ပြည်ပကုန်သွယ်မှုသတင်းများ

          အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံ Lampung ဒေသ တိရစ္ဆာန်၊ ငါးနှင့် အပင် Quarantine Agency သည် Palm Kernel Expeller (PKE) တန်ချိန် ၁၄,၀၀၀ ကို နယူးဇီလန်နိုင်ငံသို့ ဇူလိုင် ၃ ရက်တွင် တင်ပို့နိုင်ခဲ့ကြောင်း သိရပါသည်။အဆိုပါ PKE တင်ပို့မှုတန်ဖိုးမှာ အင်ဒိုနီးရှားရူပီး ၂၀ ဘီလီယံ ခန့်ရှိပြီး တင်ပို့မည့်နိုင်ငံကသတ်မှတ်ထားသည့် စံချိန်စံညွှန်းများအပါအဝင် ပို့ကုန်လိုအပ်ချက်များအားလုံးကို ပြည့်မီပြီးမှ တင်ပို့ခဲ့ခြင်းဖြစ်ကြောင်း Lampung ဒေသ Quarantine Agency အကြီးအကဲ Donni Muksydayan က ပြောကြားခဲ့ပါသည်။ ၎င်းက ယခုတင်ပို့မှုသည် Lampung ဒေသမှထွက်ရှိသော ကုန်စည်များ၏ နိုင်ငံတကာဈေးကွက်ယှဉ်ပြိုင်နိုင်စွမ်းကို ထင်ရှားစွာ ပြသ နိုင်ခဲ့သကဲ့သို့ ဒေသခံလုပ်ငန်းများ၏ ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာထောက်ပံ့ရေးကွင်းဆက်တွင် ပါဝင်မှုကိုလည်း ပိုမိုခိုင်မာစေပြီး အင်ဒိုနီးရှားစိုက်ပျိုးရေးထုတ်ကုန်များအပေါ် နိုင်ငံတကာ၏ ယုံကြည်မှုကိုလည်း တိုးမြှင့်ပေးနိုင်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့ပါသည်။ PKE သည် စားအုန်းဆီထုတ်လုပ်ရေး လုပ်ငန်းမှထွက်ရှိသည့် တန်ဖိုးမြင့်ဘေးထွက်ထုတ်ကုန်တစ်မျိုးဖြစ်ပြီး အမျှင်ဓာတ်ကြွယ်ဝသည့်အတွက် တိရစ္ဆာန်အစာထုတ်လုပ်ရာတွင် အစားထိုးကုန်ကြမ်းအဖြစ် ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် အသုံးပြုလျက်ရှိကြောင်း သိရပါသည်။ နယူးဇီလန်နိုင်ငံသည် ထိုကုန်ပစ္စည်းအတွက် အလားအလာကောင်းသည့် ဈေးကွက်တစ်ခုဖြစ်ကြောင်း သိရပါသည်။ Lampung ဒေသ၏ PKE တင်ပို့မှုမှာ မကြာသေးမီနှစ်များအတွင်း ဆက်တိုက်တိုးတက်လျက်ရှိကြောင်း သိရပါသည်။ ၂၀၂၄ ခုနှစ်တွင် တင်ပို့မှု ၁၇၂ ကြိမ်ဖြင့် စုစုပေါင်း တန်ချိန် ၅၆၉,၀၀၀ ခန့် တင်ပို့နိုင်ခဲ့ပြီး တန်ဖိုးအားဖြင့် ရူပီး ၂ ဒသမ ၅၈ ထရီလီယံခန့် ရရှိခဲ့ကြောင်း သိရပါသည်။ ၂၀၂၅ ခုနှစ်တွင် တင်ပို့မှု ၁၈၄ ကြိမ်ဖြင့် တန်ချိန် ၁ ဒသမ ၃၄ သန်းခန့်နှင့် တန်ဖိုး ရူပီး ၃ ဒသမ ၁၂ ထရီလီယံအထိ တိုးတက်ခဲ့ကြောင်း သိရပါသည်။ ၂၀၂၆ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလမှ ဇွန်လအထိ ခြောက်လတာကာလအတွင်း တင်ပို့မှု ၆၆ ကြိမ်ဖြင့် PKE တန်ချိန် ၅၁၃,၀၀၀ ခန့် တင်ပို့နိုင်ခဲ့ပြီး ပို့ကုန်တန်ဖိုး ရူပီး ၁ ဒသမ ၁၇ ထရီလီယံ ခန့် ရရှိခဲ့ကြောင်း သိရပါသည်။ ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ မွေးမြူရေးလုပ်ငန်းများ တိုးချဲ့လာခြင်းနှင့်အမျှ PKE အပေါ် နိုင်ငံတကာဝယ်လိုအား ဆက်လက်မြင့်တက်နေပြီး ၎င်းအခြေအနေသည် အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံ အထူးသဖြင့် Lampung ဒေသအတွက် ပို့ကုန်ဈေးကွက် ပိုမိုချဲ့ထွင်နိုင်မည့် အခွင့်အလမ်းကောင်းတစ်ရပ်ဖြစ်ကြောင်း သိရပါသည်။ Muksydayan က ယခု တန်ချိန် ၁၄,၀၀၀ တင်ပို့မှုကို အသစ်ထူထောင်ထားသော ပို့ကုန်လုပ်ငန်းရှင်များက ဆောင်ရွက်ခဲ့ခြင်းဖြစ်ပြီး Lampung ဒေသ၏ စိုက်ခင်းထွက်ကုန်များအတွက် ပြည်ပဈေးကွက် အခွင့်အလမ်းများ ပိုမိုတိုးပွားလာနေသည်ကိုလည်း ထင်ဟပ်စေကြောင်း ပြောကြားခဲ့ပါသည်။ တင်ပို့မှုလုပ်ငန်းစဉ် တစ်လျှောက် ဒေသဆိုင်ရာ Quarantine Agency က စစ်ဆေးခြင်း၊ ကြီးကြပ်ခြင်းနှင့် အပင် ကျန်းမာရေးဆိုင်ရာ လက်မှတ်ထုတ်ပေးခြင်းများကို ပြည့်စုံစွာဆောင်ရွက်ခဲ့ပြီး နယူးဇီလန်နိုင်ငံ၏ သွင်းကုန်သတ်မှတ်ချက်များနှင့် ကိုက်ညီကြောင်း အတည်ပြုနိုင်ရန် Phytosanitary Certificate ကိုလည်း ထုတ်ပေးခဲ့ကြောင်း သိရပါသည်။ ၎င်းက အသစ်ဝင်ရောက်လာသည့် ပို့ကုန်လုပ်ငန်းရှင်များ၏ အောင်မြင်မှုသည် Quarantine စနစ်နှင့် အသိအမှတ်ပြုလက်မှတ်ထုတ်ပေးမှု လုပ်ငန်းစဉ်များက စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများ နိုင်ငံတကာဈေးကွက်သို့ ရေရှည်တိုးချဲ့ဝင်ရောက်နိုင်ရန် ထိရောက်စွာ အထောက်အကူပြုနေကြောင်းကိုလည်း ဖော်ပြနေသည်ဟု ပြောကြားခဲ့ကြောင်း သိရှိရပါသည်။

