Main menu

ပြည်ပကုန်သွယ်မှုသတင်းများ

Powered by Drupal

ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာရောင်းလိုအား အနှောက်အယှက်များကြောင့် ဓာတ်မြေဩဇာတင်ပို့မှု အားကောင်းခဲ့သည့် ဗီယက်နမ်

        အရှေ့အလယ်ပိုင်းဒေသတွင် ဖြစ်ပွားနေသည့်ပဋိပက္ခများကြောင့် ကမ္ဘာ့ဓာတ်မြေဩဇာ ထောက်ပံ့မှုအနှောင့်အယှက်များဖြစ်ပေါ်လာပြီး နိုင်ငံတကာဈေးကွက်တွင် ဝယ်လိုအားမြင့်တက်လာမှုကြောင့် ၂၀၂၆ ခုနှစ် ပထမနှစ်ဝက်အတွင်း ဗီယက်နမ်နိုင်ငံ၏ ဓာတ်မြေဩဇာတင်ပို့မှု သိသိသာသာ တိုးတက်ခဲ့ကြောင်း သိရပါသည်။ အကောက်ခွန်ဌာန၏ အချက်အလက်များအရ ယခုနှစ် ဇန်နဝါရီလမှ ဇွန်လအထိ ဗီယက်နမ်နိုင်ငံသည် ဓာတ်မြေဩဇာ တန်ချိန် ၁.၇ သန်းကို အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၉၃၃ သန်းဖိုး တင်ပို့နိုင်ခဲ့ပြီး ယခင်နှစ်တူညီသည့်ကာလနှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါက တင်ပို့မှုပမာဏတွင် ၅၂ ရာခိုင်နှုန်းနှင့် တန်ဖိုးတွင် ၁၀၇ ရာခိုင်နှုန်း အသီးသီး မြင့်တက်ခဲ့ကြောင်း သိရပါသည်။ တင်ပို့မှုအများဆုံးဈေးကွက်မှာ ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံဖြစ်ပြီး အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၁၄၆ သန်းတန်ဖိုးရှိသော တန်ချိန် ၃၃၀,၀၀၀ ကျော်ကို တင်သွင်းခဲ့‌‌‌ကြောင်း သိရပါသည်။ ထို့နောက် တောင်ကိုရီးယားနိုင်ငံက တန်ချိန် ၁၄၉,၀၀၀ နီးပါးကို အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၁၀၄ သန်းတန်ဖိုး၊ ဖိလစ်ပိုင်နိုင်ငံက တန်ချိန် ၁၁၈,၀၀၀ ကို အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၆၄ သန်းတန်ဖိုးနှင့် မလေးရှားနိုင်ငံက တန်ချိန် ၈၈,၀၀၀ ကို အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၄၉ သန်းတန်ဖိုး အသီးသီးတင်သွင်းခဲ့ကြောင်း သိရ ပါသည်။ လုပ်ငန်းနယ်ပယ်ဆိုင်ရာတာဝန်ရှိသူများက ယခုကဲ့သို့တင်ပို့မှုတိုးတက်လာခြင်းမှာ ကမ္ဘာ့ဈေးကွက်တွင် ဓာတ်မြေဩဇာထောက်ပံ့မှုလျော့နည်းလာခြင်းကြောင့်ဖြစ်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့ပါသည်။ အရှေ့အလယ်ပိုင်းဒေသရှိပထဝီနိုင်ငံရေးတင်းမာမှုများကြောင့် ဟော်မုဇ်ရေလက်ကြားမှတစ်ဆင့် ရေကြောင်းသယ်ယူပို့ဆောင်ရေး အနှောင့်အယှက်များဖြစ်ပေါ်ခဲ့ပြီး ပင်လယ်ကွေ့ ဒေသရှိ ဓာတ်မြေဩဇာထုတ်လုပ်သူအများအပြားသည် ထုတ်လုပ်မှုကိုလျှော့ချခဲ့ရကြောင်း သိရပါ သည်။ ထို့အပြင် ရုရှားနှင့် တရုတ်နိုင်ငံတို့က ဓာတ်မြေဩဇာတင်ပို့မှုအပေါ် ကန့်သတ်ချက်များ ချမှတ်ထားခြင်းကြောင့် နိုင်ငံတကာဈေးကွက်တွင် ထောက်ပံ့မှုပိုမိုလျော့နည်းလာကြောင်း သိရပါသည်။ ထိုအခြေအနေများကြောင့် ကမ္ဘာ့ဈေးကွက်တွင် ဓာတ်မြေဩဇာဝယ်လိုအား မြင့်တက်လာချိန်၌ ဗီယက်နမ်ထုတ်လုပ်သူများက ဈေးကွက်အခွင့်အလမ်းကိုအသုံးချကာ ပြည်ပတင်ပို့မှုများကို တိုးမြှင့်ဆောင်ရွက်ခဲ့ကြောင်း သိရပါသည်။ Petrovietnam Ca Mau Fertiliser Joint Stock Company (PVCFC) မှ ကိုယ်စားလှယ် Vu Dinh Tuan က အရှေ့အလယ်ပိုင်းပဋိပက္ခ ပိုမိုပြင်းထန်လာချိန်သည် ဗီယက်နမ်ပြည်တွင်း ဓာတ်မြေဩဇာသုံးစွဲမှုနည်းပါးသည့်ရာသီနှင့် တိုက်ဆိုင်နေသဖြင့် ကုမ္ပဏီအနေဖြင့် ထုတ်လုပ်မှုနှင့် ငွေသားစီးဆင်းမှုကိုထိန်းသိမ်းနိုင်ရန် ယူရီးယားနှင့် NPK ဓာတ်မြေဩဇာများကို ပြည်ပသို့ပိုမိုတင်ပို့ခဲ့ကြောင်း ယခင်ကပြည်တွင်း မီဒီယာများသို့ ပြောကြားခဲ့ပါသည်။ ပြည်ပတင်ပို့မှုအားကောင်းလာခြင်းကြောင့် ဓာတ်မြေဩဇာ လုပ်ငန်းများ၏ ဘဏ္ဍာရေးစွမ်းဆောင်ရည်လည်း တိုးတက်လာခဲ့ကြောင်း သိရပါသည်။ PVCFC သည် ပထမနှစ်ဝက်အတွင်း ထုတ်ကုန်တန်ချိန် ၉၀၀,၀၀၀ ကျော် ရောင်းချနိုင်ခဲ့ပြီး ဝင်ငွေ ဗီယက်နမ်ဒေါင် ၁၁.၈ ထရီလီယံကျော် (အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၄၄၉ သန်းခန့်) ရရှိခဲ့ကာ ယခုနှစ်အတွက် သတ်မှတ်ထားသည့်ရည်မှန်းချက်၏ ၅၉ ရာခိုင်နှုန်းကျော်ကို ပြည့်မီခဲ့ကြောင်း သိရပါသည်။ တစ်ဖက်တွင်လည်း Phu My Fertiliser အမှတ်တံဆိပ်ကို ထုတ်လုပ်သည့် Petrovietnam Fertiliser and Chemicals Corporation (PVFCCo) သည် ပထမနှစ်ဝက်အတွင်း ဓာတ်မြေဩဇာနှင့် ဓာတုပစ္စည်း တန်ချိန် ၅၅၁,၅၀၀ ခန့် ထုတ်လုပ်နိုင်ခဲ့ကြောင်း ခန့်မှန်းထားပါသည်။ စုစုပေါင်းရောင်းချမှုပမာဏမှာ တန်ချိန် ၉၇၂,၃၀၀ ခန့်ရှိခဲ့ပြီး ၎င်းအနက် ဓာတ်မြေဩဇာတန်ချိန် ၉၀၆,၀၀၀ ကျော်ပါဝင်ကာ ခြောက်လတာရောင်းချမှုပစ်မှတ်ထက် ၃၂ ရာခိုင်နှုန်း ကျော်လွန်ခဲ့ကြောင်း သိရပါသည်။ Phu My NPK ဓာတ်မြေဩဇာမှာလည်း ရောင်းချမှုပမာဏ တန်ချိန် ၁၄၄,၂၀၀ နှင့် ဝင်ငွေ ဗီယက်နမ်ဒေါင် ၁.၈ ထရီလီယံကျော်ရရှိကာ အကောင်းဆုံးစွမ်းဆောင်ရည်ကို ပြသခဲ့ကြောင်း သိရပါသည်။ ဗီယက်နမ်ပြည်တွင်း၌လည်း အထူးသဖြင့် နိုင်ငံတောင်ပိုင်းဒေသများတွင် ယူရီးယား၊ DAP နှင့် NPK ဓာတ်မြေဩဇာ ဈေးနှုန်းများ ဆက်လက်မြင့်တက်လျက်ရှိသော်လည်း မြောက်ပိုင်းဒေသများတွင် ဈေးနှုန်းများမှာ အများအားဖြင့် တည်ငြိမ်လျက်ရှိကြောင်း သိရပါသည်။ ကမ္ဘာ့ဈေးကွက်တွင်မူ စိုက်ပျိုးရေး ဈေးကွက်သုတေသနအဖွဲ့ DTN ၏ အချက်အလက်များအရ ယခုနှစ်ဇွန်လအတွင်း အမေရိကန်နိုင်ငံရှိ ဓာတ်မြေဩဇာလက်လီဈေးနှုန်းများမှာ ယခင်လနှင့်နှိုင်းယှဉ်ပါက ကုန်ပစ္စည်းအမျိုးအစား အများစုတွင် ကျဆင်းခဲ့သော်လည်း ယခင်နှစ်တူညီသည့်ကာလထက် ၄ ရာခိုင်နှုန်းမှ ၄၁ ရာခိုင်နှုန်းအထိ ပိုမိုမြင့်မားနေဆဲဖြစ်ကြောင်း သိရပါသည်။ ထိုအခြေအနေသည် ကမ္ဘာ့ဓာတ် မြေဩဇာဈေးနှုန်းများ မြင့်မားနေဆဲဖြစ်သည်ကို ဖော်ပြနေကြောင်း သိရှိရပါသည်။

Vietnam Plus                                                                            

DOCA (ရန်ကုန်)

