ပြည်ပကုန်သွယ်မှုသတင်းများ

          မလေးရှားနိုင်ငံသည် ရေရှည်စားနပ်ရိက္ခာဖူလုံမှုကို မြှင့်တင်ရန်နှင့် ကုန်ပစ္စည်းတင်သွင်းသည့် ရင်းမြစ်များကို ပုံစံမျိုးစုံခွဲဝေရန် ကြိုးပမ်းမှုများ၏ တစ်စိတ်တစ်ပိုင်းအဖြစ် ဥဇဘက်ကစ္စတန်အပြင် ပိုမိုကျယ်ပြန့်သော အာရှအလယ်ပိုင်းဒေသနှင့်ပါ စားသောက်ကုန် ကုန်သွယ်မှုနှင့် စိုက်ပျိုးရေးဆိုင်ရာ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုများကို တိုးမြှင့်ခိုင်မာစေရန် လုပ်ဆောင်လျက်ရှိကြောင်း သိရပါသည်။

        မလေးရှားနိုင်ငံ စိုက်ပျိုးရေးနှင့် စားနပ်ရိက္ခာဖူလုံရေးဝန်ကြီး Datuk Seri Mohamad Sabu က ဥဇဘက်ကစ္စတန်နိုင်ငံ စိုက်ပျိုးရေးဝန်ကြီး Ibrokhim Abdurakhmonov ၏ ဖိတ်ကြားချက်အရ ဇွန်လ ၁၁ ရက်မှ ၁၇ ရက်အထိ သွားရောက်ခဲ့သည့် ၆ ရက်ကြာ တရားဝင်ခရီးစဉ်အတွင်း ဆွေးနွေးခဲ့ကြသည့် အဓိကကဏ္ဍများထဲတွင် အဆိုပါကိစ္စရပ်လည်းပါဝင်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့ပါသည်။

         ၎င်းက နှစ်နိုင်ငံမှ ကုမ္ပဏီများအကြား စီးပွားရေးလုပ်ငန်းအချင်းချင်း (Business-to-Business) ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုများ စတင်နေပြီဖြစ်ပြီး၊ အထူးသဖြင့် ဥဇဘက်ကစ္စတန်နိုင်ငံမှ ချယ်ရီသီးများနှင့် အခြောက်ခံစားသောက်ကုန်ပစ္စည်းများ တင်သွင်းခြင်းလုပ်ငန်းများ ပါဝင်နေ ကြောင်း သိရပါသည်။ 

          စားသောက်ကုန်ကုန်သွယ်မှုအပြင် စိုက်ပျိုးရေးဆိုင်ရာ သုတေသနလုပ်ငန်းများ၊ ရေလုပ်ငန်း (ငါး၊ ပုစွန်မွေးမြူရေး) နှင့် စားသောက်ကုန်နည်းပညာကဏ္ဍများတွင်ပါ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရန် နှစ်နိုင်ငံလုံးက လေ့လာရှာဖွေလျက်ရှိကြောင်း Mohamad က ပြောကြားခဲ့ပါသည်။

         အဆိုပါခရီးစဉ်အတွင်း ၎င်းသည် ဥဇဘက်ကစ္စတန်သမ္မတ Shavkat Mirziyoyev ကိုယ်တိုင် ဖွင့်လှစ်ပေးခဲ့သည့် တရှ်ကန့် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုဖိုရမ် (Tashkent International Investment Forum - TIIF) ၂၀၂၆ ၏ ဖွင့်ပွဲအခမ်းအနားသို့ တက်ရောက်ခဲ့ကြောင်း သိရပါသည်။ ပြည်တွင်း ဆန်စပါးထုတ်လုပ်မှုနှင့် ပတ်သက်၍ မလေးရှားနိုင်ငံသည် လက်ရှိတွင် ၅၅ ရာခိုင်နှုန်း ခန့်သာရှိသေးသည့် ဆန်စပါးကိုယ်တိုင်ဖူလုံမှုအဆင့်ကို မြှင့်တင်ရန် စိန်ခေါ်မှုများနှင့် ဆက်လက်ရင်ဆိုင်နေရဆဲဖြစ်ကြောင်း Mohamad က ပြောကြားခဲ့ပါသည်။

