ပြည်ပကုန်သွယ်မှုသတင်းများ

         ဗီယက်နမ်နိုင်ငံ၏ တောင်ကိုရီးယားနိုင်ငံဆိုင်ရာ ကုန်သွယ်ရေးရုံးနှင့် တောင်ကိုရီးယားနိုင်ငံ အသေးစားစီးပွားရေးလုပ်ငန်းများအဖွဲ့ချုပ် (Korea Federation of Micro Enterprise - KFME) တို့သည် နှစ်နိုင်ငံရှိ အသေးစားစီးပွားရေးလုပ်ငန်းများနှင့် လုပ်ငန်းရှင်များအကြား ချိတ်ဆက်ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုမြှင့်တင်ရန်နှင့် နှစ်နိုင်ငံစီးပွားရေး၊ ကုန်သွယ်ရေးဆက်ဆံမှု ပိုမိုဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်စေရန်ရည်ရွယ်၍ ဇူလိုင် ၁၀ ရက်က ဆိုးလ်မြို့၌ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရေး သဘောတူညီမှုစာချုပ်ကို လက်မှတ်ရေးထိုးခဲ့ကြကြောင်း သိရပါသည်။ လက်မှတ်ရေးထိုးပွဲတွင် တောင် ကိုရီးယားနိုင်ငံဆိုင်ရာ ဗီယက်နမ်သံအမတ်ကြီး Vu Ho က ထိုသဘောတူညီမှုသည် နှစ်ဖက်စလုံး၏ စီးပွားရေးအသိုက်အဝန်းများအကြား လက်တွေ့ကျသော ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုများ တိုးမြှင့်ဆောင်ရွက်လိုသောဆန္ဒကိုဖော်ပြသည့် အရေးပါသောမှတ်တိုင်တစ်ခုဖြစ်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့ပါသည်။ ၎င်းက အသေးစားနှင့် အငယ်စားစီးပွားရေးလုပ်ငန်းများသည် ဗီယက်နမ်နှင့် တောင်ကိုရီးယားနှစ်နိုင်ငံစီးပွားရေး၏ အဓိကမောင်းနှင်အားများဖြစ်ကြောင်းနှင့် ၎င်းလုပ်ငန်းများအကြား ပိုမိုနီးကပ်သည့် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုသည် နှစ်နိုင်ငံ၏ဘက်ပေါင်းစုံမဟာဗျူဟာမြောက် မိတ်ဖက်ဆက်ဆံရေးကို ပိုမိုခိုင်မာစေမည်ဖြစ်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့ပါသည်။ သဘောတူညီမှုအရ စျေးကွက် ချိတ်ဆက်မှုမြှင့်တင်ရေး၊ ဒစ်ဂျစ်တယ်အသွင်ကူးပြောင်းရေးနှင့် Franchise လုပ်ငန်းပုံစံများ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေး၊ လူငယ်စွန့်ဦးတီထွင်လုပ်ငန်းရှင်များနှင့် Start-up လုပ်ငန်းများကို ထောက်ပံ့ကူညီရေး၊ ဥပဒေရေးရာနှင့် စီးပွားရေးဆိုင်ရာ အကြံပေးဝန်ဆောင်မှုများပံ့ပိုးရေး စသည့် အဓိကကဏ္ဍလေးရပ်တွင် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်သွားမည်ဖြစ်ကြောင်း သိရပါသည်။ ဗီယက်နမ်သံရုံးနှင့် ကုန်သွယ်ရေးရုံးတို့သည် အဆိုပါအစီအစဉ်များကို လက်တွေ့အကောင်အထည်ဖော်နိုင်ရန် အနီးကပ်ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ကာ နှစ်နိုင်ငံလုပ်ငန်းရှင်များအတွက် အကျိုးရှိသောရလဒ်များ ဖော်ဆောင်ပေးသွားမည်ဖြစ်ကြောင်းလည်း Ho က ပြောကြားခဲ့ပါသည်။ KFME ဥက္ကဋ္ဌ Song Chi Young က ထိုသဘောတူညီမှုသည် တောင်ကိုရီးယား အသေးစားစီးပွားရေးလုပ်ငန်းများ ပြည်ပစျေးကွက်သို့ တိုးချဲ့ဝင်ရောက်နိုင်ရေးအတွက် အဖွဲ့ချုပ်၏ ပထမဆုံးခြေလှမ်းဖြစ်ကြောင်း၊ ထို့ပြင် စီးပွားရေးဖလှယ်မှုများတိုးမြှင့်ကာ စျေးကွက်သစ်များရှာဖွေဖော်ထုတ်ရေးနှင့် နှစ်ဖက်အကျိုးရှိစေမည့် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုပုံစံများ တည်ဆောက်ရေးကို အထောက်အကူပြုမည် ဖြစ်ကြောင်းနှင့် ဗီယက်နမ်၏ လူငယ်ဦးရေများပြားမှု၊ တက်ကြွသည့်စျေးကွက်နှင့် မြင့်မားသောဖွံ့ဖြိုး တိုးတက်ရေးအလားအလာတို့သည် တောင်ကိုရီးယား အသေးစားစီးပွားရေးလုပ်ငန်းများ၏ K-brand များ၊ နည်းပညာနှင့် ဝန်ဆောင်မှုကျွမ်းကျင်မှုများနှင့် ကိုက်ညီမှုရှိကြောင်း ပြောကြားခဲ့ပါသည်။ ထို့ပြင် ပို့ကုန်မြှင့်တင်ရေး၊ အီလက်ထရွန်နစ်ကုန်သွယ်ရေး (E-commerce)၊ လူငယ် လုပ်ငန်းရှင်များ အပြန်အလှန်ဖလှယ်ရေး၊ ဉာဏ်ရည်တု (AI) အခြေပြု ဒစ်ဂျစ်တယ်အသွင် ကူးပြောင်းရေးနှင့် AI Transformation (AX) ကဏ္ဍများတွင် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုများ တိုးချဲ့ဆောင်ရွက်ရန်အဆိုပြုခဲ့ပြီး ဗီယက်နမ်တွင် လုပ်ငန်းတိုးချဲ့လိုသော တောင်ကိုရီးယားကုမ္ပဏီများကို အပြည့်အဝထောက်ခံပံ့ပိုးကာ ကမ္ဘာ့စျေးကွက်၌ ယှဉ်ပြိုင်နိုင်စွမ်းရှိသော စီးပွားရေးပုံစံများ တည်ဆောက်နိုင်ရေးကို ကူညီသွားမည်ဟု ကတိပြုခဲ့ကြောင်း သိရပါသည်။ သဘောတူညီမှုအရ နှစ်ဖက်သည် စျေးကွက်သတင်းအချက်အလက်များ မျှဝေရေး၊ စီးပွားရေးလုပ်ငန်းချိတ်ဆက်မှုများ ဆောင်ရွက်ရေးနှင့် ကုန်သွယ်ရေး၊ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုမြှင့်တင်ရေးတို့အတွက် ပုံမှန်ညှိနှိုင်းဆောင်ရွက်ရေး ယန္တရားတစ်ရပ် ထူထောင်သွားမည်ဖြစ်ကြောင်း သိရပါသည်။ ထို့ပြင် စီးပွားရေးချိတ်ဆက်ပွဲများ၊ ကုန်စည်ပြပွဲများ၊ ပြပွဲများ၊ ဆွေးနွေးပွဲများနှင့် အခြားကုန်သွယ်မှုမြှင့်တင်ရေး လှုပ်ရှားမှုများ ကိုပူးတွဲကျင်းပကာ ဗီယက်နမ်နှင့် တောင်ကိုရီးယားကုမ္ပဏီများအကြား ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုများ တိုးချဲ့နိုင်ရေး အားပေးသွားမည်ဖြစ်ကြောင်း သိရပါသည်။ KFME သည် တောင်ကိုရီးယား နိုင်ငံရှိ အသေးစားစီးပွားရေးလုပ်ငန်းများနှင့် လုပ်ငန်းရှင်များကို ကိုယ်စားပြုသည့် ဥပဒေအရ အသိအမှတ်ပြုအဖွဲ့အစည်းဖြစ်ပြီး နိုင်ငံတစ်ဝန်းရှိ စက်မှုလုပ်ငန်းအသင်းများနှင့် စီးပွားရေးအဖွဲ့ အစည်းများကိုစုစည်းထားသည့် အဖွဲ့ချုပ်ဖြစ်ကြောင်း သိရပါသည်။ ၎င်းအဖွဲ့ချုပ်သည် ဗီယက်နမ်အပါအဝင် နိုင်ငံခြားအဖွဲ့အစည်းများနှင့် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုများ တိုးမြှင့်လျက်ရှိပြီး ၎င်း၏ အဖွဲ့ဝင်များ အားနိုင်ငံတကာစျေးကွက်အခွင့်အလမ်းများရှာဖွေကာ လုပ်ငန်းများတိုးချဲ့နိုင်ရေးကို အထောက်အကူပြုလျက်ရှိကြောင်း သိရှိရပါသည်။