Antara News                                                                             

DOCA (ရန်ကုန်)

             ကမ္ဘာ့စားနပ်ရိက္ခာနှင့် စိုက်ပျိုးရေးအဖွဲ့ (FAO) နှင့် စီးပွားရေး ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုနှင့် ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးအဖွဲ့ (OECD) တို့၏ ထုတ်ပြန်သောအစီရင်ခံစာသစ်အရ ကမ္ဘာ့ပျမ်းမျှ လယ်ယာလုပ်သားတစ်ဦး၏ စုစုပေါင်းဝင်ငွေသည် ကုန်ထုတ်စွမ်းအားတိုးတက်မှုနှင့် စိုက်ပျိုးရေး ထွက်ကုန်ဈေးနှုန်းများ တည်ငြိမ်မှုကြောင့် ၂၀၃၅ ခုနှစ်တွင် ၉ ရာခိုင်နှုန်းအထိ တိုးတက်လာမည်ဟု ခန့်မှန်းထားကြောင်း သိရသည်။

     သို့သော်လည်း ထိုမျှော်မှန်းချက်သည် အကျပ်အတည်းများနှင့် ပဋိပက္ခများကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာသည့် ဈေးကွက်မတည်ငြိမ်မှုများ၏ အန္တရာယ်ကို ခံနေရဆဲဖြစ်ပြီး မကြာသေးမီနှစ်များအတွင်း ဖြစ်ပွားခဲ့သည့် အခြေအနေများဆက်လက်ဖြစ်ပေါ်နေပါက ၂၀၃၅ ခုနှစ်တွင် လယ်ယာဝင်ငွေများသည် လက်ရှိအဆင့်ထက် လျော့နည်းသွားနိုင်သည့် ဖြစ်နိုင်ခြေ ၂၅ ရာခိုင်နှုန်း ရှိနေကြောင်း ခန့်မှန်းထားကြသည်။ ထို့ပြင် ၂၀၂၆ ခုနှစ် ပထမနှစ်ဝက်တွင် ကြုံတွေ့ခဲ့ရသည့် စွမ်းအင်ဈေးနှုန်း ၃၃ ရာခိုင်နှုန်း မြင့်တက်မှုမျိုး ဆက်လက်ဖြစ်ပေါ်ပါက ၂၀၂၇ ခုနှစ်တွင် ကမ္ဘာ့ကောက်ပဲသီးနှံ ထုတ်လုပ်မှု ၀.၉ ရာခိုင် နှုန်းလျော့ကျသွားမည်ဖြစ်ပြီး ဝင်ငွေနည်းပါးသော နိုင်ငံများတွင်မူ ၁.၇ ရာခိုင်နှုန်းအထိ ပိုမိုပြင်းထန်စွာ ကျဆင်းနိုင်ကြောင်း သိရှိရသည်။

      ထို့အပြင် OECD အတွင်းရေးမှူးချုပ် Mathias Cormann က “ကျွန်ုပ်တို့၏ စားနပ်ရိက္ခာစနစ်များ ဖိအားပေးခံနေရပြီး တောင်သူလယ်သမားများသည် စွမ်းအင်နှင့် မြေဩဇာစရိတ်များ မြင့်တက်မှု၏ရှေ့တန်းတွင် ရှိနေကြသည်” ဟု ပြောကြားခဲ့ပြီး FAO ညွှန်ကြားရေးမှူးချုပ် QU Dongyu ကမူ “ခံနိုင်ရည်ရှိခြင်းသည် နောက်ဆုံးကြုံတွေ့ရသည့် အကျပ်အတည်းမှ လွတ်မြောက်ခြင်းမဟုတ်ပဲ နောက်လာမည့် အကျပ်အတည်းအတွက် ကြိုတင်ပြင်ဆင်ခြင်းဖြစ်သည်” ဟု အလေးပေးပြောကြားခဲ့ပြီး ကမ္ဘာ့စားနပ်ရိက္ခာဖူလုံရေးကို ခိုင်မာစေရန်အတွက် ဘက်စုံပူးပေါင်း ဆောင်ရွက်မှုနှင့် စည်းမျဉ်းများကိုအခြေခံသော နိုင်ငံတကာကုန်သွယ်မှုစနစ်များသည် မရှိမဖြစ် လိုအပ်နေဆဲဖြစ်ကြောင်း အစီရင်ခံစာတွင် ဖော်ပြထားကြောင်း သိရှိရပါသည်။

Source : Global Agriculture                                                                

DOCA (ရန်ကုန်)

      Telangana ပြည်နယ်အစိုးရသည် ပြည်နယ်အတွင်း နှစ်စဉ်ဆန်စပါး ထွက်ရှိမှုမှာ ပြည်တွင်းစားသုံးမှုထက် များစွာပိုလျှံနေသဖြင့် နိုင်ငံတကာဈေးကွက်တွင် ပြည်နယ်၏ အခန်းကဏ္ဍကို မြှင့်တင်ရန်အတွက် ဆန်းစပါးတင်ပို့မှုဆိုင်ရာ သီးသန့်မူဝါအသစ်တစ်ရပ်ကို ရေးဆွဲလျက်ရှိကြောင်း သိရပါသည်။

