ပြည်ပကုန်သွယ်မှုသတင်းများ

     တရုတ်ပြည်တွင်း၌ စားနပ်ရိက္ခာ ထောက်ပံ့ပေးသွင်းမှုမှာ ဆက်လက်တည်ငြိမ်မှုရှိနေသော် လည်း အရှေ့အလယ်ပိုင်းဒေသတွင် နိုင်ငံရေးတင်းမာမှုများ အရှိန်မြင့်တက်လျက်ရှိခြင်းက ကမ္ဘာ့ စွမ်းအင်နှင့် ဓာတ်မြေဩဇာ ဈေးနှုန်းများကို မြင့်တက်စေပြီး တရုတ်နိုင်ငံ၏  လယ်ယာစိုက်ပျိုးရေး ကဏ္ဍအတွက် စရိတ်စကများ မြင့်တက်မှုကို ဖြစ်ပေါ်စေနိုင်သည်ဟု တရုတ်ကျေးလက်‌ဒေသ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုဆိုင်ရာ လူမှုရေး အကယ်ဒမီသိပ္ပံ (Chinese Academy of Social Sciences' Institute of Rural Development) မှ စိုက်ပျိုးရေးသုတေသီ Li Guoxiang က ပြောဆိုခဲ့သည်။

      ၎င်း၏ အဆိုအရ ထိုကဲ့သို့ ပဋိပက္ခဖြစ်ပွားမှုမှ လယ်ယာကဏ္ဍအပေါ် သက်ရောက်မှုသည် အထူးသဖြင့် ဓာတ်မြေဩဇာထုတ်လုပ်မှု၊ စွမ်းအင်ကုန်စည် သယ်ယူပို့ဆောင်မှုနှင့် ကမ္ဘာလုံးဆိုင် ရာ ကုန်စည်ဈေးနှုန်းများကို အနှောင့်အယှက်ပြုမည်ဟု ခန့်မှန်းရကြောင်း၊ ကမ္ဘာ့ ဓာတ်မြေဩဇာ သုံးစွဲမှု၏ ၂၀ ရာခိုင်နှုန်းခန့်ကို ပါရှန်ပင်လယ်ကွေ့ဒေသမှ ထုတ်လုပ်ပေးလျက်ရှိပြီး ယေဘုယျအား ဖြင့် ကမ္ဘာ့ ယူရီးယားဓာတ်မြေဩဇာ ထုတ်လုပ်မှု၏ ၄၆ ရာခိုင်နှုန်းခန့်ကို အဆိုပါဒေသမှ ထုတ်လုပ် ခြင်းဖြစ်ကြောင်း သိရှိရသည်။

    ဟောမုဇ်ရေလက်ကြားကို ဖြတ်သန်း၍ သင်္ဘောတင်ပို့မှုသည် အနှောင့်အယှက်ပြုခံရပြီး ရေနံဈေးနှုန်းများ မြင့်တက်လာပါက သဘာဝဓာတ်ငွေ့အပေါ် အမှီပြုလျက် လုပ်ကိုင်နေကြရ သော ဓာတ်မြေဩဇာစက်ရုံများသည် လုပ်ငန်းရပ်ဆိုင်းခြင်း သို့မဟုတ် ထုတ်လုပ်မှုလျှော့ချခြင်းကို ကြု့တွေ့လာရနိုင်သည်။

    ဓာတ်မြေဩဇာ ရောင်းလိုအားကျဆင်းမှုသည် ဈေးနှုန်းများမြင့်တက်မှုကို ဖြစ်ပေါ်စေပြီး လယ်ယာလုပ်ငန်းခွင်၌ စရိတ်စကများမြင့်တက်မှု သို့မဟုတ် ဓာတ်မြေဩဇာ လျှော့ချသုံးစွဲမှုကို ပေါ်ပေါက်စေလျက် သီးနှံအထွက်ပမာဏနှင့် စားသောက်ကုန် ဈေးနှုန်းများအပေါ် သက်ရောက်မှု ရှိမည် ဖြစ်ကြောင်း၊ အရှေ့အလယ်ပိုင်းဒေသ၌ ပဋိပက္ခ အရှိန်မြင့်တက်လာပြီးနောက် ပြည်တွင်း ကောက်ပဲသီးနှံဈေးနှုန်းများ အနည်းငယ်မြင့်တက်လာသည်ကို တွေ့ရကြောင်း၊ ဓာတ်မြေဩဇာ များနှင့် ဒီဇယ်ဆီတို့၏ ဈေးနှုန်းများသည်လည်း မြင့်တက်ခဲ့ကြောင်းဖြင့် Mr. Li က ပြောဆိုခဲ့သည်။

