ပြည်ပကုန်သွယ်မှုသတင်းများ

         အမေရိကန်နိုင်ငံဆိုင်ရာဗီယက်နမ်သံရုံးသည် အမေရိကန်စီးပွားရေးဦးစီးဌာန၊ SelectUSA programme တို့နှင့် ပူးပေါင်းကာ “Connect with Vietnam/SelectUSA 2026” အခမ်းအနားကို မေလ ၄ ရက် ညပိုင်းတွင် ဝါရှင်တန်ဒီစီ၌ ကျင်းပခဲ့ရာ အစိုးရဌာနများ၊ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု မြှင့်တင်ရေးအဖွဲ့အစည်းများနှင့် နှစ်နိုင်ငံ စီးပွားရေးအသိုင်းအဝိုင်းမှ ကိုယ်စားလှယ် ၁၄၀ နီးပါး တက်ရောက်ခဲ့ကြောင်း သိရပါသည်။ အခမ်းအနားတွင် မိန့်ခွန်းပြောကြားရာ၌ Nguyen Quoc Dung က SelectUSA သည် နိုင်ငံတကာရင်းနှီးမြှုပ်နှံသူများအတွက် အမေရိကန်၏ စီးပွားရေး ဝန်းကျင်ကို လေ့လာဝင်ရောက်နိုင်စေသည့် အရေးပါသော ပလက်ဖောင်းတစ်ခုဖြစ်ကြောင်း၊ ထို့ပြင် Vietnam နှင့် United States တို့အကြား ဘက်စုံ မဟာဗျူဟာမိတ်ဖက်ဆက်ဆံရေး ပိုမို နက်ရှိုင်းလာနေသည့်အချိန်တွင် နှစ်နိုင်ငံစီးပွားရေးလုပ်ငန်းများအကြား ချိတ်ဆက်ပူးပေါင်းမှုကို လည်း တိုးမြှင့်ပေးနေကြောင်း အလေးပေးပြောကြားခဲ့ပါသည်။ ဝါရှင်တန်ဒီစီ၌ ယခုနှစ်ကျင်းပသည့် SelectUSA ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုဖိုရမ်တွင် ဗီယက်နမ်ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့ ပါဝင်တက်ရောက်ခဲ့ပြီး ထုတ်လုပ်ရေး၊ ကုန်သွယ်ရေး၊ ထောက်ပံ့ပို့ဆောင်ရေးနှင့် နည်းပညာကဏ္ဍများမှ ကုမ္ပဏီများက အမေရိကန်ဈေးကွက်အတွင်း ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုတိုးချဲ့ရန်၊ လုပ်ငန်းတည်ထောင်ရန်နှင့် ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ တန်ဖိုးကွင်းဆက်များနှင့် ပိုမိုချိတ်ဆက်နိုင်ရန် စိတ်ဝင်စားမှုမြင့်မားကြောင်း ပြသခဲ့ကြသည်ဟု သိရပါသည်။ အဆိုပါပွဲသည် အမေရိကန်ကုမ္ပဏီများ၊ စီးပွားရေးအသင်းအဖွဲ့များနှင့် ပြည်နယ်အဆင့် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုမြှင့်တင်ရေးအဖွဲ့များ၏ အာရုံစိုက်မှုကို ရရှိခဲ့ကြောင်း သိရပါသည်။ အထူးသဖြင့် ဝါရှင်တန်ဒီစီတွင် နိုင်ငံအများအပြားနှင့် အမေရိကန်ပြည်နယ်များက တစ်ပြိုင်နက် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုမြှင့်တင်ရေးလှုပ်ရှားမှုများ ပြုလုပ်နေသော်လည်း အမေရိကန်ဘက်မှ တက်ရောက် မှုများပြားခဲ့ခြင်းက ဒေသတွင်းစီးပွားရေးလုပ်ငန်းများအကြား ဗီယက်နမ်အပေါ် စိတ်ဝင်စားမှု မြင့်တက်လာသည်ကို အလေးပေးပြသနေကြောင်း သိရပါသည်။ တက်ရောက်သူများ၏ ကနဦး တုံ့ပြန်ချက်များအရ အခမ်းအနား၏ အရည်အသွေး၊ ဆွေးနွေးချက်များ၏ သက်ဆိုင်မှုနှင့် လက်တွေ့အသုံးဝင်မှုတို့ကို ချီးကျူးပြောဆိုခဲ့ကြပြီး အတွေ့အကြုံရှိသော ဟောပြောသူများက လည်း ဗီယက်နမ်လုပ်ငန်းရှင်များ၏ စိတ်ဝင်စားမှုနှင့် ကိုက်ညီသည့် အမြင်များကို မျှဝေခဲ့ကြောင်း သိရပါသည်။ အဆိုပါအခမ်းအနားသည် နှစ်နိုင်ငံစီးပွားရေးနှင့် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု ပူးပေါင်းဆောင်ရွက် မှုမြှင့်တင်ရာတွင် ဗီယက်နမ်သံရုံး၏ အရေးပါသော ပေါင်းကူးတံတားအဖြစ် ဆက်လက်ပါဝင်နေမှုကို ထပ်မံအတည်ပြုခဲ့ပြီး ဗီယက်နမ်စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများ နိုင်ငံတကာဈေးကွက်သို့ တိုးချဲ့ဝင်ရောက်နိုင်ရန်လည်း ပံ့ပိုးပေးလျက်ရှိကြောင်း သိရပါသည်။ TVD Capital Partners ၏ တည်ထောင်သူနှင့် မန်နေဂျင်းပါတနာ Tuyen Do က ယခုအခမ်းအနားသည် ဗီယက်နမ်လုပ်ငန်းများအတွက် လုပ်ငန်းအရွယ်အစားတိုးချဲ့ရန်၊ ယုံကြည်မှုတည်ဆောက်ရန်နှင့် အကြံပေးများ၊ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုအခွင့်အလမ်းများနှင့် ယုံကြည်စိတ်ချစွာချိတ်ဆက်ဆောင်ရွက်နိုင်ရန် အကောင်းဆုံး ပလက်ဖောင်းတစ်ခုဖြစ်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့ပါသည်။ ထို့အပြင် Ice Miller ဥပဒေရုံး၏ Vietnam Desk အကြီးအကဲ Mai Phan Zymaris က ဗီယက်နမ်စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများတွင် အရင်းအနှီးနှင့် ပြည်တွင်းအတွေ့အကြုံများရှိနေသော်လည်း အမေရိကန်ဈေးကွက်သို့ ဝင်ရောက်ရာတွင် မဟာဗျူဟာကို သေချာစဉ်းစားရန်၊ သင့်လျော်သည့်ဒေသခံမိတ်ဖက်များကိုရွေးချယ်ရန်နှင့် အမေရိကန် ဘဏ္ဍာငွေရင်းမြစ်များ ရရှိနိုင်ရန် လိုအပ်ချက်အမျိုးမျိုးကို ဖြည့်ဆည်းရမည်ဖြစ်ကြောင်း သုံးသပ်ပြောကြားခဲ့သည်ဟု သိရှိရပါသည်။