        Telangana ပြည်နယ်၊ ဆည်မြောင်းနှင့် စိုက်ပျိုးရေးမြေများ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေး စားနပ်ရိက္ခာနှင့် အရပ်ဘက်ဆိုင်ရာ ထောက်ပံ့ရေးဝန်ကြီး N.Uttam Kumar Reddy က အဆိုပါမူဝါဒအကြောင်း ကြေညာရာတွင် ပြည်နယ်ဖြင့် Kharif နှင့် Rabi စိုက်ပျိုးရာသီနှစ်ခုလုံးတွင် ဆန်စပါး တန်ချိန်ပေါင်း ၃၀ နီးပါးထွက်ရှိသော်လည်း နှစ်စဉ်စားသုံးမှုမှာ တန်ချိန် ၃.၆ သန်း ခန့်သာရှိကြောင်းနှင့် Telangana ပြည်နယ်မှာ ထွက်ရှိတဲ့ဆန်၏ ဆယ်ပုံတစ်ပုံလောက်ကိုသာ စားသုံးကြကြောင်းပြောကြားခဲ့သည်။ ထို့ပြင် ပြည်နယ်၏ ဆန်စပါးလုပ်ငန်းအတွက် ပို့ကုန်က အဓိကတိုးတက်မှု အခွင့်အလမ်းတစ်ခုဖြစ်ပြီး အစိုးရအနေဖြင့် ဆန်တင်ပို့မှုများ လွယ်ကူချောမွေ့စေရန် ဆန်စက်လုပ်ငန်းရှင်များအား ပြည်တွင်းမှာသာမက နိုင်ငံတကာဈေးကွက်မှာပါ ဝင်ရောက်နိုင်စေရန် ကူညီပေးဖို့ မူဝါဒသစ်တစ်ရပ်ကို ရေးဆွဲနေသည်ဟု ပြောကြားခဲ့ကြောင်း သိရပါသည်။

            ထို့အပြင် Telangana ပြည်နယ်သည် ဖိလစ်ပိုင်နိုင်ငံအပါအဝင် အခြားနိုင်ငံများသို့ ဆန်စပါးများ စတင်တင်ပို့နေပြီဖြစ်ကြောင်းနှင့် ပြည်ပဈေးကွက်သို့ ချဲ့ထွင်နေသည့် ဆန်စက်လုပ်ငန်းကဏ္ဍကို အစိုးရမှ ဆက်လက်ကူညီသွားမည်ဖြစ်ကြောင်း အတည်ပြုပြောကြားပြီး ဝန်ကြီး၏ ပြောကြားချက်အရ Telangana ပြည်နယ်သည် လက်ရှိတွင် အိန္ဒိယနိုင်ငံ၏ ဆန်စပါးထုတ်လုပ်မှုနှင့် အစိုးရ၏ ဝယ်ယူစုဆောင်းမှုအများဆုံးပြည်နယ်ဖြစ်ပြီး ပို့ကုန်အခွင့်အလမ်းများ တိုးတက်လာသည်နှင့်အမျှ ကမ္ဘာ့ဆန်စပါး ကုန်သွယ်မှုတွင် ပိုမိုကြီးမားသော အခန်းကဏ္ဍမှ ပါဝင်လာနိုင်မည်ဖြစ်ပြီး အဆိုပါကြေညာချက်ကို “အာဟာရဖြည့်ဆန်များ မြှင့်တင်ခြင်း” ခေါင်းစဉ်ဖြင့်ပြုလုပ်သော အလုပ်ရုံဆွေးနွေးတွင် ပြောကြားခဲ့ ခြင်းဖြစ်သည်။ အဆိုပါပွဲ၌ ဆန်စက်လုပ်ငန်းရှင်များ၊ အစားအစာ ပြုပြင်ထုတ်လုပ်ရေးကဏ္ဍ၊ အာဟာရပညာရှင်များနှင့် အစိုးရတာဝန်ရှိသူများက တန်ဖိုးမြှင့်ဆန်ဈေးကွက်ကို အားကောင်းလာစေရန် ဆွေးနွေးခဲ့ကြောင်း သိရသည်။