     သို့ရာတွင် တရုတ်နိုင်ငံအနေဖြင့် ပြည်တွင်း၌ ဓာတ်မြေဩဇာလုပ်ငန်း ခိုင်မာအားကောင်းမှု ရှိပြီး ကိုယ်ပိုင်ထုတ်လုပ်စွမ်းအားဖြင့် ဖူလုံစေခြင်းကို မြင့်မားသောအဆင့်တစ်ရပ်၌ ဆက်လက် ထိန်းသိမ်းထားနိုင်မှုရှိသည်။ ယင်းအနေအထားက အစိုးရ၏ ကြပ်မတ်မှုအောက်တွင် ဈေးနှုန်းများ တည်ငြိမ်စေရေးကို အထောက်အကူပြုလျက်ရှိသည်။

   လွှမ်းခြုံသုံးသပ်ရပါလျှင် ကောက်ပဲသီးနှံနှင့် ဓာတ်မြေဩဇာ ဈေးကွက်များသည် တဖြည်း ဖြည်းချင်း ပြန်လည်တည်ငြိမ်မှု ရရှိလာကြောင်း၊ ၎င်းက ယခုနှစ်တွင် နောက်ထပ်တစ်ကြိမ် သီးနှံ ရိတ်သိမ်းထွက်ရှိမှု ကောင်းမွန်လိမ့်မည်ဟု မျှော်မှန်းရကြောင်း Mr. Li က ပြောကြားထားသည်။

    သို့သော် စွမ်းအင်ဆိုင်ရာဈေးနှုန်းများ ဆက်လက်မြင့်တက်နေမှုက တရုတ်နိုင်ငံအတွင်း လယ်ယာထွက်ကုန်များ ထုတ်လုပ်မှုနှင့် ထောက်ပံ့ပို့ဆောင်မှု စရိတ်များကို သွယ်ဝိုက်၍ မြင့်တက် လာစေနိုင်သည်။ တရုတ်နိုင်ငံ၏ ကောက်ပဲသီးနှံ ထုတ်လုပ်မှုကဏ္ဍ၌ စက်မှုစွမ်းအားကို မြင့်မားစွာ တပ်ဆင်သုံးစွဲလျက်ရှိပြီး ကုန်ထုတ်လုပ်ရာ နယ်မြေများနှင့် စားသုံးမှုပြုသည့် အဓိကနေရာများ အကြား ကောက်ပဲသီးနှံ ပမာဏအမြောက်အမြားကို သယ်ယူပို့ဆောင်ရန် လိုအပ်လျက်ရှိသည်။ စက်သုံးဆီ ဈေးနှုန်းမြင့်မားမှုသည် လယ်ယာလုပ်ငန်းနှင့် သယ်ယူပို့ဆောင်မှုဆိုင်ရာ ကုန်ကျစရိတ် များကို မြင့်တက်လာစေနိုင်ပြီး ယခုနှစ်အတွင်း သီးနှံထောက်ပံ့ပေးသွင်းမှု စရိတ်အပေါ် နောက် ပိုင်း၌ သက်ရောက်မှုရှိလာနိုင်သည်။

    အရှေ့အလယ်ပိုင်းဒေသ ပဋိပက္ခ၏ ပြင်းထန်မှုအတိုင်းအတာနှင့် အချိန်ကြာမြင့်မှုတို့မှာ

မသေချာမရေရာသည့် အခြေအနေ ဆက်လက်ဖြစ်ပေါ်နေပြီး ပိုမိုတင်းကျပ်သော စောင့်ကြည့် လေ့လာမှုနှင့် ဆောလျင်စွာ သတိပေးသည့်စနစ်များ လိုအပ်လျက်ရှိသည်ကို ညွှန်ပြနေကြောင်း၊ မလိုလားအပ်သော ထိတ်လန့်တကြားဖြစ်ပေါ်မှုများကို ရှောင်ရှားနိုင်ရေးအတွက် ဈေးကွက်စောင့် ကြည့်မှု တိုးတက်ကောင်းမွန်စေရန်နှင့် ပြည်သူလူထု မျှော်မှန်းချက်များကို လမ်းညွှန်ထိန်းကျောင်း ရန် အရေးကြီးကြောင်း၊ ထို့အပြင် အာဏာပိုင်များအနေဖြင့် ကမ္ဘာ့စားနပ်ရိက္ခာ ပြတ်လပ်မှုနှင့် စပ်လျဉ်း၍ မှားယွင်းသော သတင်းအချက်အလက်များ သို့မဟုတ် ချဲ့ကားပြောဆိုမှုများ မရှိစေရေး စောင့်ကြပ်လုပ်ကိုင်သင့်ကြောင်း၊ စိုက်ပျိုးရေးသွင်းအားစုများ၏ ဈေးနှုန်းများ သိသာစွာ မြင့်တက် လာပါက စိုက်ပျိုး ထုတ်လုပ်မှုစရိတ်များ မြင်မားလာနိုင်မှုကို ချေဖျက်နိုင်ရန်နှင့် လယ်သမားများ၏ စိုက်ပျိုးလုပ်ကိုင်လိုမှုကို ဆွဲဆောင်နိုင်ရန် အစိုးရအနေဖြင့် ဒီဇယ်ဆီအသုံးစရိတ် သို့မဟုတ် ဓာတ် မြေဩဇာအတွက် တစ်ကြိမ်တည်း ထောက်ပံ့ပေးအပ်မှု ကဲ့သို့သော ယာယီထောက်ပံ့ကြေးပေး ခြင်းကို စဉ်းစားဆောင်ရွက်နိုင်ကြောင်း Mr. Li က ပြောဆိုခဲ့သည်။