          အစိုးရအနေဖြင့် ဆာဘား (Sabah)၊ ဆာရာဝက် (Sarawak)၊ ပါဟန်း (Pahang) နှင့် အခြားပြည်နယ်အချို့တွင် စိုက်ပျိုးမြေအသစ်များ ဖော်ထုတ်ခြင်းဖြင့် ပြည်တွင်းဆန်စပါး ထုတ်လုပ်မှုကို တိုးမြှင့်နိုင်ရန် လုပ်ဆောင်လျက်ရှိကြောင်း ၎င်းက ပြောကြားခဲ့ပါသည်။ အရှေ့အလယ်ပိုင်းဒေသ၏ နောက်ဆုံးဖြစ်ပေါ်တိုးတက်မှုများနှင့် ဟော်မုဇ်ရေလက်ကြား (Strait of Hormuz) မှတစ်ဆင့် သင်္ဘောလိုင်းလမ်းကြောင်းများ ပြန်လည်ဖွင့်လှစ်နိုင်ခြေနှင့် ပတ်သက်၍ မေးမြန်းရာတွင် Mohamad က ထိုဒေသတွင်း တင်းမာမှုများကိုလျှော့ချရန် ကြိုးပမ်းမှုများကို မလေးရှားနိုင်ငံအနေဖြင့် ကြိုဆိုကြောင်း ပြောကြားခဲ့ပါသည်။

          အယ်လ်နီညို (El Niño) ဖြစ်စဉ်အပေါ် စိုးရိမ်ပူပန်မှုများနှင့် ပတ်သက်၍ အစိုးရအနေဖြင့် စိုက်ပျိုးရေးထုတ်လုပ်မှုတွင် အနှောင့်အယှက်များ ကြုံတွေ့ရပါက စားနပ်ရိက္ခာထောက်ပံ့မှု လုံလောက်စွာရှိစေရန်အတွက် လယ်သမားများကို လမ်းညွှန်မှုပေးခြင်းနှင့် အခြားနိုင်ငံများနှင့် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှု ခိုင်မာစေခြင်း အပါအဝင် ကြိုတင်ပြင်ဆင်မှုများကို လုပ်ဆောင်နေကြောင်း Mohamad က ပြောကြားခဲ့ပါသည်။

           လောလောဆယ်တွင် မလေးရှားနိုင်ငံ၏ စားနပ်ရိက္ခာထောက်ပံ့မှုမှာ လုံလောက်မှုရှိနေဆဲဖြစ်ပြီး အမျိုးသားစားနပ်ရိက္ခာဖူလုံမှုကို ကာကွယ်စောင့်ရှောက်ရန်အတွက် အစိုးရအနေဖြင့် လိုအပ်သော အစီအမံများကို ဆက်လက်လုပ်ဆောင်သွားမည်ဖြစ်ကြောင်း ၎င်းက ထည့်သွင်း ပြောကြားခဲ့ပါသည်။ ပဉ္စမအကြိမ်မြောက် TIIF ဖိုရမ်ကို "ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု ကြံ့ကြံ့ခံနိုင်ရည်ရှိမှု- နယ်ပယ်သစ်များ၊ မိတ်ဖက်အဖွဲ့အစည်းသစ်များ" ဟူသော ဆောင်ပုဒ်ဖြင့် ဇွန်လ ၁၆ ရက်မှ ၁၈ ရက်အထိ ကျင်းပပြုလုပ်လျက်ရှိကြောင်း သိရပါသည်။

       အဆိုပါဖိုရမ်တွင် ပြည်တွင်းထုတ်လုပ်သူ ၁၀၀ ကျော် ပါဝင်သည့် အကြီးစားစက်မှု ကုန်စည်ပြပွဲတစ်ခုအပြင်၊ စီးပွားရေးလုပ်ငန်းအချင်းချင်း (B2B) နှင့် စီးပွားရေးလုပ်ငန်းနှင့် အစိုးရအကြား (B2G) တွေ့ဆုံဆွေးနွေးပွဲများ ထည့်သွင်းကျင်းပလျက်ရှိကြောင်း သိရပါသည်။

