ပြည်ပကုန်သွယ်မှုသတင်းများ

          ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံ၏ဒေသခံကုမ္ပဏီတစ်ခုဖြစ်သော SSR Co.,Ltd သည် Prey Veng ပြည်နယ်တွင် အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၂၀ သန်းကျော်တန်ဖိုးရှိသော ကုန်းတွင်းဆိပ်ကမ်း ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးကို အဆိုပြုထားပြီး ယင်းသည် ဒေသတွင်း ပထမဆုံးစီမံကိန်းဖြစ်ကြောင်း ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံ၊ ဖွံ့ဖြိုတိုးတက်ရေးကောင်စီ (CDC) မှ မကြာသေးမီက ထုတ်ပြန်ခဲ့သော ကြေညာချက်တွင် ဖော်ပြထားသည်။ Kamchay Mear ခရိုင်၊ Krabo မြို့နယ်ရှိ ၁၀ ဟက်တာကျယ်ဝန်းသောနေရာတွင် တည်ဆောက်ရန် အဆိုပြုထားသော အဆိုပါ ကုန်းတွင်းဆိပ်ကမ်းသည် ကမ္ဘောဒီးယားနှင့် ဗီယက်နမ်နိုင်ငံတို့အကြား အထူးသဖြင့် Meun Chey အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ နယ်စပ်ဂိတ်မှတစ်ဆင့် နယ်စပ်ဖြတ်ကျော်ကုန်စည်သယ်ယူပို့ဆောင်ရေး လုပ်ငန်းများကို မြှင့်တင်ပေးလိမ့်မည်ဟု မျှော်မှန်းထားသည်။ အဆိုပါ ကုန်းတွင်းဆိပ်ကမ်းသည် ကုန်းတွင်းထောက်ပံ့ပို့ဆောင်ရေးဗဟိုချက်အဖြစ် ကုန်စည်ပို့ဆောင်ရေး၊ ကွန်တိန်နာ ထိန်းသိမ်းသိုလှောင်ခြင်းနှင့် အကောက်ခွန်ရှင်းလင်းခြင်းတို့အတွက် ဗဟိုချက်အဖြစ် ဆောင်ရွက်ပေးမည်ဖြစ်သည်။ အဆိုပြုထားသောနေရာကို စစ်ဆေးရေးခရီးစဉ်အတွင်း CDC လက်အောက်ရှိ ကမ္ဘောဒီးယားရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုဘုတ်အဖွဲ့ (CIB) ၏ အထွေထွေအတွင်းရေးမှူး Chea Vuthy က စီမံကိန်းသည် Meun Chey အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ နယ်စပ်ဂိတ်မှတစ်ဆင့် အနာဂတ်နယ်စပ်ဖြတ်ကျော်ကုန်စည်စီးဆင်းမှုကို ပံ့ပိုးရာတွင် အရေးပါသောအခန်းကဏ္ဍမှ ပါဝင်မည်ဖြစ်ပြီး ဒေသခံလူမှုအသိုင်းအဝိုင်းများအတွက် သိသာထင်ရှားသော အလုပ်အကိုင် အခွင့်အလမ်းများ ဖန်တီးပေးလိမ့်မည်ဟု မျှော်လင့်ရကြောင်း အလေးပေးပြောကြားခဲ့သည်။ CDC မှ ထုတ်ပြန်သော စီမံကိန်းအသေးစိတ်အချက်အလက်များအရ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးတွင် ရုံးခန်းနှင့် စီးပွားရေးအဆောက်အအုံများ၊ ကုန်သွယ်ရေးအဆောက်အအုံများ၊ ကွန်တိန်နာ သိုလှောင်ရာနေရာများနှင့် ဂိုဒေါင်များကဲ့သို့သော မရှိမဖြစ်လိုအပ်သော အခြေခံ အဆောက်အအုံများ ပါဝင်မည်ဖြစ်သည်။ ဤအစီအစဉ်သည် ထောက်ပံ့ပို့ဆောင်ရေးစွမ်းရည်ကို မြှင့်တင်ရန်နှင့် ဗီယက်နမ်နှင့် ကမ္ဘောဒီးယား၏ ကုန်သွယ်ရေးချိတ်ဆက်မှုကို အားကောင်းစေရန် ရည်ရွယ်ထားသည်။ ကမ္ဘောဒီးယား-ဗီယက်နမ် ကုန်သွယ်မှုသည် ၂၀၂၄ ခုနှစ်တွင် အမေရိကန် ဒေါ်လာ ၁၀.၁ ဘီလီယံခန့် ရောက်ရှိခဲ့ပြီး ၂၀၂၃ ခုနှစ်ထက် ၁၇.၅ ရာခိုင်နှုန်း တိုးလာခဲ့သည်။ ၂၀၂၅ ခုနှစ်၏ ပထမ ၁၀ လအတွင်း ကုန်သွယ်မှုသည် အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၆.၅ ဘီလီယံအထိ ရောက်ရှိခဲ့ပြီး ကမ္ဘောဒီးယား၏ ဗီယက်နမ်သို့ ပို့ကုန်မှာ အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၃.၁ ဘီလီယံနှင့် သွင်းကုန်မှာ အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၃.၄ ဘီလီယံရှိကြောင်း သိရှိရပါသည်။