လေအေးပေးစက်ထုတ်လုပ်သူများအား ဥရောပဈေးကွက်သို့ ပိုမိုတိုးချဲ့ ဝင်ရောက်ရန် တိုက်တွန်းခဲ့သည့် ထိုင်းနိုင်ငံ

         ဥရောပတိုက်၌ စံချိန်တင်အပူလှိုင်းများ ဖြစ်ပေါ်နေမှုကြောင့် လေအေးပေးစက်ဝယ်လိုအား မြင့်တက်လာသဖြင့် ထိုင်းနိုင်ငံမှ လေအေးပေးစက်ထုတ်လုပ်သူများအနေဖြင့် ဥရောပဈေးကွက်သို့ ပိုမိုတိုးချဲ့ဝင်ရောက်သင့်ကြောင်း ထိုင်းကုန်သွယ်ရေးမူဝါဒနှင့် မဟာဗျူဟာရုံး (Trade Policy and Strategy Office – TPSO) က တိုက်တွန်းထားကြောင်း သိရပါသည်။ ဥရောပသမဂ္ဂ၏ တင်းကျပ်သည့် ပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းသိမ်းရေး စည်းမျဉ်းစည်းကမ်းများနှင့် ကိုက်ညီသည့် စွမ်းအင်ချွေတာနိုင်သော လေအေးပေးစက်များကို ဦးစားပေးထုတ်လုပ်သင့်ကြောင်း TPSO က အကြံပြုထားပါသည်။ ယခုနှစ်မေလအတွင်း ထိုင်းနိုင်ငံ၏ လေအေးပေးစက်တင်ပို့မှုတန်ဖိုးမှာ အမေရိကန် ဒေါ်လာ ၄၉ သန်းရှိခဲ့ပြီး ယခင်နှစ် တူညီသည့်ကာလထက် ၄၀.၇ ရာခိုင်နှုန်း မြင့်တက်ခဲ့ကာ ၂၀၂၅ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလနောက်ပိုင်း အမြင့်ဆုံးတိုးတက်မှုအဖြစ် မှတ်တမ်းဝင်ခဲ့ကြောင်း သိရပါသည်။ ယခုနှစ်ဇန်နဝါရီလမှမေလအထိ လေအေးပေးစက်တင်ပို့မှုစုစုပေါင်းတန်ဖိုးမှာ အမေရိကန် ဒေါ်လာ ၇၈၄ သန်းရှိခဲ့ပြီး ယခင်နှစ် တူညီသည့်ကာလထက် ၁၈.၉ ရာခိုင်နှုန်း တိုးတက်ခဲ့ကြောင်း သိရပါသည်။ မေလအတွင်း တင်ပို့မှုအများဆုံးတိုးတက်ခဲ့သည့် ကုန်ပစ္စည်းများမှာ အပူစုပ်စနစ် (Heat Pump) ပါဝင်သည့် နှစ်မျိုးသုံးလေအေးပေးစက်များဖြစ်ပြီး ၇၀.၆ ရာခိုင်နှုန်း တိုးတက်ခဲ့ကြောင်း သိရပါသည်။ ထို့နောက် လေအေးပေးစက် အပိုပစ္စည်းများမှာ ၄၉.၆ ရာခိုင်နှုန်းနှင့် ပြတင်းပေါက် သို့မဟုတ် နံရံတွင် တပ်ဆင်သည့် လေအေးပေးစက်များမှာ ၂၁.၆ ရာခိုင်နှုန်း အသီးသီး တိုးတက်ခဲ့ကြောင်း သိရပါသည်။ တင်ပို့မှုအများဆုံးဈေးကွက်မှာ ဂျာမနီနိုင်ငံဖြစ်ပြီး တင်ပို့မှုတန်ဖိုး အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၃၀.၈ သန်းရှိကာ ယခင်နှစ်ထက် ၈၉.၆ ရာခိုင်နှုန်း တိုးတက်ခဲ့‌ ကြောင်း သိရပါသည်။ ပြင်သစ်နိုင်ငံသို့တင်ပို့မှုမှာ ၅၀.၉ ရာခိုင်နှုန်း၊ ဗြိတိန်နိုင်ငံသို့ ၅၈.၂ ရာခိုင်နှုန်းနှင့် စပိန်နိုင်ငံသို့ ၄၂.၂ ရာခိုင်နှုန်းအသီးသီးတိုးတက်ခဲ့ကြောင်း သိရပါသည်။ ယခုနှစ် အစပိုင်းမှစ၍ ဥရောပမြောက်ပိုင်းဈေးကွက်များတွင်လည်း တင်ပို့မှုအားကောင်းလာခဲ့ပြီး ဖင်လန်နိုင်ငံသို့ တင်ပို့မှုမှာ ၃၆၇ ရာခိုင်နှုန်းနှင့် ဆွီဒင်နိုင်ငံသို့ ၁၇၇ ရာခိုင်နှုန်းအထိ မြင့်တက်ခဲ့ကြောင်း သိရပါသည်။ TPSO ညွှန်ကြားရေးမှူးချုပ် Nantapong Chiralerspong က အနောက်ဥရောပတွင် မေလအတွင်း ပုံမှန်ထက်စောစီးစွာနှင့် ပိုမိုပြင်းထန်သည့် အပူလှိုင်းဖြစ်ပေါ်ခဲ့ခြင်းကြောင့် လေအေးပေးစက်တင်ပို့မှု သိသိသာသာမြင့်တက်ခဲ့ကြောင်း ပြောကြားခဲ့ပါသည်။ အပူဖိအား မြင့်လေထု (Heat Dome) ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သဖြင့် ဒေသအများအပြားတွင် နေ့စဉ်ပျမ်းမျှအပူချိန်သည် ပုံမှန်ထက် ၁၀ ဒီဂရီဆဲလ်စီးယပ်ကျော် မြင့်တက်ခဲ့ကြောင်း သိရပါသည်။ အပူချိန်မြင့်မားမှုနှင့် နွေရာသီကာလ ပိုမိုပူပြင်းမည်ဟုခန့်မှန်းထားမှုတို့ကြောင့် ဥရောပမှတင်သွင်းသူများနှင့် လက်လီရောင်းချသူများသည် ဇွန်လမှ ဩဂုတ်လအထိရှိမည့် ဝယ်လိုအားမြင့်မားသည့်ကာလအတွက် ကြိုတင်အမှာစာများ တင်သွင်းခဲ့ကြကြောင်း သိရပါသည်။ ဥရောပရှိ အိမ်ထောင်စုများအနက် လေအေးပေးစက်အသုံးပြုမှုနှုန်းမှာ ၂၀ ရာခိုင်နှုန်းခန့်သာရှိပြီး ၂၀၂၂ ခုနှစ် ကမ္ဘာ့ပျမ်းမျှ ၃၇ ရာခိုင်နှုန်းထက် နည်းပါးနေသည့်အတွက် ယခုတင်ပို့မှုတိုးတက်ခြင်းသည် ဝယ်လိုအားဖွဲ့စည်းပုံ ပြောင်းလဲလာခြင်းကို ထင်ဟပ်နေကြောင်း Nantapong Chiralerspong က ပြောကြားခဲ့ပါသည်။ TPSO က ဥရောပဒေသတွင် ယခုနှစ်တတိယသုံးလပတ်အတွင်း လေအေးပေးစက်ဝယ်လိုအား ဆက်လက်အားကောင်းနေမည်ဟု ခန့်မှန်းထားကြောင်း သိရပါသည်။ ကမ္ဘာ့မိုးလေဝသအဖွဲ့ (WMO) ၏ ခန့်မှန်းချက်အရ ဇူလိုင်လမှ စက်တင်ဘာလအထိ ဥရောပတစ်ဝန်း၊ အထူးသဖြင့် တောင်ပိုင်းနှင့် အလယ်ပိုင်းဒေသများတွင် El Niño ဖြစ်စဉ်၏ သက်ရောက်မှုကြောင့် ပုံမှန်ထက် အပူချိန်ပိုမိုမြင့်မားနေမည်ဖြစ်ကြောင်း သိရပါသည်။ ဝယ်လိုအား ဆက်လက်မြင့်မားနေမှုကြောင့် လက်လီရောင်းချသူများ၏ သိုလှောင်လက်ကျန်များလျော့နည်းလာခဲ့ပြီး ကုန်ပစ္စည်းများ ထပ်မံဖြည့်တင်းရမည့်လိုအပ်ချက် ဆက်လက်ရှိနေမည်ဟု ခန့်မှန်းထား‌ကြောင်း သိရပါသည်။ Nantapong Chiralerspong က ဥရောပဈေးကွက်သည် ထိုင်းလေအေးပေးစက်တင်ပို့မှုအတွက် ရေရှည်ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်နိုင်သည့် အလားအလာကောင်းများရှိကြောင်း ပြောကြားခဲ့ပါသည်။ ဥရောပသည် ကမ္ဘာပေါ်တွင် အပူချိန်မြင့်တက်နှုန်းအလျင်မြန်ဆုံးတိုက်ဖြစ်ပြီး ၁၉၉၀ ပြည့်လွန် နှစ်များအလယ်ပိုင်းမှစ၍ ဆယ်စုနှစ်တစ်ခုလျှင် ၀.၅၃ ဒီဂရီဆဲလ်စီးယပ်နှုန်းဖြင့် အပူချိန်မြင့်တက်လာသဖြင့် လေအေးပေးစက်လိုအပ်ချက် ဆက်လက်တိုးလာဖွယ်ရှိကြောင်း သိရပါသည်။ ဥရောပသမဂ္ဂ၏ Heat Pump အသုံးပြုမှု မြှင့်တင်ရေးမူဝါဒများကြောင့်လည်း လေအေးပေးစက်များသည် မရှိမဖြစ်အိမ်သုံးပစ္စည်းတစ်မျိုးဖြစ်လာကာ ဈေးကွက်ကြီးထွားမှုကို ရေရှည်အထောက်အကူ ပြုမည်ဖြစ်ကြောင်း TPSO က ပြောကြားခဲ့ပါသည်။ ထို့ပြင် ဥရောပဈေးကွက် ကြီးထွားလာမှုသည် တင်းကျပ်သည့် ပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းသိမ်းရေးမူဝါဒများနှင့် နီးကပ်စွာဆက်နွှယ်နေသည့်အတွက် ထုတ်လုပ်သူများအနေဖြင့် အထူးသဖြင့် အအေးပေးဓာတ်ငွေ့ (Refrigerants) အသုံးပြုမှုကို ဥရောပက တဖြည်းဖြည်းကန့်သတ်လာမည့် စည်းမျဉ်းများကို အနီးကပ်စောင့်ကြည့်သင့်ကြောင်း TPSO က တိုက်တွန်းထားပါသည်။ ယှဉ်ပြိုင်နိုင်စွမ်းရှိရန်ဆိုပါက ပြည်ပတင်ပို့သူများအနေနှင့် ထုတ်ကုန်အရည်အသွေး၊ စွမ်းအင်ချွေတာနိုင်မှုနှင့် ပတ်ဝန်းကျင်ထိခိုက်မှု လျော့နည်းစေသည့် စွမ်းဆောင်ရည်များကို အဓိကထား ဆောင်ရွက်သင့်သည်ဟု Nantapong Chiralerspong က ပြောကြားကြောင်း သိရှိရပါသည်။