Source: New Strait Times                                                          

DOCA (ရန်ကုန်)

        ၂၀၂၆ ခုနှစ် မေလအစပိုင်းကတည်းက နိုင်ငံတကာ သင်္ဘောသယ်ယူပို့ဆောင်ရေး စျေးကွက်တွင် အဓိကလမ်းကြောင်း အများအပြား၌ သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးစရိတ်များ သိသိသာသာ မြင့်တက်လာခဲ့ပြီး အထူးသဖြင့် အာရှနှင့် မြောက်အမေရိက၊ ဥရောပတို့ကို ချိတ်ဆက်ထားသည့် လမ်းကြောင်းများတွင် ဖြစ်သည်။ ဗီယက်နမ်နိုင်ငံ၏ ရေထွက်ကုန်လုပ်ငန်းအတွက်မူ ယင်းမှာ စိုးရိမ်စရာ အခြေအနေတစ်ခု ဖြစ်လာသည်။ အကြောင်းမှာ ပို့ကုန်စျေးနှုန်းဖွဲ့စည်းပုံတွင် ထောက်ပံ့ပို့ဆောင်ရေးစရိတ်သည် အမြဲတမ်းအကြီးမားဆုံး ကုန်ကျစရိတ်များထဲမှ တစ်ခုဖြစ်နေ သောကြောင့်ဖြစ်ကြောင်း သိရသည်။

         ဗီယက်နမ် ရေထွက်ကုန် ပြုပြင်ထုတ်လုပ်ရေးနှင့် တင်ပို့ရောင်းချသူများအသင်း (VASEP) ၏ အဆိုအရ ပင်လယ်ရေကြောင်း သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးစရိတ်များသည် မေလအစပိုင်းတွင် စတင်မြင့်တက်ခဲ့ပြီး ဇွန်လ ဒုတိယဝက်တွင် ပိုမိုပြင်းထန်လာခဲ့ကြောင်း သိရသည်။ ဗီယက်နမ်ရေထွက်ကုန်များအတွက် အရေးပါသောစျေးကွက်များဖြစ်သည့် အမေရိကန်နှင့် ကနေဒါနိုင်ငံတို့သို့ သွားသည့်လမ်းကြောင်းများတွင် အများဆုံး မြင့်တက်ခဲ့ကြောင်း သိရသည်။

      အမေရိကန်အနောက်ဘက်ကမ်းရိုးတန်းသို့ သွားသည့် သင်္ဘောလမ်းကြောင်းတွင် ဇွန်လ ၁၅ ရက်မှ ၃၀ ရက်အတွင်း Los Angeles ဆိပ်ကမ်းသို့ သယ်ယူခမှာ ကွန်တိန်နာအပြည့် (FCL) လျှင် အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၆,၅၀၀ ခန့်အထိ ရှိခဲ့ပြီး ယင်းမှာ ၂၀၂၆ ဇွန်လ ပထမဝက်နှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါက ၂၇ ရာခိုင်နှုန်း မြင့်တက်လာခြင်းဖြစ်သည်။ မေလ ဒုတိယဝက်နှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါကမူ ၉၀ ရာခိုင်နှုန်းအထိ မြင့်တက်လာခဲ့သည်။

        အမေရိကန်အရှေ့ဘက်ကမ်းရိုးတန်း လမ်းကြောင်းသည်လည်း ဤအတိုင်းပင် ဖြစ်သည်။ ဇွန်လဒုတိယဝက်တွင် နယူးယောက်သို့ သင်္ဘောသယ်ယူခမှာ ကွန်တိန်နာအပြည့် (FCL) လျှင် ဒေါ်လာ ၇,၉၀၀ ခန့် ရှိခဲ့ပြီး လဆန်းပိုင်းထက် ၂၃ ရာခိုင်နှုန်းနှင့် မေလဒုတိယဝက်ထက် ၇၀ ရာခိုင်နှုန်းခန့် မြင့်တက်လာခဲ့သည်။