Vietnam Plus                                                                            

DOCA (ရန်ကုန်)

         အမေရိကန်ကုန်သွယ်ရေးကိုယ်စားလှယ်ရုံး (USTR) နှင့် ထိုင်းကုန်သွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာနသည် အကောက်ခွန်ဖိအားများ လျှော့ချနိုင်ရေးအတွက် အပြန်အလှန်ကုန်သွယ်ရေး သဘောတူညီချက်ဆိုင်ရာညှိနှိုင်းမှုများကို အပြီးသတ်နိုင်ရန် ဆွေးနွေးမှုများ ပြုလုပ်ခဲ့ကြောင်း သိရပါ သည်။ အမေရိကန်ကုန်သွယ်ရေးကိုယ်စားလှယ် Jamieson Greer နှင့် ဒုတိယအကြီးအကဲဖြစ်သူ Rick Switzer တို့နှင့် တွေ့ဆုံဆွေးနွေးပြီးနောက် ထိုင်းစီးပွားကူးသန်းဝန်ကြီး Suphajee Suthumpun က ဆွေးနွေးပွဲများသည် အပြုသဘောဆောင်ကြောင်းနှင့် နှစ်ဖက်စလုံးက အပြန် အလှန်ကုန်သွယ်ရေးသဘောတူညီချက် (ART) ဆိုင်ရာဆွေးနွေးမှုများကို လျင်မြန်စွာဆောင်ရွက်ရန် သဘောတူထားကြောင်း ပြောကြားခဲ့ပါသည်။ Mrs Suphajee က ရည်မှန်းချက်မှာ လက်တွေ့ကျသည့် တိုးတက်မှုများရရှိစေရန်နှင့် သဘောတူညီချက်ကိုအမြန်ဆုံး အပြီးသတ်နိုင်ရန်ဖြစ်ပြီး ၎င်းက စီးပွားရေးနှင့် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုဆိုင်ရာ ယုံကြည်မှုကို တိုးမြှင့်ပေးမည်ဖြစ်သကဲ့သို့ ထိုင်းနိုင်ငံအပေါ် အမေရိကန်၏ ကုန်သွယ်ရေးဆိုင်ရာ အရေးယူမှုများမှ ဖြစ်ပေါ်လာနိုင်သည့် ဖိအားများကိုလည်း လျှော့ချပေးနိုင်မည်ဖြစ်ကြောင်း၊ အမေရိကန်ဘက်က ကုန်သွယ်မှုညီမျှမှုကို ဦးစားပေးဆောင်ရွက်နေပြီး ပြုပြင်ထုတ်လုပ်ထားသော စိုက်ပျိုးရေးထုတ်ကုန်များနှင့် စွမ်းအင်ကဏ္ဍများကဲ့သို့ နှစ်ဖက်အကျိုးရှိနိုင်သည့် နယ်ပယ်များတွင် ထိုင်းစီးပွားရေးလုပ်ငန်းများ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံနိုင်ရန် အခွင့်အလမ်းများ ဖန်တီးပေးထားကြောင်းနှင့် ထိုင်းနိုင်ငံအနေဖြင့် ပြည်တွင်းတွင် မထုတ်လုပ်နိုင်သော်လည်း လိုအပ်ချက်ရှိသည့် ကဏ္ဍများတွင် အမေရိကန်မှ တင်သွင်းမှုများကို တိုးမြှင့်သွားရန် စီစဉ်ထားကြောင်း ပြောကြားခဲ့ပါသည်။ ထို့အပြင် အမေရိကန်တွင် ထုတ်လုပ်နိုင်ခြင်းမရှိသည့် ထိုင်းထုတ်ကုန်များအတွက် အခွန်ကင်းလွတ်ခွင့်များ ရရှိရေးကိုလည်း