Source: China Daily, 20 April 2026(လယ်ယာထွက်ကုန်များနှင့် အဓိကသွင်းကုန်များ၏ နိုင်ငံတကာဈေးကွက်စောင့်ကြည့်လေ့လာရေးအဖွဲ့)

      မလေးရှားနိုင်ငံသည် ဒီဇယ်ဆီကုန်ကျစရိတ်များ ကျယ်ပြန့်စွာလျှော့ချရန် ကြိုးပမ်းမှု၏ တစ်စိတ်တစ်‌ဒေသအဖြစ် ဇီဝလောင်စာဆီထုတ်လုပ်မှုကို တိုးချဲ့ရန်ကြိုးပမ်းလျက်ရှိပြီး ယခုအခါ ဇီဝဒီဇယ်စက်ရုံ ၁၉ ရုံမှ တစ်လလျှင် လီတာ ၁.၅ သန်းခန့် ထုတ်လုပ်နိုင်နေပြီဖြစ်သည်ဟု ဒုတိယ ဝန်ကြီးချုပ် Datuk Seri Dr Ahmad Zahid Hamidi က ဧပြီ ၁၉ ရက်နေ့တွင် ပြောကြားခဲ့သည်။

       အမျိုးသားစီးပွားရေးဆောင်ရွက်မှုကောင်စီ (MTEN) တွင် တင်ပြထားခဲ့သည့် အဆိုပါ အစီ အစဉ်ကို အစိုးရဌာနများနှင့် ပုဂ္ဂလိက လယ်ယာစိုက်ပျိုးရေးကုမ္ပဏီများအကြား အနီးကပ် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုဖြင့် လုပ်ဆောင်သွားမည်ဖြစ်ကြောင်း၊ လက်ရှိကာလ၌ ဇီဝဒီဇယ်ထုတ်လုပ် သည့် စက်ရုံ ၁၉ ရုံတွင် ဇီဝလောင်စာဆီ ပါဝင်မှု ၁၅ ရာခိုင်နှုန်းမှ ၅၀ ရာခိုင်နှုန်း  (B15 to B50) အထိရှိသော ဇီဝဒီဇယ်ဆီများ ရောစပ်ထုတ်လုပ်လျက်ရှိကြောင်း၊ စားအုန်းဆီကြမ်း ထုတ်လုပ်မှု၏ ဘေးထွက်ပစ္စည်းအဖြစ် ထွက်ရှိလာသည့် အနည်အနှစ်များကို အသုံးချခြင်းဖြင့် ဇီဝဒီဇယ် အထွက် ပမာဏကို ထပ်မံတိုးမြှင့်ရန် အစီအစဉ်များပါရှိကြောင်း၊ ၎င်းဆီကြမ်းအနည်အနှစ်များ၏ ၃၅ ရာခိုင်နှုန်းခန့်ကို ဇီဝလောင်စာဆီအပြင် Jet A1 လေယာဉ်ဆီ ထုတ်လုပ်ရာတွင် အပြည့်အဝ အသုံး ချနိုင်ကြောင်း၊ ထို့အပြင် အဆိုပါ အစီအစဉ်ကို လက်ရှိတွင် စတင်အကောင်အထည်ဖော်နေပြီး MTEN ကောင်စီကလည်း အဆိုပြုချက်ကို မူအားဖြင့် လက်ခံထားပြီးဖြစ်ကြောင်း Mr. Ahmad Zahid က ပြောကြားခဲ့သည်။

       ထုတ်လုပ်ရေးစက်ရုံများအကြား ပိုမိုကောင်းမွန်သော ပေါင်းစည်းမှုများ ပြုလုပ်ခြင်းဖြင့် ထုတ်လုပ်မှု ကုန်ကျစရိတ်များကို ထိန်းသိမ်းထားနိုင်ရေးအတွက် အစိုးရအနေဖြင့် အေဂျင်စီများ နှင့် ဇီဝလောင်စာဆီလုပ်ငန်းနယ်ပယ်၌ ပါဝင်ဆောင်ရွက်နေသူများအကြား ညှိနှိုင်းဆောင်ရွက် သွားမည်ဖြစ်ကြောင်း၊ လက်ရှိတွင် ဇီဝဒီဇယ်ထုတ်လုပ်မှုမှာ လစဉ် လီတာ ၁.၅ သန်းခန့်ရှိသည်။ အမြောက်အမြား ထုတ်လုပ်နိုင်လာသည်နှင့်အမျှ ကုန်ကျစရိတ်များ လျော့နည်းလျက် စျေးနှုန်းများ လည်း ပိုမိုယှဉ်ပြိုင်နိုင်စွမ်းရှိလာမည်ဖြစ်ကြောင်း ၎င်းက ထပ်မံရှင်းလင်းပြောကြားခဲ့သည်။