          ဥရောပစျေးကွက်တွင်လည်း ကုန်ကျစရိတ်ဖိအားများ မြင့်တက်နေသည်။ ရော့တာဒမ် (Rotterdam)၊ ဟမ်းဘတ် (Hamburg) နှင့် ဖီးလစ်စတိုး (Felixstowe) ကဲ့သို့သော အဓိကဆိပ်ကမ်းများသို့ သယ်ယူခမှာ ဇွန်လပထမဝက်တွင် ကွန်တိန်နာအပြည့်လျှင် ဒေါ်လာ ၄,၇၀၀ ဝန်းကျင်ရှိခဲ့ပြီး လကုန်ပိုင်းတွင် ဒေါ်လာ ၁,၀၀၀ ကျော် ထပ်မံမြင့်တက်လာနိုင်ကြောင်း ခန့်မှန်းထားသည်။

          အထူးသဖြင့် ကနေဒါလမ်းကြောင်းတွင် ပိုမိုဆိုးရွားစွာ မြင့်တက်ခဲ့သည်။ Toronto) နှင့် Montreal သို့ သယ်ယူခမှာ လက်ရှိတွင် ကွန်တိန်နာအပြည့်လျှင် အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၁၀,၀၀၀ ကျော်သွားပြီဖြစ်ရာ မေလကုန်ပိုင်းထက် ၇၃ ရာခိုင်နှုန်း မြင့်တက်လာပြီး နှစ်ဆန်းပိုင်းကထက် နှစ်ဆကျော် ရှိလာခဲ့သည်။

       တစ်ချိန်တည်းမှာပင် ဂျပန်နိုင်ငံသို့ သယ်ယူခမှာမူ ကွန်တိန်နာအပြည့်လျှင် ဒေါ်လာ ၄၅၀ မှ ၇၇၀ ကြားတွင်သာရှိပြီး အတော်အတန် တည်ငြိမ်နေသည်။ ယင်းက ဂျပန်သို့ တင်ပို့မည့် အော်ဒါများရှိသော လုပ်ငန်းများအတွက် ရေတိုကုန်ကျစရိတ်ဖိအားကို အတိုင်းအတာတစ်ခုအထိ သက်သာစေကြောင်း သိရှိရပါသည်။

Source : Vn Economy                                                                         

DOCA (ရန်ကုန်)

         သမ္မတ Prabowo Subianto ၏ စားနပ်ရိက္ခာဖူလုံရေး အစီအစဉ်၏ တစ်စိတ်တစ်ပိုင်းအဖြစ် အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံသည် လာမည့် ၃ နှစ်မှ ၄ နှစ်အတွင်း ကြက်သွန်ဖြူ ပြည်ပမှတင်သွင်းနေမှုကို ရပ်ဆိုင်းရန် ရည်မှန်းထားကြောင်း စိုက်ပျိုးရေးဆိုင်ရာ ဒုတိယဝန်ကြီး Sudaryono က ဇွန်လ ၁၇ ရက်နေ့တွင် ပြောကြားခဲ့သည်။

        အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံ၏ ကြက်သွန်ဖြူ လိုအပ်ချက် ၉၀ ရာခိုင်နှုန်းကျော်ကို ပြည်ပမှတင်သွင်းနေရခြင်းဖြစ်ပြီး စိန်ခေါ်မှုအဓိကမှာ စိုက်ပျိုးရန် သင့်တော်သော ကုန်းမြင့်ဒေသများရှာဖွေရန်နှင့် ဒေသတွင်း ရာသီဥတုနှင့် ကိုက်ညီမည့် မျိုးစေ့များ ထုတ်လုပ်ရန်ဖြစ်ကြောင်း ဂျကာတာမြို့တွင် ပြုလုပ်သည့် သတင်းစာရှင်းလင်းပွဲတစ်ခု၌ Sudaryono က ထည့်သွင်းပြောကြားခဲ့သည်။