ထိုင်းဘက်က တင်ပြဆွေးနွေးခဲ့ကြောင်း သိရပါသည်။ Mrs Suphajee ၏ ပြောကြားချက်အရ အမေရိကန်ဘက်က တောင်းဆိုချက်များကို စဉ်းစားပေးရန် ဆန္ဒရှိကြောင်း ပြသခဲ့ပြီး ၎င်းသည် နှစ်ဖက်အကျိုးရှိမည့် ဖြေရှင်းနည်းများရှာဖွေရန် အဆင်ပြေမှုနှင့် လိုက်လျောညီထွေရှိမှုကို ဖော်ပြနေကြောင်း သိရပါသည်။ Mrs Suphajee က ART ဆိုင်ရာ ဆွေးနွေးမှုများနှင့်ပတ်သက်၍ ထိုင်းနိုင်ငံသည် လက်တွေ့ကျပြီး အကောင်အထည် ဖော်နိုင်သည့်ရလဒ်များကို ဦးစားပေးထားကြောင်း၊ အမေရိကန်ဘက်ကလည်း သတ်မှတ်အချိန် ဇယားများနှင့် အသေးစိတ်စည်းမျဉ်းများအပေါ် ဆွေးနွေးရန်အသင့်ရှိကြောင်းနှင့် ထို့ပြင် အမေရိကန်သည် ထုတ်လုပ်မှုကွင်းဆက်များတွင် အမေရိကန်ကုန်ကြမ်း အသုံးပြုမှုအချိုးကို တိုးမြှင့်လိုကြောင်းပြောကြားခဲ့ပါသည်။ ထိုင်းကုန်သွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာနသည် မေလ ၁၃ ရက်နှင့် ၁၄ ရက်တို့တွင် ထိုင်းကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့ကို အမေရိကန်သို့ စေလွှတ်သွားမည်ဖြစ်ပြီး USTR ၏ Section 301 စုံစမ်းစစ်ဆေးမှုနှင့် ပတ်သက်သည့် မေးမြန်းချက်များကို ရှင်းလင်းဖြေကြား သွားမည်ဖြစ်ကြောင်း သိရပါသည်။ ထို့ပြင် အမေရိကန်ခရီးစဉ်အတွင်း Mrs Suphajee သည် အထက်လွှတ်တော်အမတ် Tammy Duckworth နှင့်လည်း တွေ့ဆုံခဲ့ပြီး စီးပွားရေးပူးပေါင်း ဆောင်ရွက်မှု၊ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုနှင့် နှစ်နိုင်ငံအကြား ထုတ်လုပ်မှုကွင်းဆက်များ အားကောင်းလာစေရေး ဆွေးနွေးခဲ့ကြောင်း သိရပါသည်။ အမေရိကန်ဘက်က သန့်ရှင်းစွမ်းအင်၊ ကာဗွန် လျှော့ချရေးနည်းပညာများ၊ အသေးစားမော်ဂျူလာ နျူကလီးယားစွမ်းအင်၊ အစားအသောက်ဆိုင်ရာ နည်းပညာတီထွင်မှု၊ ပြည်သူ့ကျန်းမာရေးပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုနှင့် ကလေးအစားအစာ ထုတ်လုပ်ရေးလုပ်ငန်းများကဲ့သို့ အလားအလာမြင့်မားသည့်ကဏ္ဍများတွင် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရန် အဆိုပြုထားကြောင်းလည်း သိရှိရပါသည်။

Bangkok Post                                                                           

DOCA (ရန်ကုန်)

            အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံကုန်သွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာနသည် Vietnam သို့ ပထမဆုံးအကြိမ် ဒိန်ချဉ် ထုတ်ကုန်တင်ပို့မှုကို မေလ ၆ ရက်နေ့ကကြီးကြပ်ဆောင်ရွက်ခဲ့ကြောင်း သိရပါသည်။ အဆိုပါ တင်ပို့မှု၏ စုစုပေါင်းတန်ဖိုးမှာ အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၆၅,၀၀၀ ဖြစ်ပြီး PT Cisarua Mountain Dairy Tbk က Bogor Regency ၊ West Java မှ တင်ပို့ခဲ့ခြင်းဖြစ်ကြောင်း သိရပါသည်။ အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံ ကုန်သွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန၏ အမျိုးသားပို့ကုန်ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေး ဦးစီးဌာန ညွှန်ကြားရေးမှူးချုပ် Fajarini Puntodewi က ယခုကဲ့သို့ ပထမဆုံးတင်ပို့နိုင်ခြင်းသည် အင်ဒိုနီးရှား နို့ထွက်ပစ္စည်းများ၏ အရည်အသွေးသည် နိုင်ငံတကာစံချိန်စံညွှန်းများနှင့် ဈေးကွက်လိုအပ်ချက်များကို ဖြည့်ဆည်းနိုင်သည်ကို ပြသနေကြောင်းနှင့် ထိုအဆင့်သည် ဗီယက်နမ်နှင့် အာရှဈေးကွက်များတွင် အင်ဒိုနီးရှား ဒိန်ချဉ် ထုတ်ကုန်များ၏ ယှဉ်ပြိုင်နိုင်စွမ်းနှင့် ရပ်တည်မှုကို ပိုမိုခိုင်မာစေကြောင်း ပြောကြားခဲ့ပါသည်။ အင်ဒိုနီးရှား၏ နို့ထွက်ပစ္စည်း ပို့ကုန်လုပ်ငန်းသည် ဆက်လက်တိုးတက်နေကြောင်း သိရပါသည်။ ၂၀၂၅ ခုနှစ်တွင် နို့ထွက်ပစ္စည်း တင်ပို့မှုတန်ဖိုးသည် အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၇၁.၆၈ သန်း ရှိခဲ့ပြီး ၂၀၂၁ မှ ၂၀၂၅ အတွင်း ၂.၃၅ ရာခိုင်နှုန်း တိုးတက်ခဲ့ကြောင်း သိရပါသည်။ ထို့အပြင် ၂၀၂၆ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီမှ ဖေဖော်ဝါရီအတွင်း နို့ထွက်ပစ္စည်း တင်ပို့မှုတန်ဖိုးမှာ အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၁၄.၈၁ သန်းအထိ ရှိလာခဲ့ပြီး ၂၀၂၅ ခုနှစ် တူညီသည့် ကာလနှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါက ၆၃.၄၃ ရာခိုင်နှုန်း တိုးတက်ခဲ့ကြောင်း သိရပါသည်။ ဒိန်ချဉ်ထုတ်ကုန် တင်ပို့မှုတစ်ခုတည်းအနေဖြင့်လည်း ၂၀၂၆ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီ–ဖေဖော်ဝါရီကာလအတွင်း ကမ္ဘာလုံး ဆိုင်ရာ တင်ပို့မှုတန်ဖိုးမှာ အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၁.၄၅ သန်း ရှိခဲ့ပြီး ယခင်နှစ်ထက် ၅၀.၃၀ ရာခိုင်နှုန်း မြင့်တက်ခဲ့ကြောင်း သိရပါသည်။ Puntodewi က ကုန်သွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာနအနေဖြင့် အင်ဒိုနီးရှားထုတ်ကုန်များ၏ ဈေးကွက်ဝင်ရောက်နိုင်မှုနှင့် ယှဉ်ပြိုင်နိုင်စွမ်း တိုးတက်လာစေရန် အထောက်အကူပြုအစီအစဉ်များကို ဆောင်ရွက်နေကြောင်း ပြောကြားခဲ့ပါသည်။ ၎င်းအစီအစဉ်များတွင် ကုန်သွယ်ရေးမစ်ရှင်များ၊ နိုင်ငံတကာပြပွဲများ၊ စီးပွားရေးချိတ်ဆက်ပွဲများနှင့် ပို့ကုန်လုပ်ငန်းရှင်များအတွက် ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ အရည်အသွေးစံနှုန်းများနှင့် ကိုက်ညီစေရန် စွမ်းဆောင်ရည်မြှင့်တင်ရေး အစီအစဉ်များပါဝင်ကြောင်း သိရပါသည်။ Puntodewi က ကမ္ဘာ့ဈေးကွက်ထဲတွင် အင်ဒိုနီးရှားထုတ်ကုန်များ၏ ရပ်တည်မှုပိုမိုအားကောင်းလာစေရန်အတွက် သက်ဆိုင်သူအားလုံး ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ကြရန် ဖိတ်ခေါ်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်ဟု သိရှိရပါသည်။

Antara News                                                                             

DOCA (ရန်ကုန်)

    အာဖရိကတိုက်ရှိ အဓိကဆန်တင်သွင်းသည့် နိုင်ငံများဖြစ်သော ဆီနီဂေါ (Senegal)၊ ဘီနင် (Benin) နှင့် ဘာကီးနားဖားဆို (Burkina Faso) တို့၏ သွင်းကုန်မူဝါဒ အပြောင်းအလဲများကြောင့် ပြည်ပဝယ်လိုအား ကျဆင်းခြင်းနှင့် အိန္ဒိယပြည်တွင်း၌ ဆန်သစ်များ ပေါ်လာခြင်းတို့ကြောင့် အိန္ဒိယဆန်ဈေးနှုန်းများမှာ နှစ်အတော်ကြာအတွင်း အနိမ့်ဆုံးအဆင့်သို့ ကျဆင်းသွားကြောင်း Platts ၏ အချက်အလက်များအရ သိရသည်။