Vietnam Plus                                                                            

DOCA (ရန်ကုန်)

         Pakistan နှင့် Vietnam တို့အကြား အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၁ ဘီလီယံတန်ဖိုးရှိ ကုန်သွယ်ရေးသဘောတူညီချက်ရရှိရန် နီးစပ်နေပြီး နှစ်နိုင်ငံအကြား ကုန်သွယ်မှုလွတ်လပ်ခွင့်နှင့် စီးပွားရေးပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုများ ပိုမိုခိုင်မာစေရန် ရည်ရွယ်သည့် နှစ်ဦးနှစ်ဖက် အထူးအခွင့်အရေးပေး ကုန်သွယ်မှုသဘောတူညီချက် (PTA) ကို မကြာမီ လက်မှတ်ရေးထိုးတော့မည်ဖြစ်ကြောင်း သိရပါသည်။

       ပါကစ္စတန်နိုင်ငံဆိုင်ရာ ဗီယက်နမ်သံအမတ်ကြီး Pham Anh Tuan က အဆိုပြုထားသည့် သဘောတူညီချက်အတွက် ဆွေးနွေးမှုများသည် သိသာထင်ရှားစွာ တိုးတက်လျက်ရှိပြီး ဆွေးနွေးပွဲလေးကြိမ်တိုင်တိုင် ပြီးစီးခဲ့ပြီဖြစ်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့ပါသည်။

       ၎င်းက PTA သဘောတူညီချက်ကို မကြာမီ အပြီးသတ်နိုင်မည်ဖြစ်ပြီး နှစ်နိုင်ငံ ခေါင်းဆောင်များအကြား လက်မှတ်ရေးထိုးနိုင်မည်ဟု ယုံကြည်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့ပါသည်။ သံအမတ်ကြီးက အဆိုပါ သဘောတူညီချက်သည် နှစ်နိုင်ငံကုန်သွယ်မှု၊ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုနှင့် စျေးကွက်ရရှိမှုတို့အတွက် ပိုမိုခိုင်မာသော မူဘောင်တစ်ရပ်ကို ထူထောင်ပေးမည်ဖြစ်ကြောင်းနှင့် ကုန်သွယ်မှု အတားအဆီးများကို လျှော့ချပေးကာ ကဏ္ဍအသီးသီး၌ စီးပွားရေးပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုများကို မြှင့်တင်ပေးနိုင်လိမ့်မည်ဖြစ်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့ပါသည်။

