ပြည်ပကုန်သွယ်မှုသတင်းများ

    ဖိလစ်ပိုင် စာရင်းအင်းအာဏာပိုင်အဖွဲ့ (PSA) ၏ ကနဦး အချက်အလက်များအရ ၂၀၂၅ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ လယ်ယာထွက်ကုန် ကုန်သွယ်မှု လိုငွေပြမှုသည် ၂၆.၉ ရာခိုင်နှုန်း ကျဆင်းသွား ပြီး အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၆၆၈.၃၅ သန်းသာ ရှိခဲ့ကြောင်း သိရသည်။ ယခင်နှစ် အလားတူကာလက လိုငွေပြမှု ဒေါ်လာ ၉၁၃.၉၇ သန်း ရှိခဲ့ရာမှ ယခုကဲ့သို့ လျော့ကျသွားခြင်း ဖြစ်သည်ဟု PSA က ဆိုသည်။ ဒီဇင်ဘာလအတွင်း လယ်ယာပို့ကုန်သည် ယခင်နှစ်ကာလတူ ထက် ၁၉.၃ ရာခိုင်နှုန်း မြင့်တက်လာပြီး ဒေါ်လာ ၈၈၄.၇၇ သန်း ရရှိခဲ့ရာ နိုင်ငံ၏ စုစုပေါင်း ပို့ကုန်ပမာဏ၏ ၁၂.၇ ရာခိုင် နှုန်းရှိခဲ့သည်။ လယ်ယာထွက်ကုန် ကုန်သွယ်မှုပမာဏ (သွင်း ကုန်နှင့် ပို့ကုန်ပေါင်း) စုစုပေါင်း ဒေါ်လာ ၂.၄၄ ဘီလီယံတွင် ပို့ကုန်ကဏ္ဍက ၃၆.၂၉ ရာခိုင်နှုန်း ပါဝင်နေသည်။ လယ်ယာထွက် ကုန် သွင်းကုန်ပမာဏမှာမူ ယခင်နှစ်ထက် ၆.၂ ရာခိုင်နှုန်း ကျဆင်းပြီး ဒေါ်လာ ၁.၅၅ ဘီလီယံ ရှိ ခဲ့ကာ စုစုပေါင်း သွင်းကုန်ပမာဏ၏ ၁၄.၈ ရာခိုင်နှုန်း ရှိသည်။ ခြုံငုံကြည့်လျှင် ဒီဇင်ဘာလ လယ် ယာကဏ္ဍ ကုန်သွယ်မှုပမာဏ (ပို့ကုန်/သွင်းကုန် စုစုပေါင်း) သည် ယခင်နှစ်ကာလတူနှင့် နှိုင်း ယှဉ်ပါက ၁.၇ ရာခိုင်နှုန်း တိုးတက်လာခဲ့သည်။ ၂၀၂၅ ခုနှစ် ဒုတိယနှစ်ဝက်အတွင်း လယ်ယာပို့ ကုန်များ အားကောင်းလာခြင်းနှင့် သွင်းကုန် ကျဆင်းခြင်းတို့ကြောင့် တစ်နှစ်တာ ကုန်သွယ်မှု လိုငွေပြမှုကို ၅.၆ ရာခိုင်နှုန်း (အမေရိကန် ဒေါ်လာ ၁၁.၀၆ ဘီလီယံ) အထိ လျှော့ချနိုင်ခဲ့သည်။ ထိုသို့ သွင်းကုန်ကျဆင်းရခြင်းမှာ ၂၀၂၅ ခုနှစ် နှစ်ကုန်ပိုင်းတွင် အသက်ဝင်ခဲ့သော ဆန်တင်သွင်း မှု ရပ်ဆိုင်းထားသည့် အစီအစဉ်၏ အကျိုးသက်ရောက်မှုကို ထင်ဟပ်စေသည်။ ဒီဇင်ဘာလ အတွင်း စားသုံးသီးနှံနှင့် အခွံမာသီး များ (ရှောက်/သံပုရာမျိုးဝင် အသီးများနှင့် ဖရဲသီးခွံများ အပါ အဝင်) တင်ပို့မှုသည် ယခင်နှစ် ကာလတူထက် ၇၇.၂ ရာခိုင်နှုန်း မြင့်တက်ခဲ့ပြီး ဒေါ်လာ ၃၂၉.၇၂ သန်း ရရှိခဲ့ကြောင်း၊ ယင်း ပမာဏသည် လယ်ယာပို့ကုန် စုစုပေါင်း၏ ၃၇.