို့မှု၏ ၆၀ ရာခိုင်နှုန်းနီးပါး ရှိပြီး ဆန်ဖြူ အမျိုးအစားမှာ ၂၂ ရာခိုင်နှုန်းနှင့် ဆန်ကွဲ အမျိုးအစားမှာ ၁၅ ရာခိုင်နှုန်း အသီးသီး ရှိ ကြောင်း သိရသည်။ တစ်ချိန်တည်းမှာပင် ကမ္ဘောဒီးယားသည် ဗီယက်နမ်နိုင်ငံသို့ အမေရိကန် ဒေါ်လာ ၅၉၁ သန်း တန်ဖိုးရှိ စပါး တန်ချိန် ၂.၇၅ သန်းခန့် တင်ပို့ခဲ့သည်။

     ယခုကဲ့သို့ ကောင်းမွန်သော ရလဒ်များကြောင့် တစ်နှစ်လျှင် ဆန်ချောတန်ချိန် တစ်သန်း တင်ပို့နိုင်ရန် ကမ္ဘောဒီးယား၏ ရေရှည်ရည်မှန်းချက်ကို အောင်မြင်စွာ အကောင်အထည် ဖော်နိုင် လိမ့်မည်ဟု မိမိတို့ ယုံကြည်ကြောင်း CRF က ပြောကြားခဲ့သည်။ ကမ္ဘောဒီးယား ဆန်စပါး အဖွဲ့ချုပ်၏ အထွေထွေအတွင်းရေးမှူး Lun Yeng က ယခုနှစ်အစတွင် အားကောင်းသော ရလဒ် များ ရရှိခဲ့ခြင်းမှာ ကဏ္ဍအလိုက် အစိုးရ၏ အချိန်မီ ပံ့ပိုးကူညီမှုများကြောင့်ဖြစ်ကြောင်း ပြောကြား ခဲ့သည်။

    "အစိုးရအနေနဲ့ ပြည်တွင်း ဆန်စက်တွေကို အရေးပေါ် ဘဏ္ဍာရေး အကူအညီတွေ ပေးအပ်ဖို့ ဆုံးဖြတ်ခဲ့တာကြောင့် စပါးရိတ်သိမ်းမှု အများဆုံးရာသီမှာ စက်ပိုင်ရှင်တွေအနေနဲ့ လယ်သမား တွေဆီကနေ စပါးကို တိုက်ရိုက် ဝယ်ယူနိုင်ခဲ့ပါတယ်" ဟု ၎င်းက Khmer Times သတင်းစာသို့ ပြောကြားခဲ့သည်။ ထို့ပြင် CRF တာဝန်ရှိသူများက မိမိတို့၏ ရိုးရာစျေးကွက်များ အပြင် အခြားသော ပို့ကုန်စျေးကွက်အသစ်များကို ရှာဖွေချဲ့ထွင်ရန် ကြိုးပမ်းနေမှုကိုလည်း အလေးပေး ပြောကြားသွားခဲ့သည်။

    ပို့ကုန်တင်ပို့သူများသည် အာဖရိက၊ အရှေ့အလယ်ပိုင်းနှင့် သီးခြားကျွန်းနိုင်ငံများ၏ စျေးကွက် များသို့ ထိုးဖောက်ဝင်ရောက်လျက် ရှိကြသည်။ ယခုကဲ့သို့ စျေးကွက်ကို အမျိုးမျိုး ခွဲခြားကာ ရှာဖွေ ချဲ့ထွင်ခြင်းက ဥရောပနှင့် တရုတ်နိုင်ငံကဲ့သို့သော ဒေသကြီးများ၏ ပြောင်းလဲနေသည့် သွင်းကုန် ခွဲတမ်း (Import Quotas) ဒဏ်မှ ပြည်တွင်းဆန်စက်ပိုင်ရှင်များကို ကာကွယ်ပေးရာတွင် အထောက် အကူဖြစ်စေခဲ့သည်။

Source : Khmer Times, 8 June 2026 (လယ်ယာထွက်ကုန်များနှင့် အဓိကသွင်းကုန်များ ၏ နိုင်ငံတကာဈေးကွက်စောင့်ကြည့်လေ့လာရေးအဖွဲ့)