Source: Khmer Times

DOCA(ရန်ကုန်)

          ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံနှင့် ဥရောပသမဂ္ဂ (EU) တို့သည် ၂၅-၁၁-၂၀၂၅ ရက်နေ့၌ ကမ္ဘောဒီးယားsနိုင်ငံသည် ၎င်း၏စီးပွားရေးပတ်ဝန်းကျင်၏ ယှဉ်ပြိုင်နိုင်စွမ်းနှင့် ဆွဲဆောင်မှုကို မြှင့်တင်ရန်ကြိုးပမ်းမှုများကို အရှိန်အဟုန်မြှင့်တင်နေစဉ်တွင် နှစ်နိုင်ငံကုန်သွယ်ရေး ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုကို နက်ရှိုင်းစေရန် ကတိကဝတ်ပြုခဲ့ကြသည်။ ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံ၊ စီးပွားရေးနှင့်ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေးဝန်ကြီး Cham Nimul သည် ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံဆိုင်ရာ ဥရောပသမဂ္ဂသံအမတ်ကြီး Igor Driesmans၊ EU ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့၏ စီးပွားရေးနှင့် ကုန်သွယ်ရေးဌာန အကြီးအကဲ Renita Bhaskar တို့နှင့်အတူ တွေ့ဆုံဆွေးနွေးမှုများပြုလုပ်ခဲ့ပြီး ပူးတွဲကုန်သွယ်ရေးအစီအစဉ်များကို တိုးချဲ့ခြင်းနှင့် ကမ္ဘောဒီးယားနှင့် EU အကြား အလုံးစုံမိတ်ဖက်ဆက်ဆံရေးကို အားကောင်းစေရန် အဓိကထား ပြောကြားခဲ့သည်။ ဝန်ကြီး Nimul သည် ကမ္ဘောဒီးယား၏ စီးပွားရေးပတ်ဝန်းကျင်ကို သိသိသာသာတိုးတက်စေရန် အစိုးရ၏ လက်ရှိကြိုးပမ်းအားထုတ်မှုများနှင့် ဖွံ့ဖြိုးမှုအနည်းဆုံးနိုင်ငံများ (LDCs) မှ  အဆက်မြင့်တက်လာစေရန် ကြိုးပမ်းမှုများကို ထပ်လောင်းပြောကြားခဲ့သည်။  သံအမတ်ကြီး Driesmans က EU နှင့် ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံတို့အကြား ခိုင်မာပြီး နီးကပ်သောပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုကို ချီးကျူးဂုဏ်ပြုကြောင်း၊ EU သည် ၎င်း၏ ပူးတွဲလုပ်ငန်းအစီအစဉ်ကို မြှင့်တင်ရန်နှင့် အဓိကကုန်သွယ်ရေး ကဏ္ဍများတွင် ထိတွေ့ဆက်ဆံမှုကို နက်ရှိုင်းစေရန် အသင့်ရှိနေကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။ သံအမတ်ကြီးက နှစ်နိုင်ငံပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုသည် ထိရောက်ပြီး အပြန်အလှန်အကျိုးရှိစေရန်အတွက် ရေရှည်တည်တံ့ပြီး အကျိုးရှိသော ဆွေးနွေးမှုများ၏ အရေးပါမှုကိုလည်း ထပ်လောင်းအလေးပေးပြောကြားခဲ့ကြောင်း သိရှိရပါသည်။