၂ ရာခိုင်နှုန်း ဖြစ် ကြောင်း PSA က ဆိုသည်။ တိရစ္ဆာန်၊ ဟင်းသီးဟင်းရွက် (သို့မဟုတ်) အဏုဇီဝ အဆီများနှင့် ဆီ ထွက်ပစ္စည်းများ၊ ပြုပြင် ပြီး စားသုံးဆီများနှင့် ဖယောင်းများ တင်ပို့မှုမှာမူ ဒီဇင်ဘာလတွင် ၈.၉ ရာခိုင်နှုန်း ကျဆင်းခဲ့ပြီး ဒေါ်လာ ၂၇၀.၀၇ သန်းသာ ရှိခဲ့သည်။ ယင်းသည် လယ်ယာပို့ကုန် စုစုပေါင်း၏ ၃၀.၅ ရာခိုင်နှုန်း ဖြစ်သည်။ အာဆီယံဒေသတွင်းသို့ လယ်ယာထွက်ကုန် တင်ပို့မှု သည် ဒီဇင်ဘာလ တွင် ဒေါ်လာ ၉၇.၀၅ သန်း ရှိခဲ့ရာ၌ မလေးရှားနိုင်ငံက ဒေါ်လာ ၅၈.၀၉ သန်း (စုစုပေါင်း၏ ၆၀ ရာခိုင်နှုန်း) ဖြင့် အများဆုံး ဝယ်ယူသည့်နိုင်ငံ ဖြစ်ခဲ့သည်။ ဥရောပ သမဂ္ဂ (EU) ဒေသတွင်း ဖိလစ်ပိုင်၏ အဓိက လယ်ယာထွက်ကုန် ပို့ကုန်ဈေးကွက်ဖြစ်သော နယ်သာလန် နိုင်ငံသို့ တင်ပို့မှုမှာ ဒေါ်လာ ၁၅၄.၄၁ သန်း ရှိခဲ့ပြီး ၎င်းသည် ဒေသတွင်းသို့ တင်ပို့မှု စုစုပေါင်း၏ ၇၀.၀၆ ရာခိုင်နှုန်းရှိကြောင်းသိရသည်။ အဓိကကုန်စည်အုပ်စုများအနက် ဒီဇင်ဘာလ အတွင်း လယ်ယာထွက်ကုန် သွင်းကုန်၏ အများဆုံးဝေစုမှာ ကောက်ပဲသီးနှံများ (Cereals) ဖြစ်ပြီး စုစု ပေါင်း ဒေါ်လာ ၂၃၄.၁၈ သန်း (သို့မဟုတ် ၁၅.၁ ရာခိုင်နှုန်း) ရှိခဲ့သည်။ စက်တင်ဘာလ တွင် စတင်ခဲ့သည့် ၄ လကြာ ဆန်တင်သွင်းမှု ပိတ်ပင်ချက်ကြောင့် ယင်းလအတွင်း ကောက်ပဲသီး နှံ တင်ပို့မှုတန်ဖိုးမှာ ၃၄.၀ ရာခိုင်နှုန်းအထိ လျော့ကျခဲ့သည်။ အာဆီယံဒေသတွင်းတွင် အင်ဒိုနီး ရှားနိုင်ငံသည် ဖိလစ်ပိုင်သို့ လယ်ယာထွက်ကုန် အများဆုံး တင်ပို့သည့် နိုင်ငံဖြစ်ပြီး ဒေသ တွင်းမှ စုစုပေါင်း သွင်းကုန်ပမာဏ၏ ၃၀.၄ ရာခိုင်နှုန်း (ဒေါ်လာ ၁၄၆.၆၁ သန်း) ရှိခဲ့ကြောင်း သိရသည်။ အာဆီယံနိုင်ငံများမှ အများဆုံး တင်သွင်းခဲ့သည့် လယ်ယာကုန်စည်များမှာ တိရစ္ဆာန်၊ ဟင်းသီး ဟင်းရွက် (သို့မဟုတ်) အဏုဇီဝ အဆီများနှင့် ဆီထွက်ပစ္စည်းများ၊ ပြုပြင် ပြီး စားသုံးဆီများနှင့် တိရစ္ဆာန်/ဟင်းသီးဟင်းရွက် ဖယောင်းများ ဖြစ်ကြသည်။ ဥရောပသမဂ္ဂ အတွင်း၌မူ စပိန်နိုင်ငံ သည် ဖိလစ်ပိုင်သို့ လယ်ယာထွက်ကုန် အများဆုံး တင်ပို့သူဖြစ်ပြီး တင်သွင်းမှုတန်ဖိုး ဒေါ်လာ ၂၄.၉၇ သန်း ရှိခဲ့ရာ ၎င်းမှာ ဥရောပဒေသမှ စုစုပေါင်း တင်ပို့မှု၏ ၁၉.၅၇ ရာခိုင်နှုန်း ဖြစ်ကြောင်း သိရသည်။