    Platts မှ အကဲဖြတ်ထားသော အိန္ဒိယနိုင်ငံ၏ လက်ရှိ ပေါင်းဆန် ၅% ဈေးနှုန်းသည် မေလ ၅ ရက်နေ့တွင် FOB ဈေးနှုန်း တစ်တန်လျှင် ၃၂၄ ဒေါ်လာ သို့ ကျဆင်းသွားခဲ့ရာ ယင်းသည် ကာလတိုနှိုင်းယှဉ်ချက်အနေဖြင့် ၂၀၂၁ ခုနှစ်မှစ၍ တွက်ချက်ပါက တစ်တန်လျှင် ၄၄ ဒေါ်လာ ကျဆင်းသွားခြင်းဖြစ်ပြီး ကာလရှည်နှိုင်းယှဉ်ချက်အနေဖြင့် ၂၀၁၈ ခုနှစ်မှစ၍ တွက်ချက်ပါက တစ်တန်လျှင် ၈၂ ဒေါ်လာအထိ ကျဆင်းသွားခြင်းဖြစ်ကြောင်း သိရသည်။ ထို့အတူ ၁၀၀% ဆန်ကွဲ ဈေးနှုန်းမှာလည်း မေလ ၅ ရက်နေ့တွင် တစ်တန်လျှင် ၂၆၉ ဒေါ်လာ (FOB) သို့ ရောက်ရှိခဲ့ပြီး ယခင်နှစ် အလားတူကာလထက် ၅၄ ဒေါ်လာခန့် လျော့နည်းသွားသည်။

    Chhattisgarh ပြည်နယ် ဆန်တင်ပို့သူများအသင်း (TREACG) က အာဖရိကနိုင်ငံများ၏ တင်သွင်းမှု ကန့်သတ်ချက်များကြောင့် အစိုးရအနေဖြင့် အမြန်ဆုံး ဝင်ရောက်ဖြေရှင်းပေးနိုင်ပါရန် မေလ ၄ ရက်နေ့က ထုတ်ပြန်တောင်းဆိုခဲ့သည်။

     အာဖရိက၏ ဈေးကွက်မူဝါဒများ ရုတ်တရက် ပြောင်းလဲခြင်းကြောင့် သင်္ဘောတင်ပို့မှု အစီ အစဉ်များနှင့် စာချုပ်အကောင်အထည်ဖော်မှုများ အနှောက်အယှက်များရှိခဲ့ပြီး ပို့ကုန်လုပ်ငန်းရှင် များ အနေဖြင့် အော်ဒါပယ်ဖျက်ခံရခြင်း၊ ငွေပေးချေမှု ကြန့်ကြာခြင်းနှင့် ကုန်ပစ္စည်း လက်ကျန်များ ပုံနေခြင်းတို့ကို ရင်ဆိုင်နေရကြောင်း အဆိုပါထုတ်ပြန်ချက်တွင် ဖော်ပြထားသည်။

    ထို့အပြင် ယင်းကဲ့သို့ တင်သွင်းမှု ကန့်သတ်ချက်များသည် အထူးသဖြင့် အသေးစား၊ အငယ်စားနှင့် အလတ်စား (MSME) ပို့ကုန်လုပ်ငန်းရှင်များအတွက် ငွေကြေးစီးဆင်းမှု အကျပ် အတည်း ဖြစ်ပေါ်စေနိုင်သည့် အချက်များဖြစ်ကြောင်း ထည့်သွင်းဖော်ပြထားသည်။ Burkina Faso၊ Benin နှင့် Senegal ကဲ့သို့သော အာဖရိကနိုင်ငံ အများအပြားသည် ၎င်းတို့၏ သွင်းကုန် မူဝါဒများကို တင်းကျပ်ခြင်းဖြင့် ဆန်တင်သွင်းမှုကို ကန့်သတ်ထားကြသည်။

    Benin နိုင်ငံ၏ မူဝါဒအပြောင်းအလဲကြောင့် အိန္ဒိယပြည်တွင်းစျေးကွက်တွင် ပေါင်းဆန် ၅% အပေါ် ဝယ်လိုအား ကျဆင်းသွားခဲ့ပြီး ယင်းအခြေအနေကြောင့် ပို့ကုန်လုပ်ငန်းရှင်များက Benin နိုင်ငံသို့ ကုန်စည်တင်ပို့မှုများကို ရပ်ဆိုင်းရန် တွန်းအားပေးသကဲ့သို့ ဖြစ်စေခဲ့သည်။ Benin ဝယ်လက်များက ဝယ်ယူရန် ကမ်းလှမ်းနေကြသော်လည်း ပို့ကုန်လုပ်ငန်းရှင်များမှ ခိုင်လုံသည့် သွင်းကုန်စာရွက်စာတမ်းများ မရှိသည့်အတွက် ရောင်းချရန် ဆန္ဒမရှိကြကြောင်း Gurgaon အခြေ စိုက် ပို့ကုန်လုပ်ငန်းရှင်တစ်ဦးက ပြောကြားခဲ့သည်။

    အိန္ဒိယပေါင်းဆန် (PB 5%) ၏ FOB စျေးနှုန်းသည် ကျိန်းသေ ပြန်လည်ကျဆင်းနေ ပါကြောင်း၊ Burkina နှင့် Senegal နိုင်ငံများကလည်း ယခုအချိန်တွင် ဆန်တင်သွင်းမှု လျော့နည်း သွားနိုင်သောကြောင့် Benin အစိုးရသစ်က ယခုလို တင်းကျပ်သည့် သွင်းကုန်စည်းမျဉ်းများကို မည်သည့်အတိုင်း အတာအထိ ဆက်လက် လုပ်ဆောင်သွားမည်ကို စောင့်ကြည့်ရမည်ဖြစ်ကြောင်း နိုင်ဂျီးရီးယား အခြေစိုက် ကုန်သည်တစ်ဦးက ပြောကြားခဲ့သည်။