     ဗီယက်နမ်နိုင်ငံ ငရုတ်ကောင်းနှင့် ဟင်းခတ်အမွှေးအကြိုင်များအသင်း၏ ဖော်ပြချက်အရ ဗီယက်နမ်နိုင်ငံသည် ဇန်နဝါရီလမှ မေလအထိ ငရုတ်ကောင်း တန်ချိန် ၁၂၂,၆၀၀ တင်ပို့ရာမှ အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၇၈၉.၂ သန်း ရရှိခဲ့ပြီး ယခင်နှစ်ကာလတူထက် ပမာဏအားဖြင့် ၂၁.၇ ရာခိုင်နှုန်း နှင့် တန်ဖိုးအားဖြင့် ၁၃.၉ ရာခိုင်နှုန်း တိုးတက်ခဲ့ကြောင်း သိရသည်။

     သို့သော်လည်း မေလတင်ပို့မှုသည် တန်ချိန် ၂၅,၁၈၀ ဖြစ်ပြီး အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၁၆၆.၂ သန်းရှိရာ ဧပြီလနှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါက ပမာဏအားဖြင့် ၁၈.၉ ရာခိုင်နှုန်းနှင့် တန်ဖိုးအားဖြင့် ၁၃.၉ ရာခိုင်နှုန်း ကျဆင်းခဲ့သည်။ ယခင်နှစ်ကာလတူနှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါကလည်း ပမာဏအားဖြင့် ၄.၈ ရာခိုင်နှုန်း ကျဆင်းခဲ့သည်။ အဓိကတင်ပို့သည့်နိုင်ငံများ၏ တင်ပို့မှုကျဆင်းနေခြင်းက ငရုတ်ကောင်း ကဏ္ဍတစ်ခုလုံး၏ ပို့ကုန်ကျဆင်းမှုအခြေအနေကို ညွှန်ပြနေသည်။

     အကြီးဆုံး၀ယ်လက်ဖြစ်သော အမေရိကန်သို့ တင်ပို့မှုများသည် ဧပြီလမှစ၍ ၁၉ ရာခိုင်နှုန်း ကျော် ကျဆင်းခဲ့သော်လည်း စုစုပေါင်းတင်ပို့မှု၏ ၂၃ ရာခိုင်နှုန်းကျော်ကို ဆက်လက် ထိန်းသိမ်း ထားခဲ့ကြောင်း၊ ဒုတိယနေရာတွင်ရှိသော ယူအေအီးသည် တည်ငြိမ်သော ၀ယ်လိုအားရှိကြောင်း၊ တရုတ်၏ တင်သွင်းမှုများသည် ၆၆.၈ ရာခိုင်နှုန်း ကျဆင်းပြီး တန်ချိန် ၁,၅၁၂ သာ ရှိသဖြင့် လစဉ် ကျဆင်းမှုကို အဓိကဖြစ်စေခဲ့ကြောင်း၊ အိန္ဒိယ၊ ဂျာမနီ၊ နယ်သာလန်၊ တူရကီနှင့် ထိုင်းနိုင်ငံတို့ သည် များပြားသော တင်ပို့မှုပမာဏကို မှတ်တမ်းတင်ခဲ့ပြီး ဥရောပသည် အထူးခံနိုင်ရည်အရှိဆုံး ဒေသဖြစ်ခဲ့ကြောင်း သိရှိရသည်။

     ကမ္ဘာ့ရောင်းလိုအား ကြပ်တည်းနေသည့် နောက်ခံအနေအထားတွင် ၅လတာ တိုးတက်မှု မှာ အဓိကစျေးကွက်များမှ ၀ယ်လိုအား တိုးတက်လာခြင်းကြောင့် ပထမသုံးလပတ်နှင့် ဒုတိယ သုံးလပတ်အစောပိုင်းတို့၌ အားကောင်းသော တင်ပို့မှုများသို့ ရောက်ရှိခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ မေလတွင် ငရုတ်ကောင်းတင်ပို့မှု ကျဆင်းခဲ့သော်လည်း စုစုပေါင်း ပမာဏများက အပြုသဘောဆောင်သော အရှိန်အဟုန်ဖြင့် ဆက်လက်ရှိနေသည်ကို ညွှန်ပြသည်။