DOCA(ရန်ကုန်)

    ဖိလစ်ပိုင်နိုင်ငံ၏ ငါးလုပ်ငန်းထွက်ကုန် စုစုပေါင်း၏ ထက်ဝက်ကျော်ကို ကိုယ်စားပြု နေသည့် ရေသတ္တဝါမွေးမြူရေးကဏ္ဍသည် ငါးသားပေါက်ထုတ်လုပ်မှု တိုးတက်လာခြင်းကြောင့် ပိုမိုအားကောင်းလာမည်ဖြစ်ကြောင်း ငါးလုပ်ငန်းနှင့် ရေသယံဇာတဦးစီးဌာန (BFAR) ၏ ပြော ကြားချက်အရ သိရပါသည်။

    BFAR မှ ထုတ်ပြန်သော ထုတ်ပြန်ချက်များအရ ဖိလစ်ပိုင်နိုင်ငံ၏ ရေသတ္တဝါမွေးမြူရေး နည်းပညာစင်တာများမှ ငါးမှုန်နှင့် ငါးသန် (Fry and Fingerlings) ထုတ်လုပ်မှုမှာ ၂၀၂၅ ခုနှစ် တွင် ငါးအကောင်ရေ ၃၃၅.၃ သန်းခန့်ရှိခဲ့ပြီး ၎င်းသည် ၂၀၂၄ခုနှစ်က ထွက်ရှိခဲ့သည့် ၃၂၅.၉ သန်း ထက် ၃ ရာခိုင်နှုန်းနီးပါး တိုးတက်လာခြင်းဖြစ်ကြောင်း သိရပါသည်။ ယခုကဲ့သို့ ထုတ်လုပ်မှု တိုးတက်လာခြင်းမှာ ရေရှည်တည်တံ့သော မွေးမြူရေးနည်းပညာများကို အထိရောက်ဆုံး အသုံးချခြင်းနှင့် အမျိုးသားမျိုးငါးဖွံ့ဖြိုးရေး အစီအစဉ်အောက်တွင် မျိုးငါး (Broodstocks) များကို စနစ်တကျ ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်နိုင်ခြင်းတို့ကြောင့်ဖြစ်သည်ဟု BFAR ၏ သုံးသပ်ချက် အရ သိရပါသည်။

     အဆိုပါလုပ်ဆောင်ချက်သည် တစ်နိုင်ငံလုံးအတိုင်းအတာဖြင့် အရည်အသွေးမြင့် မျိုးငါး သားပေါက်များကို ပိုမိုလွယ်ကူစွာ ရရှိနိုင်စေရန်နှင့် မွေးမြူရေးကဏ္ဍ၏ ထုတ်လုပ်မှုစွမ်းအားကို မြှင့်တင်ပေးနိုင်ရန် ဖြစ်ကြောင်း သိရပါသည်။ အဆိုပါငါးသားပေါက်မွေးမြူထုတ်လုပ်ခြင်း တိုးတက်မှုများကို ရေရှည်ထိန်းသိမ်းထားနိုင်ရန်အတွက် ဒေသအလိုက် အဓိကငါးအမယ်များကို ဦးစားပေးဖော်ထုတ်ရန်နှင့် ကွင်းဆင်းစစ်ဆေးမှုများ ပိုမိုတိုးမြှင့်လုပ်ဆောင်ရန် ဒေသဆိုင်ရာ ရုံးများနှင့် နည်းပညာစင်တာများကို ညွှန်ကြားထားကြောင်း အရာရှိဖြစ်သူ Salilig က ပြောကြားခဲ့ပါသည်။ ထို့အပြင် ဒေသခံငါးမွေးမြူရေးလုပ်ငန်းများကို ပိုမိုပံ့ပိုးကူညီနိုင်ရန်အတွက် ဥပဒေအရ သတ်မှတ်ထားသော လူထုအခြေပြု သားဖောက်စခန်းများ၏ လုပ်ငန်းလည်ပတ်မှု များကိုလည်း အရှိန်အဟုန်မြှင့် လုပ်ဆောင်သွားမည်ဖြစ်ကြောင်း သိရပါသည်။