        ၎င်းအပြင် ကြက်သွန်ဖြူ ဖူလုံမှုရှိစေရန်အတွက် စိုက်ပျိုးမြေ ဟက်တာ ၁၀၀,၀၀၀ ခန့် လိုအပ်မည်ဖြစ်ပြီး ယင်းပမာဏမှာ ဆန်စပါး ဖူလုံရေးကြိုးပမ်းမှုများနှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါက များစွာလျော့နည်းကြောင်း ၎င်းက ဆိုသည်။

         အစိုးရအနေဖြင့် ပြည်တွင်းထုတ်လုပ်မှု တိုးတက်လာသည်နှင့်အမျှ ပြည်ပမှ တင်သွင်းမှုပမာဏကို တဖြည်းဖြည်း လျှော့ချမသွားမီ ပထမဦးစွာ မျိုးစေ့ထုတ်လုပ်ရေးနှင့် အခြားသော ထုတ်လုပ်မှုဆိုင်ရာ အခက်အခဲများကို ဦးစားပေးအာရုံစိုက် ဆောင်ရွက်သွားမည်ဖြစ်ကြောင်း ၎င်းက ပြောကြားခဲ့သည်ဟု သိရှိရပါသည်။

Source : Xinhua                                                                                 

DOCA (ရန်ကုန်)

         ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံ၏ စိုက်ပျိုးရေးဝန်ကြီးဌာနသည် ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံတစ်ဝန်းလုံးရှိ တောင်သူလယ်သမားများ၏ ဝင်ငွေတိုးပွားစေရန်နှင့် စားနပ်ရိက္ခာဖူလုံမှုရှိစေရန်အတွက် စိုက်ပျိုးရေးကုန်ထုတ်စွမ်းအားမြှင့်တင်ရေးနှင့် စိုက်ပျိုးရေးထွက်ကုန်များအတွက် ဈေးကွက်ချိတ်ဆက်မှု ခိုင်မာအားကောင်းစေရေးဆိုင်ရာ အစီအမံများကို ဆက်လက်အကောင်အထည်ဖော် ဆောင်ရွက်လျက်ရှိပါသည်။

          ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံ စိုက်ပျိုးရေးဝန်ကြီးဌာန၏ ကြိုးပမ်းအားထုတ်မှုများသည် ကျေးရွာ၊ ရပ်ကွက်အဆင့် စိုက်ပျိုးရေးအရာရှိများ၏ စွမ်းဆောင်ရည်နှင့် လုပ်ငန်းစွမ်းဆောင်မှုကို မြှင့်တင်ပေးခြင်းအပေါ် အဓိကထားဆောင်ရွက်လျက်ရှိပြီး ၎င်းအရာရှိများသည် တောင်သူလယ်သမားများထံသို့ နည်းပညာဆိုင်ရာ ပံ့ပိုးကူညီမှုများနှင့် အကြံပေးဝန်ဆောင်မှုများကို တိုက်ရိုက်ပေးအပ်သော ရှေ့တန်းစိုက်ပျိုးရေး တိုးချဲ့ဝန်ထမ်းများအဖြစ် တာဝန်ယူဆောင်ရွက်နေကြပါသည်။

         ထို့အပြင် တောင်သူများအား စိုက်ပျိုးရေးသမဝါယမများတွင်ပါဝင်ရန် ကူညီအားပေးကြပြီး၊ ထိုမှတစ်ဆင့် တောင်သူများသည် သက်တမ်းအခွင့်အလမ်းများ၊ ငွေကြေးထောက်ပံ့မှုများနှင့် ပုဂ္ဂလိကကုမ္ပဏီများနှင့် စိုက်ပျိုးရေးစာချုပ်များ ချုပ်ဆိုနိုင်စေရန် အထောက်အကူပြုပေးပြီး အစိုးရ၏ စိုက်ပျိုးရေးမူဝါဒများကို ဖြန့်ဝေပေးခြင်း၊ စိုက်ပျိုးရေးထွက်ကုန်များအတွက် ဈေးကွက်ရရှိစေရန်ဖေးမကူညီပေးခြင်း၊ ထုန်လုပ်မှုဆိုင်ရာ စိန်ခေါ်မှုများကို အချိန်မီတုန့်ပြန်နိုင်ရန်နှင့် မူဝါဒဆိုင်ရာကိစ္စရပ်များကို အကောင်အထည်ဖော်ရာတွင် အထောက်အကူဖြစ်စေရန်အတွက် ဒေသတွင်း စိုက်ပျိုးရေးအချက်အလက် များကောက်ယူခြင်းတို့ကို ဆောင်ရွက်လျက်ရှိကြောင်း သိရှိရပါသည်။