     အမေရိကန်သည် ၅လတာကာလတွင် ထိပ်တန်းစျေးကွက်အဖြစ် ဆက်လက်တည်ရှိပြီး တင်ပို့မှုစုစုပေါင်း၏ ၂၄.၅ ရာခိုင်နှုန်းဖြစ်သော တန်ချိန် ၃၀,၀၀၀ နီးပါးကို တင်သွင်းခဲ့ရာ ယခင်နှစ် ကထက် ၃၀.၂ ရာခိုင်နှုန်း မြင့်တက်ခဲ့ပြီး ဗီယက်နမ်ငရုတ်ကောင်းတင်ပို့မှု တိုးတက်ခြင်း၏ အကြီးမား ဆုံးမောင်းနှင်အား ဖြစ်လာခဲ့သည်။

    အာရှသည် ငရုတ်ကောင်းအများဆုံး အသုံးပြုသည့်ဒေသအဖြစ် ဆက်လက်တည်ရှိကာ စုစု ပေါင်းတင်သွင်းမှု၏ ၄၆ ရာခိုင်နှုန်းဖြစ်သော တန်ချိန် ၅၆,၅၇၀ တင်သွင်းခဲ့ပြီး ယခင်နှစ်ကာလတူ ထက် ၂၄ ရာခိုင်နှုန်း တိုးတက်ခဲ့သည်။ တရုတ်သည် တင်သွင်းမှုအများဆုံး ၁၄၅.၄ ရာခိုင်နှုန်း တိုးတက် ပြီး တန်ချိန် ၁၄,၆၃၆ ဖြင့် ဒုတိယအကြီးဆုံး စျေးကွက်ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ထိုင်း၏ ၀ယ်ယူမှုသည် ၁၃၃.၈ ရာခိုင်နှုန်း တိုးတက်ကာ တန်ချိန် ၅,၃၇၆ ဖြစ်ခဲ့ပြီး ယူအေအီး၏ ၀ယ်လိုအားမှာ တည်ငြိမ် နေပြီး အိန္ဒိယ၏ ၀ယ်ယူမှုသည် ၃၃.၃ ရာခိုင်နှုန်း ကျဆင်းခဲ့သည်။

     ဥရောပသို့ တင်ပို့မှုသည် တန်ချိန် ၂၅,၁၇၆ ဖြစ်ကာ ၅.၁ ရာခိုင်နှုန်း တိုးတက်ခဲ့သည်။ နယ်သာလန်သည် ပြန်လည်တင်ပို့ခြင်း (re-export) ၀ယ်လိုအား အားကောင်းခြင်းကြောင့် ၅၁.၆ ရာခိုင်နှုန်း ခုန်တက်ခဲ့ပြီး ဂျာမနီမှာ ၃၀.၇ ရာခိုင်နှုန်း ကျဆင်းခဲ့သည်။

     တင်သွင်းမှုအနေဖြင့် ဗီယက်နမ်သည် မေလအတွင်း ငရုတ်ကောင်းတန်ချိန် ၈,၇၄၅ ကို အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၄၉.၈ သန်းဖြင့် ၀ယ်ယူခဲ့ရာ ဧပြီလနှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါက ပမာဏအားဖြင့် ၇.၄ ရာခိုင်နှုန်းနှင့် တန်ဖိုးအားဖြင့် ၆ ရာခိုင်နှုန်း တိုးတက်ခဲ့သည်။ ပထမ၅လအတွင်း တင်သွင်းမှုသည် ၆၉ ရာခိုင်နှုန်း တိုးတက်ပြီး တန်ချိန် ၃၈,၀၈၆ နှင့် အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၂၁၇.၈ သန်းရှိကာ ၆၀ ရာခိုင်နှုန်း တိုးတက်ခဲ့သည်။

    ကမ္ဘောဒီးယားသည် တင်သွင်းမှု၏ ၅၄.၆ ရာခိုင်နှုန်းဖြင့် အဓိကရောင်းချသည့်နိုင်ငံ ဖြစ်ကာ တင်သွင်းမှုပမာဏသည် ယခင်နှစ်ကထက် ၃၄၄.၃ ရာခိုင်နှုန်း မြင့်တက်ခဲ့သည်။ ဘရာဇီးမှ တင်သွင်းမှုသည် ၃.၄ ရာခိုင်နှုန်း ကျဆင်းခဲ့သော်လည်း တင်သွင်းမှု၏ ၂၉.၁ ရာခိုင်နှုန်း ပါ၀င်သည်။ အင်ဒိုနီးရှားမှ တင်သွင်းမှုသည် ၁၆ ရာခိုင်နှုန်း ကျဆင်းခဲ့သည်။

