ပြည်ပကုန်သွယ်မှုသတင်းများ

       တရုတ်နိုင်ငံ၏ စားသုံးမှုအင်အားကို ပြသသည့် အဓိကညွှန်းကိန်းတစ်ခုဖြစ်သော ကုန်စည်နှင့် ဝန်ဆောင်မှု စုစုပေါင်း လက်လီရောင်းချမှုသည် ၂၀၂၆ ခုနှစ် ပထမနှစ်ဝက်အတွင်း ယခင်နှစ်ကာလ တူထက် ၂.၇ ရာခိုင်နှုန်း မြင့်တက်ခဲ့ကြောင်း ဇူလိုင်လ ၁၅ ရက်နေ့တွင် ထုတ်ပြန်သည့် တရားဝင်အချက်အလက်များအရ သိရသည်။

       အမျိုးသားစာရင်းအင်းဗျူရို (NBS) က ထုတ်ပြန်သည့် အချက်အလက်များအရ ထိုကာလအတွင်း ဝန်ဆောင်မှုကဏ္ဍ လက်လီရောင်းချမှုသည် ယခင်နှစ်ကထက် ၅.၃ ရာခိုင်နှုန်း မြင့်တက်ခဲ့ပြီး ကုန်စည်ကဏ္ဍ လက်လီရောင်းချမှုမှာမူ ၁.၁ ရာခိုင်နှုန်း မြင့်တက်ခဲ့သည်။

         NBS အချက်အလက်များအရ ဝန်ဆောင်မှုကဏ္ဍ စားသုံးမှုတွင် ဆက်သွယ်ရေးနှင့် သတင်းအချက်အလက် ဝန်ဆောင်မှုများ၊ ခရီးသွားလာရေးဆိုင်ရာ အကြံပေးလုပ်ငန်းနှင့် ငှားရမ်းခြင်း ဝန်ဆောင်မှုများ၊ ယဉ်ကျေးမှု၊ အားကစားနှင့် အပန်းဖြေဝန်ဆောင်မှု အမျိုးအစားများသည် လျင်မြန်စွာ တိုးတက်လာခဲ့ကြောင်း ပြသနေသည်။

        ယခုနှစ် ပထမနှစ်ဝက်တွင် ရုပ်ဝတ္ထုပစ္စည်း စားသုံးကုန်များ ရောင်းချရမှုနှင့် စားသောက်ကုန်လုပ်ငန်းမှ ရရှိသည့် ဝင်ငွေများ ပါဝင်သော စားသုံးကုန်ပစ္စည်း စုစုပေါင်း လက်လီရောင်းချမှု သည် ယခင်နှစ်ကာလတူထက် ၁.၃ ရာခိုင်နှုန်း မြင့်တက်ခဲ့ပြီး ယွမ် ၂၄.၈၇ ထရီလီယံ (အမေရိကန် ဒေါ်လာ ၃.၆၆ ထရီလီယံခန့်) သို့ ရောက်ရှိခဲ့ကြောင်း အဆိုပါအချက်အလက်များတွင် ဖော်ပြထားသည်။

        (၂၀၂၆-၂၀၃၀) (၁၅) ကြိမ်မြောက် ငါးနှစ်စီမံကိန်း ကာလအတွင်း စားသုံးမှုတိုးချဲ့ရေးဆိုင်ရာ အစိုးရ၏ စီမံကိန်းအရ တရုတ်နိုင်ငံသည် စီးပွားရေးဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုကို မောင်းနှင်ရာတွင် စားသုံးမှုကဏ္ဍ၏ အခန်းကဏ္ဍကို ပိုမိုခိုင်မာစေရန် ရည်ရွယ်လျက် ၂၀၃၀ ပြည့်နှစ်တွင် စားသုံးကုန်ပစ္စည်း စုစုပေါင်း လက်လီရောင်းချမှုကို ယွမ် ၆၀ ထရီလီယံခန့်အထိ ရောက်ရှိရန် ကြိုးပမ်းသွားမည်ဖြစ်ကြောင်း သိရသည်။