Bangkok Post                                                                           

DOCA (ရန်ကုန်)

ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံ၏ ၂၀၂၆ ခုနှစ် စီးပွားရေးတိုးတက်မှု ခန့်မှန်းချက် ၄.၂ ရာခိုင်နှုန်းသို့ လျှော့ကျသွားမည်ဟု အစီရင်ခံစာဖော်ပြ

       အာဆီယံ+၃ မက်ခရိုစီးပွားရေး သုတေသနရုံး (AMRO) က ဇူလိုင်လ ၂၇ ရက်နေ့တွင် ထုတ်ပြန်ခဲ့သည့် နောက်ဆုံးအစီရင်ခံစာအရ ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံ၏ စီးပွားရေးတိုးတက်မှုသည် လွန်ခဲ့သည့်နှစ်က ၅.၃ ရာခိုင်နှုန်း ရှိခဲ့ရာမှ ၂၀၂၆ ခုနှစ်တွင် ၄.၂ ရာခိုင်နှုန်းသို့ လျော့နည်းသွားမည်ဟု ခန့်မှန်းထားကြောင်း သိရသည်။

          သို့သော်လည်း အဆိုပါ အရှေ့တောင်အာရှနိုင်ငံ၏ စီးပွားရေးတိုးတက်မှုသည် ၂၀၂၇ ခုနှစ် တွင် ၄.၉ ရာခိုင်နှုန်းသို့ ပြန်လည်မြင့်တက်လာမည်ဟု ခန့်မှန်းထားသည်။ ကမ္ဘာ့ရေနံစျေးနှုန်းများ မြင့်တက်လာမှုကြောင့် စားသုံးသူကုန်ဈေးနှုန်း ငွေကြေးဖောင်းပွမှုသည် လွန်ခဲ့သည့်နှစ်က ၂.၅ ရာခိုင်နှုန်းရှိခဲ့ရာမှ ယခုနှစ်တွင် ၅.၁ ရာခိုင်နှုန်းအထိ မြင့်တက်သွားနိုင်ပြီး ၂၀၂၇ ခုနှစ်တွင် ၂.၈ ရာခိုင်နှုန်းသို့ ပြန်လည်ကျဆင်းသွားမည်ဟု အစီရင်ခံစာကဆိုသည်။

        အရှေ့အလယ်ပိုင်းဒေသတွင် ပဋိပက္ခများ တစ်ကျော့ပြန် အရှိန်မြင့်တက်လာပါက စွမ်းအင်၊ ရေကြောင်းပို့ဆောင်ရေးနှင့် အစားအသောက်စရိတ်များကို မြင့်တက်စေနိုင်ကြောင်း AMRO က အဓိက ကျဆင်းနိုင်ခြေရှိသော ဘေးထွက်ဆိုးကျိုးများအဖြစ် ထောက်ပြထားသည်။

       ကမ္ဘောဒီးယား နည်းပညာနှင့် သိပ္ပံတက္ကသိုလ်၊ တရုတ်-အာဆီယံ လေ့လာရေးစင်တာ၏ ဒုတိယညွှန်ကြားရေးမှူး Thong Mengdavid က ကမ္ဘောဒီးယား၏ စီးပွားရေးသည် ကြံ့ကြံ့ ခံနိုင်စွမ်းရှိနေဆဲဖြစ်သော်လည်း အရှေ့အလယ်ပိုင်းပဋိပက္ခနှင့် ကမ္ဘောဒီးယား-ထိုင်း နယ်စပ် အငြင်းပွားမှုကဲ့သို့သော ပြင်ပနှင့် ပြည်တွင်း စိန်ခေါ်မှုနှစ်မျိုးလုံးနှင့် ရင်ဆိုင်နေရသည်ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။ ဤပြဿနာများသည် စွမ်းအင်စျေးနှုန်းများကို အတက်အကျဖြစ်စေပြီး နယ်စပ်ကုန်သွယ်ရေးနှင့် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံသူများ၏ ယုံကြည်မှုကို ထိခိုက်စေကြောင်း သူက Xinhua သတင်းဌာနသို့ ပြောကြားခဲ့သည်။

     အဆိုပါပြဿနာများကို ဖြေရှင်းရန်အတွက် အစိုးရအနေဖြင့် ပြည်တွင်းဝယ်လိုအားကို မြှင့်တင်ရန်၊ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုဝန်းကျင်ကို တိုးမြှင့်ကောင်းမွန်စေရန်နှင့် ပြင်ပအတက်အကျများကို လျှော့ချကာ ဒေသတွင်း ကြံ့ကြံ့ခံနိုင်စွမ်းကို ခိုင်မာစေရန်အတွက် ဒေသတွင်းစီးပွားရေးပူးပေါင်း ဆောင်ရွက်မှုကို ပိုမိုနက်ရှိုင်းစွာ ဆောင်ရွက်သင့်သည်။

     တစ်ချိန်တည်းမှာပင် အစိုးရအနေဖြင့် အွန်လိုင်းလိမ်လည်မှုများကို နှိမ်နင်းရန် ကြိုးပမ်းမှုများကို အရှိန်မြှင့်တင်သင့်ပြီး ငြိမ်းချမ်းသော တွေ့ဆုံဆွေးနွေးမှုများမှတစ်ဆင့် နယ်စပ်တည်ငြိမ်ရေးကို အာမခံသင့်ကြောင်း Mengdavid က ပြောကြားခဲ့သည်။

       ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံအနေဖြင့် ပိုမိုမြင့်မားသော တန်ဖိုးရှိသည့် စီးပွားရေးတိုးတက်မှုနှင့် ပိုမိုအားကောင်းသော ကြံ့ကြံ့ခံနိုင်စွမ်းတို့ကို ရရှိစေရန်အတွက် စက်မှုလုပ်ငန်း ပြိုင်ဆိုင်ဆိုင်မှု စွမ်းရည်၊ ပြည်သူ့ဝန်ဆောင်မှုများ၊ သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးနှင့် လုပ်သားစွမ်းရည်များကို မြှင့်တင်ရန် AI ကို အသုံးချသင့်ကြောင်းလည်း Thong Mengdavid က ဆက်လက်ပြောကြားခဲ့ကြောင်း သိရှိရပါသည်။

Source : Xinhua                                                                                 

DOCA (ရန်ကုန်)

ဥရောပဖရဲသီးဈေးကွက်မှာ ရောင်းလိုအား ပိုမိုများနေပြီး ယူကရိန်းနိုင်ငံတွင်လည်း ဈေးနှုန်းများ ကျဆင်းလျက်ရှိ

 

   ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လအတွင်း ဥရောပ၏ ဖရဲသီးဈေးကွက်တွင် ရောင်းလိုအား ပိုမိုများပြား သောကြောင့် နိုင်ငံအများစု၌ လက်ကားဈေးနှုန်းများအပေါ် သက်ရောက်မှုရှိပြီး ဈေးနှုန်းများ ကျဆင်းလျက်ရှိကြောင်း၊ စပိန်နိုင်ငံနှင့် ဂရိနိုင်ငံတို့သည် အဓိက တင်ပို့သူနိုင်ငံများအဖြစ် ဆက် လက် တည်ရှိနေပြီး ကောင်းမွန်သော ရာသီဥတုအခြေအနေများကြောင့် သီးနှံထွက်ရှိမှု ကောင်းမွန် ကာ ဥရောပဈေးကွက်များသို့ ပုံမှန် တင်ပို့လျက်ရှိကြောင်း သိရှိရပါသည်။

   သစ်သီးဝလံနှင့်ဟင်းသီးဟင်းရွက်လုပ်ငန်းဖြစ်သည့် FruitVeB ၏ ဖော်ပြချက်အရ စပိန် နိုင်ငံသည် ၂၀၂၅-၂၀၂၆ ခုနှစ်တွင် ဖရဲသီး စိုက်ပျိုးဧရိယာကို ၁၁ ရာခိုင်နှုန်းအထိ တိုးချဲ့ခဲ့သဖြင့် ဟက်တာ ၁၂.၃ ထောင်နီးပါး ရှိလာခဲ့ကြောင်း၊  ဂျာမနီ၊ ပြင်သစ်နှင့် နယ်သာလန်နိုင်ငံတို့မှာ စပိန် နိုင်ငံထွက် ဖရဲသီးများ အဓိက တင်ပို့ရာ နိုင်ငံများများ ဖြစ်ကြကြောင်း၊ ဂရိနိုင်ငံရှိ အီလီယာ (Ilia) ဒေသ၏ သီးနှံရိတ်သိမ်းမှုမှာ ဧပြီလကုန်မှ အောက်တိုဘာလအထိ ကြာမြင့်ပြီး ဥရော ပဝယ်ယူသူ များထံ စဉ်ဆက်မပြတ် တင်ပို့ရောင်းချလျက်ရှိကြောင်း၊ ယူကရိန်းအပါအဝင် အလယ်ပိုင်းနှင့် အရှေ့ပိုင်း ဥရောပဒေသများ၌လည်း ရာသီအလိုက် ရောင်းလိုအားအခြအနေမှာ အမြင့်ဆုံး ရောက်ရှိ၍ လက်ကားဈေးနှုန်းများ ကျဆင်းသွားခဲ့ကြောင်း၊ တူရကီနှင့် အီရန်တို့တွင် ထုတ်လုပ်မှု နှင့် တင်ပို့မှုများ ပုံမှန်အတိုင်း တည်ငြိမ်လျက်ရှိသော်လည်း ဥဇဘက်ကစ္စတန်၌ ဈေးနှုန်း ကျဆင်း မှုများကို ဇူလိုင်လ အတွင်းတွင် တွေ့ရှိခဲ့ရကြောင်း သိရှိရပါသည်။