         ပါကစ္စတန်နိုင်ငံနှင့် ဗီယက်နမ်နိုင်ငံအကြား ကုန်သွယ်မှုသည် လက်ရှိတွင် ဒေါ်လာ သန်း ၉၀၀ ဝန်းကျင်သို့ ရောက်ရှိနေပြီဖြစ်ပြီး အဆိုပါသဘောတူညီချက်သည် နှစ်နိုင်ငံအကြား တိုးတက်လာနေသည့် စီးပွားရေးဆက်ဆံရေးကို ပြသနေကြောင်း သိရပါသည်။ ထို့ပြင် PTA စတင်အသက်ဝင်လာပါက နှစ်နိုင်ငံကုန်သွယ်မှုသည် ဒေါ်လာ ၁ ဘီလီယံကျော်အထိ ရောက်ရှိလိမ့်မည်ဖြစ်ကြောင်း သိရပါသည်။ Tuan က နှစ်နိုင်ငံစလုံးတွင် အထည်အလိပ်၊ စိုက်ပျိုးရေး၊ ရေလုပ်ငန်း၊ သတင်းအချက်အလက် နည်းပညာ (IT)၊ ဆေးဝါးလုပ်ငန်း၊ အစားအစာ ပြုပြင်ထုတ်လုပ်ရေးနှင့် အပေါ့စားကုန်ထုတ်လုပ်မှု လုပ်ငန်းများ၌ တစ်ဦးနှင့်တစ်ဦး ဖြည့်ဆည်းပေးနိုင်စွမ်းရှိပြီး အသုံးမချရသေးသည့် ကုန်သွယ်ရေးနှင့် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု အလားအလာကောင်းများစွာရှိနေကြောင်း ပြောကြားခဲ့ပါသည်။

     သံအမတ်ကြီးသည် နှစ်နိုင်ငံကုန်သွယ်မှု၏ ရေရှည်တည်တံ့သော တိုးတက်မှုကို အထောက်အကူပြုစေရန် ပုဂ္ဂလိကကဏ္ဍများ၊ ကုန်သည်ကြီးများအသင်းများနှင့် နှစ်နိုင်ငံ လုပ်ငန်းကိုယ်စားလှယ်များအကြား ပိုမိုခိုင်မာသော ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှု၏ အရေးပါပုံကို အလေးပေး ပြောကြားခဲ့ပါသည်။ ၎င်းက စီးပွားရေးကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့များ စေလွှတ်ခြင်း၊ ကုန်စည်ပြပွဲများကျင်းပခြင်း၊ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုဖိုရမ်များနှင့် တိုက်ရိုက် စီးပွားရေးချင်း ချိတ်ဆက်ဆောင်ရွက်မှုများ (B2B) သည် ကုန်သွယ်မှု မိတ်ဖက်အသစ်များ ဖန်တီးရန်နှင့် အပြန်အလှန်ယုံကြည်မှုကို ခိုင်မာစေရန် အထောက်အကူပြုလိမ့်မည်ဟု ပြောကြားခဲ့ကြောင်း သိရသည်။
       သံတမန်၏ ပြောကြားချက်အရ အဆိုပြုထားသည့် PTA သဘောတူညီချက်သည် ဖက်စပ်လုပ်ငန်းများ လုပ်ဆောင်ခြင်း၊ နည်းပညာ လွှဲပြောင်းပေးခြင်းနှင့် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု စီးဆင်းမှုများကိုလည်း မြှင့်တင်ပေးမည်ဖြစ်ရာ ၎င်းသည် ပိုမိုနက်ရှိုင်းသော စီးပွားရေး ပေါင်းစည်းမှုကို ဖြစ်ပေါ်စေပြီး နှစ်နိုင်ငံစလုံးရှိ ကုန်တင်ပို့သူများနှင့် စေတနာ့ဝန်ထမ်း စီးပွားရေးလုပ်ငန်းရှင်များအတွက် အခွင့်အလမ်းအသစ်များကို ဖန်တီးပေးလိမ့်မည်ဖြစ်ကြောင်း သိရပါသည်။ Tuan က ပြည်သူအချင်းချင်း ထိတွေ့ဆက်ဆံမှု ပိုမိုအားကောင်းစေခြင်းနှင့် တစ်ဦး၏ စီးပွားရေးအားသာချက်များကို တစ်ဦးက ပိုမိုနားလည်သဘောပေါက်စေခြင်း တို့မှတစ်ဆင့် ပါကစ္စတန်-ဗီယက်နမ် ဆက်ဆံရေးအပေါ် ပြည်သူများ၏ သတိပြုမိမှုကို မြှင့်တင်ရန်လိုအပ်ကြောင်းကိုလည်း အလေးပေးပြောကြားခဲ့ကြောင်း သိရသည်။