       ထို့အပြင် PETRONAS နှင့် မော်တော်ယာဉ်ထုတ်လုပ်သူများနှင့် ပူးပေါင်းလုပ်ဆောင်သော ရှေ့ပြေးပရောဂျက်များအပါအဝင် ဇီဝလောင်စာဆီ၏ အသုံးချနိုင်စွမ်းကို စမ်းသပ်မှုအမျိုးမျိုးဖြင့် သက်သေပြခဲ့ပြီးဖြစ်ကြောင်း၊ ဤဇီဝလောင်စာဆီ၏ စွမ်းဆောင်ရည်နှင့်ပတ်သက်ပြီး သံသယဖြစ် စရာ မရှိကြောင်း ဒုတိယဝန်ကြီးချုပ်က အလေးပေးပြောကြားခဲ့သည်။

Source: The Star, 20 April 2026(လယ်ယာထွက်ကုန်များနှင့် အဓိကသွင်းကုန်များ၏ နိုင်ငံတကာဈေးကွက်စောင့်ကြည့်လေ့လာရေးအဖွဲ့)

        ရုရှားနိုင်ငံသည် ထိုင်းဈေးကွက်သို့ တင်ပို့မှုတိုးမြှင့်ရန် အဆင်သင့်ရှိကြောင်း ရုရှားဒုတိယ ဝန်ကြီးချုပ် Dmitry Patrushev က ပြောကြားခဲ့သည်ဟု Russian Embassy in Thailand ၏ Facebook စာမျက်နှာတွင် ထုတ်ပြန်ထားကြောင်း သိရပါသည်။ ၎င်းထုတ်ပြန်ချက်သည် မော်စကိုမြို့တွင် Patrushev နှင့် ထိုင်းနိုင်ငံ စိုက်ပျိုးရေးနှင့် သမဝါယမဝန်ကြီး Suriya Juangroongruangkit တို့တွေ့ဆုံကာ စိုက်ပျိုးရေးထုတ်ကုန်နှင့် အစားအသောက်များ အပြန်အလှန်ကုန်သွယ်မှု တိုးချဲ့နိုင်ရေးအလားအလာများကို ဆွေးနွေးခဲ့ပြီးနောက် ထုတ်ပြန်ခဲ့ခြင်းဖြစ်ကြောင်း သိရပါသည်။ Patrushev က ထိုင်းနိုင်ငံသည် အရှေ့တောင်အာရှဒေသတွင် ရုရှား၏ ကာလ ကြာရှည်လက်တွဲလာသော မိတ်ဖက်နိုင်ငံတစ်ခုဖြစ်ကြောင်း၊ နှစ်နိုင်ငံ သံတမန်ဆက်ဆံရေး တည်ထောင်ခဲ့သည့်  ၁၃၀ နှစ်ပတ်လည်ပြည့်အခမ်းအနား အထိမ်းအမှတ်အဖြစ် နှစ်ဖက်စလုံးက နိုင်ငံရေး၊ ကုန်သွယ်ရေးနှင့် စီးပွားရေးပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုများ ပိုမိုခိုင်မာစေရန် ကြိုးပမ်းနေ ကြောင်း၊ ထို့အပြင် ယခုတွေ့ဆုံမှုသည် နှစ်နိုင်ငံအကြား ဆက်ဆံရေး တိုးတက်ဖွံ့ဖြိုးရေးအတွက် လှုံ့ဆော်မှုအသစ်တစ်ရပ်ဖြစ်ကြောင်းနှင့် ယမန်နှစ်အတွင်း စိုက်ပျိုးရေးထုတ်ကုန်နှင့် အစား အသောက်များအတွက် နှစ်နိုင်ငံအကြား ကုန်သွယ်မှုသည် ၁၅ ရာခိုင်နှုန်းကျော် မြင့်တက်ခဲ့ပြီး ရုရှားနိုင်ငံမှ ထိုင်းနိုင်ငံသို့ တင်ပို့မှုများကို ထပ်မံတိုးချဲ့နိုင်မည်ဟု ယုံကြည်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့ပါသည်။ တွေ့ဆုံမှုအတွင်း မြေဩဇာများကို ထိုင်းနိုင်ငံသို့ ထောက်ပံ့ပေးရေးကိစ္စကိုလည်း ဆွေးနွေးခဲ့ကြကြောင်း သိရပါသည်။ ပြီးခဲ့သည့် သီတင်းပတ်တွင် ဝန်ကြီး Suriya က လာမည့် စိုက်ပျိုးရာသီအတွက် ဓာတုမြေဩဇာ တန်ချိန် ၂ သန်းအထိ တင်သွင်းနိုင်ရေး အစီအစဉ်အရ ရောင်းချမည့်သူများနှင့် သဘောတူညီမှုရရှိရန်အတွက် ညှိနှိုင်းဆွေးနွေးရန် ရုရှားနိုင်ငံသို့ သွားရောက်မည်ဟု ပြောကြားခဲ့ကြောင်း သိရပါသည်။ ရုရှားနိုင်ငံမှ တင်သွင်းမှုကို အာမခံနိုင်ပါက မြေဩဇာဈေးနှုန်း တည်ငြိမ်စေရန်နှင့် နောက်ထပ် စိုက်ပျိုးရာသီအတွက် လုံလောက်သော ပမာဏရရှိစေရန် အထောက်အကူပြုမည်ဟုလည်း ဝန်ကြီးက ပြောကြားခဲ့ကြောင်း သိရှိရပါသည်။