    Senegal နိုင်ငံ၏ စက်မှုနှင့်ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေးဝန်ကြီးဌာနက ဧပြီလ ၂၃ ရက်နေ့တွင် ထုတ်ပြန်သည့် တရားဝင်အသိပေးချက်အရ Senegal သည် ရွေးချယ်ထားသော ကုမ္ပဏီအချို့ ကိုသာ ဆန်တင်သွင်းခွင့်ပြုသည့် သွင်းကုန်ပမာဏ ကန့်သတ်ချက် (Import Quota) စနစ်ကို ကျင့်သုံးခြင်းဖြင့် ဆန်တင်သွင်းမှုကို ကန့်သတ်လိုက်သည်။ 

    Senegal နိုင်ငံသည် အိန္ဒိယဆန်ကွဲ အဓိကတင်ပို့ရာ နိုင်ငံများထဲမှ တစ်ခုဖြစ်သောကြောင့် ယခုကဲ့သို့ မူဝါဒတင်းကျပ်လိုက်ခြင်းသည် စျေးကွက်အတွင်း မရေရာမှုများကို ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့ပြီး အိန္ဒိယ ဆန်ကွဲစျေးနှုန်းများ ဆက်လက်ကျဆင်းလာစေရန် တွန်းအားပေးသကဲ့သို့ ဖြစ်နေကြောင်း သတင်းရင်းမြစ်များအရ သိရသည်။

    တစ်ဖက်တွင်လည်း အိန္ဒိယဆန်များတွင် မျိုးရိုးဗီဇပြုပြင်ထားမှု (Gene Modification) ရှိနိုင်သည်ဟူသော တရုတ်နိုင်ငံ၏ စိုးရိမ်ပူပန်မှုများကြောင့် တရုတ်ဘက်မှ ဝယ်ယူရန် ခိုင်မာသော ကမ်းလှမ်းမှုများ ရှိနေသော်လည်း ပို့ကုန်လုပ်ငန်းရှင်များက တရုတ်နိုင်ငံသို့ ဆန်တင်ပို့ခြင်းကို စွန့်စားမှု တစ်ခုဖြစ်ကြောင်း ယူဆလာကြသည်။

    တရုတ်နိုင်ငံမှ ဆန်ကွဲ ကို ကွန်တိန်နာဖြင့် Huangpu ဆိပ်ကမ်းအရောက် တစ်တန်လျှင် အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၃၀၀ (CFR) ဖြင့် ဝယ်ယူရန် ကမ်းလှမ်းမှုများ ရှိခဲ့သော်လည်း မေလ ၄ ရက်နေ့ သတင်းများအရ သင်္ဘောတင်စျေးနှုန်း (FOB) မှာ တစ်တန်လျှင် ၂၇၀ မှ ၂၈၀ ဒေါ်လာဝန်းကျင်သာ ရှိနေသဖြင့် စျေးနှုန်းများမှာ ယခင်ထက် လျော့နည်းနေကြောင်း Platts ၏ အချက်အလက်များအရ သိရသည်။

    အိန္ဒိယ စိုက်ပျိုးရေးနှင့် ပြုပြင်ပြီးသော အစားအစာ ထုတ်ကုန်များ ပို့ကုန်ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေး အာဏာပိုင်အဖွဲ့ (APEDA) ၏ အဆိုအရ ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီနှင့် ဖေဖော်ဝါရီလများအတွင်း အိန္ဒိယ၏ ဆန်တင်ပို့မှုသည် မက်ထရစ်တန် ၂.၈၇ သန်းသို့ ကျဆင်းသွားခဲ့ပြီး ယင်းမှာ ယခင်နှစ် အလားတူ ကာလနှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါက ၁၅ ရာခိုင်နှုန်း လျော့နည်းသွားခြင်း ဖြစ်သည်။

    ဝယ်လိုအား ကျဆင်းနေခြင်းနှင့် သီးနှံသစ်များ ရိတ်သိမ်းချိန်သို့ ရောက်ရှိလာသည့် ဖိအား များကြောင့် ပြည်တွင်းစျေးကွက်မှာ အလားအလာ နည်းနေပြီး Chhattisgarh ဒေသတွင်း ကုန်စည်ဒိုင်များတွင် စပါးသစ်စျေးနှုန်းမှာ တစ်တန်လျှင် ရူပီး ၅,၀၀၀ (အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၅၃ ဒေါ်လာခန့်) ထပ်မံ ကျဆင်းသွားခဲ့သည်။ မေလ ၄ ရက်နေ့အထိ IR စပါးသစ်များကို တစ်တန်လျှင် ရူပီး ၁၇၀၀၀ မှ ၁၇၅၀၀ ကြားဖြင့် အရောင်းအဝယ် ပြုလုပ်နေကြကြောင်း Chhattisgarh ပြည်နယ် ဆန်ပို့ကုန် လုပ်ငန်းရှင်များအသင်း ဥက္ကဋ္ဌ Mukesh Jain က ပြောကြားခဲ့သည်။