     ဖိလစ်ပိုင်စာရင်းအင်းအာဏာပိုင်အဖွဲ့ (PSA) မှ ထုတ်ပြန်သောအချက်အလက်များအရ ၂၀၂၅ ခုနှစ်တွင် ငါးထုတ်လုပ်မှု စုစုပေါင်းမှာ ၂.၅ ရာခိုင်နှုန်းခန့် ကျဆင်းခဲ့ကြောင်း သိရပါသည်။ PSA ၏ဖော်ပြချက်များအရ ဖိလစ်ပိုင်နိုင်ငံ၏ ငါးထုတ်လုပ်မှုသည် ၂၀၂၂ ခုနှစ်မှစတင်၍ ဆက်တိုက် ကျဆင်းမှုများရှိခဲ့ပြီး ၂၀၀၄ ခုနှစ်နောက်ပိုင်းကာလများမှစတင်၍ စုစုပေါင်း ထုတ်လုပ်မှုပမာဏမှာ မက်ထရစ်တန် ၃ သန်းဝန်းကျင်အထိ ပထမဆုံးအကြိမ် ရောက်ရှိ သွားခြင်း ဖြစ်ကြောင်း သိရပါသည်။

    ၂၀၂၄ ခုနှစ်အတွင်း ဖိလစ်ပိုင်နိုင်ငံရေသတ္တဝါမွေးမြူရေးကဏ္ဍမှ ထွက်ကုန် မက်ထရစ် တန် ၂.၁၈ သန်း ရရှိခဲ့ပြီး ၁.၉ ရာခိုင်နှုန်း ကျဆင်းခဲ့သော်လည်း စုစုပေါင်းဈေးကွက်ဝေစု၏ ၅၅.၁ ရာခိုင်နှုန်းကို ရယူထားနိုင်ဆဲဖြစ်ကြောင်း သိရပါသည်။ စီးပွားဖြစ်ငါးဖမ်းလုပ်ငန်းမှာမူ ၂.၂ ရာခိုင် နှုန်း ကျဆင်းခဲ့ပြီး စုစုပေါင်းထုတ်လုပ်မှု၏ ၂၁.၅ ရာခိုင်နှုန်းရှိခဲ့ကြောင်းသိရပါသည်။ ပင်လယ်ပြင် ဒေသန္တရငါးဖမ်းလုပ်ငန်းမှာ ၆.၇ ရာခိုင်နှုန်းအထိ ကျဆင်းခဲ့သော်လည်း ကုန်းတွင်းပိုင်း ငါးဖမ်း လုပ်ငန်းမှာမူ ၇.၇ ရာခိုင်နှုန်း တိုးတက်လာခဲ့ကြောင်း သိရပါသည်။

  DOCA (ရန်ကုန်)

      ထိုင်းနိုင်ငံခြားကုန်သွယ်ရေး ဦးစီးဌာန ညွှန်ကြားရေးမှူးချုပ် Arada Fuengthong က ၂၀၂၆ ခုနှစ်တွင် ဌာနအနေဖြင့် ထိုင်းအော်ဂဲနစ်ဆန်ကို မြှင့်တင်ရန်နှင့် လူသိများစေရန် စီစဉ်ထား ကြောင်း၊ ယင်းသို့ ဆောင်ရွက်ရာတွင် အဆင့်မြင့်စျေးကွက်၌ ခေတ်သစ်စားသုံးသူများ၏ လိုအပ် ချက်များကို ဖြည့်ဆည်းပေးနိုင်သည့် ပတ်ဝန်းကျင်နှင့် သဟဇာတဖြစ်သော အရည်အသွေးမြင့် ထုတ်ကုန်တစ်ခုအဖြစ် အဆင့်မြှင့်တင်ရန် ရည်ရွယ်ထားကြောင်း ထုတ်ဖော်ပြောကြားခဲ့သည်။ ကုန်သွယ်ရေးကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့တစ်ဖွဲ့သည် ဖေဖော်ဝါရီလတွင် ဆွစ်ပြည်ထောင်စုနှင့် ဂျာမနီ ဖက် ဒရယ် သမ္မတနိုင်ငံတို့သို့ သွားရောက်မည်ဖြစ်ပြီး အော်ဂဲနစ်ဆန်နှင့် သက်ဆိုင်သည့် အေဂျင်စီများ၊ အဖွဲ့အစည်းများနှင့် အဓိကဆန်တင်သွင်းသူများကို တွေ့ဆုံကာ စျေးကွက်ချဲ့ထွင်ရေးကို ညှိနှိုင်း ဆွေးနွေးခြင်းနှင့် ကုန်သွယ်မှုဆက်ဆံရေးများကို ခိုင်မာစေရေး ဆောင်ရွက်သွားမည် ဖြစ်သည်။