Bangkok Post                                                                           

DOCA (ရန်ကုန်)

          ဆန်တင်ပို့မှုသည် ထိုင်းနိုင်ငံအတွက် အလွန်အရေးကြီးသော ဝင်ငွေရရှိရာ လမ်းကြောင်းတစ်ခုဖြစ်သည်။ ထို့အပြင် ဆန်သည် ထိုင်းနိုင်ငံရှိ စိုက်ပျိုးရေးအိမ်ထောင်စုများ၏ ၆၁ ရာခိုင်နှုန်း (သို့မဟုတ်) အိမ်ထောင်စု ၄.၆၈ သန်း ခန့် စိုက်ပျိုးနေကြသော အဓိကသီးနှံဖြစ်သည်။ ယင်းသည် တစ်နိုင်ငံလုံးရှိ လူဦးရေ၏ ၄၅ ရာခိုင်နှုန်း (သို့မဟုတ်) လူဦးရေ သန်း ၂၀ ခန့်ကို ကိုယ်စားပြုနေခြင်းလည်း ဖြစ်သည်။

       ထိုင်းနိုင်ငံတွင် ဆန်စပါးကို ဟက်တာ ၁၁.၅၂ သန်းခန့်ရှိသော စိုက်ပျိုးမြေများပေါ်တွင် စိုက်ပျိုးကြသည်။ ထို့ကြောင့် ကမ္ဘာ့ဆန်ဈေးကွက်၏ လားရာသည် ထိုင်းလယ်သမားများ၏ အနာဂတ်ဝင်ငွေကို ခန့်မှန်းရာတွင် အထောက်အကူပြုလျက်ရှိသည်။

        အမေရိကန် စိုက်ပျိုးရေးဌာန (USDA) မှ ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီလတွင် ထုတ်ပြန်သော “Rice Outlook” အစီရင်ခံစာအရ ၂၀၂၅/၂၆ ခုနှစ်အတွက် ကမ္ဘာ့ဆန်ထုတ်လုပ်မှု (ကြိတ်ခွဲပြီးအခြေခံ) ကို တန်ချိန် ၅၄၁.၄ သန်း ရှိမည်ဟု ခန့်မှန်းထားပြီး၊ ယခင်ခန့်မှန်းချက်ထက် တန်ချိန် ၀.၁ သန်း မြင့်တက်လာခြင်း ဖြစ်သည်။

       ဖိလစ်ပိုင်နှင့် ထိုင်ဝမ်တို့တွင် အထွက်နှုန်းလျော့နည်းမှုကို ထိုင်းနိုင်ငံ၏ ထုတ်လုပ်မှုတိုးတက်မှုက ပြန်လည်ကာမိစေမည်ဟု ဆိုသည်။ ထိုင်းနိုင်ငံတွင် ရာသီဥတုသာယာမှုကြောင့် စိုက်ပျိုးဧရိယာ အနည်းငယ်တိုးလာမည်ဟု မျှော်လင့်ရသည်။ အိန္ဒိယနှင့် တရုတ်နိုင်ငံတို့မှာမူ တန်ချိန် ၁၅၂ သန်းနှင့် ၁၄၆ သန်း အသီးသီးဖြင့် ကမ္ဘာ့အကြီးဆုံး ဆန်ထုတ်လုပ်သည့် နိုင်ငံများအဖြစ် ဆက်လက်တည်ရှိနေသည်။