   ဗီယက်နမ်နိုင်ငံသည် သစ်ကြံပိုးခေါက် တင်ပို့မှုလည်း တိုးချဲ့လာကြောင်း၊ ၅လတာ အတွင်း သစ်ကြံပိုးခေါက် တန်ချိန် ၄၈,၆၈၆ ကို အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၁၂၄.၃ သန်းဖြင့် တင်ပို့ခဲ့ရာ ယခင်နှစ် ကာလတူထက် ပမာဏအားဖြင့် ၂ ရာခိုင်နှုန်းနှင့် တန်ဖိုးအားဖြင့် ၁ ရာခိုင်နှုန်း တိုးတက်ခဲ့သည်။

    အာရှသည် သစ်ကြံပိုးခေါက် တင်ပို့မှု၏ ၆၇.၈ ရာခိုင်နှုန်းရှိသော်လည်း အဆိုပါ အချိုး အစားသည် ယခင်နှစ်ကထက် ၄ ရာခိုင်နှုန်း ကျဆင်းခဲ့သည်။ သစ်ကြံပိုးခေါက် တင်ပို့မှုတွင် ဒေသ တွင်း၌ ဦးဆောင်သူဖြစ်သည့် အိန္ဒိယသည် ၉.၈ ရာခိုင်နှုန်း တိုးတက်မှုရှိခဲ့ပြီး ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်က ၀.၈ ရာခိုင်နှုန်း အနည်းငယ် တိုးတက်ခဲ့သည်။ ယူအေအီးနှင့် တရုတ်သည် ၃၂.၅ ရာခိုင်နှုန်းနှင့် ၃၈.၇ ရာခိုင်နှုန်း အသီးသီး ကျဆင်းခဲ့ပြီး ၀ယ်လိုအား အားနည်းလာသည်ကို ထင်ဟပ်စေသည်။

    သစ်ကြံပိုးခေါက် စုစုပေါင်းတင်ပို့မှု၏ ၂၂.၄ ရာခိုင်နှုန်းအထိ ၃၅ ရာခိုင်နှုန်း တိုးတက်မှုဖြင့် အမေရိကတိုက်သည် တိုးတက်မှုအများဆုံးအဖြစ် မှတ်တမ်းတင်ခဲ့သည်။ အိန္ဒိယနိုင်ငံပြီးလျှင် ဒုတိယအကြီးဆုံး စျေးကွက်ဖြစ်သော အမေရိကန်သည် တန်ချိန် ၆,၈၉၂ တင်သွင်းခဲ့ရာ ၂၅.၄ ရာခိုင်နှုန်း တိုးတက်ခဲ့ပြီး အာရှမှ တင်သွင်းမှု ကျဆင်းခြင်းကို ကူညီရာရောက်ခဲ့သည်။ ဥရောပ၏ ၀ယ်ယူမှုသည် ၁၅.၅ ရာခိုင်နှုန်း ကျဆင်းခဲ့ပြီး ၀ယ်လိုအား နည်းနေသည်ကို အချက်ပြနေသည်။ အာဖရိကသည် ၁၀.၆ ရာခိုင်နှုန်း မြင့်တက်ခဲ့သော်လည်း အတိုင်းအတာအားဖြင့် နည်းပါးပြီး တိုးတက်မှု အလားအလာကို ပြသနေကြောင်း သိရှိရသည်။

Source: VietnamPlus, 8 June 2026(လယ်ယာထွက်ကုန်များနှင့် အဓိကသွင်းကုန်များ ၏ နိုင်ငံတကာဈေးကွက်စောင့်ကြည့်လေ့လာရေးအဖွဲ့)