            ထို့အပြင် အဆိုပါပွဲတွင် မရှိမဖြစ်လိုအပ်သော Vitamins, Iron, Zincဓာတ်များ ကြွယ်ဝစွာပါဝင်သည့် “KCP Nutri Poshan” ဟုခေါ်သော အာဟာရဖြည့် ဆန်အမျိုးအစားသစ်ကို မိတ်ဆက်ခဲ့သည်။ Kolam, HMT နှင့် Sona Masoori စသည့် လူကြိုက်များသော ဆန်အမျိုးအစားများဖြင့် ရရှိနိုင်သည့် အဆိုပါထုန်ကုန်သည် လူတို့၏ စားသောက်မှုပုံစံကို မပြောင်းလဲစေဘဲ အာဟာရဆိုင်ရာ ရလာဒ်များကို မြှင့်တင်ပေးရန် ရည်ရွယ်သည့် တန်ဖိုးမြှင့် အခြေခံစားသောက်ကုန်များအပေါ် လုပ်ငန်းကဏ္ဍ၏ စိတ်ဝင်စားမှု တိုးလာခြင်းကိုပြသနေပြီး အာဟာရဖြည့်ဆန်သည် စားသုံးသူများအတွက် ရင်းနှီးပြီးသား အရသာနှင့် ချက်ပြုတ်မှုပုံစံကို ထိန်းသိမ်းထားခြင်းဖြင့် အာဟာရလုံခြုံမှုကို မြှင့်တင်ပေးနိုင်သည့် အရေးကြီးသော ခြေလှမ်းတစ်ခုဖြစ်ကြောင်း ဝန်ကြီး Uttam Kumar Reddy က ပြောကြားခဲ့ကြောင်း သိရသည်။

           ကမ္ဘာ့တစ်ဝန်းတွင် အစားအစာများ၌ အာဟာရဓာတ်ဖြည့်ဆည်းခြင်းသည် ကုန်ကျစရိတ်သက်သာပြီး ထိရောက်သော ပြည်သူ့ကျန်းမာရေးဆိုင်ရာကြားဝင် ဆောင်ရွက်မှုတစ်ခုအဖြစ် အသိအမှတ်ပြုထားသည်။ဆယ်စုနှစ်များစွာအတွင်း နိုင်ငံအများအပြားတွင် အခြေခံစားသောက် ကုန်များ၌ အာဟာရဖြည့်စွက်ခြင်းကို အသုံးပြုခဲ့ကြသော်လည်း၊ အာဟာရဖြည့်ဆန်မှာမူ အိန္ဒိယကဲ့သို့ ဆန်စားသုံးမှုများသည့် ဒေသများတွင် အလားအလာကောင်းများဖြင့် ထွက်ပေါ်လာသော နယ်ပယ်သစ်တစ်ခု ဖြစ်နေဆဲဖြစ်ကြောင်း သိရှိရပါသည်။

Source : Dailyhunt                                                                                 

DOCA (ရန်ကုန်)