          ပါကစ္စတန်နှင့် ဗီယက်နမ်တို့သည် မကြာသေးမီ နှစ်များအတွင်း သံတမန်ရေးနှင့် စီးပွားရေးဆိုင်ရာ ဆက်ဆံရေးများကို ဆက်တိုက်တိုးချဲ့ ဆောင်ရွက်လျက်ရှိပြီး အစိုးရနှစ်ရပ်စလုံးက ကုန်သွယ်မှု၊ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုနှင့် ဒေသတွင်း ချိတ်ဆက်မှုများကို မြှင့်တင်ရန် ကတိကဝတ်ပြုထားကြကြောင်း သိရပါသည်။ အဆိုပြုထားသည့် PTA သည် နှစ်နိုင်ငံ စီးပွားရေးပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုကို မြှင့်တင်ရန်နှင့် ကုန်သွယ်မှုကို ဒေါ်လာ ၁ ဘီလီယံအထက်သို့ မြှင့်တင်ရန် ရည်မှန်းချက်ကို အထောက်အပံ့ဖြစ်စေရန် အဓိက အခန်းကဏ္ဍမှ ပါဝင်လာလိမ့်မည်ဖြစ်ကြောင်း သိရှိရပါသည်။

Source: Link news                                                                     

DOCA (ရန်ကုန်)

       အင်ဒိုနီးရှား၏ စားအုန်းဆီ အချိုးအစား ၅၀ % ပါဝင်သည့် ဇီဝဒီဇယ်ဆီ (B50) ထုတ်လုပ် ရေး လုပ်ပိုင်ခွင့်ပြုမိန့်အသစ်က ရွေးချယ်ထားသည့်နေရာများတွင် ပို့ကုန်စျေးကွက်ဝေစုကို ချဲ့ထွင်ပြီး လက်ရှိစားအုန်းဆီဈေးကွက်ကို အားကောင်းလာစေရန် မလေးရှားအတွက် အခွင့်အလမ်း တစ်ရပ် ဖြစ်ကြောင်း မလေးရှားစားအုန်းဆီကောင်စီ (MPOC)မှ အမှုဆောင်အရာရှိချုပ် Ms. Belvinder Sron က ပြောကြားခဲ့ကြောင်း သိရသည်။

       အင်ဒိုနီးရှား၏ B50 မူဝါဒပြဋ္ဌာန်းပြီးနောက် တင်ပို့နိုင်သော စားအုန်းဆီပမာဏ လျှော့ချ ခြင်းမှ မလေးရှားအနေဖြင့် အကျိုးအမြတ်ရရှိရန် စီစဉ်နေကြောင်း၊ အင်ဒိုနီးရှားသည် စားအုန်းဆီ များကို ပြည်တွင်းစားသုံးမှုဆီသို့ လမ်းကြောင်းပြောင်းအသုံးပြုဖွယ်ရှိကြောင်း အမှုဆောင်အရာရှိချုပ် Belvinder က ပြောကြားခဲ့သည်။

       မလေးရှားသည်ကမ္ဘာ့ဒုတိယအများဆုံး စားအုန်းဆီထုတ်လုပ်သည့်နိုင်ငံဖြစ်ပြီး ကမ္ဘာလုံး ဆိုင်ရာ စားအုန်းဆီတင်ပို့မှု၏ ၈၅ ရာခိုင်နှုန်းခန့်တွင် အင်ဒိုနီးရှားနှင့်အတူ ယုံကြည်စိတ်ချရသော စားအုန်းဆီထောက်ပံ့မှုရရှိရန် တင်သွင်းသူများအတွက် သဘာဝအရ ရွေးချယ်စရာ အရင်းအမြစ် ဖြစ်သည်။

       သို့သော် ယခုအကျိုးကျေးဇူး၏အတိုင်းအတာသည် စျေးကွက်အချက်များစွာပေါ်တွင် မူတည်ပါကြောင်း၊ စားအုန်းဆီကမ္ဘာ့ဝယ်လိုအားသည် အင်ဒိုနီးရှားပြည်ပတင်ပို့နိုင်မှုတွင်သာမက ပြိုင်ဘက် ဟင်းသီးဟင်းရွက်ဆီများ အထူးသဖြင့် ပဲပုပ်ဆီ၏ရောင်းလိုအားနှင့် ဈေးနှုန်းယှဉ်ပြိုင် နိုင်မှုတို့ကြောင့်လည်း သက်ရောက်မှုရှိကြောင်း Belvinder က Bernama သို့ ပြောကြားခဲ့ကြောင်း သိရှိရသည်။

       B50 အစီအစဉ်သည် နှစ်စဉ် စားအုန်းဆီ တန်ချိန် ၃ သန်းခန့် ထပ်မံလိုအပ်မည်ဖြစ်ပြီး ဇီဝဒီဇယ်ဆီအတွက် စားအုန်းဆီ လိုအပ်ချက် တန်ချိန် ၁၆ သန်းခန့် တိုးလာကာ စုစုပေါင်း ပြည်တွင်း စားသုံးမှု တန်ချိန် ၂၆ သန်းအထိ တိုးလာမည်ဟု Belvinder က ပြောကြားခဲ့သည်။ အဆိုပါစားအုန်းဆီလိုအပ်ချက်ပမာဏသည် အင်ဒိုနီးရှား၏ ၂၀၂၅ ခုနှစ် စားအုန်းဆီ ထုတ်လုပ် မှု၏ ၅၂ %နှင့် ညီမျှသည်။