        ပြည်သူများ၏ စားသုံးလိုစိတ်နှင့် စားသုံးနိုင်စွမ်းရည်ကို မြှင့်တင်ရန်နှင့် စားသုံးမှုဝန်းကျင်ကို ပိုမိုကောင်းမွန်အောင် ပြုလုပ်ရန်ကြိုးပမ်းမည်ဖြစ်ပြီး တရုတ်နိုင်ငံ၏ အလွန်ကြီးမားသော စျေးကွက်ကြီး၏ စားသုံးမှုစွမ်းအားကို ပိုမိုကောင်းမွန်စွာ အသုံးချသွားရမည်ဖြစ်ကြောင်း သိရှိရပါသည်။

Source : Xinhua                                                                                 

DOCA (ရန်ကုန်)

        အင်ဒိုနီးရှားကုန်သွယ်ရေးဝန်ကြီး Budi Santoso က အလုပ်အကိုင်အများအပြား ဖန်တီးပေးသည့် (Labour-intensive) စက်မှုလုပ်ငန်းများအနေဖြင့် အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံက နိုင်ငံအသီးသီးနှင့် ချုပ်ဆိုထားသည့် လွတ်လပ်သောကုန်သွယ်ရေးနှင့် စီးပွားရေးသဘောတူညီချက်များကို အကျိုးရှိစွာအသုံးချ၍ ပို့ကုန်တိုးမြှင့်တင်ပို့ကြရန် တိုက်တွန်းပြောကြားခဲ့ပါသည်။ ဝန်ကြီးက အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံတွင် ပြည်တွင်းထုတ်ကုန်များကို နိုင်ငံတကာဈေးကွက်တွင် မြှင့်တင်နိုင်ရန် အသုံးချနိုင်သည့် ကုန်သွယ်ရေးသဘောတူညီချက်များ ပိုင်ဆိုင်ထားကြောင်းနှင့် အစိုးရအနေနှင့်လည်း အလုပ်အကိုင်အများအပြားဖန်တီးပေးသည့် ကုန်ထုတ်လုပ်ငန်းများကို ဆက်လက်ပံ့ပိုးသွားမည်ဖြစ်ပြီး ပို့ကုန်ဈေးကွက်နိုင်ငံများတွင် အကောက်ခွန်နှုန်းထား ပိုမိုယှဉ်ပြိုင်နိုင်စေရန် ကြိုးပမ်းဆောင်ရွက်နေကြောင်း ဇူလိုင် ၁၆ ရက်က ထုတ်ပြန်သည့် ကြေညာချက်တွင် ဖော်ပြထားပါသည်။ ကုန်သွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာနအနေဖြင့် ပို့ကုန်ဦးတည်သည့် စက်မှုလုပ်ငန်းများနှင့် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုကို ပိုမိုခိုင်မာစေကာ ဈေးကွက်ဝင်ရောက်နိုင်မှုတိုးချဲ့ရေးနှင့် နိုင်ငံ၏ကုန်ထုတ်လုပ်မှုကဏ္ဍ ယှဉ်ပြိုင်နိုင်စွမ်းမြှင့်တင်ရေးကို ဆက်လက်အကောင်အထည်ဖော်သွားမည်ဖြစ်ကြောင်းလည်း ၎င်းက ပြောကြားခဲ့ပါသည်။ ထိုရည်ရွယ်ချက်ဖြင့် ဝန်ကြီး Santoso သည် ဇူလိုင် ၁၄ ရက်က ဂျကာတာ မြို့ရှိ ကုန်သွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာနတွင် ဂျပန်နိုင်ငံအခြေစိုက် Epson ကုမ္ပဏီ၏ ဌာနချုပ်မှ ကိုယ်စား လှယ်များနှင့် PT Indonesia Epson Industry မှ တာဝန်ရှိသူများကို လက်ခံတွေ့ဆုံခဲ့ကြောင်း သိရပါသည်။ တွေ့ဆုံစဉ်အတွင်း