          ဗီယက်နမ်နိုင်ငံသည် ယခုနှစ်ဇန်နဝါရီမှ မေလအထိကာလအတွင်း ငရုတ်ကောင်းတန်ချိန် ၁၂၂,၆၀၀ တန်တင်ပို့ရာမှ ဝင်ငွေ အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၇၈၉.၂ သန်း ရရှိခဲ့ကြောင်း ဗီယက်နမ် ငရုတ်ကောင်းနှင့် ဟင်းခတ်အမွှေးအကြိုင်အသင်း (Vietnam Pepper and Spice Association) က ထုတ်ပြန်ခဲ့ပါသည်။ ၎င်းမှာ ယခင်နှစ် တူညီသည့်ကာလနှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါက ပမာဏတွင် ၂၁.၇ ရာခိုင်နှုန်းနှင့် တန်ဖိုးတွင် ၁၃.၉ ရာခိုင်နှုန်း တိုးတက်ခဲ့ခြင်းဖြစ်ကြောင်း သိရပါသည်။ သို့သော် မေလတစ်လတည်းအတွင်း ငရုတ်ကောင်းတင်ပို့မှုမှာ တန်ချိန် ၂၅,၁၈၀ နှင့် တန်ဖိုး အမေရိကန် ဒေါ်လာ ၁၆၆.၂ သန်းသာရရှိခဲ့ပြီး ဧပြီလနှင့်နှိုင်းယှဉ်ပါက ပမာဏတွင် ၁၈.၉ ရာခိုင်နှုန်းနှင့် တန်ဖိုးတွင် ၁၃.၉ ရာခိုင်နှုန်း ကျဆင်းခဲ့ကြောင်း သိရပါသည်။ ယခင်နှစ်မေလနှင့်နှိုင်းယှဉ်လျှင်လည်း တင်ပို့သည့်ပမာဏတွင် ၄.၈ ရာခိုင်နှုန်း ကျဆင်းခဲ့ကြောင်း သိရပါသည်။ အဓိကတင်ပို့သည့် ကုမ္ပဏီများ၏တင်ပို့မှုမှာလည်း လျော့နည်းလာခဲ့ပြီး ကဏ္ဍတစ်ခုလုံးတွင် အရှိန်လျော့ကျမှုကို ထင်ဟပ်စေခဲ့ကြောင်း သိရပါသည်။ အမေရိကန်နိုင်ငံသည် ဗီယက်နမ်ငရုတ်ကောင်း၏ အကြီးဆုံး ဝယ်ယူသူအဖြစ် ဆက်လက်ရပ်တည်နေသော်လည်း မေလအတွင်းဝယ်ယူမှုပမာဏမှာ ဧပြီလထက် ၁၉ ရာခိုင်နှုန်းကျော် ကျဆင်းခဲ့ကြောင်း သိရပါသည်။ သို့ရာတွင် စုစုပေါင်းတင်ပို့မှု၏ ၂၃ ရာခိုင်နှုန်းကျော်ကို ဆက်လက်ပိုင်ဆိုင်ထားကြောင်း သိရပါသည်။ ယူအေအီးသည် ဒုတိယ အကြီးဆုံးဈေးကွက်အဖြစ် တည်ငြိမ်သောဝယ်လိုအားကို ထိန်းသိမ်းထားခဲ့ကြောင်း သိရပါသည်။ တရုတ်နိုင်ငံ၏ ဝယ်ယူမှုပမာဏမှာ တန်ချိန် ၁,၅၁၂ ဖြင့် ၆၆.