Source: Khmer Times

DOCA(ရန်ကုန်)

          ၂၀၂၅ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလမှ အောက်တိုဘာလအထိ ကာလအတွင်း ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံ၏ ဥရောပသမဂ္ဂ (EU) သို့ ပို့ကုန်ပမာဏသည် အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၄,၂၁၅ သန်းရှိပြီး ၂၀၂၄ ခုနှစ် အလားတူကာလ အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၃,၅၉၃ သန်းရှိခဲ့ရာမှ ၁၇.၃၂ ရာခိုင်နှုန်းနီးပါး မြင့်တက်လာခဲ့ကြောင်း စီးပွားရေးနှင့် ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန၏ အစီရင်ခံစာတွင် ဖော်ပြထားသည်။ စပိန်၊ ဂျာမနီနှင့် နယ်သာလန်နိုင်ငံတို့သည် EU တွင် ကမ္ဘောဒီးယား၏ အကြီးဆုံးကုန်သွယ်ရေးမိတ်ဖက်များဖြစ်ပြီး နှစ်နိုင်ငံကုန်သွယ်မှုပမာဏ အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၁,၀၀၈ သန်း၊ အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၉၃၃ သန်းနှင့် အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၈၄၄ သန်း အသီးသီး ရှိခဲ့သည်။ EU သို့ ပို့ကုန်ပမာဏ သိသိသာသာ မြင့်တက်လာခြင်းသည် ကမ္ဘောဒီးယား၏ ထုတ်ကုန်များတွင်ယှဉ်ပြိုင်နိုင်စွမ်းရှိပြီး ပိုမိုကြီးမားသော ကြိုတင်မှာယူမှုများကို ဖြည့်ဆည်းပေးနိုင်ပြီး ကြီးထွားလာသော ဥရောပဝယ်လိုအားကို ဖြည့်ဆည်းပေးနိုင်ကြောင်း စီးပွားရေးနှင့် ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန၏ အတွင်းရေးမှူး Penn Sovicheat က ပြောကြားခဲ့သည်။ အစီရင်ခံစာအရ ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလမှ အောက်တိုဘာလအထိ EU မှ နိုင်ငံတော်သို့ တင်သွင်းမှုမှာ အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၇၃၇ သန်းရှိပြီး ၂၀၂၄ ခုနှစ် ကာလတူနှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါက ၈.၇၆ ရာခိုင်နှုန်း ကျဆင်းခဲ့ကြောင်း သိရှိရပါသည်။

Source: Khmer Times

DOCA(ရန်ကုန်)