     ဆောင်ရွက်မည့်လုပ်ငန်းများ၏ အဓိကအချက်မှာ ထိုင်းအော်ဂဲနစ်ဆန်စားသုံးမှုကို မြှင့်တင် မည့်ကမ်ပိန်းတစ်ရပ်ဖြစ်သည်။ ထိုင်းနိုင်ငံခြားကုန်သွယ်ရေး ဦးစီးဌာနအနေဖြင့် Thai SELECT အသိ အမှတ်ပြု လက်မှတ်ရရှိထားသည့် ထိုင်းစားသောက်ဆိုင်များနှင့်ပူးပေါင်း၍ ဆွစ်ဇာလန်နိုင်ငံ ဇူးရစ်ချ် မြို့နှင့် ဂျာမနီနိုင်ငံ ဖရန့်ဖွတ်မြို့ရှိ စားသောက်ဆိုင်ပေါင်း(၁၀) ခုတို့တွင် တစ်ပတ်ကြာ ပရိုမိုးရှင်း ကမ်ပိန်း ပြုလုပ်သွားမည်ဖြစ်ကြောင်း၊ အဆိုပါကမ်ပိန်းအတွင်း ထိုင်းအော်ဂဲနစ်ဆန်၏ ကျန်းမာ ရေး အကျိုးကျေးဇူးများ၊ အရသာ၊ ဂရုတစိုက် ထိန်းသိမ်းထားသော အရည်အသွေး စံနှုန်းများမှ သည် ထုတ်လုပ်မှုဖြစ်စဉ်အထိ ဂရုတစိုက် ဆောင်ရွက်မှုဖြစ်စဉ်အကြောင်းကို အရည်အသွေးမြင့် ထိုင်းဟင်းလျာများမှတစ်ဆင့် ဝေမျှသွားမည်ဖြစ်ကြောင်း သိရှိရသည်။

      ထူးခြားချက်မှာ ထိုင်းအော်ဂဲနစ်ဆန်ဖြင့် ပြုလုပ်ထားသော အထူးဟင်းလျာများကို မှာယူ သည့် ဖောက်သည်များအနေဖြင့် ထိုင်းနိုင်ငံသို့ အသွားအပြန် လေယာဥ်လက်မှတ်များ၊ ထိုင်း အစားအစာ ချက်ပြုတ်နည်းသင်တန်းများနှင့် Thai SELECT အသိအမှတ်ပြု စားသောက်ဆိုင်များ ရှိ စားသောက်ဆိုင်လက်ဆောင်ကူပွန်များကဲ့သို့ အထူးဆုများ ရယူနိုင်ရန် အခွင့်အလမ်းများ စု ဆောင်းရန် မှတ်ပုံတင်နိုင်မည်ဖြစ်ကြောင်း၊ အဓိက ဆန်တင်သွင်းသူများ၊ ဒေသတွင်းဩဇာရှိသူ များနှင့် မီဒီယာများကို အသိပညာဖြန့်ဝေရန် ဖွင့်ပွဲအခမ်းအနားနှင့် လှုပ်ရှားမှုများသို့ ဖိတ်ကြား သွားမည်ဖြစ်ကြောင်း၊ ထို့အပြင် ထိုင်းနိုင်ငံခြား ကုန်သွယ်ရေး ဦးစီးဌာနအနေဖြင့်  ၂၀၂၆ ဘဏ္ဍာ ရေးနှစ် တတိယသုံးလပတ်နှင့် စတုတ္ထသုံးလပတ်များအတွင်း အမေရိကန်၊ တရုတ်နှင့် ဥရောပ သမဂ္ဂကဲ့သို့သော အခြားသောအဓိက ဈေးကွက်များရှိ ထိပ်တန်းဩဇာရှိသူများနှင့် ပူးပေါင်း၍ လူ မှုမီဒီယာများမှတစ်ဆင့် ထိုင်းအော်ဂဲနစ်ဆန်ကို အားပေးမြှင့်တင်သွားမည်ဖြစ်ကြောင်း သိရှိရ သည်။