     ဆန်စက်ပိုင်ရှင်များအနေဖြင့် ယခုစပါးပေါက်ဈေးအရ တစ်တန်ကို ရူပီး ၂၈၀၀၀ ဖြင့် ရောင်းချနိုင်ပြီး Kakinada ဆိပ်ကမ်းအရောက်စျေးမှာ ရူပီး ၂၇၅၀၀ ဖြင့် ရောင်းနိုင်ပါကြောင်း ဒေလီအခြေစိုက် ကုန်သည်တစ်ဦးက ပြောကြားခဲ့သည်။ သီးနှံသစ်များ စျေးကွက်အတွင်းသို့ အမြောက်အမြား ဝင်ရောက်လာသည့် ဖိအားများကြောင့် အိန္ဒိယပို့ကုန်လုပ်ငန်းရှင်များက ပေါင်းဆန် ၅% စျေးနှုန်းများမှာ ရှေ့လျှောက် ထပ်မံကျဆင်းသွားနိုင်ကြောင်း ခန့်မှန်းထားကြ သည်။

Source: S&P Global, May 5, 2026(လယ်ယာထွက်ကုန်များနှင့် အဓိကသွင်းကုန်များ၏ နိုင်ငံတကာဈေးကွက်စောင့်ကြည့်လေ့လာရေးအဖွဲ့)

    ၂၀၂၆ ခုနှစ် နှစ်ဆန်းပိုင်းတွင် ထိုင်းနိုင်ငံသို့ ဗီယက်နမ်၏ ကော်ဖီတင်ပို့မှုမှာ တစ်ဟုန်ထိုး မြင့်တက်လာခဲ့ပါသည်။ အကြောင်းရင်းမှာ ကမ္ဘာ့ကော်ဖီစျေးနှုန်းများသည် ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ လယ်တွင် ကျဆင်းသွားသော်လည်း လှော်ထားပြီး ပြုပြင်ထုတ်လုပ်ထားသော ကော်ဖီထုတ်ကုန် များအပေါ် ဝယ်လိုအား မြင့်တက်လာမှုကြောင့် ဖြစ်ပါသည်။ 

     ဗီယက်နမ်အကောက်ခွန်ဌာန၏ ထုတ်ပြန်ချက်အရ ဗီယက်နမ်နိုင်ငံသည် ယခုနှစ် ပထမ သုံးလပတ် အတွင်း ထိုင်းနိုင်ငံသို့ အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၈၀.၆ သန်း တန်ဖိုးရှိ ကော်ဖီတန်ချိန် ၉,၉၀၀ ခန့် တင်ပို့ခဲ့ပြီး ၎င်းပမာဏသည် ယခင်နှစ်ထက် တင်ပို့မှုပမာဏအားဖြင့် ၂၂.၅ ရာခိုင်နှုန်းနှင့် တင်ပို့မှုတန်ဖိုးအနေဖြင့် ၂၈.၇ ရာခိုင်နှုန်းထိ  မြင့်တက်လာကြောင်း သိရှိရသည်။

    ကော်ဖီတင်ပို့မှုပမာဏထက် တင်ပို့မှုတန်ဖိုးမှာ ပိုမိုလျင်မြန်စွာ မြင့်တက်လာခြင်းသည် တန်ဖိုးမြင့် ပြုပြင်ထုတ်လုပ်ထားသော ကော်ဖီသို့ ပြောင်းလဲဦးတည်လာခြင်းကို ညွှန်ပြနေခြင်း ဖြစ်သည်။ ယခုနှစ် ပထမနှစ်လတွင် ထိုင်းနိုင်ငံသို့ တင်ပို့သော ဗီယက်နမ်နိုင်ငံ ကော်ဖီပို့ကုန် ဝင်ငွေ၏ ၈၃.၆ ရာခိုင်နှုန်းကို ပြုပြင်ထုတ်လုပ်ထားသော ထုတ်ကုန်များမှ ရရှိပါသည်။

    ဧပြီလထုတ်သတင်းလွှာတွင် စက်မှုနှင့်ကုန်သွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန၏ ပြောကြားချက်အရ အထူးသဖြင့် ထိုင်းနိုင်ငံ မြို့ကြီးများရှိ စားသုံးသူများသည် အသင့်ဖျော်ကော်ဖီ သောက်သုံးမှုမှ လှော်ပြီးကြိတ်ထားသော ကော်ဖီ၊ ကော်ဖီကြမ်းခါးသောက်သုံးမှုများနှင့် အထူးအဆင့်မီ ကော်ဖီ အမျိုးအစားများဆီသို့ ပိုမိုပြောင်းလဲသောက်သုံးလာကြကြောင်း သိရှိရပါသည်။

    ဘန်ကောက်၊ ချင်းမိုင်နှင့် ထိုင်းနိုင်ငံရှိ ကမ္ဘာလှည့်ခရီးသွားများ သွားလာမှုများသော ဒေသများတွင် ခေတ်မီကော်ဖီဆိုင်ခွဲများ တိုးချဲ့ဖွင့်လှစ်လာမှုသည် အရည်အသွေး မြင့်မားပြီး မူရင်း ထုတ်လုပ်သည့်နေရာကို ခြေရာခံစစ်ဆေးနိုင်သော ကော်ဖီထုတ်ကုန်များအပေါ် ဝယ်လိုအားကို မြင့်တက်စေခဲ့သည်။