          ဗီယက်နမ်ဝန်ကြီးချုပ် Pham Minh Chinh သည် ဗီယက်နမ်နှင့် အယ်ဂျီးရီးယားမှ ဝန်ကြီးဌာနများ၊ အေဂျင်စီများနှင့် စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများအား စိုက်ပျိုးမွေးမြူရေးတွင် အထူးသဖြင့် ငှက်ပျောသီး၊ လက်ဖက်နှင့် ဆန်စိုက်ပျိုးခြင်းနှင့် ရေထွက်ကုန်မွေးမြူရေးတို့တွင် အဆင့်မြင့် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရန်တိုက်တွန်းခဲ့ကြောင်း သိရပါသည်။ နိုဝင်ဘာလ ၁၉ ရက်နေ့က နှစ်နိုင်ငံစလုံးမှ ဝန်ကြီးဌာနများ၊ စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများနှင့် ကျင်းပသည့်အစည်းအဝေးတွင် Chinh နှင့် အယ်ဂျီးရီးယားဝန်ကြီးချုပ် Sifi Ghrieb သည် စွမ်းအင်၊ ရေနံဓာတုနှင့် ပိုလီမာချည်မျှင် ထုတ်လုပ်မှုတို့တွင် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုစီမံကိန်းများကို ချက်ချင်းရှာဖွေရန် တောင်းဆိုခဲ့ကြောင်း သိရပါသည်။ Ghrieb က အယ်ဂျီးရီးယား၏ ဆန်ဝယ်လိုအားကြီးမားပြီး တင်သွင်းမှု အပေါ်မီခိုနေရမှုနှင့် အတူ နိုင်ငံသည် ဗီယက်နမ်နှင့် အတူပူး‌ပေါင်းဆောင်ရွက် မှုစီမံကိန်းများ ရှေ့ဆက်ဆောင်ရွက်ရန် ဆန္ဒပြင်းပြကြောင်းနှင့် အယ်ဂျီးရီးယားအရှေ့ပိုင်းဒေသသည် ဗီယက်နမ် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံသူများအတွက် ပဲပိစပ်စိုက်ပျိုးထုတ်လုပ်ရန် သင့်လျော်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့ပါသည်။ ထို့ပြင် Ghrieb က နှစ်ဖက်စလုံးမှ ဝန်ကြီးဌာနများ၊ အေဂျင်စီများနှင့် မိတ်ဖက်များအား စီမံကိန်းများအား တိုက်ရိုက်ဆွေးနွေးရန်နှင့် လေ့လာရန် တောင်းဆိုခဲ့ကြောင်း သိရပါသည်။ နိုဝင်ဘာလ ၂၀ ရက်နေ့တွင် ဗီယက်နမ်စိုက်ပျိုးမွေးမြူရေးနှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်ဝန်ကြီးဌာန၊ စက်မှုနှင့် ကုန်သွယ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန၊ ဗီယက်နမ်အမျိုးသားစက်မှု-စွမ်းအင်အုပ်စုနှင့် ဗီယက်နမ် ငါးလုပ်ငန်းအသင်းတို့သည် များစွာသောကဏ္ဍများတစ်လျောက် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှု အခွင့်အလမ်းများကိုရှာဖွေရန် အယ်ဂျီးရီးယားမိတ်ဖက်များနှင့် အစည်းအဝေးကျင်းပခဲ့ကြောင်း သိရပါသည်။ အယ်ဂျီးရီးယား စိုက်ပျိုးမွေးမြူရေးဝန်ကြီးဌာနနှင့် များစွာသော အခြားဝန်ကြီးဌာနများ မှခေါင်းဆောင်များက ၎င်းတို့သည် ဆွေးမွေးမှုများဆက်လက် ပြုလုပ်ရန်နှင့် အနီးအနာဂတ်တွင် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှု စီမံကိန်းများကို အပြီးသတ်ရန်အတွက် မကြာခင်ဗီယက်နမ်သို့ လာရောက်လည်ပတ်မည်ဟု ပြောကြားခဲ့ကြောင်း သိရှိရပါသည်။

Vietnam Plus                                                                            

DOCA (ရန်ကုန်)