      တစ်ချိန်တည်းတွင် ထိုင်းနိုင်ငံခြား ကုန်သွယ်ရေး ဦးစီးဌာနသည် ကမ္ဘာ့ထိပ်တန်း အော်ဂဲ နစ် စိုက်ပျိုးရေး ကုန်စည်ပြပွဲကြီးများကို ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၀ ရက်နေ့မှ ၁၃ ရက်နေ့အတွင်း ကျင်းပ မည့် ဂျာမနီနိုင်ငံ၊ Nuremberg မြို့ရှိ BIOFACH (၂၀၂၆) ကုန်စည်ပြပွဲနှင့် မတ်လ ၃ရက်နေ့မှ ၆ ရက် နေ့အတွင်း ကျင်းပမည့် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုရှိ Natural Products Expo West ကုန်စည်ပြပွဲ တို့သို့ ဒေသအခြေပြုစီးပွားရေးလုပ်ငန်းနှင့် အသေးငယ်နှင့်အလတ်စားလုပ်ငန်း (SME) လုပ်ကိုင် သူ စုစုပေါင်း ၁၂ ဦးကို ခေါ်ဆောင်သွားရန် စီစဉ်ထားသည်။ အဆိုပါ ကုန်စည်ပြပွဲများသည် ထိုင်း ဆန်၏ အပြုသဘောဆောင်သော ပုံရိပ်ကို မြှင့်တင်ရန်နှင့် ကမ္ဘာတစ်ဝှမ်းရှိ မိတ်ဖက်များနှင့် ကုန် သွယ်ရေးကွန်ရက်များ ချိတ်ဆက်ရန် ရည်ရွယ်သည်။ အဆိုပါ လုပ်ဆောင်မှုများသည် ထိုင်း အော်ဂဲ နစ်ဆန်နှင့် ဆက်စပ်ထုတ်ကုန်များ၏ တင်ပို့မှုကို တိုးမြှင့်ပေးပြီး တန်ဖိုးမြင့်စေကာ ထိုင်းလယ် သမားများ၊ စီးပွားရေးလုပ်ငန်းရှင်များနှင့် SMEများအတွက် တည်ငြိမ်သော ဝင်ငွေရရှိစေရန် အထောက်အကူပြုလိမ့်မည်ဟု ယုံကြည်ထားကြောင်း သိရှိရသည်။

    ၂၀၂၅ ခုနှစ်တွင် ထိုင်းနိုင်ငံသည် ဘတ် ၁.၂၁ ဘီလီယံတန်ဖိုးရှိသော အော်ဂဲနစ် ဆန်တန် ချိန် ၂၆,၁၁၀ ကို တင်ပို့ခဲ့သည်။ ၂၀၂၄ခုနှစ်တွင် ဘတ် ၁.၀၈၈ ဘီလီယံတန်ဖိုးရှိသော အော်ဂဲနစ် ဆန်တန်ချိန် ၂၂,၂၉၃ တင်ပို့နိုင်ခဲ့ခြင်းနှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါက ပမာဏအားဖြင့် ၁၇.၁၂%နှင့် တန်ဖိုးအား ဖြင့် ၁၁.၂၁% အသီးသီး တိုးမြင့်လာခြင်းဖြစ်သည်။ အဓိကတင်ပို့သည့် ဈေးကွက်များမှာ ဝင်ငွေ မြင့် မားသော နိုင်ငံများဖြစ်သည့်  အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၊ တရုတ်၊ အီတလီ၊ ဘယ်လ်ဂျီယံနှင့် ဆွစ် ဇာလန်နိုင်ငံတို့ရှိ စားသုံးသူများသည် ကျန်းမာရေးနှင့် သဘာပတ်ဝန်းကျင်အပေါ် သက်ရောက်မှု ကို အလေးထားကြကြောင်း သိရှိရသည်။

Source: Thai Rath Online,  4 Feb 2026(လယ်ယာထွက်ကုန်များနှင့် အဓိကသွင်းကုန်များ၏ နိုင်ငံတကာဈေးကွက်စောင့်ကြည့်လေ့လာရေးအဖွဲ့)

         ကာဇက်စတန်နိုင်ငံသည် ၂၀၂၅ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလတွင် လက်ရှိစျေးကွက်ရှာဖွေရေး နှစ်စတင်ချိန်မှစ၍ ကောက်ပဲသီးနှံတန်ချိန် ၅.၈ သန်း တင်ပို့ခဲ့ပြီး ယခင်နှစ်အလားတူကာထက် တန်ချိန် ၁ သန်း သို့မဟုတ် ၂၁ ရာခိုင်နှုန်း မြင့်တက်လာခဲ့ကြောင်း စိုက်ပျိုးရေးဝန်ကြီးဌာနက ဖေဖော်ဝါရီလ ၃ ရက်နေ့တွင် သတင်းထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။

            ဝန်ကြီးဌာန၏ အဆိုအရ အဓိက ဒေသဆိုင်ရာဈေးကွက်များစွာသို့ တင်ပို့မှုများ သိသိသာသာ မြင့်တက်လာခဲ့သည်။

          ဥဇဘက်ကစ္စတန်သို့ တင်ပို့မှုမှာ တန်ချိန် ၁.၈၁၃ သန်းမှ ၂.၇၀၂ သန်းအထိ ၄၉ ရာခိုင်နှုန်း မြင့်တက်လာခဲ့သည်။ ကာဂျစ္စတန်သို့ တင်ပို့မှုမှာ တန်ချိန် ၉၅,၀၀၀ မှ ၁၆၃,၀၀၀ တန်အထိ ၇၂ ရာခိုင်နှုန်း မြင့်တက်လာခဲ့ပြီး အာဖဂန်နစ္စတန်သို့ တင်ပို့မှုမှာ တန်ချိန် ၂၁၆,၀၀၀ မှ ၄၁၆,၀၀၀ တန်အထိ ၉၃ ရာခိုင်နှုန်း မြင့်တက်လာခဲ့ကြောင်း ၎င်းက ပြောကြားခဲ့သည်။

          ဝန်ကြီးဌာနသည် လက်ရှိစျေးကွက်ရှာဖွေရေးနှစ်အတွင်း ကောက်ပဲသီးနှံတန်ချိန် ၁၃ သန်း တင်ပို့ရန် ၎င်း၏ပစ်မှတ်ကို ဆက်လက်ထိန်းသိမ်းထားကြောင်း သိရှိရပါသည်။

Source : Xinhua                                                                                 

DOCA (ရန်ကုန်)