    ဗီယက်နမ်၏ ထိုင်းနိုင်ငံသို့ ကော်ဖီတင်သွင်းမှုဝေစုမှာ ပြီးခဲ့သော တစ်နှစ်အတွင်း ၂၄.၂ ရာခိုင်နှုန်းမှ ၃၅.၇ ရာခိုင်နှုန်းသို့ တိုးတက်လာခဲ့ပြီး ယင်းအချက်မှာ ကုန်သွယ်ရေးဆိုင်ရာ အချက် အလက်အရ ဗီယက်နမ်နိုင်ငံသည် ထိုင်းနိုင်ငံ၏ အဓိကဦးဆောင်ပေးသွင်းသူနိုင်ငံများအနက် တစ်နိုင်ငံဖြစ်ကြောင်း သိရှိရပါသည်။

    ဈေးကွက်သုတေသနလုပ်သူများ၏ ပြောကြားချက်အရ ထိုင်းနိုင်ငံတွင် ကော်ဖီသုံးစွဲမှုသည် ၂၀၃၂ ခုနှစ်အထိ နှစ်စဉ် ၇ မှ ၈ ရာခိုင်နှုန်းအထိ တိုးတက်မည်ဟု ခန့်မှန်းထားပြီး ခြောက်နှစ်တာ ကာလတွင် တန်ချိန် ၁၂၀၀၀၀ ကျော်နိုင်ဖွယ်ရှိကြောင်း သိရှိရပါသည်။ သို့သော်လည်း ဘရာဇီး၊ မလေးရှားနှင့် အင်ဒိုနီးရှားမှ ပေးသွင်းသူများသည် ၎င်းတို့၏ ဖြစ်တည်မှုအခြေအနေကို ချဲ့ထွင် နေရာယူလာခြင်းကြောင့် ပြိုင်ဆိုင်မှု ပိုမို ပြင်းထန်လာနေသည်။

    အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ကုန်သွယ်ရေးစင်တာမှ အချက်အလက်အရ ဗီယက်နမ်ကော်ဖီသည် ဒေသတွင်း ပြိုင်ဘက်နိုင်ငံများနှင့် နှိုင်းယှဉ်လျှင် စျေးနှုန်းပိုမို ယှဉ်ပြိုင်နိုင်စွမ်းရှိနေဆဲဖြစ်သည်။ ယင်းအချက်ကို ဒေသချင်း ကပ်လျက်တည်ရှိခြင်း၊ သယ်ယူပို့ဆောင်ရေး ကုန်ကျစရိတ်နည်းခြင်း နှင့် အာဆီယံ ကုန်သွယ်ရေးအုပ်စုအတွင်း အခွန်ဆိုင်ရာ အကျိုးအမြတ်များရှိခြင်း စသည့်တို့က ထောက်ပံ့ ပေးထားခြင်းဖြစ်ပါသည်။

    ကော်ဖီလုပ်ငန်းနယ်ပယ်မှ အရာရှိများ၏ ပြောကြားချက်အရ လှော်ပြီးကြိတ်ထားသော ကော်ဖီ၊ အသင့်ဖျော်ကော်ဖီနှင့် ကိုယ်ပိုင်အမှတ်တံဆိပ်ထုတ်ကုန်များကဲ့သို့ တန်ဖိုးမြင့်ပိုင်း ဈေးကွက်များသည် ထိုင်းနိုင်ငံ၏လျင်မြန်စွာ တိုးတက်နေသော ဈေးကွက်တွင် မိမိတို့၏ အနေ အထားကို ပိုမိုခိုင်မာစေရန် ဗီယက်နမ် တင်ပို့သူများအတွက် အခွင့်အလမ်းများ ပေးစွမ်းနေ ကြောင်း သိရသည်။

    ထိုင်းနိုင်ငံတွင် ကော်ဖီသုံးစွဲမှုသည် ကျယ်ပြန့်လာပြီး လူတစ်ဦးလျှင် နှစ်စဉ် ကော်ဖီခွက် ၃၄၀ ကျော်ခန့် ပျမ်းမျှသုံးစွဲလျက်ရှိသည်။ ပြည်တွင်းဈေးကွက်ကို ၂၀၂၅ ခုနှစ်တွင် ထိုင်းဘတ် ၆၅ ဘီလီယံ (အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၂ ဘီလီယံ) ခန့်ရှိသည်ဟု ခန့်မှန်းထားပြီး ယခင်နှစ်ကထက် ၈.၃ ရာခိုင်နှုန်း တိုးတက်လာခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။

    ထိုင်းနိုင်ငံသည် ကော်ဖီထုတ်လုပ်မှု ပမာဏမှာ နည်းပါးပြီး စိုက်ပျိုးမြေ ဧရိယာမှာ ခန့်မှန်း အားဖြင့် ဟက်တာ ၃၅,၀၀၀ ခန့် ရှိကာ နှစ်စဉ် ပဲစိမ် ထုတ်လုပ်မှုသည် တန်ချိန် ၄၀,၀၀၀ မှ ၅၀,၀၀၀ အထိရှိကြောင်း သိရှိရပါသည်။

Source: Viet Nam News, 1-5-2026(လယ်ယာထွက်ကုန်များနှင့် အဓိကသွင်းကုန်များ၏ နိုင်ငံတကာဈေးကွက်စောင့်ကြည့်လေ့လာရေးအဖွဲ့)