       ကမ္ဘောဒီးယား-ဗီယက်နမ် စီးပွားရေးကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့သည် ပြီးခဲ့သည့်အပတ်က Kratie ပြည်နယ်ရှိ Snoul အထူးစီးပွားရေးဇုန် (SEZ) တွင် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုအခွင့်အလမ်းများကို လေ့လာခဲ့ပြီး စိုက်ပျိုးရေးပြုပြင်မွမ်းမံခြင်း၊ ထောက်ပံ့ပို့ဆောင်ရေးနှင့် စက်မှုလုပ်ငန်းပူးပေါင်း ဆောင်ရွက်မှုတို့ကို အဓိကထားဆွေးနွေးခဲ့ကြသည်။ ဗီယက်နမ်နိုင်ငံ၊ ဟိုချီမင်းမြို့ရှိ ကမ္ဘောဒီးယား ကုန်သွယ်ရေးရုံးမှ ၃-၇-၂၀၂၆ ရက်နေ့တွင် ထုတ်ပြန်ခဲ့သော ကြေညာချက်တစ်ခုအရ ဗီယက်နမ်နိုင်ငံရှိ ကမ္ဘောဒီးယားသံရုံးမှ စီးပွားရေးသံမှူး Ho Daret ဦးဆောင်သော ဗီယက်နမ် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံသူများ၏ ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့သည် ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံ၊ Kratie ပြည်နယ်ရှိ Snoul အထူးစီးပွားရေးဇုန် (SEZ) သို့ သွားရောက်လေ့လာခဲ့ကြသည်။ Kratie ပြည်နယ်အုပ်ချုပ်ရေးနှင့် ပူးပေါင်းစီစဉ်သော လေ့လာရေးခရီးစဉ်တွင် ကမ္ဘောဒီးယားနှင့် ဗီယက်နမ်စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများနှင့် ပုဂ္ဂလိကကဏ္ဍအဖွဲ့အစည်းများမှ ကိုယ်စားလှယ်များက ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု အခွင့်အလမ်းများကို  လေ့လာရန်နှင့် နှစ်နိုင်ငံစီးပွားရေးပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုကို အားကောင်းစေရန် စုပေါင်းလေ့လာခဲ့ကြသည်။  ခရီးစဉ်အတွင်း ကိုယ်စားလှယ်များသည် SEZ ၏ အခြေခံအဆောက်အအုံ၊ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု ပံ့ပိုးမှုဝန်ဆောင်မှုများ၊ သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးချိတ်ဆက်မှု၊ ထောက်ပံ့ပို့ဆောင်ရေးနှင့် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုမူဝါဒများကို ပြန်လည်သုံးသပ်ခဲ့ကြသည်။ နှစ်ဖက်စလုံးသည် Kratie ပြည်နယ်ရှိ သီဟိုဠ်စေ့နှင့် သရက်သီးပြုပြင်ထုတ်လုပ်သည့် စက်ရုံများကို ပူးတွဲတည်ဆောက်ရန် အစီအစဉ်များနှင့်အတူ ထောက်ပံ့ပို့ဆောင်ရေးနှင့် နယ်စပ်ဖြတ်ကျော် သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးကဏ္ဍတွင် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုများကိုလည်း ဆွေးနွေးခဲ့ကြသည်။  အထူးစီးပွားရေးဇုန်တွင် အဆိုပြုထားသော စီမံကိန်းများသည် ကမ္ဘောဒီးယား၏ စိုက်ပျိုးရေးထွက်ကုန်များကို တန်ဖိုးမြှင့်တင်ပေးမည်ဖြစ်ပြီး ပြည်တွင်းတန်ဖိုးကွင်းဆက်များကို အားကောင်းစေကာ ဒေသတွင်းနှင့် ကမ္ဘာ့ဈေးကွက်များသို့ တင်ပို့မှုများကို တိုးချဲ့နိုင်မည်ဟု မျှော်လင့်ထားကြသည်။  ထို့အပြင် ကမ္ဘောဒီးယားအရာရှိများက Snoul အထူးစီးပွားရေးဇုန် (SEZ)အတွင်း လည်ပတ်လျက်ရှိသော တာယာထုတ်လုပ်ရေးနှင့် ပြုပြင်ထုတ်လုပ်ရေးစက်ရုံသို့ သဘာဝရော်ဘာထောက်ပံ့မှုများ တိုးမြှင့်ခြင်းဖြင့် ရော်ဘာကဏ္ဍတွင် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုကို တိုးချဲ့ရန် စိတ်ဝင်စားကြောင်း ဖော်ပြခဲ့ကြသည်။ အဆိုပါ လေ့လာရေးခရီးစဉ်သည် ဒေသထွက်ကုန်ကြမ်းများကို အသုံးပြုမှုကိုမြှင့်တင်ရန်၊ တန်ဖိုးမြှင့်တင်ထားသော ထုတ်လုပ်မှုကို မြှင့်တင်ရန်နှင့် ကမ္ဘောဒီးယား-ဗီယက်နမ် စက်မှုလုပ်ငန်းထောက်ပံ့ရေး ကွင်းဆက်များကို ပိုမိုပေါင်းစည်းရန် မျှော်လင့်ရကြောင်း ထုတ်ပြန်ချက်တွင် ဖော်ပြထားကြောင်း သိရှိရပါသည်။  

Source: Khmer Times

DOCA(ရန်ကုန်)

        ၂၀၂၆ ခုနှစ် ပထမငါးလအတွင်း အမေရိကန်နိုင်ငံသည် ဗီယက်နမ်လိုင်ချီးသီး ဝယ်ယူမှုအတွက် ၂၀၂၅ ခုနှစ် ကာလတူထက် နှစ်ဆကျော် ပိုမိုသုံးစွဲခဲ့ပြီး ကုန်သွယ်မှုတန်ဖိုး အမေရိကန် ဒေါ်လာ ၁.၂၆ သန်းအထိရှိခဲ့သည်။ ၎င်းသည် ယခင်နှစ်ထက် ၁၂၅ ရာခိုင်နှုန်း တိုးတက်လာခြင်းဖြစ်ပြီး အမေရိကန်သည် တရုတ်နိုင်ငံပြီးလျှင် ဒုတိယအကြီးဆုံး ပို့ကုန်စျေးကွက် ဖြစ်လာခဲ့ကြောင်း သိရသည်။