          ၂၀၂၅ ခုနှစ်သည် အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံ၏ စားအုန်းဆီလုပ်ငန်းအတွက် အောင်မြင်မှုများရရှိသည့် နှစ်တစ်နှစ်ဖြစ်ခဲ့ပြီးဝယ်လိုအားများသည်လည်း သိသိသာသာမြင့်တက်ခဲ့ကြောင်း သိရပါသည်။ အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံ ဗဟိုစာရင်းအင်းဌာန (BPS) ၏ ထုတ်ပြန်ချက်များအရ ၂၀၂၅ ခုနှစ်အတွင်း အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံ စားအုန်းဆီတင်ပို့မှုမှ စုစုပေါင်းဝင်ငွေ အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၂၄.၄၂ ဘီလီယံခန့် ရရှိခဲ့ကြောင်း သိရပါသည်။ အဆိုပါတင်ပို့မှုမှ ရရှိခဲသော  ဝင်ငွေပမာဏ သည် ၂၀၂၄ ခုနှစ်တွင်ရရှိခဲ့သောပမာဏထက် ၂၁.၈၃ ရာခိုင်နှုန်းခန့် မြင့်တက်ခဲ့ကြောင်း သိရပါသည်။ ၂၀၂၅ ခုနှစ်တွင် အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံသည် စားအုန်းဆီတန်ချိန် ၂၃.၆၁ သန်းတန်ခန့်ကို ပြည်ပသို့တင်ပို့ခဲ့ပြီး တင်ပို့မှုပမာဏမှာ ၂၀၂၄ ခုနှစ်တွင် တင်ပို့ခဲ့သော တန်ချိန် ၂၁.၆၄ သန်းတန်ထက် ၉.၀၉ ရာခိုင်နှုန်းမြင့်တက်ခဲ့ကြောင်း သိရပါသည်။ BPS အနေဖြင့် အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံမှ တင်ပို့သည့် စားအုန်းဆီစျေးကွက်များကို ထုတ်ဖော်ပြသထားခြင်းမရှိသော်လည်း အိန္ဒိယနိုင်ငံသည် ပြည်ပမှ ထောက်ပံ့မှုအပေါ်များစွာမှီခိုနေရသဖြင့် စားအုန်းဆီသည် အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံအတွက် အိန္ဒိယနိုင်ငံနှင့် ကုန်သွယ်မှုပိုငွေရရှိစေခြင်း၏ အဓိကအကြောင်းအရင်း တစ်ခုဖြစ်ကြောင်း သိရပါသည်။ ၂၀၂၅ ခုနှစ်တွင် အိန္ဒိယနိုင်ငံသို့ တင်ပို့ခဲ့သည့် ဟင်းသီးဟင်းရွက်ဆီမှ ကုန်သွယ်မှုပို ငွေ အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၃.၅၆ ဘီလီယံခန့် ရရှိခဲ့ကြောင်း သိရပါသည်။ ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလအတွင်းတွင် စားအုန်းဆီတင်ပို့မှုမှ​ ဝင်ငွေ အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၂.၈ ဘီလီယံခန့်ရရှိခဲ့ပြီး တင်ပို့မှုတန်ချိန်ပေါင်း ၂.၇၅ သန်းတန်ခန့်ရှိခဲ့ကြောင်း သိရပါသည်။ စားအုန်းဆီဝယ်မှုများမြင့်တက်နေသော်လည်း ကမ္ဘာ့စားအုန်းဆီပျမ်းမျှ စျေးနှုန်းမှာ ၁ တန်လျှင် အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၉၈၀.၅၁ အထိသာရှိခဲ့ကြောင်းနှင့် ၂၀၂၄ ခုနှစ်နှင့်နှိုင်းယှဥ်လျှင် ၁၇.၅၉ ရာခိုင်နှုန်းကျဆင်းခဲ့ကြောင်း သိရပါသည်။ ထို့အပြင် အဆိုပါစျေးနှုန်းသည် လအလိုက်နှိုင်းယှဥ်မှုတွင်းလည်း ၀.၂၉ ရာခိုင်နှုန်းခန့်ကျဆင်းခဲ့ကြောင်း သိရပါသည်။ အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံ၏ စားအုန်းဆီတင်ပို့မှု တိုးတက်လာခြင်းသည် ၂၀၂၀ ခုနှစ်မှစတင်၍ အရှိန်အဟုန်မြင့်မားလာခဲ့ကာ အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံအား ကုန်သွယ်မှုပိုငွေရရှိစေရန်အတွက် အထောက်အကူပြုခဲ့ကြောင်းသိရပါသည်။ အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံသမ္မတသည် ဒေသဆိုင်ရာ အုပ်ချုပ်ရေးမှူးများအား အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံမှထွက်ရှိသော စားအုန်းဆီများကို ဝယ်လိုအားကောင်းလာကြောင်းနှင့် စားအုန်းဆီကို ဆပ်ပြာထုတ်လုပ်ခြင်းမှစ၍ မုန့်ဖုတ်လုပ်ငန်းသုံးပစ္စည်းများအထိ နယ်ပယ်အသီးသီးတွင် အသုံးပြုနိုင်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့ပါသည်။ ထို့အပြင် ၎င်းက အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံအနေဖြင့် စားအုန်းဆီအနည်များနှင့် အသုံးပြုပြီးသား ဟောင်းနွမ်းဆီ များကို ပြည်ပတင်ပို့မှုကန့်သတ်ရန် ဆုံးဖြတ်ခြင်းသည် ဘိုင်အိုဒီဇယ် ထောက်ပံ့မှုကို ကာကွယ်ရန်နှင့် လေယာဥ်ဆီထုတ်လုပ်မှုကို မြှင့်တင်ရန်အတွက်ဖြစ်ကြောင်း ကာကွယ်ပြောဆိုခဲ့ပါသည်။

Source: JakartaGlobe                                                      

DOCA (ရန်ကုန်)