၈ ရာခိုင်နှုန်းကျဆင်းခဲ့ပြီး ၎င်းက မေလတင်ပို့မှု လျော့ကျရခြင်း၏ အဓိကအကြောင်းရင်းဖြစ်ကြောင်း သိရပါသည်။ အိန္ဒိယ၊ ဂျာမနီ၊ နယ်သာလန်၊ တူရကီနှင့် ထိုင်းနိုင်ငံများမှလည်း ဝယ်ယူမှုကောင်းမွန်ခဲ့ပြီး ဥရောပဈေးကွက်မှာ တည်ငြိမ်မှုရှိသည့်ဒေသဖြစ်ခဲ့ကြောင်း သိရပါသည်။ ပထမငါးလအတွင်း တိုးတက်မှု မှာ ပထမသုံးလပတ်နှင့် ဒုတိယသုံးလပတ်အစောပိုင်းကာလများတွင် အဓိကဈေးကွက်များမှ ဝယ်လိုအားမြင့်တက်လာခြင်းနှင့် ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာရောင်းလိုအားကန့်သတ်မှုများကြောင့်ဖြစ်ပေါ်ခဲ့ ခြင်းဖြစ်ကြောင်း သိရပါသည်။ အမေရိကန်နိုင်ငံသည် ငါးလအတွင်း တန်ချိန် ၃၀,၀၀၀ နီးပါး ဝယ်ယူခဲ့ပြီး စုစုပေါင်းတင်ပို့မှု၏ ၂၄.၅ ရာခိုင်နှုန်းကို ပိုင်ဆိုင်ကာ ယခင်နှစ်ထက် ၃၀.၂ ရာခိုင်နှုန်း တိုးတက်ခဲ့သဖြင့် တိုးတက်မှုအတွက် အဓိကမောင်းနှင်အားဖြစ်ခဲ့ကြောင်း သိရပါသည်။ ဒေသအလိုက်ဆိုပါက အာရှသည် တန်ချိန် ၅၆,၅၇၀ ဖြင့် စုစုပေါင်းပမာဏ၏ ၄၆ ရာခိုင်နှုန်းကို ဝယ်ယူခဲ့ကာ ယခင်နှစ်တူညီသည့်ကာလထက် ၂၄ ရာခိုင်နှုန်း တိုးတက်ခဲ့ကြောင်း သိရပါသည်။ တရုတ်နိုင်ငံ၏ ဝယ်ယူမှုပမာဏမှာ တန်ချိန် ၁၄,၆၃၆ ဖြင့် ၁၄၅.၄ ရာခိုင်နှုန်း တိုးတက်ကာ ဒုတိယအကြီးဆုံးဈေးကွက်ဖြစ်လာခဲ့ပြီး ထိုင်းနိုင်ငံ၏ဝယ်ယူမှုမှာလည်း ၁၃၃.၈ ရာခိုင်နှုန်း တိုးတက်ခဲ့ကြောင်း သိရပါသည်။ ဥရောပသို့တင်ပို့မှုမှာ တန်ချိန် ၂၅,၁၇၆ ရှိခဲ့ပြီး ၅.၁ ရာခိုင်နှုန်း တိုးတက်ခဲ့ကြောင်း သိရပါသည်။ နယ်သာလန်နိုင်ငံ၏ ပြန်လည်တင်ပို့ရန် ဝယ်လိုအားမြင့်တက်လာမှုကြောင့် ဝယ်ယူမှု ၅၁.၆ ရာခိုင်နှုန်း တိုးတက်ခဲ့သော်လည်း ဂျာမနီနိုင်ငံ၏ ဝယ်ယူမှုမှာ ၃၀.၇ ရာခိုင်နှုန်း ကျဆင်းခဲ့ကြောင်း သိရပါသည်။ တစ်ချိန်တည်းမှာပင် ဗီယက်နမ်၏ ငရုတ်ကောင်း တင်သွင်းမှုမှာလည်း မြင့်တက်လာခဲ့ကြောင်း သိရပါသည်။ မေလအတွင်း တန်ချိန် ၈,၇၄၅ တင်သွင်းခဲ့ပြီး တန်ဖိုး အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၄၉.၈ သန်းရှိကာ ဧပြီလနှင့်နှိုင်းယှဉ်ပါက ပမာဏတွင် ၇.