      အကောက်ခွန်ဦးစီးဌာန၏ အချက်အလက်များအရ ဗီယက်နမ်နိုင်ငံ၏ လိုင်ချီးသီး ပြည်ပတင်ပို့မှုသည် အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၁၆.၀၃ သန်း (ဗီယက်နမ်ဒေါင် ၄၂၁ ဘီလီယံခန့်) ရှိခဲ့ပြီး ယခင်နှစ် ကာလတူထက် ၄၃ ရာခိုင်နှုန်း တိုးတက်လာခဲ့သည်။ တရုတ်နိုင်ငံသည် အမေရိကန် ဒေါ်လာ ၈.၀၇ သန်းဖြင့် အကြီးဆုံးစျေးကွက်အဖြစ် ဆက်လက်ရပ်တည်နေပြီး စုစုပေါင်း ပို့ကုန်တန်ဖိုး၏ ထက်ဝက်ကျော်ကို အဓိကယူထားကြောင်း သိရသည်။

       အမေရိကန်နိုင်ငံသည် အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၁.၂၆ သန်းဖြင့် ဒုတိယနေရာတွင် ရှိနေပြီး ယခင်နှစ် ကာလတူထက် ၁၂၅ ရာခိုင်နှုန်းနီးပါး တိုးတက်လာခဲ့သည်။ စျေးကွက်ဝေစုမှာလည်း ၅ ရာခိုင်နှုန်းမှ ၈ ရာခိုင်နှုန်းနီးပါးအထိ မြင့်တက်လာခဲ့သည်။ ဥရောပတွင်လည်း ပင်မစျေးကွက် သုံးခုစလုံး၌ တင်ပို့မှု သိသိသာသာမြင့်တက်ခဲ့ရာ ပြင်သစ်နိုင်ငံသို့ ဒေါ်လာ ၈၄၅,၀၀၀  ဖြင့် အများဆုံးဖြစ်ပြီး၊ နယ်သာလန်နိုင်ငံသို့ ဒေါ်လာ ၇၂၅,၀၀၀ နှင့် ဗြိတိန်နိုင်ငံသို့ ဒေါ်လာ ၇၁၇,၀၀၀ တို့ဖြင့် နောက်မှလိုက်နေကြောင်း သိရသည်။

       တစ်ချိန်တည်းမှာပင် တရုတ်နိုင်ငံသို့ တင်ပို့သည့် အချိုးအစားမှာ ၅၅.၅၇ ရာခိုင်နှုန်းမှ ၅၀.၃၅ ရာခိုင်နှုန်းသို့ ကျဆင်းသွားခဲ့ရာ ၎င်းက ဗီယက်နမ်လိုင်ချီးသီးများသည် တန်ဖိုးမြင့်မားသော အခြားစျေးကွက်များသို့ တဖြည်းဖြည်း တိုးချဲ့နေရာယူလာနိုင်ခြင်းကို ပြသနေကြောင်း သိရသည်။

       ဗီယက်နမ် သစ်သီးဝလံနှင့် ဟင်းသီးဟင်းရွက်အသင်း (VINAFRUIT) ၏ အထွေထွေအတွင်းရေးမှူးချုပ် မစ္စတာ Dang Phuc Nguyen က ပြည်ပတင်ပို့မှု သိသိသာသာ မြင့်တက်လာခြင်းမှာ အချက်အလက်များစွာကြောင့်ဖြစ်သည်ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။ ဗီယက်နမ်-ဥရောပလွတ်လပ်သော ကုန်သွယ်မှုသဘောတူညီချက် (EVFTA) မှရရှိသော အခွန်ကင်းလွတ်ခွင့် အားသာချက်များအပြင် စိုက်ပျိုးသည့် ဒေသအများအပြားသည် GlobalGAP စံနှုန်းများကို ရရှိထားကြသဖြင့် စျေးကွက်ကြီးများ၏ အရည်အသွေးနှင့် နောက်ကြောင်းပြန်ခြေရာခံနိုင်မှု လိုအပ်ချက်များကို ပြည့်မီစေခဲ့ခြင်းကြောင့်ဖြစ်ကြောင်း သိရှိရပါသည်။

​Source : VN Express                                                                           

DOCA (ရန်ကုန်)