    ဈေးနှုန်းကျဆင်းမှုမှာ ယူကရိန်းနိုင်ငံတွင် ပိုမိုသိသာထင်ရှားခဲ့ပြီး မြို့တော်ကိယက်ဗ် (Kyiv)ရှိ Stolichnyi လက်ကားဈေးတွင် ခါဆွန်ခရိုင်  (Kherson) ၊ ချော်နိုဘာယိဗ်ကာရွာ (Chornobaivka) မှ ခါဆွန်ဒေသထွက် အရည်အသွေးမြင့် စပ်မျိုးဖရဲသီးမျိုးစိတ် Luzitana F1 အမျိုးအစား ဖရဲသီးများကို လက်ရှိတွင် လက်ကားဈေး ၁ Kg လျှင် ၁၁ UAH (Ukrainian Hryvnia) နှင့် လက်လီဈေး တစ်ကီလိုလျှင် ၁၂ UAH ဖြင့် ရောင်းချလျက်ရှိကြောင်း သိရှိရပါသည်။

     လွန်ခဲ့သော ငါးရက်ခန့်က ဖရဲသီးများ၏ လက်ကားဈေးမှာ တစ်ကီလိုလျှင် ၁၅ UAH မှ ၁၇ UAH အကြား ရှိခဲ့ကြောင်း၊ ခါဆွန်ဒေသမှတောင်သူများက စိုက်ခင်းအရောက်ဈေးမှာ ၁ Kg လျှင် ၁၀ UAH ဝန်းကျင်အထိ ကျဆင်းသွားနိုင်ကြောင်း ခန့်မှန်းခဲ့ကြသော်လည်း စိုက်ခင်းမှည့် သဘာဝ ဖရဲသီး အများအပြား ဈေးကွက်အတွင်း ဝင်ရောက်လာသဖြင့် ဈေးကွက်ပါဝင်လှုပ်ရှားသူများက ဈေးနှုန်းများ ထပ်မံကျဆင်းမည်ဟု မျှော်မှန်းထားကြောင်း သိရှိရပါသည်။

    နှိုင်းယှဉ်ကြည့်မည်ဆိုပါက ယခင်နှစ် ဇူလိုင်လ တတိယ ၁၀ ရက်တာ ကာလအတွင်း ယူကရိန်းနိုင်ငံ၌ ဖရဲသီး ၁ Kg လျှင် ၂၅ UAH ဝန်းကျင်ဖြင့် ရောင်းချခဲ့ရပါကြောင်း၊ သို့ဖြစ်ရာ ယခုနှစ်တွင် ဥရောပနှင့် ယူကရိန်း နှစ်နေရာစလုံး၌ ထွက်ရှိမှု ပိုမိုများပြားလာခြင်းကြောင့် ဈေးနှုန်း များမှာ လွန်ခဲ့သောနှစ် ကာလတူနှင့် ယှဉ်ပါက ထက်ဝက်နီးပါး ကျဆင်းသွားခဲ့ကြောင်း သိရှိရပါ သည်။

Source: UKrAgroConsult, 28 July 2026(လယ်ယာထွက်ကုန်များနှင့် အဓိကသွင်းကုန်များ၏ နိုင်ငံတကာဈေးကွက်စောင့်ကြည့်လေ့လာရေးအဖွဲ့)

စံချိန်တင် ဆန်ပိုလျှံမှုကြောင့် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ ဆန်ဈေးနှုန်းများ ကျဆင်းမည့် ဖိအားနှင့် ရင်ဆိုင်နေရ

     ၂၀၀၄ ခုနှစ်မှစ၍ ရရှိထားသော စာရင်းအချက်အလက်များအရ ပုဂ္ဂလိကကဏ္ဍ၏ ဆန်လက်ကျန် သိုလှောင်ပမာဏသည် အမြင့်ဆုံးအဆင့်သို့ ရောက်ရှိလာခဲ့ပြီး ယင်းကြောင့် ဆန်ဈေးနှုန်းများသည် ဆက်လက်ကျဆင်းနိုင်သည့် အလားအလာရှိနေသည်။

    ဇူလိုင် ၂၈ ရက်နေ့တွင် ကျင်းပခဲ့သော အစားအသောက်၊ စိုက်ပျိုးရေးနှင့် ကျေးလက်ဒေသ မူဝါဒများဆိုင်ရာကောင်စီ၏ အစားအသောက်ကော်မတီခွဲ အစည်းအဝေးတွင် စိုက်ပျိုးရေး ဝန်ကြီးဌာနက ဇွန်လကုန်၌ ဆန်လက်ကျန် တန်ချိန် ၂.၄၃ သန်း ရှိကြောင်း သတင်း ထုတ်ပြန်ခဲ့ သည်။

    လွန်ခဲ့သောနှစ် တူညီသည့်ကာလတွင် ဆန်လက်ကျန် တန်ချိန် ၁.၅၅ သန်းသာ ရှိခဲ့သော် လည်း ယခုနှစ် ဇွန်လကုန်တွင် တန်ချိန် ၂.၂၁ သန်းမှ ၂.၃၄ သန်းအထိ မြင့်တက်လာနိုင်ကြောင်း ဝန်ကြီးဌာနက မတ်လအတွင်း ခန့်မှန်းခဲ့သည်။ သို့သော် လတ်တလော လက်ရှိကိန်းဂဏန်း များမှာ အဆိုပါ ခန့်မှန်းချက်ထက်ပင် ကျော်လွန်သွားခဲ့သည်။

     သင့်တင့်မျှတသော ဆန်လက်ကျန် ပမာဏမှာ တန်ချိန် ၁.၈ သန်းမှ ၂ သန်းကြား ဖြစ်သည် ဟု သတ်မှတ်ထားကြသည်။ ဆန်လက်ကျန်ပမာဏ မျှော်လင့်ထားသည်ထက် ပိုမိုများပြားလာ ရခြင်းမှာ ပြည်တွင်း ဆန်စျေးနှုန်းများ မြင့်မားနေမှုကြောင့် ပြည်ပမှ ဆန်တင်သွင်းမှု ရုတ်တရက် မြင့်တက်လာခြင်းကြောင့်ဖြစ်သည်ဟု ဝန်ကြီးဌာန တာဝန်ရှိသူများ က အဓိက သုံးသပ်ကြသည်။

    အခွန်နှုန်းထား မြင့်မားစွာ စည်းကြပ်ခံရသည့် ပုဂ္ဂလိကကဏ္ဍ၏ ပြည်ပမှ ဆန်တင်သွင်း မှုမှာ ပုံမှန်အားဖြင့် တစ်နှစ်လျှင် တန်ချိန် ရာဂဏန်းမျှသာ ရှိလေ့ရှိသည်။ သို့သော် ၂၀၂၅ ဘဏ္ဍာ ရေးနှစ်အတွင်း ပုဂ္ဂလိကကဏ္ဍ၏ ဆန်တင်သွင်းမှုမှာ တန်ချိန် ၁၁၀,၀၀၀ ခန့်အထိ ရှိခဲ့ပြီး အဆိုပါ ပမာဏမှာ "ဝန်ကြီးဌာန၏ မူလခန့်မှန်းချက်များတွင် ထည့်သွင်းတွက်ချက်ထားခြင်း မရှိခဲ့သော ပမာဏ" ဖြစ်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။

   ဆန်ဈေးနှုန်းများ မြင့်မားနေဆဲဖြစ်သောကြောင့် လယ်သမားများသည် ပြည်သူများ၏ အဓိကစားနပ်ရိက္ခာဖြစ်သော ဆန်ကို ဆက်လက်စိုက်ပျိုးရန် စိတ်အားထက်သန်နေကြသည်။ ဝန်ကြီးဌာနက ဆန်စိုက်ဧကကို လျှော့ချရန် မျှော်မှန်းထားသော်လည်း အမှန်တကယ် လျှော့ချနိုင် သည့် ပမာဏမှာ မျှော်မှန်းထားသလောက် မရောက်ရှိခဲ့ကြောင်း သိရသည်။

    ဇွန်လကုန်အထိ တောင်သူများ၏ စိုက်ပျိုးရန် ရည်ရွယ်ချက်ဆိုင်ရာ အချက်အလက်များ အရ လာမည့်နှစ် ဇွန်လကုန်တွင် ပုဂ္ဂလိကကဏ္ဍ၏ ဆန်လက်ကျန်ပမာဏသည် တန်ချိန် ၂.၆၃ သန်းမှ ၂.၈၁ သန်းအထိ ပိုမိုမြင့်တက်လာနိုင်ကြောင်း ဝန်ကြီးဌာနက ခန့်မှန်းထားသည်။

    ဆန်ပိုလျှံမှုကြောင့် ဆန်စျေးနှုန်းများ ထိုးဆင်းသွားခြင်းမှ ကာကွယ်ရန်အတွက် စိုက်ပျိုးရေး ဝန်ကြီး Norikazu Suzuki နှင့် လယ်ယာစိုက်ပျိုးရေး အကျိုးစီးပွားကာကွယ်ရေး အာဏာပိုင် လစ်ဘရယ်ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ (LDP) လွှတ်တော်အမတ်များက ပြီးခဲ့သည့်နှစ်မှစ၍ နိုင်ငံတော် အရန်ဆန်မှ ထုတ်ရောင်းပေးခဲ့သော ဆန်တန်ချိန် ၅၉၀,၀၀၀ ကို အစိုးရက ပြန်လည်ဝယ်ယူရန် တောင်းဆိုခဲ့ကြသည်။