၄ ရာခိုင်နှုန်းနှင့် တန်ဖိုးတွင် ၆ ရာခိုင်နှုန်း တိုးတက်ခဲ့ကြောင်း သိရပါသည်။ ပထမငါးလအတွင်း စုစုပေါင်းတင်သွင်းမှုပမာဏမှာ တန်ချိန် ၃၈,၀၈၆ နှင့် တန်ဖိုး အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၂၁၇.၈ သန်း ရှိခဲ့ပြီး ပမာဏတွင် ၆၉ ရာခိုင်နှုန်းနှင့် တန်ဖိုးတွင် ၆၀ ရာခိုင်နှုန်း တိုးတက်ခဲ့ကြောင်း သိရပါသည်။ ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံသည် ဗီယက်နမ်၏ အဓိကငရုတ်ကောင်း ပေးသွင်းသူအဖြစ် ရပ်တည်နေပြီး စုစုပေါင်းတင်သွင်းမှု၏ ၅၄.၆ ရာခိုင်နှုန်းကို ပံ့ပိုးပေးခဲ့ကြောင်း သိရပါသည်။ ကမ္ဘောဒီးယားမှ တင်သွင်းမှုမှာ ယမန်နှစ်ထက် ၃၄၄.၃ ရာခိုင်နှုန်းအထိ မြင့်တက်ခဲ့ကြောင်း သိရပါသည်။ ထို့အပြင် ဗီယက်နမ်၏သစ်ကြံပိုးခေါက်  တင်ပို့မှုမှာလည်း တိုးတက်ခဲ့ပြီး ပထမငါးလအတွင်း တန်ချိန် ၄၈,၆၈၆ တင်ပို့ကာ အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၁၂၄.၃ သန်း ရရှိခဲ့ကြောင်း သိရပါသည်။ ၎င်းမှာ ယခင်နှစ်ထက် ပမာဏတွင် ၂ ရာခိုင်နှုန်းနှင့် တန်ဖိုးတွင် ၁ ရာခိုင်နှုန်း မြင့်တက်ခဲ့ခြင်းဖြစ်ကြောင်း သိရပါသည်။ သစ်ကြံပိုးခေါက် တင်ပို့မှုတွင် အာရှဒေသက စုစုပေါင်းပမာဏ၏ ၆၇.၈ ရာခိုင်နှုန်းကို ဝယ်ယူခဲ့သော်လည်း ယခင်နှစ်ထက် ၄ ရာခိုင်နှုန်း ကျဆင်းခဲ့ကြောင်း သိရပါသည်။ အိန္ဒိယနိုင်ငံ၏ ဝယ်ယူမှုမှာ ၉.၈ ရာခိုင်နှုန်း တိုးတက်ခဲ့သော်လည်း ယူအေအီးနှင့် တရုတ်နိုင်ငံတို့၏ ဝယ်ယူမှုမှာ ၃၂.၅ ရာခိုင်နှုန်းနှင့် ၃၈.၇ ရာခိုင်နှုန်း အသီးသီးကျဆင်းခဲ့ကြောင်း သိရပါသည်။ အမေရိကတိုက်သို့ တင်ပို့မှုမှာ ၃၅ ရာခိုင်နှုန်း မြင့်တက်လာပြီး စုစုပေါင်း၏ ၂၂.၄ ရာခိုင်နှုန်းအထိ ရောက်ရှိခဲ့ကြောင်း သိရပါသည်။ အမေရိကန်နိုင်ငံက တန်ချိန် ၆,၈၉၂ ဝယ်ယူခဲ့ပြီး ၂၅.၄ ရာခိုင်နှုန်း တိုးတက်ခဲ့သဖြင့် အာရှဈေးကွက် ကျဆင်းမှုကို အတန်အသင့် ထိန်းညှိပေးနိုင်ခဲ့ကြောင်း သိရှိရပါသည်။