       အင်ဒိုနီးရှားသည် ပြည်တွင်းစားအုန်းဆီလိုအပ်ချက်က ထုတ်လုပ်မှု၏ ၅၂ % ဖြစ်သည့် အတွက် ၄၈ % ကို ပြည်ပသို့ တင်ပို့ရန် ချန်ထားခဲ့ပါလိမ့်မည်ဖြစ်ကြောင်း၊ ယင်းသည် အင်ဒိုနီးရှား ၏ ဇီဝဒီဇယ်ဆီ B20 ထုတ်လုပ်ခွင့်ပြုခဲ့သည့် ၂၀၁၉ ခုနှစ်နှင့်နှိုင်းယှဉ်ပါက အင်ဒိုနီးရှားအနေအဖြင့် နှစ်စဉ် စားအုန်းဆီထုတ်လုပ်မှု၏ ၆၈ %ခန့်ကို တင်ပို့ရောင်းချခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။

      ယခုကဲ့သို့ အင်ဒိုနီးရှား၏ ဇီဝဒီဇယ်ဆီ တိုးမြှင့်ထုတ်လုပ်ရေးအပြောင်းအလဲအစီအစဉ်က ကမ္ဘာ့ကုန်သွယ်ရေးတွင်ထင်ဟပ်နေကြောင်း၊ စားအုန်းဆီသည် ၂၀၁၉ ခုနှစ်တွင် ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ ဆီနှင့် အဆီကုန်သွယ်မှု၏ ၅၆ %ခန့် ဖြစ်သော်လည်း ၂၀၂၅ ခုနှစ်တွင် ၄၉ % အထိ ကျဆင်း သွားခဲ့ကြောင်း ၎င်းက ထပ်လောင်းပြောကြားခဲ့သည်။

       အစီရင်ခံစာများအရ အင်ဒိုနီးရှား၏ B50 ဇီဝဒီဇယ်ဆီလုပ်ပိုင်ခွင့်အသစ်သည် ဇူလိုင် ၁ ရက်တွင် စတင်အသက်ဝင်ခဲ့ပြီး ယခင်က စားအုန်းဆီ အချိုးအစား ၄၀ % ပါဝင်သည့် ဇီဝဒီဇယ်ဆီ ကို ယခုအခါ စားအုန်းဆီ ၅၀ %ထိပါဝင်ရန် လိုအပ်မည်ဖြစ်ကြောင်းသိရသည်။ အင်ဒိုနီးရှားတွင် စားအုန်းဆီသည် ပြည်တွင်းဈေးကွက်အတွက် ပိုမိုလိုအပ်နိုင်မည်ဖြစ်၍ တင်ပို့နိုင်သော ပမာဏကို လျှော့ချနိုင်သောကြောင့် ဇီဝဒီဇယ်ဆီ တိုးမြှင့်ထုတ်လုပ်ရေး ခွင့်ပြုမိန့် က စားအုန်းဆီကြမ်း (CPO) စျေးနှုန်းကို အထောက်အပံ့ ဖြစ်စေနိုင်ကြောင်း Belvinder က မှတ်ချက်ပြုပြောကြားခဲ့သည်။ စားအုန်းဆီကြမ်းစျေးနှုန်းများက အဓိကအားဖြင့် ကမ္ဘာ့ရောင်းလိုအား၊ ဝယ်လိုအားအပေါ် ဆက်လက် လွှမ်းမိုးနေဦးမည်ဖြစ်ကြောင်းလည်း ၎င်းက ဆိုသည်။

       အဆင့်မြင့်စားသုံးဆီ(ပဲပုပ်ဆီ၊ နေကြာဆီ) ရရှိနိုင်မှုနှင့် ဈေးနှုန်းစွမ်းဆောင်ရည်၊ စက်သုံး ဆီစျေးနှုန်းများ၊ ပထဝီဝင်နိုင်ငံရေး ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုနှင့် ကုန်သွယ်မှုမူဝါဒများ အပြောင်းအလဲများ ကလည်း ရေရှည်ကာလ စားအုန်းဆီ စျေးနှုန်းအလားအလာကို ပုံဖော်ပေးလျက်ရှိသည်။ အင်ဒိုနီးရှား တွင် တင်းကျပ်သော စားအုန်းဆီထောက်ပံ့မှုအလားအလာနှင့် အယ်နီညိုရာသီဥတု ဖြစ်ပေါ်မှု ဆိုးကျိုးအန္တရာယ် တိုးပွားလာခြင်းတို့ကြောင့် ၂၀၂၆ ခုနှစ်၏ ဒုတိယနှစ်ဝက်အတွက် စားအုန်းဆီ ကြမ်း ဈေးနှုန်းသည် တစ်တန်လျှင် မလေးရှား ရင်းဂစ် ၄၃၀၀ မှ ၄၇၀၀ ရင်းဂစ်အထိ ဖြစ်ပေါ်နိုင် ကြောင်း ခန့်မှန်းထားသည်ဟု Belvinder ကပြောကြားခဲ့သည်။

       မည်သို့ပင်ဆိုစေကာမူ တရုတ်နှင့် အိန္ဒိယတို့ကဲ့သို့ အဓိကတင်သွင်းသည့်ဈေးကွက်များ တွင် စားသုံးဆီသိုလှောင်မှု တိုးမြှင့်ထားရှိမည်ဆိုပါက စားအုန်းဆီကြမ်းစျေးနှုန်းများ မြင့်တက်လာ နိုင်ကြောင်း သိရှိရသည်။ ရေနံဈေးနှုန်းက စားအုန်းဆီဈေးနှုန်းအောက် ကျဆင်းသွားသည့်အတွက် ဇီဝဒီဇယ်ဆီ စီးပွားရေးကလည်း အထောက်အကူနည်းလာပါသည်ဟု မလေးရှားစားအုန်းဆီ ကောင်စီ (MPOC)မှ အမှုဆောင်အရာရှိချုပ် Ms. Belvinder Sron က ဆက်လက်ပြောကြားလိုက် ကြောင်း Bernama သတင်းဌာန၏ ဖော်ပြချက်များအရ သိရှိရသည်။