    သို့သော်လည်း ဝန်ကြီးချုပ် Sanae Takaichi ၏ အထက်တန်းအကြံပေးတစ်ဦးကမူ ထိုသို့ဆောင်ရွက်ခြင်းသည် ကုန်ဈေးနှုန်းကြီးမားမှုကို ထိန်းချုပ်ရန် လုပ်ဆောင်နေသည့် အစိုးရ၏ ကြိုးပမ်းမှုများနှင့် ဆန့်ကျင်ဘက်ဖြစ်နေလိမ့်မည်ဟုဆိုကာ သဘောမတူဘဲ ငြင်းဆန်ထားသည်။ စိုက်ပျိုးရေးဝန်ကြီးဌာနသည် ၎င်းတို့၏ ပြန်လည်ဝယ်ယူရေး အစီအစဉ်များကို လက်ရှိတွင် ခေတ္တဆိုင်းငံ့ထားမည်ဖြစ်ကြောင်း ဇူလိုင် ၂၈ ရက်နေ့၌ ကြေညာခဲ့သည်။

    ဝန်ကြီးဌာန၏ လုပ်ငန်းလမ်းညွှန်ချက်များတွင် ပြန်လည်ဝယ်ယူမည့် အချိန်အခါနှင့် ပမာဏကို အနာဂတ် ရောင်းလိုအား၊ ဝယ်လိုအား အခြေအနေများနှင့် အခြားအချက်အလက်များ ကို  သုံးသပ်ပြီးမှသာ ဆုံးဖြတ်မည်ဟုသာ ဖော်ပြထားသည်။ လာမည့် ဩဂုတ်လကုန်တွင် ထွက်ရှိ လာမည့် ယခုနှစ် ဆောင်းဦးကာလရိတ်သိမ်းမည့် ပထမအကြိမ် စိုက်ပျိုးသီးနှံအခြေအနေ ရလဒ် များပေါ် မူတည်၍ အခြေအနေကို ဆက်လက်သုံးသပ်ရန် ဝန်ကြီးဌာနက ရည်မှန်းထားသည်။

The Asahi Shimbun, 29 July, 2026(လယ်ယာထွက်ကုန်များနှင့် အဓိကသွင်းကုန်များ၏ နိုင်ငံတကာဈေးကွက်စောင့်ကြည့်လေ့လာရေးအဖွဲ့)

အိန္ဒိယနိုင်ငံ၏ ဟင်းသီးဟင်းရွက်ဆီ တင်သွင်းမှု မြင့်တက်လာခြင်းက ကမ္ဘာ့စားအုန်းဆီ ဈေးနှုန်းများကို မြှင့်တင်ပေးနိုင်ဖွယ်ရှိ

    အိန္ဒိယနိုင်ငံတွင် ပဲပုပ်နှင့် မုန်ညှင်း ဆီကြိတ်ခွဲထုတ်လုပ်မှု နှေးကွေးလာခြင်းကြောင့် ပြည်တွင်း၌ စားသုံးဆီ လိုအပ်ချက်မြင့်မားလာကာ ထောက်ပံ့မှု နည်းပါးလာနေသဖြင့် ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လမှ အောက်တိုဘာလအတွင်း အိန္ဒိယနိုင်ငံ၏ ဟင်းသီးဟင်းရွက်ဆီ တင်သွင်းမှုပမာဏ သိသိသာသာ မြင့်တက်လာမည်ဟု ခန့်မှန်းထားသည်။ ဤကဲ့သို့ တင်သွင်းမှု မြင့်တက်လာခြင်းက စားအုန်းဆီနှင့် ပဲပုပ်ဆီတို့အပေါ် နိုင်ငံတကာ ဝယ်လိုအားကို တိုးတက်လာစေနိုင်ပြီး ကမ္ဘာ့ ဟင်းသီးဟင်းရွက်ဆီနှင့် စားအုန်းဆီကြမ်း (CPO) ဈေးနှုန်းများကို ထပ်မံမြှင့်တင်ပေးနိုင်မည် ဖြစ်ကြောင်း Palm Oil Magazine သတင်းဌာနက ဇူလိုင်လ ၂၄ ရက်နေ့တွင် ဖော်ပြထားသည်။

     Palm Oil Magazine က ကိုးကားဖော်ပြထားသည့် Reuters သတင်းတစ်ပုဒ်အရ ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာလတွင် ကုန်ဆုံးမည့် ၂၀၂၅/၂၀၂၆ ဈေးကွက်နှစ်၏ ပထမ ၈ လတာ ကာလ အတွင်း အိန္ဒိယ၏ လစဉ်ပျမ်းမျှ ဟင်းသီးဟင်းရွက်ဆီ တင်သွင်းမှုပမာဏမှာ တန်ချိန် ၁.၃ သန်း ရှိခဲ့ရာ ဇူလိုင်လမှ အောက်တိုဘာလ ကာလအတွင်း တင်သွင်းမှုပမာဏသည် လစဉ်ပျမ်းမျှ တန်ချိန် ၁.၅ သန်းအထိ ရှိလာမည်ဟု စားသုံးဆီလုပ်ငန်း ကျွမ်းကျင်သူများက ခန့်မှန်းထားကြသည်။

     အိန္ဒိယ ဆီကြိတ်ခွဲထုတ်လုပ်သူများအသင်း (Solvent Extractors’ Association of India-SEA) ၏ အမှုဆောင်ဒါရိုက်တာ Mr. B.V. Mehta က ယခင်ရာသီက ရိတ်သိမ်းရရှိထားသော သီးနှံလက်ကျန်များမှာ ကုန်ခါနီးဖြစ်နေပြီဖြစ်သဖြင့် ပဲပုပ်နှင့် မုန်ညှင်းတို့ကို ကြိတ်ခွဲထုတ်လုပ်မှု နှေးကွေးသွားခဲ့ကြောင်း၊ ၎င်း၏ရလဒ်အနေဖြင့် ပြည်တွင်း၌ ဟင်းသီးဟင်းရွက်ဆီ ထုတ်လုပ်မှု ကျဆင်းသွားခဲ့ပြီး နိုင်ငံအနေဖြင့် ပြည်ပမှတင်သွင်းမှုအပေါ် ပိုမိုအားထားလာရသည့်အခြေအနေ သို့ ရောက်ရှိစေခဲ့ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။

     “ယခင်နှစ်က ရိတ်သိမ်းရရှိထားသော သီးနှံလက်ကျန်များ ကုန်ခါနီးပြီဖြစ်သဖြင့် ဆီထွက် သီးနှံ ကြိတ်ခွဲထုတ်လုပ်မှုမှာ နှေးကွေးသွားခဲ့ပါသည်။ ပြည်တွင်း၌ ဟင်းသီးဟင်းရွက်ဆီ ရရှိနိုင်မှု လျော့နည်းလာသည်နှင့်အမျှ ဈေးကွက်လိုအပ်ချက်ကို ဖြည့်ဆည်းနိုင်ရန် လာမည့်လများအတွင်း တင်သွင်းမှုပမာဏကို တိုးမြှင့်လုပ်ဆောင်ရန် လိုအပ်လာမည်ဖြစ်သည်”ဟု SEA ၏ အမှုဆောင် ဒါရိုက်တာ Mehta က ဆက်လက်ပြောကြားခဲ့သည်။

     ကမ္ဘာ့ဟင်းသီးဟင်းရွက်ဆီ အများဆုံးတင်သွင်းသည့်နိုင်ငံဖြစ်သော အိန္ဒိယနိုင်ငံ၏ ဝယ်ယူ မှုပမာဏ တိုးလာခြင်းကြောင့် အင်ဒိုနီးရှား၊ မလေးရှား၊ အာဂျင်တီးနားနှင့် ဘရာဇီးနိုင်ငံတို့ ကဲ့သို့ သော အဓိက တင်ပို့သည့်နိုင်ငံများရှိ စားအုန်းဆီ (palm oil) နှင့် ပဲပုပ်ဆီ လက်ကျန်ပမာဏများ လျော့ကျသွား ဖွယ်ရှိသည်ဟု ခန့်မှန်းရပါသည်။ ဝယ်ယူလိုစိတ် ပိုမိုအားကောင်းလာခြင်းသည် မလေးရှား စားအုန်းဆီ ကြိုပွိုင့်ဈေးနှုန်းများ (futures) နှင့် ကမ္ဘာ့ပဲပုပ်ဆီ ဈေးနှုန်းများကို အထောက်အပံ့ဖြစ်စေ နိုင်သည်ဟု ဈေးကွက်လေ့လာသုံးသပ်သူများက ယုံကြည်ထားကြသည်။

     ယခုလက်ရှိ ဈေးကွက်နှစ် (marketing year) အတွက် အိန္ဒိယနိုင်ငံ၏ စုစုပေါင်း ဟင်းသီး ဟင်းရွက်ဆီ တင်သွင်းမှုပမာဏသည် တန်ချိန် ၁၆ သန်းရှိခဲ့သည့် ယခင်ရာသီနှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါက တန်ချိန် ၁၆.၃ သန်းခန့်အထိ ရောက်ရှိလာမည်ဟု Mehta က ခန့်မှန်းထားပါသည်။

     ပြည်တွင်း ဆီထွက်သီးနှံထုတ်လုပ်မှုကို တိုးတက်များပြားလာသော စားသုံးမှုပမာဏနှင့် လိုက်လျောညီထွေအောင် လုပ်ဆောင်နိုင်မှု မရှိခဲ့သဖြင့် လွန်ခဲ့သော နှစ်ပေါင်း ၂၀ ကျော်ကာလ တစ်လျှောက်လုံးတွင် အိန္ဒိယနိုင်ငံသည် ၎င်း၏ ဟင်းသီးဟင်းရွက်ဆီ လိုအပ်ချက်၏ သုံးပုံနှစ်ပုံ နီးပါးကို ပြည်ပမှ တင်သွင်းမှုအပေါ် မှီခိုအားထားခဲ့ရသည်။

     အိန္ဒိယနိုင်ငံတွင် ပွဲတော်ကာလများ နီးကပ်လာသည်နှင့်အမျှ လာမည့်လများအတွင်း ပေးပို့ မည့် စားအုန်းဆီနှင့် ပဲပုပ်ဆီ ဝယ်ယူမှုများကို ဆီသန့်စင်ထုတ်လုပ်သူများက စတင်တိုးမြှင့်လုပ် ဆောင်နေပြီဖြစ်ကြောင်း Sunvin Group ၏ အမှုဆောင်အရာရှိချုပ် Mr. Sandeep Bajoria က ပြောကြားခဲ့သည်။