          ဗီယက်နမ်သည် ၂၀၂၅ ခုနှစ် စတုတ္ထသုံးလပတ်ကာလနှင့် ၂၀၂၆ ခုနှစ်တွင် Comprehensive and Progressive Agreement for Trans-Pacific Partnership (CPTPP) အောက်ရှိနိုင်ငံများနှင့် အရှေ့အလယ်ပိုင်းဒေသသို့ Pangasius ငါးတင်ပို့မှုတိုးချဲ့ရန် ရည်ရွယ်ထားကြောင်း သိရပါသည်။ ဗီယက်နမ်ပင်လယ်စာတင်ပို့သူများနှင့် ထုတ်လုပ်သူများအသင်း (VASEP) ၏ အဆိုအရ ထိုဒေသနှစ်ခုသို့တင်ပို့မှုမှာ အတက်ဘက်သို့ဆက်လက်ဦးတည်ရန် မျှော်မှန်းရကြောင်း သိရပါသည်။ ၂၀၂၅ ခုနှစ်၏ ပထမ ၁၀ လတွင် CPTPP  သို့တင်ပို့မှုတန်ဖိုးမှာ အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၃၀၅ သန်းရှိခဲ့ပြီး ၂၀၂၄ ခုနှစ်တူညီသည့်ကာလနှင့်နှိုင်းယှဉ်ပါက ၃၆ ရာခိုင်နှုန်းမြင့်တက်ခဲ့ကြောင်း သိရပါသည်။ တစ်ချိန်တည်းမှာပင် ဥရောပသမဂ္ဂသို့တင်ပို့မှုတန်ဖိုးမှာ အမေရိ ကန်ဒေါ်လာ ၁၄၉ သန်းရောက်ရှိခဲ့ပြီး ၂၀၂၄ ခုနှစ်တူညီသည့်ကာလနှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါက ၃ ရာခိုင်နှုန်း မြင့်တက်ခဲ့ကြောင်း သိရပါသည်။ VASEP က အကယ်၍ လုပ်ငန်းနယ်ပယ်သည် ဈေးကွက်ကွဲပြားမှုနှင့် အကောက်ခွန်ဦးစားပေးမှုများကို အခွင့်အလမ်းအပြည့်အဝရယူပါက ပြန်လည်နာလံထူလာရန်နှင့် ၂၀၂၆ ခုနှစ်တွင်လည်း စဉ်ဆက်မပြတ်ကြီးထွားရန် အခွင့်အလမ်းရှိကြောင်း သိရပါသည်။ အောက်တိုဘာလတွင် ဗီယက်နမ်၏ pangasius ငါးတင်ပို့မှုတန်ဖိုးမှာ အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၂၁၇ သန်းရှိခဲ့ပြီး ၂၀၂၄ ခုနှစ်တူညီသည့်လနှင့်နှိုင်းယှဉ်ပါက ၈ ရာခိုင်နှုန်းမြင့်တက်ခဲ့ကြောင်း သိရပါသည်။ ၂၀၂၅ ခုနှစ်၏ ပထမ ၁၀ လစုစုပေါင်းတင်ပို့မှုတန်ဖိုးမှာ အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၁.၈ ဘီလီယံ ကိုကျော်ဖြတ်ခဲ့ပြီဖြစ်ပြီး ၂၀၂၄ ခုနှစ်တူညီသည့်ကာလနှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါက ၉ ရာခိုင်နှုန်းမြင့်တက်ခဲ့ကြောင်း သိရပါသည်။ ထို ၁၀ လအတွင်း အေးခဲထားသည့် pangasius ငါးအသားပြားများ တင်ပို့မှုတန်ဖိုးမှာ အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၁.၅ ဘီလီယံတန်ဖိုးရှိပြီး အေးခဲထားသော၊ အခြောက်ခံထားသောနှင့် မပြုပြင်ထားသော pangasius ငါးတင်ပို့မှုမှာ အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၃၁၅ သန်းတန်ဖိုးရှိကြောင်း သိရပါသည်။  VASEP က ၂၀၂၅ ခုနှစ်တတိယ ၃ လပတ်ကာလ တွင်နှေးကွေးခဲ့ပြီးနောက် ဗီယက်နမ်၏ pangasius ငါးကို အောက်တိုဘာလတင်ပို့မှုမှာ အခြား အဓိကဈေးကွက်များတွင် အပေါင်းလက္ခဏာဆောင်သောရလဒ်များပြသခဲ့ကြောင်း သိရပါသည်။ အထူးသဖြင့် တရုတ်ပြည်မနှင့် ဟောင်ကောင် (တရုတ်) သို့တင်ပို့မှုမှာ အမေရိကန် ဒေါ်လာ ၇၃ သန်းတန်ဖိုးရောက်ရှိခဲ့ပြီး ၁၉ ရာခိုင်နှုန်းမြင့်တက်ခဲ့ကြောင်း သိရပါသည်။ အောက်တိုဘာလတွင် အမေရိကန်သို့ တင်ပို့မှုတန်ဖိုးမှာ အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၂၉ သန်း၊ ဘရာဇီးသို့ တင်ပို့မှုတန်ဖိုးမှာ အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၁၅ သန်းနှင့် ယူကေသို့တင်ပို့မှုမှာ အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၄ သန်းတန်ဖိုးရှိခဲ့ကြောင်း သိရပါသည်။ VASEP က စတုတ္ထ ၃ လပတ်ကာလတွင် အခြားအဓိက ဈေးကွက် များသို့တင်ပို့မှုမှာ ဝယ်လိုအားအပြည့်အဝ နာလံမထူသေးသောကြောင့် ဆက်လက်ကျဆင်းနိုင်ကြောင်း ခန့်မှန်းခဲ့သည်ဟု သိရှိရပါသည်။

Vietnam Plus                                                                            

DOCA (ရန်ကုန်)