Source: Bernama, 13 July 2026(လယ်ယာထွက်ကုန်များနှင့် အဓိကသွင်းကုန်များ၏ နိုင်ငံတကာဈေးကွက်စောင့်ကြည့်လေ့လာရေးအဖွဲ့)

   ကမ္ဘာ့ဝါဂွမ်းဈေးနှုန်းများ မြင့်တက်နေမှုကြောင့် အိန္ဒိယနိုင်ငံ၏ ဝါဂွမ်းဈေးနှုန်းများလည်း မြင့်တက်လာခဲ့သည်။ ထို့အပြင် မိုးရွာသွန်းမှု မလုံလောက်ခြင်းကြောင့် စိုက်ပျိုးဧရိယာ လျော့နည်း လာနိုင်သည်ဟု စိုးရိမ်မှုများလည်း ရှိနေသည်။ စိုက်ပျိုးရေးဝန်ကြီးဌာန၏ နောက်ဆုံးထုတ်ပြန် ချက်အရ ၂၀၂၆ ခုနှစ် ဇူလိုင် ၁၀ ရက်အထိ ဝါဂွမ်းစိုက်ဧရိယာမှာ ဟက်တာ ၇၉.၅၄ သိန်းသာ ရှိပြီး ယခင်နှစ်က ၉၃.၉၅ သိန်းဟက်တာနှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါက ၁၅ ရာခိုင်နှုန်း လျော့နည်းခဲ့သည်။

    အိန္ဒိယ ဝါဂွမ်းကော်ပိုရေးရှင်း (Cotton Corporation of India – CCI) သည် စက်ရုံများနှင့် ကုန်သည်များဘက်မှ ဝယ်လိုအားကောင်းနေခြင်းကြောင့် လွန်ခဲ့သည့် နှစ်ရက်အတွင်း ၁ ကန်ဒီ (၃၅၆ ကီလိုဂရမ်) လျှင် ရူပီး ၈၀၀ တိုးမြှင့် သတ်မှတ်ခဲ့သည်။

     ရိုင်ချူးမြို့ရှိ ဝါဂွမ်းဝယ်ယူရေးကိုယ်စားလှယ် Ramanuj Das Boob က ဈေးကွက်အတွင်း ရောင်းလိုအားအခြေအနေကြပ်တည်းနေပြီး နယူးယောက် ICE Futures ဈေးကွက်ရှိ ဝါဂွမ်း ဈေးနှုန်းများသည် တစ်ပေါင်လျှင် ၇၅–၇၆ ဆင့်မှ ၈၁–၈၂ ဆင့်အထိ မြင့်တက်လာခဲ့ကြောင်း၊  မုတ်သုံမိုးနောက်ကျနေခြင်းကြောင့် လာမည့်ဝါဂွမ်းသီးနှံအပေါ် မသေချာမရေရာမှုများက ဈေးကွက် ကို လှုပ်ရှားစေကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။

    အိန္ဒိယ ဝါဂွမ်းကော်ပိုရေးရှင်း၏ ရောင်းချမှုများမှာလည်း ဝယ်လိုအားကောင်းနေသဖြင့် တနင်္လာနေ့တွင် ဝါဂွမ်းအထုပ် Bales ၁.၂ သိန်းကျော်(၂၀၄၀၀ မက်ထရစ်တန်) နှင့် အင်္ဂါနေ့တွင် Bales ၁.၅ သိန်း(၂၅၅၀၀ မက်ထရစ်တန်) ရောင်းချနိုင်ခဲ့ကြောင်း သိရှိရသည်။

Source : The Hindu BusinessLine, 15 July 2026 (လယ်ယာထွက်ကုန်များနှင့် အဓိကသွင်းကုန်များ၏ နိုင်ငံတကာဈေးကွက်စောင့်ကြည့်လေ့လာရေးအဖွဲ့)

    ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံသည် ကမ္ဘာ့သရက်သီးထုတ်လုပ်သူနိုင်ငံများတွင် သတ္တမအဆင့်နေရာ တွင်ရှိပြီး ပြည်တွင်းဈေးကွက်အတွက် နှစ်စဉ် တာကာငွေ ကုဋေ ၁၃,၀၀၀ မှ ၁၄,၀၀၀ တန်ဖိုးရှိ သရက်သီးတန်ချိန် ၂၄ သိန်း မှ ၂၆ သိန်းအထိ ထုတ်လုပ်လျက်ရှိကြောင်း၊ သို့သော်လည်း ဝင်ငွေမြင့် စားသုံးသူများမှ တစ်နှစ်ပတ်လုံး စားသုံးလို၍ ၎င်းတို့၏ ဝယ်လိုအားကို ဖြည့်ဆည်းပေးရန်အတွက် သရက်သီး များကို ပုံမှန်တင်သွင်းနေရဆဲဖြစ်ကြောင်း သိရှိရသည်။