     အိန္ဒိယနိုင်ငံတွင် ဟင်းသီးဟင်းရွက်ဆီ စားသုံးမှုပမာဏသည် သြဂုတ်လမှ နိုဝင်ဘာလ အတွင်း အများသောအားဖြင့် မြင့်တက်လေ့ရှိရာ၊ ရာသီအလိုက် ဝယ်လိုအား မြင့်တက်လာမည့် အချိန်အတွက် ကြိုတင်ပြင်ဆင်သည့်အနေဖြင့် ဆီသန့်စင်ထုတ်လုပ်သူများနှင့် ကုန်သည်များက စားသုံးဆီ လက်ကျန်များကို စုဆောင်းထားလေ့ရှိကြသည်။

     အိန္ဒိယနိုင်ငံသည် စားအုန်းဆီကို အင်ဒိုနီးရှားနှင့် မလေးရှားနိုင်ငံတို့မှ အဓိကဝယ်ယူတင် သွင်းပြီး ပဲပုပ်ဆီနှင့် နေကြာဆီတို့ကိုမူ အာဂျင်တီးနား၊ ဘရာဇီး၊ ရုရှားနှင့် ယူကရိန်းနိုင်ငံတို့မှ အဓိက တင်သွင်းလျက်ရှိကြောင်း သတင်းရရှိပါသည်။

Source: Palm Oil Magazine, 26 Jul 2026 (လယ်ယာထွက်ကုန်များနှင့် အဓိကသွင်းကုန်များ၏ နိုင်ငံတကာဈေးကွက်စောင့်ကြည့်လေ့လာရေးအဖွဲ့)

ဖိလစ်ပိုင်နိုင်ငံ၏ သကြားကြမ်းထွက်ရှိမှု ၁၁ ရာခိုင်နှုန်း ကျဆင်း

    ဖိလစ်ပိုင်နိုင်ငံရှိ သကြားစက်ရုံများမှ သကြားကြမ်းထွက်ရှိမှုသည် ဇူလိုင်လ ၅ ရက်အထိ မက်ထရစ်တန်ချိန် ၁,၈၄၇,၅၂၃ ရှိပြီး ယခင်နှစ် ကာလတူ တန်ဖိုးဖြစ်သော မက်ထရစ်တန်ချိန် ၂,၀၇၈,၄၄၆နှင့်နှိုင်းယှဉ်ပါက ၁၁ ရာခိုင်နှုန်း ကျဆင်းသွားကြောင်း ဖိလစ်ပိုင်နိုင်ငံ၏ သကြား မူဝါဒဆိုင်ရာ စည်းမျဉ်းသတ်မှတ် ထုတ်ပြန်ရေးဌာန (SRA) ၏ နောက်ဆုံးထုတ်ပြန်သည့် အချက် အလက်များတွင် ဖော်ပြထားသည်။

    စုစုပေါင်း ကြံကြိတ်ခွဲမှုသည်လည်း ယခင်နှစ် ကာလတူတွင် မက်ထရစ်တန်ချိန် ၂၅,၉၃၁,၂၆၃ ရှိရာမှ မက်ထရစ်တန်ချိန် ၂၃,၀၇၃,၉၁၇ သို့ ၁၁ ရာခိုင်နှုန်း ကျဆင်းခဲ့ကြောင်း၊ တင်လဲရည်ထွက်ရှိမှုသည် ယခင်နှစ် ကာလတူတွင် မက်ထရစ်တန်ချိန် ၁,၁၆၅,၆၂၇.၇၈ ရှိရာမှ ဇူလိုင်လ အစောပိုင်းတွင် မက်ထရစ်တန်ချိန် ၁,၀၈၀,၀၄၉.၄၅ သို့ ၇.၃၄ ရာခိုင်နှုန်း ကျဆင်းခဲ့ ကြောင်း သိရှိရသည်။

     ပြည်တွင်းဝယ်လိုအားသည်လည်း လျော့နည်းလာပြီး သကြားကြမ်းသည် ၄.၂၅ ရာခိုင်နှုန်း နှင့်သန့်စင်ပြီးသကြားသည် ၄.၉၆ ရာခိုင်နှုန်း ကျဆင်းခဲ့ကြောင်း၊ လက်ကျန် ကျန်ရှိမှု ပမာဏအား စာရင်းကောက်ယူမှုအရ သကြားကြမ်းသည် မက်ထရစ်တန်ချိန် ၄၂၁,၈၂၆နှင့် သန့်စင်ပြီးသကြား လက်ကျန်ပမာဏသည် မက်ထရစ်တန်ချိန် ၄၅၄,၃၀၉ ရှိကြောင်း သိရှိရသည်။

    စိုက်ပျိုးဧရိယာမချဲ့ဘဲ ပြည်တွင်းထုတ်လုပ်မှုကို မြှင့်တင်ရန်အတွက် SRA သည် ၎င်း၏ စိုက်ပျိုးရက်ပြက္ခဒိန်ကို ယခုနှစ် အောက်တိုဘာ ၁ ရက်မှ ၂၀၂၇ ခုနှစ် စက်တင်ဘာ ၃၀ ရက်သို့ ပြောင်းရွှေ့ခဲ့ပြီး ကြံပင်များရင့်မှည့်ရန်နှင့် သကြားပါဝင်မှုနှုန်း မြင့်မားလာစေရန် အချိန်ပိုမို ပေး အပ်ထားကြောင်း သိရှိရသည်။

    ဇူလိုင်လ ၂၇ ရက်အထိ ဖိလစ်ပိုင် စိုက်ပျိုးရေးဦးစီးဌာန၏ တရားဝင်ဝဘ်ဆိုဒ်ဖြစ်သည့် Bantay Presyo ၏ စျေးနှုန်းစောင့်ကြည့်ရေးစနစ်အရ လက်လီစျေးနှုန်းများမှာ သန့်စင်ပြီး သကြား တစ်ကီလိုဂရမ်လျှင် ၈၀ ပီဆို၊ ဆေးသကြား တစ်ကီလိုဂရမ်လျှင် ၇၅ ပီဆိုနှင့် သကြားညို တစ်ကီလိုဂရမ်လျှင် ၇၀ ပီဆို ဖြစ်ကြောင်း သိရှိရသည်။

    ဖိလစ်ပိုင်နိုင်ငံသည် ဇူလိုင်လအစောပိုင်းအထိ အမေရိကန်နိုင်ငံသို့ သကြားကြမ်း မက်ထရစ်တန်ချိန် ၉၈,၅၇၈ ကို တင်ပို့ခဲ့ပြီး ယခင်နှစ်ကာလတူတွင် မက်ထရစ်တန်ချိန် ၆၆,၁၂၆ ရှိသည့်အတွက် ၄၉.၆၈ ရာခိုင်နှုန်း တိုးမြင့်၍ တင်ပို့နိုင်ခဲ့သည်။

    ဖိလစ်ပိုင်နိုင်ငံသည် မကြာသေးမီက ၂၀၂၇ ဘဏ္ဍာနှစ် (၂၀၂၆ ခုနှစ် အောက်တိုဘာ ၁ ရက် မှ ၂၀၂၇ ခုနှစ် စက်တင်ဘာ ၃၀ ရက်အထိ) အတွက် အမေရိကန်သို့ သကြားကြမ်းတင်ပို့ခွင့်နှင့် စပ်လျဉ်း၍ အခွန်နှုန်းသက်သာသည့် ခွဲတမ်းဖြစ်သည့် မက်ထရစ်တန် ၁၄၅,၂၃၅ ကို ရရှိခဲ့သည်။ အမေရိကန်ကုန်သွယ်ရေးကိုယ်စားလှယ်ရုံးမှ ဇူလိုင် ၂၃ ရက်တွင် ကြေညာသည့် အဆိုပါခွဲတမ်း သည် ခွဲတမ်းရရှိသည့်နိုင်ငံများအနက် ဒုတိယအကြီးဆုံးဖြစ်သည်။

    ဖိလစ်ပိုင်နိုင်ငံသည် အလားတူခွဲတမ်းကို ၄ နှစ်ဆက်တိုက် ရရှိခြင်းဖြစ်ကြောင်း၊ ၂၀၂၄ ဘဏ္ဍာနှစ်မှစ၍ အမေရိကန်၏ အခွန်နှုန်းခွဲတမ်း (TRQ) စနစ်အောက်တွင် သကြားကြမ်းအတွက် ခွဲတမ်း ၁၄၅,၂၃၅ မက်ထရစ်တန်ကို ရရှိထားခဲ့ခြင်းဖြစ်ကြောင်း သိရသည်။

    TRQ စနစ်အရ နိုင်ငံများသည် ကုန်ပစ္စည်းပမာဏ သတ်မှတ်ချက်တစ်ခုကို အမေရိကန်သို့ အခွန်နှုန်းသက်သာစွာဖြင့် တင်ပို့နိုင်ပြီး အဆိုပါပမာဏထက် ကျော်လွန်သည့် မည်သည့်ပမာဏ ကိုမဆို ပိုမိုမြင့်မားသော အခွန်နှုန်းဖြင့် ပေးဆောင်ရမည်ဖြစ်သည်။

Source: The Manila Times, 28 July 2026(လယ်ယာထွက်ကုန်များနှင့် အဓိကသွင်းကုန်များ၏ နိုင်ငံတကာဈေးကွက်စောင့်ကြည့်လေ့လာရေးအဖွဲ့)

တရုတ်ကုမ္ပဏီများထံမှ ဆန်အဝယ်အမှာစာများပေးပို့ရန် ကနဦးသဘောတူညီမှု ပါကစ္စတန် ကုန်သည်များ ရရှိ

      တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ ကွမ်ကျိုးမြို့တွင် ပြုလုပ်ခဲ့သော တရုတ်-ပါကစ္စတန် ကောက်ပဲ သီးနှံလုပ်ငန်းရှင်များ အချင်းချင်း ချိတ်ဆက်တွေ့ဆုံပွဲတွင် ပါကစ္စတန်နိုင်ငံမှ ဆန်ပို့ကုန်လုပ်ငန်း ရှင်များ အနေဖြင့် တရုတ်ကုန်သွယ်ဘက်များထံမှ ဆန်အဝယ်အမှာစာများကို လက်ခံရရှိခဲ့ပြီး နှစ်နိုင်ငံအကြား လယ်ယာထွက်ကုန်ကုန်သွယ်မှုကို တိုးချဲ့ရန် ခြေလှမ်းအသစ် တက်လှမ်းနိုင်ခဲ့ ကြောင်း ပါကစ္စတန် Daily Independent သတင်းဌာနက ဇူလိုင် ၃၀ ရက်နေ့တွင် ဖော်ပြပါသည်။