         ထုတ်လုပ်မှုနှင့် လက်ကျန်ရိက္ခာများ တိုးလာခြင်းကြောင့် ၂၀၂၅/၂၆ ခုနှစ်အတွက် ကမ္ဘာ့ဆန်ရောင်းလိုအား (Global Rice Supplies) မှာ တန်ချိန် ၇၃၂.၉ သန်းအထိ ရှိလာမည်ဟု ခန့်မှန်းရသည်။ သို့သော် ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ ဆန်စားသုံးမှု ခန့်မှန်းချက်ကိုမူ တန်ချိန် ၄ သိန်းခန့် လျှော့ချကာ တန်ချိန် ၅၄၀.၆ သန်းဟု သတ်မှတ်လိုက်သည်။ အထူးသဖြင့် ဂျပန်၊ အီရတ်၊ ကျူးဘား၊ ဆော်ဒီအာရေဗျနှင့် ထိုင်ဝမ်တို့တွင် စားသုံးမှု လျော့နည်းသွားခြင်းကြောင့် ဖြစ်သည်။ သို့သော်လည်း ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်၊ အိန္ဒိယ၊ နိုင်ဂျီးရီးယား၊ ဖိလစ်ပိုင်၊ ထိုင်း၊ ဗီယက်နမ်နှင့် အမေရိကန်တို့တွင်မူ ဆန်စားသုံးမှုမှာ စံချိန်တင် အမြင့်ဆုံးအဆင့်တွင် ဆက်လက်ရှိနေဆဲဖြစ်သည်။

          ၂၀၂၅/၂၆ ခုနှစ် ကမ္ဘာ့ဆန်လက်ကျန်ရိက္ခာ (Ending Stocks) ကို တန်ချိန် ၁၉၂.၃ သန်းအထိ ရှိမည်ဟု ခန့်မှန်းထားသည်။ တရုတ်နှင့် အိန္ဒိယတို့သည် အစိုးရ၏ သိုလှောင်မှု အစီအစဉ်များကြောင့် ကမ္ဘာ့ဆန်လက်ကျန်၏ အများဆုံးပမာဏကို ဆက်လက်ပိုင်ဆိုင်ထားသည်။

         ၂၀၂၆ ခုနှစ်အတွင်း ကမ္ဘာ့ဆန်ကုန်သွယ်မှုသည် စံချိန်တင်အမြင့်ဆုံးအဆင့်တွင် ဆက်လက်ရှိနေမည်ဟု မျှော်လင့်ရပြီး ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ ပို့ကုန်တင်ပို့မှုမှာ တန်ချိန် ၆၂.၁ သန်း အထိရှိလာမည်ဟု ခန့်မှန်းထားပါသည်။

       သို့သော်လည်း ဧပြီလအတွက် ခန့်မှန်းချက်သည် ယခင်ခန့်မှန်းချက်ထက် တန်ချိန် ၀.၄ သန်း လျော့နည်းသွားခဲ့သည်။ ယင်းမှာ ဈေးနှုန်းသက်သာသော ပို့ကုန်တင်ပို့သည့်နိုင်ငံများနှင့် ယှဉ်ပြိုင်မှု ပြင်းထန်လာခြင်းကြောင့် ပါကစ္စတန်နှင့် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုတို့၏ ပို့ကုန်တင်ပို့မှု လျော့နည်း သွားနိုင်သည့် အခြေအနေများကြောင့်ဖြစ်သည်။

       ကမ္ဘာ့ဆန်သွင်းကုန် တင်သွင်းမှုကိုလည်း တန်ချိန် ၀.၃ သန်း လျှော့ချကာ တန်ချိန် ၅၉.၉ သန်းဟု ပြင်ဆင်သတ်မှတ်ခဲ့သည်။ အဓိကအားဖြင့် တရုတ်ဈေးကွက်၏ တင်သွင်းမှု မြင့်တက်လာသော်လည်း အရှေ့အလယ်ပိုင်းနှင့် အာဖရိကနိုင်ငံများ၏ တင်သွင်းမှု လျော့နည်းသွားခြင်းက ပိုမိုသက်ရောက်မှုရှိခဲ့သောကြောင့် ဖြစ်သည်။

        စိုက်ပျိုးရေးစီးပွားရေးရုံး (OAE) ၏ ၂၀၂၆ ခုနှစ် မတ်လကုန် အချက်အလက်များအရ ၂၀၂၅/၂၆ ပင်မစပါးစိုက်ပျိုးရာသီတွင် ဟက်တာ ၉.၈၀၈ သန်းခန့် စိုက်ပျိုးမည်ဖြစ်ပြီး စပါးတန်ချိန် ၂၆.၉ သန်း ထွက်ရှိရန် မျှော်မှန်းထားသည်။ တစ်ဧက အထွက်နှုန်းမှာ ၀.၂၃ ရာခိုင်နှုန်းခန့် အနည်းငယ်မြင့်တက်လာဖွယ် ရှိသည်။

         သို့သော်လည်း စိုက်ပျိုးဧရိယာမှာ လျော့နည်းသွားဖွယ် ရှိနေသည်။ အကြောင်းမှာ လယ်သမားများ ရရှိသည့် စပါးဈေးနှုန်းမှာ စိတ်ကျေနပ်ဖွယ် မရှိသောကြောင့် လယ်သမားအချို့သည် တစ်နှစ်လျှင် နှစ်သီးစိုက်ရာမှ တစ်သီးသာ စိုက်ခြင်း၊ အချို့မှာ ဝင်ငွေပိုကောင်းသည့် ကြံ စိုက်ပျိုးခြင်းသို့ ပြောင်းလဲခြင်းနှင့် အချို့စိုက်ပျိုးမြေများမှာ လူနေအိမ်ရာများအဖြစ် ပြောင်းလဲသွားခြင်းတို့ကြောင့် ဖြစ်သည်။