Source : Khmer Times

DOCA(ရန်ကုန်)

         အယ်လ်ဂျီးရီးယားနှင့် တူနီးရှားနိုင်ငံဆိုင်ရာ ဗီယက်နမ်ကုန်သွယ်ရေးရုံးသည် တူနီးရှားစက်မှု၊ ကုန်သွယ်ရေးနှင့် လက်မှုလုပ်ငန်းရှင်များသမဂ္ဂ (UTICA) နှင့် ပူးပေါင်း၍ ဇွန် ၇ ရက်မှ ၁၂ ရက် အထိ Tunis မြို့၌ အလုပ်သဘောခရီးစဉ်အတွင်း Hybrid Business Matching Conference တစ်ရပ်ကို ကျင်းပခဲ့ကြောင်း သိရပါသည်။ ဗီယက်နမ်နှင့် တူနီးရှားကုမ္ပဏီ ၃၀ ခန့် တက်ရောက်ခဲ့သည့် အဆိုပါပွဲတွင် UTICA အမျိုးသားအမှုဆောင်ကော်မတီ အဖွဲ့ဝင် Abdessalem Loued က နှစ်စဉ်ကျင်းပသည့် စီးပွားရေးချိတ်ဆက်ပွဲများသည် နှစ်နိုင်ငံစီးပွားရေးနှင့် ကုန်သွယ်ရေးဆက်ဆံမှု တိုးတက်စေရန် ထိရောက်သော ပလက်ဖောင်းတစ်ခုဖြစ်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့ပါသည်။
         ၎င်းက ဗီယက်နမ်နှင့် တူနီးရှားတို့သည် ပထဝီဝင်အနေအထားအရ အကွာအဝေးရှိသော်လည်း မိမိတို့ဒေသများတွင် မဟာဗျူဟာကျသည့် တည်နေရာများ၊ ကျွမ်းကျင်လုပ်သားအင်အားများနှင့် နိုင်ငံတကာကုန်သွယ်ရေး တိုးချဲ့လိုသည့် စိတ်ဆန္ဒများကို မျှဝေထားကြောင်း၊ ထိုအချက်များက ရေရှည်တည်တံ့ပြီး အပြန်အလှန်အကျိုးရှိသော မိတ်ဖက်ဆက်ဆံရေးအတွက် အခြေခံကောင်း တစ်ရပ် ဖြစ်ကြောင်း၊ ဗီယက်နမ်နိုင်ငံသည် လူဦးရေ သန်း ၁၀၀ ကျော်ရှိသည့် ပြည်တွင်း ဈေးကွက်နှင့် ခိုင်မာသောစက်မှုအခြေခံများကိုအခြေခံ၍ အာရှ၏အလျင်မြန်ဆုံး တိုးတက်နေသော စီးပွားရေးနိုင်ငံများအနက် တစ်နိုင်ငံဖြစ်လာကြောင်း၊ တစ်ဖက်တွင် တူနီးရှားနိုင်ငံသည် မဟာဗျူဟာကျသော ပထဝီဝင်တည်နေရာ၊ လွတ်လပ်သောကုန်သွယ်ရေး သဘောတူညီချက်များနှင့် တန်ဖိုးမြင့်ထုတ်ကုန်လုပ်ငန်းများကြောင့် ဥရောပ၊ အာဖရိကနှင့် မြေထဲပင်လယ်ဒေသသို့ ဝင်ပေါက်တံခါးအဖြစ် ရပ်တည်နေကြောင်း၊ နှစ်နိုင်ငံအကြား ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်နိုင်မည့် ကဏ္ဍ များမှာ အစားအသောက်ထုတ်လုပ်ခြင်း၊ အီလက်ထရွန်နစ်အစိတ်အပိုင်းများ၊ အထည်ချုပ် လုပ်ငန်း၊ သတင်းအချက်အလက်နည်းပညာ၊ ပြန်လည်ပြည့်ဖြိုးမြဲစွမ်းအင်၊ ထောက်ပံ့ပို့ဆောင် ရေးဝန်ဆောင်မှုများနှင့် ဒစ်ဂျစ်တယ်စီးပွားရေး စသည့်နယ်ပယ်များဖြစ်ကြောင်းနှင့် တူနီးရှား၏ အဓိကထုတ်ကုန်တစ်ခုဖြစ်သည့် သံလွင်ဆီကို ဗီယက်နမ်ဈေးကွက်သို့ တင်ပို့ရန် အလားအလာ ကောင်းရှိကြောင်းပြောကြားခဲ့ပါသည်။ တူနီးရှားသည် ကမ္ဘာ့ထိပ်တန်း သံလွင်ဆီထုတ်လုပ်သူနှင့် တင်ပို့သူနိုင်ငံများအနက် တစ်နိုင်ငံဖြစ်ပြီး သံလွင်ပင်ပေါင်း သန်း ၁၀၀ ကျော် စိုက်ပျိုးထားကာ နိုင်ငံတကာဆုများစွာ ရရှိထားသည့် အရည်အသွေးမြင့် သံလွင်ဆီများ ထုတ်လုပ်လျက်ရှိကြောင်း သိရပါသည်။ လက်ရှိတွင် တူနီးရှားနိုင်ငံသည် နှစ်စဉ် Robusta ကော်ဖီစေ့ကြမ်းတန်ချိန် ၃၀,၀၀၀ ခန့်၊ ဆန် တန်ချိန် ၃၀,၀၀၀ နှင့် သကြား တန်ချိန် ၃၆၀,၀၀၀ ခန့် တင်သွင်းလျက်ရှိကြောင်း သိရပါသည်။ ထိုကုန်ပစ္စည်းများကို ယခင်ကအစိုးရတင်ဒါစနစ်ဖြင့်သာ တင်သွင်းခွင့်ပြုခဲ့ သော်လည်း ၂၀၂၄ ခုနှစ်မှစ၍ ဥပဒေအမှတ် ၁၂၀ အရ လိုင်စင်ရ ပုဂ္ဂလိကကုမ္ပဏီများအား တင်သွင်းခွင့်ပြုထားကြောင်း သိရပါသည်။ ၂၀၂၅ ခုနှစ်အတွင်း ဗီယက်နမ်-တူနီးရှား နှစ်နိုင်ငံကုန်သွယ်မှု ပမာဏမှာ အမေရိကန်ဒေါ်လာ သန်း ၁၈၀ အထိ ရောက်ရှိခဲ့ပြီး ၎င်းအနက် တူနီးရှားက ဗီယက်နမ်မှ Robusta ကော်ဖီစေ့ တန်ချိန် ၁၀,၀၀၀ ကို အမေရိကန်ဒေါ်လာ သန်း ၅၀ ကျော်ဖိုး ဝယ်ယူခဲ့ကြောင်း သိရပါသည်။ ယခုနှစ် ပထမငါးလအတွင်း ဗီယက်နမ်မှ တူနီးရှားသို့ ကော်ဖီစေ့ ကြမ်း တန်ချိန် ၈,၅၀၀ တင်ပို့ခဲ့ကြောင်းလည်း ဖော်ပြထားပါသည်။ ဗီယက်နမ်ကုန်သွယ်ရေး အကြံပေး Hoang Duc Nhuan က ဗီယက်နမ်၏ စီးပွားရေးဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှု၊ ပို့ကုန်-သွင်းကုန် မူဝါဒများနှင့် နှစ်နိုင်ငံဆက်ဆံရေးအခြေအနေများကို မိတ်ဆက်ရှင်းလင်းခဲ့ကြောင်း သိရပါသည်။ ဗီယက်နမ်နှင့် တူနီးရှားတို့သည် ၁၉၉၄ ခုနှစ်တွင် ကုန်သွယ်ရေးသဘောတူညီချက်ကို လက်မှတ်ရေးထိုးခဲ့ပြီး အပြန်အလှန် Most-Favoured-Nation (MFN) အဆင့်အတန်း ပေးအပ်ခဲ့ကြကြောင်း သိရပါသည်။ ထို့အပြင် နှစ်နိုင်ငံအစိုးရအချင်းချင်း ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရေးကော်မတီ အစည်းအဝေး သုံးကြိမ်ကျင်းပခဲ့ပြီး နောက်ဆုံးအကြိမ်ကို ၂၀၁၈ ခုနှစ် ဧပြီလတွင် Tunis မြို့၌ ကျင်းပခဲ့ကြောင်း သိရပါသည်။ လက်ရှိတွင် ဗီယက်နမ်က တူနီးရှားသို့ ဖိနပ်၊ မိုဘိုင်းဖုန်း၊ ကော်ဖီ၊ ငရုတ်ကောင်း၊ သီဟိုဠ်စေ့၊ အုန်းသီးခြောက်၊ ရေထွက်ကုန်၊ အီလက်ထရွန်နစ်ပစ္စည်းများ၊ ချည်မျှင်၊ လျှပ်စစ်ကြိုးများ၊ ထရန်စဖော်မာများ၊ အထည်အလိပ်နှင့် ပလတ်စတစ်ထုတ်ကုန်များ တင်ပို့ လျက်ရှိကြောင်း သိရပါသည်။ တူနီးရှားမှမူ ရေထွက်ကုန်များ၊ ဆေးဘက် ဆိုင်ရာပစ္စည်းများ၊ တိရစ္ဆာန်အစာကုန်ကြမ်းများ၊ စွန်ပလွံသီး ၊ Figs၊ ဝါဂွမ်း၊ ပလတ်စတစ် ကုန်ကြမ်းများ၊ သားရေနှင့် အထည်အလိပ်များကို ဗီယက်နမ်သို့ တင်ပို့လျက်ရှိကြောင်း သိရပါသည်။ ဆွေးနွေးပွဲတွင် တက်ရောက်လာသူများက အကောက်ခွန်လျှော့ချခြင်း၊ နှစ်နိုင်ငံ စီးပွားရေးကောင်စီ ဖွဲ့စည်းခြင်းနှင့် Export Credit Insurance အသုံးပြုမှု တိုးချဲ့ခြင်းတို့မှ တစ်ဆင့် ဈေးကွက်ဝင်ရောက်မှု လွယ်ကူစေရန် တိုက်တွန်းခဲ့ကြကြောင်း သိရပါသည်။ Business Matching Session အတွင်း တူနီးရှားကုမ္ပဏီအချို့သည် ဗီယက်နမ်ဘက်မှ ကော်ဖီကုန်ကြမ်း၊ ဟင်းခတ်အမွှေးအကြိုင်များ၊ ဆန်၊ ရေထွက်ကုန်များ၊ စက္ကူထုတ်ကုန်များနှင့် ပလတ်စတစ်ကုန်ကြမ်းများ တင်ပို့နိုင်သည့် မိတ်ဖက်ကုမ္ပဏီများကို ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့ကြောင်း သိရပါသည်။ နှစ်ဖက်စလုံးက အနာဂတ်တွင် ကုန်သွယ်ရေးမြှင့်တင်ရေးလုပ်ငန်းများ တိုးချဲ့ဆောင်ရွက်ရန်၊ စီးပွားရေးကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့များ အပြန်အလှန်စေလွှတ်ရန်၊ အဓိကပြပွဲများတွင် ပါဝင်တက်ရောက်မှုကို အားပေးရန်နှင့် စီးပွားရေးအကြံပေးဝန်ဆောင်မှုများ၊ အငြင်းပွားမှုဖြေရှင်းရေးလုပ်ငန်းများတွင် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်သွားရန် သဘောတူညီခဲ့ကြကြောင်း သိရှိရပါသည်။

Vietnam Plus                                                                            

DOCA (ရန်ကုန်)