      ကွမ်ကျိုးမြို့ရှိ ပါကစ္စတန် ကောင်စစ်ဝန်ချုပ်ရုံးနှင့် ကွမ်ကျိုး နိုင်ငံတကာပူးပေါင်းဆောင် ရွက်မှု ဗဟိုဌာန (GICC) တို့၏ ပူးပေါင်းစီစဉ်မှုဖြင့် ကျင်းပသည့် အဆိုပါ တွေ့ဆုံပွဲသို့ ပါကစ္စတန် နိုင်ငံ ဆန်ပို့ကုန်လုပ်ငန်းရှင်များအသင်း (REAP) မှ ဆန်တင်ပို့သည့် ကုမ္ပဏီကြီး ၁၅ ခု၏ ကိုယ် စားလှယ် ၁၇ ဦး ပါဝင်တက်ရောက်ခဲ့ကြောင်း၊ တရုတ်နိုင်ငံဘက်မှ လယ်ယာထွက်ကုန် ပြုပြင် ထုတ်လုပ်သည့် လုပ်ငန်းများ၊ ဆီနှင့် ကောက်ပဲသီးနှံ ကုန်သွယ်လုပ်ကိုင်သူများ၊ စိုက်ပျိုးရေးနည်း ပညာ ပံ့ပိုးသူများ၊ စက်ကိရိယာထုတ်လုပ်သူများ၊ အီးကောမာစ့်နှင့် ထုတ်လုပ်မှုကွင်းဆက် ဝန်ဆောင်မှုလုပ်ငန်းများ ပါဝင်တက်ရောက်ခဲ့ကြကြောင်း သိရှိရသည်။

       အဆိုပါ တွေ့ဆုံပွဲနှင့်အတူ စီးပွားရေးဖိုရမ်တစ်ရပ်ကိုလည်း ပြုလုပ်ခဲ့ရာ ကောက်ပဲသီးနှံ ဝယ်ယူမှု ဈေးနှုန်းများ၊ အရည်အသွေးစစ်ဆေးမှု စံနှုန်းများ၊ နိုင်ငံဖြတ်ကျော် သယ်ယူထောက်ပံ့ ပို့ဆောင်မှုများ၊ ငွေလွှဲပြောင်းပေးချေမှုစနစ်များ၊ ကာလရှည် မိတ်ဖက်ပူးပေါင်းလျက် ထောက်ပံ့ ပေးသွင်းရေး ကိစ္စရပ်များနှင့် ပုဂ္ဂလိက အမှတ်တံဆိပ်ဖြင့် ကုန်ထုတ်လုပ်မှုကိစ္စရပ်များကို အလေး ပေး ဆွေးနွေးခဲ့ကြသည်။ ပါကစ္စတန် ပို့ကုန်လုပ်ငန်းရှင် အများအပြားသည် ကွမ်ကျိုးမြို့ အခြေ စိုက် ကုမ္ပဏီများနှင့် ဆန်ဝယ်ယူရေး အမှာစာများ ပေးပို့ရန် ပဏာမသဘောတူညီချက်များကို လက်မှတ်ရေးထိုးနိုင်ခဲ့ပြီး အခြားကုန်သည်များသည်လည်း အနာဂတ် ကူးသန်းရောင်းဝယ်မှုတွင် ပူးပေါင်း ဆောင်ရွက်ရန် ကနဦးသဘောတူညီချက်များ ပြုလုပ်နိုင်ခဲ့ကြောင်း သိရသည်။

Source: Daily Independent, 30 Jul 2026(လယ်ယာထွက်ကုန်များနှင့် အဓိကသွင်းကုန်များ၏ နိုင်ငံတကာဈေးကွက်စောင့်ကြည့်လေ့လာရေးအဖွဲ့)

အိန္ဒိယ၏ ဝါဂွမ်းတင်သွင်းမှု စံချိန်တင် မြင့်တက်ဖွယ်ရှိ

      အိန္ဒိယနိုင်ငံ၏ ဝါဂွမ်းတင်သွင်းမှုသည် စက်တင်ဘာလ၌ကုန်ဆုံးမည့် ၂၀၂၅-၂၆ ဈေးကွက် ရာသီနှစ်အတွင်း ယခင်ခန့်မှန်းထားခဲ့သော ၁၇၀ ကီလိုဂရမ်ဝင် ဘေထုပ်ပေါင်း သိန်း ၄၇ ထက် ကျော်လွန်လျက် ဘေထုပ် သိန်း၆၀ အထိ မြင့်တက်လာဖွယ်ရှိသည်ဟု အိန္ဒိယဝါဂွမ်းလုပ်ငန်း အသင်း (CAI) က ပြင်ဆင်ခန့်မှန်းခဲ့ကြောင်း၊ သွင်းကုန်အခွန် ၁၁ ရာခိုင်နှုန်းအထိ သက်သာခွင့်ရရှိ ခြင်းက ပြည်တွင်းသုံးစွဲမှရန်အတွက် ပြည်ပမှ ပိုမိုဝယ်ယူမှုကို ဖြစ်ပေါ်စေခြင်းဖြစ်ကြောင်း The Hindu Business Line သတင်းဌာနက ဖော်ပြပါသည်။

       CAI အသင်း၏ ဇူလိုင် ၂၉ ရက်နေ့ နောက်ဆုံးသတင်းထုတ်ပြန်ချက်၌ အိန္ဒိယ၏ ၂၀၂၅-၂၆ ခုနှစ် ဝါဂွမ်းတင်သွင်းမှုသည် ယခင်နှစ်ကထက် ဘေထုပ်ပေါင်း ၁၉ သိန်းအထိ ပိုမိုလာနိုင်ကြောင်း၊ ၂၀၂၆ ခုနှစ် ဇွန်လကုန်အထိ ဝါဂွမ်းဘေထုပ်ပေါင်း ၅၁ သိန်းခန့်ကို အိန္ဒိယနိုင်ငံဆိပ်ကမ်းများသို့ အရောက် တင်သွင်းထားပြီးဖြစ်ကြောင်း ဖော်ပြထားသည်။

       လက်ရှိကာလတွင် အိန္ဒိယအစိုးရသည် ယခုနှစ် ဇွန်လမှ အောက်တိုဘာလအထိ ဝါဂွမ်း တင်သွင်းမှုအပေါ် အကောက်ခွန်ကင်းလွတ်ခွင့်ပြုထားသည်။ CAI အသင်း၏ သီးနှံကော်မတီ ဥက္ကဋ္ဌဖြစ်သူ Atul S Ganatra က ချည်ထည်စက်ရုံများသည် အခွန် ၁၁ ရာခိုင်နှုန်း သက်သာမည့် အခွင့်အရေးကို လက်လွတ်မခံဘဲ ပိုမိုတင်သွင်းလျက်ရှိသဖြင့် လာမည့် စက်တင်ဘာလကုန်ဆုံးချိန် အထိ ကာလအတွင်း နောက်ထပ် ဝါဂွမ်းဘေထုပ်ပေါင်း ၁၀ သိန်းမှ ၁၅ သိန်းခန့်အထိ တင်သွင်း ဖွယ်ရှိသည်ဟု ပြောဆိုခဲ့သည်။

       ထိုကဲ့သို့ ဝါဂွမ်းတင်သွင်းမှု မြင့်တက်မည်ဟု ခန့်မှန်းထားချိန်တွင် အိန္ဒိယ၏ ဝါဂွမ်းတင်ပို့မှု မှာမူ ၂၀၂၅-၂၆ ဈေးကွက်နှစ်တွင် ယခင်ခန့်မှန်းထားသည့် ဘေထုပ် ၁၈ သိန်းအောက်သို့ လျော့ကျ ပြီး ဘေထုပ် ၁၅ သိန်းခန့်သာ တင်ပို့နိုင်ဖွယ်ရှိသည်ဟု CAI အသင်းက ပြင်ဆင်လျှော့ချခဲ့သည်။ ယခင်နှစ်၌ အိန္ဒိယ၏ ဝါဂွမ်းတင်ပို့မှုမှာ ဘေထုပ်ပေါင်း ၁၈ သိန်းရှိခဲ့သည်။ လက်ရှိဈေးကွက်ရာသီ နှစ်အတွင်း ဇွန်လကုန်အထိ ဝါဂွမ်းဘေထုပ်ပေါင်း ၁၁.၂၅ သိန်းခန့်ကို ပြည်ပသို့ တင်ပို့ထားပြီးဖြစ် သည်။ ဈေးကွက်အတွင်း ကုန်စည်ဝင်ရောက်မှုကို အခြေခံလျက် ၁၇၀ ကီလိုဂရမ်ဝင် ဝါဂွမ်း ဘေထုပ်များ ဖိသိပ်ထုတ်လုပ်မှုမှာ ယခင်ခန့်မှန်းထားသည်ထက် ဘေထုပ် ၃ သိန်းပိုမိုလျက် စုစု ပေါင်း ဘေထုပ် ၃၃၇ သိန်းသို့ တိုးတက်လာမည်ဟု CAI အသင်းက ပြင်ဆင်ခန့်မှန်းထားသည်။

       အိန္ဒိယ ချည်မျှင်နှင့်အထည်လုပ်ငန်း အသင်းချုပ် (CITI) ၏ အစီရင်ခံစာအပေါ် အခြေခံ၍ ၂၀၂၅-၂၆ ခုနှစ်တွင် အိန္ဒိယ၏ ဝါဂွမ်းသုံးစွဲမှု စုစုပေါင်း ပမာဏသည် ယခင်ခန့်မှန်းခဲ့သည့် ဘေထုပ် ၃၃၈ သိန်းထက် ၁၀ သိန်းပိုမိုလျက် ဘေထုပ် ၃၄၈ သိန်းအထိ ရောက်ရှိနိုင်ကြောင်း၊ ဇွန်လ ၃၀ ရက်နေ့အထိ ဘေထုပ် ၂၆၁ သိန်းခန့် သုံးစွဲပြီးဖြစ်သည်ဟု ခန့်မှန်းရကြောင်း CAI အသင်းက ဖော်ပြ ထားသည်။