         ယခုနှစ်တွင် ရေပေးဝေမှု လုံလောက်ခြင်းနှင့် စပါးပင်များ ကောင်းမွန်စွာ ပွားများလာခြင်းကြောင့် တစ်ဧကအထွက်နှုန်း အနည်းငယ် တက်လာနိုင်သော်လည်း၊ မြောက်ပိုင်းရှိ အဓိက စိုက်ပျိုးထုတ်လုပ်ရာ ဒေသအချို့တွင် ရေကြီးမှုများ ကြုံတွေ့ခဲ့ရသဖြင့် သီးနှံပျက်စီးမှုများရှိခဲ့သောကြောင့် အထွက်နှုန်းတိုးတက်မှုမှာ အကန့်အသတ်ရှိနေသည်။ ထို့ကြောင့် စိုက်ပျိုးဧရိယာ လျော့နည်းမှုနှင့် ရေကြီးမှုဒဏ်များကြောင့် တစ်နိုင်ငံလုံး အတိုင်းအတာဖြင့် စုစုပေါင်းထွက်ရှိမှုမှာ လျော့နည်းသွားဖွယ်ရှိကြောင်း သိရှိရပါသည်။

Source : The Nation Thailand                                                       

DOCA (ရန်ကုန်)

       ဗီယက်နမ်နိုင်ငံမှ ကျွဲကောသီးနှင့် သံပရိုသီးများကို တရုတ်နိုင်ငံသို့ တင်ပို့ရာတွင် လိုက်နာရမည့် phytosanitary သတ်မှတ်ချက်များဆိုင်ရာ ပရိုတိုကော (သဘောတူစာချုပ်မချုပ်မီညှိနှိုင်းချက်) တစ်ရပ်ကို ဧပြီ ၁၅ ရက်တွင် ဘေဂျင်းမြို့၌ ဗီယက်နမ်စိုက်ပျိုးရေးနှင့် သဘာဝပတ်ဝန်း ကျင်ဝန်ကြီးဌာနနှင့် တရုတ်နိုင်ငံ အကောက်ခွန်အထွေထွေအုပ်ချုပ်ရေး (GACC) တို့အကြား တရားဝင်လက်မှတ်ရေးထိုးခဲ့ကြောင်း သိရပါသည်။ ထိုလက်မှတ်ရေးထိုးပွဲကိုဗီယက်နမ် ကွန်မြူနစ်ပါတီ ဗဟိုကော်မတီ အထွေထွေ အတွင်းရေးမှူးနှင့် သမ္မတ To lam၏ တရုတ်နိုင်ငံသို့ နိုင်ငံတော်အဆင့် ခရီးစဉ်အတွင်း ပြုလုပ်ခဲ့ခြင်းဖြစ်ကြောင်း သိရပါသည်။ ဝန်ကြီးဌာနအဆိုအရ အဆိုပါ ပရိုတိုကောသည် ၂၀၁၉ ခုနှစ်မှ စတင်၍ နှစ်နိုင်ငံ အပင်ကာကွယ်ရေးနှင့် ကွာရန်တင်းအေဂျင်စီများအကြား နည်းပညာပိုင်းဆိုင်ရာ ဆွေးနွေးညှိနှိုင်းမှုများ ဆက်တိုက်ပြုလုပ်ခဲ့ရာမှ ရရှိလာသော ရလဒ်ဖြစ်ကြောင်း သိရပါသည်။ ဗီယက်နမ်–တရုတ် စိုက်ပျိုးရေး ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှု တဖြည်းဖြည်း တိုးချဲ့လာနေသည့် အခြေအနေတွင် ၎င်းပရိုတိုကောသည် တရားဝင် တင်ပို့ရာ လမ်းကြောင်းများသို့ ပြောင်းလဲသွားမှုကို ထပ်မံအတည်ပြုသလို နိုင်ငံတကာ စံချိန်စံညွှန်းများနှင့် ကိုက်ညီမှုရှိသော ပွင့်လင်းမြင်သာသည့် တင်ပို့မှု စနစ်ကိုလည်း အားကောင်းစေမည်ဖြစ်ကြောင်း သိရပါသည်။ ထို့ပြင် နှစ်နိုင်ငံအပြန်အလှန် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုမူဘောင် ပိုမိုတိကျတိုးတက် လာမှုကိုလည်း ဖော်ပြနေကြောင်း သိရပါသည်။ ပရိုတိုကောအရ တရုတ်နိုင်ငံသို့ တင်ပို့မည့် ကျွဲကောသီးနှင့် သံပရိုသီးများအတွက် စိုက်ပျိုးဧရိယာများနှင့် ထုပ်ပိုးစက်ရုံများအားလုံးကို