     ပြည်ပမှ တင်သွင်းသော သရက်သီးများကို ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံ၏ လူကုံထံများ နေထိုင်ရာ မြို့များရှိ စားသောက်ကုန်ဈေးများနှင့် စတိုးဆိုင်ကြီးများရှိ သစ်သီးဆိုင်များတွင် အမြဲမပြတ်တွေ့ မြင်နိုင်ပြီး တစ်နှစ်ပတ်လုံး တန်ဖိုးမြင့်ဈေးနှုန်းများဖြင့်ပင် ဝယ်ယူစားသုံးလိုသော ဝင်ငွေမြင့် ဝယ်ယူ သူများကို အဓိကဦးတည်ရောင်းချခြင်းဖြစ်သည်။ သို့သော်လည်း ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်ဒေသထွက် သရက် သီးများသည် အရသာတွင် ပြိုင်ဘက်ကင်းသဖြင့် ပြည်တွင်းသရက်သီးရာသီအတွင်း ပြည်ပမှ တင်သွင်းလာသော သရက်သီးများ၏ဝယ်လိုအားမှာ သိသိသာသာကျဆင်းသွားကြောင်း ကုန်သည် များ၏ ပြောကြားချက်အရ သိရှိရပါသည်။

    ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်ဘဏ် (Bangladesh Bank) ၏အချက်အလက်များအရ သရက်သီး တင်သွင်း မှုသည် ၂၀၂၀-၂၀၂၁ ဘဏ္ဍာနှစ် (FY21) တွင် ၃၈.၃ တန်ရှိခဲ့ရာမှ ၂၀၂၁-၂၀၂၂ ဘဏ္ဍာနှစ် (FY22) တွင် ၁,၃၄၃ တန်အထိ သိသိသာသာ မြင့်တက်ခဲ့ပြီးနောက် ၂၀၂၂-၂၀၂၃ ဘဏ္ဍာနှစ် (FY23) တွင် ၁၄၁ တန်၊ ၂၀၂၃-၂၀၂၄ ဘဏ္ဍာနှစ် (FY24) တွင် ၁၅.၂၉ တန် နှင့် ၂၀၂၄-၂၀၂၅ ဘဏ္ဍာနှစ် (FY25) တွင် ၄.၈၇ တန်အထိ ပြန်လည်ကျဆင်းသွားခဲ့ပါသည်။ ၂၀၂၅-၂၀၂၆ ဘဏ္ဍာနှစ် (FY26) ကာလ အတွင်းတွင်မူ တင်သွင်းမှုသည် ၃၇.၀၅ တန်အထိ ပြန်လည်မြင့်တက်လာခဲ့သည်။

    ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံသည် ထိုင်း၊ အီဂျစ်၊ အိန္ဒိယ၊ ကင်ညာ၊ နယ်သာလန်၊ မြန်မာ၊ ယူကေနှင့် ဩစတြေးလျအပါအဝင် အခြားနိုင်ငံအများအပြားထံမှ သရက်သီးများ တင်သွင်းပါကြောင်း၊ သို့သော် လည်း ၂၀၂၅-၂၀၂၆ ဘဏ္ဍာနှစ်တွင်မူ ထိုင်း၊ အိန္ဒိယနှင့် အခြားနိုင်ငံအနည်းငယ်များမှသာ တင်သွင်း ကြောင်း သိရှိရပါသည်။       

     သရက်သီးတင်သွင်းသည့်လုပ်ငန်းရှင်တစ်ဦး၏ ပြောကြားချက်အရ ယခင်နှစ်များတွင် ကုန်ကျ စရိတ်သက်သာသောကြောင့် တင်သွင်းမှုပမာဏ မြင့်မားခဲ့ခြင်းဖြစ်ကြောင်း၊ ယခင်ကသွင်းကုန်ခွန် သည် တစ်ကီလိုဂရမ်လျှင် ၄၅ တာကာ ဝန်းကျင်သာရှိပြီး လေကြောင်းသယ်ယူပို့ဆောင်ခမှာ တစ်ကီလိုဂရမ်လျှင် ၇၀ တာကာ မှ ၈၀ တာကာဝန်းကျင်သာ ရှိခဲ့ကြောင်း၊ လက်ရှိတွင် သွင်းကုန်ခွန် မှာ တစ်ကီလိုဂရမ်လျှင် ၅၀၀ တာကာ ဝန်းကျင်အထိ မြင့်တက်လာပြီး လေကြောင်းသယ်ယူ ပို့ဆောင်ခမှာလည်း တစ်ကီလိုဂရမ်လျှင် ၃၀၀ တာကာ ဝန်းကျင်အထိ ရှိလာသောကြောင့် သုံးစွဲသူ များအနေဖြင့် မြင့်မားသောဈေးနှုန်းများကို မတတ်နိုင်ပါသဖြင့် တင်သွင်းမှုပမာဏ လျော့နည်း သွားခြင်းဖြစ်ကြောင်း၊ နှိုင်းယှဉ်ချက်အရ ထိုင်း၊ အာရပ်စော်ဘွားများပြည်ထောင်စု(UAE) နှင့် အခြား အရှေ့အလယ်ပိုင်းနိုင်ငံများသည် စားသောက်ကုန် တင်သွင်းမှုအပေါ် အခွန် ၅ ရာခိုင်နှုန်းခန့်သာ စည်းကြပ်ကြကြောင်း၊ ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံတွင်လည်း အခွန်နှုန်းထားများ လျှော့ချပေးမည်ဆိုပါက စပျစ်သီး၊ ပန်းသီးနှင့် လိမ္မော်သီး (Malta) အစရှိသည့် သစ်သီးဝလံများကို ပိုမိုသက်သာသော ဈေးနှုန်းဖြင့် ဝယ်ယူနိုင်မည်ဖြစ်ကြောင်း၊ လက်ရှိအခြေအနေအရ ဝင်ငွေမြင့်မားသည့် စားသုံးသူ များသာ တင်သွင်းထားသော သရက်သီးများကို ဝယ်ယူစားသုံးနိုင်ပြီး ဝယ်လိုအားမှာ အဓိကအားဖြင့် အချိုဓာတ်အပေါ် မူတည်နေကြောင်း၊ ထိုင်းနိုင်ငံထုတ်သရက်ချိုသီး (Thai Sweet Mango) မှာ ဝယ်လိုအား အများဆုံးမျိုးစိတ် ဖြစ်နေဆဲဖြစ်ကြောင်း  သိရှိရပါသည်။