       ပြည်တွင်းဈေးကွက်၌ ဝါဂွမ်းပေးသွင်းမှု စုစုပေါင်းသည် ယခင်နှစ်က ဘေထုပ် ၃၉၃.၅၉ သိန်းရှိခဲ့ရာမှ ၂၀၂၅-၂၆ ဈေးကွက်ရာသီတွင် ဘေထုပ် ၄၅၂.၅၉ သိန်းသို့ မြင့်တက်လာနိုင်ကြောင်း၊ အဆိုပါ ပမာဏတွင် နှစ်အစ စာရင်းဖွင့်လက်ကျန် ဘေထုပ် ၅၅.၅၉ သိန်း၊ ဝါဂွမ်းဖိသိပ်ထုတ်လုပ် မှုမှ ဘေထုပ် ၃၃၇ သိန်းနှင့် တင်သွင်းမှုမှ ဘေထုပ် သိန်း ၆၀ ခန့် ပါဝင်ကြောင်း၊ ၂၀၂၄-၂၅ ခုနှစ်တွင် ပြည်တွင်းသုံးစွဲမှု တိုးတက်ခဲ့သည့် အခြေအနေအပေါ် ပြန်လည်ချိန်ညှိလျက် နှစ်စစာရင်းဖွင့် လက်ကျန်ကို ဘေထုပ် ၅ သိန်းလျှော့ချခန့်မှန်းခဲ့ကြောင်း CAI အသင်းက ပြောကြားခဲ့သည်။

Source: The Hindu Business Line, 29 Jul 2026(လယ်ယာထွက်ကုန်များနှင့် အဓိကသွင်းကုန်များ၏ နိုင်ငံတကာဈေးကွက်စောင့်ကြည့်လေ့လာရေးအဖွဲ့)

တန်ဖိုးမြှင့်အုန်းသီးထုတ်ကုန်များ ထိပ်တန်းတင်ပို့သည့် နိုင်ငံဖြစ်လာရန်ရည်မှန်းထားသည့် အင်ဒိုနီးရှား

          အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံသည် အုန်းသီးထုတ်ကုန်များ၏ တန်ဖိုးမြှင့်တင်နိုင်ရေးနှင့် ယှဉ်ပြိုင်နိုင်စွမ်း မြှင့်တင်နိုင်ရေးအတွက် အုန်းသီးစက်မှုကဏ္ဍကို အားကောင်းစေရန် ဆောင်ရွက်လျက်ရှိပြီး အုန်းသီးအခြေခံတန်ဖိုးမြှင့်ထုတ်ကုန်များ၏ ထိပ်တန်းတင်ပို့သည့်နိုင်ငံဖြစ်လာစေရန် ရည်မှန်းထားကြောင်း အမျိုးသားဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးစီမံကိန်းဝန်ကြီး Rachmat Pambudy က ဇူလိုင် ၂၃ ရက်တွင် ကျင်းပသည့် Webinar ဆွေးနွေးပွဲ၌ ပြောကြားခဲ့ပါသည်။ Pambudy က ၎င်းတို့အနေနှင့် ပို့ကုန်တင်ပို့မှုပိုမိုများပြားလာရန်သာမက အုန်းသီးအခြေခံထုတ်ကုန်များနှင့် ဆက်စပ်တန်ဖိုး မြှင့်ထုတ်ကုန်များ၏ အဓိကတင်ပို့သည့်နိုင်ငံဖြစ်လာရန်လည်း ရည်မှန်းထားကြောင်းနှင့် ထိုမှသာ အမြင့်ဆုံးတန်ဖိုးထပ်တိုးအကျိုးအမြတ်ကို ဖန်တီးနိုင်မည်ဖြစ်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့ပါသည်။ ၂၀၂၅-၂၀၄၅ ခုနှစ် အမျိုးသားရေရှည်ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးစီမံကိန်း (National Long-Term Development Plan) တွင် အုန်းသီးကို နိုင်ငံ၏စက်မှုဖွဲ့စည်းပုံကိုအားကောင်းစေမည့် မဟာဗျူဟာမြောက်အရေးပါသည့် ကုန်စည်တစ်မျိုးအဖြစ် သတ်မှတ်ထားကြောင်း သိရပါသည်။ ထိုရည်မှန်းချက်ကို အကောင်အထည်ဖော်နိုင်ရေးအတွက် အစိုးရက ၂၀၂၅-၂၀၄၅ အုန်းသီးတန်ဖိုး မြှင့်ထုတ်လုပ်မှုလမ်းပြမြေပုံ (2025–2045 Coconut Downstreaming Roadmap) ကို ရေးဆွဲထားကြောင်း သိရပါသည်။ ထို့ပြင် နိုင်ငံ၏ အုန်းသီးစက်မှုကဏ္ဍ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်လာစေရန် ဘဏ္ဍာရေးပံ့ပိုးမှု၊ သုတေသန၊ ဆန်းသစ်တီထွင်မှု၊ စံချိန်စံညွှန်းသတ်မှတ်မှုနှင့် မက်လုံးပေး အစီအစဉ်များအပါအဝင် နည်းလမ်းမျိုးစုံဖြင့် ပံ့ပိုးကူညီလျက်ရှိကြောင်း သိရပါသည်။ အစိုးရအနေဖြင့် အုန်းသီးထုတ်လုပ်မှုစွမ်းရည်တိုးမြှင့်ရေး၊ လူ့စွမ်းအားအရင်းအမြစ်ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေး၊ စွမ်းအင်အရင်းအမြစ်များလုံခြုံစေရေးနှင့် ထောက်ပံ့ပို့ဆောင်ရေးကွင်းဆက် အားကောင်းစေရေးတို့ကိုလည်း ဆောင်ရွက်လျက်ရှိပြီး ၎င်းမှတစ်ဆင့် အင်ဒိုနီးရှားအုန်းသီးစက်မှုကဏ္ဍ၏ ကမ္ဘာ့ဈေးကွက်ယှဉ်ပြိုင်နိုင်စွမ်းကို မြှင့်တင်သွားမည်ဖြစ်ကြောင်း သိရပါသည်။ ကာလလတ်အစီအစဉ်အရ အုန်းသီးတန်ဖိုးမြှင့်ထုတ်လုပ်မှုကို ကုန်ထုတ်လုပ်မှုစွမ်းအားတိုးမြှင့်ရေး၊ ထုတ်ကုန်အမျိုး အစားကွဲပြားစုံလင်လာရေးနှင့် အုန်းသီးစက်မှုကဏ္ဍကို ရေရှည်တည်တံ့စွာ အသုံးချနိုင်ရေးတို့ကို အဓိကထားဆောင်ရွက်သွားမည်ဖြစ်ကြောင်း Pambudy က ပြောကြားခဲ့ပါသည်။ အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံသည် ဖိလစ်ပိုင်နိုင်ငံပြီးလျှင် ကမ္ဘာပေါ်တွင် ဒုတိယအများဆုံးအုန်းသီးထုတ်လုပ်သည့် နိုင်ငံ ဖြစ်သည့်အတွက် ထိုကဲ့သို့ဆောင်ရွက်ခြင်းသည်အရေးကြီးကြောင်း ၎င်းကအလေးပေးပြောကြားခဲ့ပါသည်။ တစ်ချိန်တည်းမှာပင် အစားအစာနှင့် အဖျော်ယမကာ၊ ကျန်းမာရေး၊ အလှကုန်၊ အထည်အလိပ်နှင့် ဇီဝလောင်စာကဏ္ဍများအပါအဝင် ကဏ္ဍအသီးသီး၌ အုန်းသီးအခြေခံထုတ်ကုန်များအပေါ် ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာဝယ်လိုအားမှာ ဆက်လက်မြင့်တက်လာမည်ဟု မျှော်မှန်းထားကြောင်း သိရပါသည်။ အင်ဒိုနီးရှားအုန်းသီးပြုပြင်ထုတ်လုပ်ရေးလုပ်ငန်းရှင်များအသင်း (HIPKI) ၏ အချက်အလက်များအရ ၂၀၂၅ ခုနှစ်တွင် နိုင်ငံ၏ အုန်းသီးထုတ်လုပ်မှုပမာဏမှာ အလုံးရေ ၁၅ ဘီလီယံခန့်ရှိပြီး ၎င်းမှာ ကမ္ဘာ့စုစုပေါင်း အုန်းသီးထုတ်လုပ်မှု၏ ၂၃ ရာခိုင်နှုန်း ခန့်ရှိကြောင်း သိရပါသည်။ ပြည်တွင်းထုတ်လုပ်သည့် အုန်းသီး၏ ၆၀ ရာခိုင်နှုန်းဖြစ်သည့် အလုံးရေ ကိုးဘီလီယံခန့်ကို Copra ၊ Desiccated Coconut နှင့် အုန်းနို့ အပါအဝင် တန်ဖိုးမြှင့် ထုတ်ကုန်အမျိုးမျိုးအဖြစ် ပြုပြင်ထုတ်လုပ်ခဲ့ကြောင်း သိရပါသည်။ ထို့အပြင် နိုင်ငံ၏ အုန်းသီးထုတ်လုပ်မှု ၂၆.၇ ရာခိုင်နှုန်းရှိသည့် အလုံးရေ လေးဘီလီယံခန့်ကို အစိမ်းသီးနှင့် အလုံးလိုက်ပုံစံဖြင့် ပြည်ပသို့တင်ပို့ခဲ့ကြောင်း အဆိုပါအချက်အလက်များတွင် ဖော်ပြထားပါသည်။ လွန်ခဲ့သည့် နှစ်အတွင်း အင်ဒိုနီးရှား အုန်းသီးစက်မှုကဏ္ဍ၏ ပြည်ပတင်ပို့မှုတန်ဖိုးမှာ အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၂.၄၈ ဘီလီယံအထိ ရောက်ရှိခဲ့ကြောင်း HIPKI ၏ အချက်အလက်များအရ သိရှိရပါသည်။

Antara News                                                                             

DOCA (ရန်ကုန်)

Pages

Subscribe to RSS - ပြည်ပကုန်သွယ်မှုသတင်းများ