စိုက်ပျိုးရေးနှင့် ပတ်ဝန်းကျင်ဝန်ကြီးဌာနတွင် မှတ်ပုံတင်ရမည်ဖြစ်ပြီး ဝန်ကြီးဌာနနှင့် GACC တို့၏ အတည်ပြုချက် ရရှိရမည်ဖြစ်ကြောင်း သိရပါသည်။ ထို့ပြင် ပိုးမွှားထိန်းချုပ်ရေး စနစ်များကို တင်းကျပ်စွာ လိုက်နာဆောင်ရွက်ရမည်ဖြစ်ကြောင်း သိရပါသည်။ စိုက်ပျိုးဧရိယာများတွင် Good Agricultural Practices (GAP) နှင့် Integrated Pest Management (IPM) စနစ်များကို အသုံးပြုရမည်ဖြစ်ပြီး သီးနှံကို ကောက်ယူမည့် ရက်မတိုင်မီ အနည်းဆုံး ၆၀ ရက်ခန့် အရင် သီးအိတ်ပတ်ထားခြင်းနှင့် fruit fly များအတွက် ထောင်ချောက်များ ထားရှိရမည်ဖြစ်ကြောင်း သိရပါသည်။ ထုပ်ပိုးစက်ရုံများအနေဖြင့် သန့်ရှင်းရေးစံချိန်စံညွှန်းများနှင့် ကိုက်ညီရမည်ဖြစ်ကြောင်း သိရပါသည်။ ထို့ပြင် အသီးများကို ရွေးချယ်ခွဲခြားပြီး ရောဂါရှိသော သို့မဟုတ် ပိုးမွှား ကူးစက်ထားသောအသီးများ၊ အပင်အညစ်အကြေးများနှင့် မြေမှုန်များကို ဖယ်ရှားသန့်စင်ရမည်ဖြစ်ကြောင်း သိရပါသည်။ တရုတ်နိုင်ငံသည် ဗီယက်နမ် အသီးအနှံ တင်ပို့မှုအတွက် အရေးကြီးသော ဈေးကွက်တစ်ခုအဖြစ် ဆက်လက်တည်ရှိနေပြီး စားသုံးလိုအား မြင့်မားသည့်အပြင် အလားအလာများလည်း ကြီးမားနေကြောင်း သိရပါသည်။ အခြားစိုက်ပျိုးရေးထုတ်ကုန်များ၏ တရားဝင် တင်ပို့မှု အောင်မြင်မှုများအပေါ် အခြေခံ၍ ကျွဲကောသီးနှင့် သံပရိုသီးများသည်လည်း ဈေးကွက် ဝေစုတိုးချဲ့နိုင်မည်ဖြစ်ပြီး ဗီယက်နမ် စိုက်ပျိုးရေးထုတ်ကုန်တင်ပို့မှုတိုးတက်ရေးကို ကူညီပေးနိုင်မည်ဟု မျှော်မှန်းထားကြောင်း သိရပါသည်။ လာမည့်ကာလတွင် စိုက်ပျိုးရေးနှင့် သဘာဝ ပတ်ဝန်းကျင်ဝန်ကြီးဌာနသည် ဒေသများ၊ အသင်းအဖွဲ့များ၊ လုပ်ငန်းရှင်များ၊ ထုတ်လုပ်သူများနှင့် အနီးကပ်ပူးပေါင်း၍ ပရိုတိုကောကို ထိရောက်စွာ အကောင်အထည်ဖော်သွားမည်ဖြစ်ကြောင်း သိရပါသည်။ ၎င်းတွင် စည်းမျဉ်းများ အသိပေးခြင်း၊ စိုက်ပျိုးဧရိယာနှင့် ထုပ်ပိုးစက်ရုံများ စံချိန်စံညွှန်း ပြည့်မီစေရန် ပြင်ဆင်ခြင်းနှင့် တရုတ်နိုင်ငံ သတ်မှတ်ချက်များနှင့် ကိုက်ညီမှုရှိစေရန် စစ်ဆေးရေးများ တင်းကျပ်စွာ ဆောင်ရွက်ခြင်းတို့ ပါဝင်မည်ဖြစ်ကြောင်း သိရပါသည်။ ကျွဲကောသီးနှင့် သံပရိုသီးများသည် ဗီယက်နမ်နိုင်ငံ၏ အားသာချက်ရှိသော စိုက်ပျိုးရေး ထုတ်ကုန်များထဲတွင် ပါဝင်ပြီး လက်ရှိတွင် ကျွဲကောသီး စိုက်ပျိုးဧရိယာ စုစုပေါင်း ၁၀၆,၀၀၀ ဟက်တာခန့် ရှိကာ ကမ္ဘာ့အဓိက ထုတ်လုပ်သူများထဲတွင် ပါဝင်နေကြောင်း သိရှိရပါသည်။

Vietnam Plus                                                                            

DOCA (ရန်ကုန်)