     ဒါကာမြို့ရှိ ယူနီမတ် (Unimart) မှ အရောင်းကိုယ်စားလှယ်တစ်ဦး၏ ပြောကြားချက်အရ  ပြည်တွင်းသရက်သီးရာသီ စတင်သည်နှင့်တစ်ပြိုင်နက် ပြည်ပမှ တင်သွင်းသည့်သရက်သီး ဝယ်လို အား ကျဆင်းသွားသဖြင့် တင်သွင်းမှုကို လျှော့ချရပြီး ပြည်တွင်းရာသီကုန်ဆုံးချိန်မှသာ ဝယ်လိုအား ပြန်လည်မြင့်တက်လာလေ့ရှိကြောင်း၊  ဩစတြေးလျနိုင်ငံထုတ် R2E2 သရက်သီး၊ အိန္ဒိယနိုင်ငံ ထုတ် ကာတီမွန် (Katimon) သရက်သီး၊ ထိုင်းနိုင်ငံထုတ် ငှက်ပျောသရက်သီး (Banana Mango) နှင့် အခြားမျိုးစိတ် အနည်းငယ်မှာ ဝယ်လိုအား ပိုမိုမြင့်မားကြောင်းနှင့် ၎င်းတို့အပြင် နယ်သာလန် နိုင်ငံမှလည်း သရက်သီးများ တင်သွင်းပါကြောင်း၊ R2E2 သရက်သီးကို တစ်ကီလိုဂရမ်လျှင် တာကာ ၁,၅၀၀ မှ ၁,၆၀၀ ဖြင့် ရောင်းချပြီး၊ ကာတီမွန်သရက်သီးကိုမူ တစ်ကီလိုဂရမ်လျှင် တာကာ ၂၅၀ ဖြင့် ရောင်းချပါကြောင်း၊ အဆိုပါ သရက်သီးများသည် တစ်နှစ်ပတ်လုံး ဝယ်လိုအားရှိသော်လည်း ရာမဒန် (Ramadan) ဥပုသ်လအတွင်းတွင် ဝယ်လိုအား ပိုမိုမြင့်မားကြောင်းနှင့် ရာမဒန်လအတွင်း သရက်သီး မျိုးစုံ၏ ဝယ်လိုအားမှာ အမြင့်ဆုံးသို့ ရောက်ရှိလေ့ရှိကြောင်း သိရှိရ ပါသည်။

     Gulshan-2 kitchen market မှ သစ်သီးရောင်းချသူတစ်ဦး၏ ပြောကြားချက်အရ ထိုင်း နိုင်ငံထုတ် ဂျမ်ဘို (Jamboo)၊ ချယ်ရီသရက်သီး (Cherry Mango) နှင့် သရက်ချိုသီး (Sweet Mango) များမှာ ဝယ်လိုအားမြင့်မားကြောင်းနှင့် ပြည်ပမှာ တင်သွင်းသောသရက်သီးများအား ဝယ်ယူသူများမှာ အဓိကအားဖြင့် စီးပွားရေးလုပ်ငန်းရှင်ကြီးများနှင့် လစာကောင်းသော အရာရှိများ ဖြစ်ကြပြီး တစ်ပတ်လျှင် သရက်သီး ကီလိုဂရမ် ၂၀၀ မှ ၃၀၀ ခန့် ရောင်းချရကြောင်း သိရှိရပါသည်။

    ချာပိုင်နာဝပ်ဂန့်ခရိုင်(Chapainawabganj) ရှိ ဒေသဆိုင်ရာ ဥယျာဉ်ခြံသီးနှံ သုတေသန ဗဟိုဌာန (Regional Horticulture Research Centre) မှ အရာရှိချုပ် Md Sorof Uddin က တင်သွင်းလာသည့် သရက်သီးများသည် ပြည်တွင်းသရက်သီး မပေါ်သည့်ရာသီ (off-season) တွင် စားသုံးသူများ၏ ဝယ်လိုအားကို ဖြည့်ဆည်းပေးနိုင်သော်လည်း ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ် သရက်သီးများ၏ အရသာနှင့် အရည်အသွေးကို မယှဉ်နိုင်ကြောင်း၊ စားသုံးသူများသည် ပြည်တွင်းသရက်သီးများ မရရှိနိုင်သည့်အတွက်ကြောင့်သာ တင်သွင်း သရက်သီးများကို ဝယ်ယူလေ့ရှိကြပြီး အရသာထက် အလွယ်တကူ ဝယ်ယူရရှိနိုင်ခြင်းကို ပိုမိုဦးစားပေးကြခြင်းဖြစ်ကြောင်းပြောကြားခဲ့သည်။

Source: The Daily Star, 13 July 2026(လယ်ယာထွက်ကုန်များနှင့် အဓိကသွင်းကုန်များ၏ နိုင်ငံတကာဈေးကွက်စောင့်ကြည့်လေ့လာရေးအဖွဲ့)