Vietnam Plus                                                                            

DOCA (ရန်ကုန်)

         ထိုင်းနိုင်ငံ၏အသုံးပြုပီးကား (Used Car) ဈေးကွက်သည် ၂၀၂၆ ခုနှစ်အတွင်း ဆက်လက်အားနည်းနေမည်ဟု ခန့်မှန်းရပြီး အထူးသဖြင့် လျှပ်စစ်ကား (EV) အပါအဝင် ကားအသစ်ဈေးကွက်တွင် ဈေးနှုန်းပြိုင်ဆိုင်မှု ပြင်းထန်နေခြင်းက အဓိကဖိအားတစ်ရပ် ဖြစ်နေကြောင်း သိရ ပါသည်။ ၂၀၂၆ Fast Auto Show Thailand ပွဲစီစဉ်သူများ၏အဆိုအရ မော်တော်ယာဉ် ထုတ်လုပ်ရေးကုမ္ပဏီများအကြား ဆက်လက်ဖြစ်ပွားနေသော ဈေးနှုန်းလျှော့ချမှုများကြောင့် စားသုံးသူများသည် အသုံးပြုပြီးကားများကိုဝယ်ယူရန် တွန့်ဆုတ်နေပြီး ကားအသစ်များ၏ ဈေးနှုန်းများ ထပ်မံကျဆင်းလာနိုင်မည်ကို မျှော်လင့်စောင့်ကြည့်နေကြသည်ဟု သိရပါသည်။ Fast Auto Show Thailand ဥက္ကဋ္ဌ Pattanadesh Asasappakij က အစ္စရေး–အမေရိကန်နှင့် အီရန်တို့အကြား ဖြစ်ပွားနေသည့် ပထဝီနိုင်ငံရေးတင်းမာမှုများကလည်း စားသုံးသူယုံကြည်မှုကို ထိခိုက်စေကြောင်း ပြောကြားခဲ့ပါသည်။ Mr Pattanadesh က ထိုပဋိပက္ခများကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာသော စီးပွားရေးသက်ရောက်မှုများက လူများကိုကားဝယ်ယူမှု နောက်ဆုတ်စေပြီး အသုံးစရိတ်များကို ပိုမိုသတိထားစေကြောင်းနှင့်  ၂၀၂၅ ခုနှစ်မှ ၂၀၂၆ ခုနှစ်အထိ ထိုင်းနိုင်ငံ၏ အသုံး ပြုပြီးကားဈေးကွက် အလားအလာမှာ အားနည်းနေဆဲဖြစ်သဖြင့် စုစုပေါင်းရောင်းအားပမာဏကို ခန့်မှန်းရန် သို့မဟုတ် လာမည့်မော်တော်ကားပြပွဲအတွက် ရည်မှန်းချက်သတ်မှတ်ရန် ခက်ခဲနေကြောင်း ပြောကြားခဲ့ပါသည်။ Fast Auto Show Thailand ကို ဇူလိုင် ၁ ရက်မှ ၅ ရက်အထိ ဘန်ကောက်ရှိ Bangkok International Trade & Exhibition Centre (BITEC) တွင် ကျင်းပသွားမည်ဖြစ်ကြောင်း သိရပါသည်။ အခြားတစ်ဖက်တွင် ဘဏ်များနှင့် ကားချေးငွေကုမ္ပဏီများက အိမ်ထောင်စုကြွေးမြီများနှင့် အကျိုးမဖြစ်နိုင်သော ချေးငွေများ (NPLs) မြင့်တက်လာမှုကို ထိန်းချုပ်ရန် ချေးငွေထုတ်ပေးမှု စံနှုန်းများကို ပိုမိုတင်းကျပ်လာကြောင်း သိရပါသည်။ ချေးငွေ လျှောက်ထားသူများ၏ ပြန်လည်ပေးဆပ်နိုင်စွမ်းကို တင်းကြပ်စွာစိစစ်လာခြင်းကြောင့် စားသုံးသူအချို့အတွက် ကားချေးငွေရယူရန် ပိုမိုခက်ခဲလာပြီး ဝယ်လိုအားကျဆင်းမှုကို ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့ ကြောင်း သိရပါသည်။ သို့သော်အသုံးပြုပြီးကားဈေးကွက်အတွင်း အချို့သောကဏ္ဍများမှာ ဆက်လက်အားကောင်းနေဆဲဖြစ်ကြောင်း သိရပါသည်။ အထူးသဖြင့် စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများတွင် အသုံးဝင်သည့် Pickup ကားများအပါအဝင် အင်ဂျင်သုံးကားများ (ICE Vehicles) အပေါ် ဝယ်လိုအား မြင့်မားနေဆဲဖြစ်ကြောင်း သိရပါသည်။ ထို့အပြင် အင်ဂျင်စွမ်းအား ၁,၂၀၀ မှ ၁,၅၀၀ စီစီအကြားရှိ Hybrid ကားများမှာလည်း ပြုပြင်ထိန်းသိမ်းရလွယ်ကူသဖြင့် လူကြိုက်များနေကြောင်း သိရပါသည်။ Fast Auto Show Thailand ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ Asadavut Asasappakij က အသုံးပြုပြီးကားများသည် ကားအသစ်များထက် ၂၀ မှ ၂၅ ရာခိုင်နှုန်းအထိ ဈေးသက်သာသောကြောင့် ဝယ်ယူသူများအတွက် ဆွဲဆောင်မှုရှိနေဆဲဖြစ်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့ပါသည်။ Mr Asadavut က ငွေကြေးစီးဆင်းမှုကိုစီမံခန့်ခွဲရန် စားသုံးသူများက သင့်တင့်သည့်ဈေးနှုန်းနှင့် အရည်အသွေးကောင်းမွန်သော ကားများလိုအပ်နေကြောင်းနှင့် ပြပွဲတွင်ပြသမည့် အသုံးပြုပြီး ကားအများစုမှာ မိုင်နှုန်းနည်းပါးပြီး အခြေအနေကောင်းမွန်သည့် ကားများဖြစ်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့ပါသည်။ ယခုနှစ်ဧပြီလအတွင်းတွင် အသုံးပြုပြီးကားရောင်းအားကျဆင်းခဲ့ပြီး ဝယ်ယူသူများ သည် Bangkok International Motor Show တွင် ပြသခဲ့သော ကားအသစ်မော်ဒယ်များဘက်သို့ စိတ်ဝင်စားမှု ပြောင်းလဲသွားကြကြောင်း သိရှိရပါသည်။

Bangkok Post                                                                           

DOCA (ရန်ကုန်)