ဂျပန်နိုင်ငံပေါင်းစုံကော်ပိုရေးရှင်းဖြစ်သည့် Epson အနေဖြင့် အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံကချုပ်ဆိုထားသည့် ကုန်သွယ်ရေးသဘောတူညီချက်များကို အပြည့်အဝအသုံးချကာ နိုင်ငံအတွင်း ထုတ်လုပ်သည့်ကုန်ပစ္စည်းများ၏ ပို့ကုန်ပမာဏကို တိုးမြှင့်တင်ပို့ရန် ဝန်ကြီးက တိုက်တွန်းခဲ့ကြောင်း သိရပါသည်။ ထို့ပြင် Epson ၏ အင်ဒိုနီးရှားလုပ်ငန်းခွဲမှ ထုတ်ကုန်များကို အာဖရိကနှင့် အရှေ့အလယ်ပိုင်းနိုင်ငံများအထိ ဈေးကွက်တိုးချဲ့မည့် အစီအစဉ်အပေါ်လည်း ဝန်ကြီးက ကြိုဆိုဂုဏ်ပြုခဲ့ကြောင်း သိရပါသည်။ ၎င်းဈေးကွက်ချဲ့ထွင်မှုသည် အစဉ်အလာ ကုန်သွယ်ဖက်နိုင်ငံများအပြင် အခြားဈေးကွက်သစ်များသို့ တိုးချဲ့ဝင်ရောက်ရန် အင်ဒိုနီးရှား အစိုးရ၏မူဝါဒနှင့်ကိုက်ညီကြောင်းလည်း ဝန်ကြီးကပြောကြားခဲ့ပါသည်။ လက်ရှိတွင် အင်ဒိုနီးရှား နိုင်ငံသည် ကုန်သွယ်ရေးသဘောတူညီချက် ၂၀ ခုကို အကောင်အထည်ဖော်ဆောင်ရွက်လျက် ရှိပြီး သဘောတူညီချက် ၁၅ ခုမှာ အတည်ပြုရေးလုပ်ငန်းစဉ်တွင် ရှိနေကာ သဘောတူညီချက် ၁၁ ခုမှာ ဆွေးနွေးညှိနှိုင်းဆဲဖြစ်ကြောင်း သိရပါသည်။ ထို့အပြင် ကုန်သွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာနသည် နိုင်ငံပေါင်း ၃၃ နိုင်ငံတွင် ကုန်သွယ်ရေးကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့များ ဖွဲ့စည်းထားပြီး ပို့ကုန်လုပ်ငန်းရှင်များအနေဖြင့် ပို့ကုန်ဈေးကွက်များတွင်ကြုံတွေ့ရသည့် အခက်အခဲများကိုဖြေရှင်းနိုင်ရန် အထောက်အကူပြုလျက်ရှိကြောင်း သိရပါသည်။ ဝန်ကြီးက အင်ဒိုနီးရှားရှိ ကုန်ထုတ်လုပ်ငန်းများအနေဖြင့် ရရှိနိုင်သည့်အထောက်အကူပြုအစီအစဉ်များနှင့် အခွင့်အလမ်းများကို အပြည့်အဝ အသုံးချကာ ပို့ကုန်ပမာဏကို ဆက်လက်တိုးမြှင့်ကြရန်လည်း ထပ်လောင်းတိုက်တွန်းခဲ့ကြောင်း သိရပါသည်။ ထို့ပြင် ကုန်သွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာနသည် သက်ဆိုင်ရာဝန်ကြီးဌာနများ၊ အဖွဲ့အစည်းများနှင့် ပူးပေါင်း၍ စက်မှုလုပ်ငန်းကဏ္ဍ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးအတွက် သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးနှင့် စည်းမျဉ်းစည်းကမ်းပိုင်းဆိုင်ရာအခြေခံအဆောက်အအုံများ ပိုမိုကောင်းမွန်လာစေရန် ဆက်လက်ဆောင်ရွက်လျက်ရှိကြောင်း သိရှိရပါသည်။

Antara News                                                                             

DOCA (ရန်ကုန်)

       အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံ၏ စားအုန်းဆီရန်ပုံငွေ စီမံခန့်ခွဲရေးအေဂျင်စီ (BPDP) သည် အင်ဒိုနီးရှားနှင့် ရုရှားနိုင်ငံအကြား စားအုန်းဆီကဏ္ဍပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုများ ပိုမိုခိုင်မာလာစေရန် အထောက်အပံ့ပေးသွားမည်ဖြစ်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့ပါသည်။ ထိုပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုကို မော်စကိုမြို့ရှိ အင်ဒိုနီးရှားသံရုံး၌ ကျင်းပခဲ့သည့် အခမ်းအနားတွင် အင်ဒိုနီးရှားစားအုန်းဆီအသင်း (GAPKI) နှင့် ရုရှားနိုင်ငံအဆီနှင့် ဆီထွက်ပစ္စည်းသမဂ္ဂနှင့် ယူရေးရှားစီးပွားရေးသမဂ္ဂ (EAEU) အဆီနှင့် ဆီ ထုတ်လုပ်ရေးလုပ်ငန်းများ အသင်းတို့အကြား နားလည်မှုစာချွန်လွှာ (MoU) လက်မှတ်ရေးထိုး ခြင်းဖြင့် အကောင်အထည်ဖော်ခဲ့ခြင်းဖြစ်ကြောင်း သိရပါသည်။ BPDP ၏ ဥပဒေရေးရာနှင့် ပူးပေါင်း ဆောင်ရွက်ရေးဌာန ညွှန်ကြားရေးမှူး Pangihutan Siagian က ထိုပူးပေါင်းမှုသည် နိုင်ငံတကာ မိတ်ဖက်ကွန်ရက်များတိုးချဲ့ရန်နှင့် အင်ဒိုနီးရှားစားအုန်းဆီထုတ်ကုန်များအတွက် စျေးကွက်အခွင့် အလမ်းသစ်များဖွင့်လှစ်ရန် အရေးပါသော အခွင့်အရေးတစ်ရပ်ဖြစ်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့ပါသည်။ ၎င်းက ယခုပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုသည် ကမ္ဘာ့ဈေးကွက်တွင် အင်ဒိုနီးရှားစားအုန်းဆီလုပ်ငန်း၏ ရပ်တည်ချက်ကို ပိုမိုခိုင်မာစေရန်ကြိုးပမ်းမှုတစ်ရပ်ဖြစ်သော ကြောင့် BPDP အနေဖြင့် ကြိုဆိုကြောင်း  ပြောကြားခဲ့ပါသည်။ အင်ဒိုနီးရှား စီးပွားရေးလုပ်ငန်းရှင်များနှင့် ရုရှားနိုင်ငံမှ မိတ်ဖက်များအကြား ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုသည် သတင်းအချက်အလက်ဖလှယ်မှုတိုးမြှင့်ရေး၊ ထုတ်ကုန်မြှင့်တင်ရေးလုပ်ငန်းများ အားကောင်းလာစေရေးနှင့် နှစ်ဖက်စလုံးအတွက်အကျိုးရှိမည့် စီးပွားရေးပူးပေါင်းမှုများ ဖော်ဆောင်နိုင်ရေးကို အထောက်အကူပြုမည်ဟု မျှော်မှန်းထားကြောင်း သိရပါသည်။ ယခင်ကလည်း GAPKI ဥက္ကဋ္ဌ Eddy Martono နှင့် ရုရှားနိုင်ငံ၏ အဆီနှင့် ဆီ လုပ်ငန်းဆိုင်ရာအဖွဲ့အစည်းများမှ ကိုယ်စားလှယ်များက MoU ကို လက်မှတ်ရေးထိုးခဲ့ကြကြောင်း သိရပါသည်။ အဆိုပါလက်မှတ်ရေးထိုးပွဲကို BPDP မှ Pangihutan Siagian နှင့် ရုရှားဖက်ဒရေး ရှင်းနိုင်ငံနှင့် ဘီလာရုစ်သမ္မတနိုင်ငံဆိုင်ရာ အင်ဒိုနီးရှားသံအမတ် Jose Antonio Morato Tavares တို့က သက်သေခံခဲ့ကြကြောင်း သိရပါသည်။ ၎င်း MoU သည် သတင်းအချက်အလက်ဖလှယ်ရေး၊ ကုန်သွယ်မှုမြှင့်တင်ရေး၊ နည်းပညာနှင့် စွမ်းရည်မြှင့်တင်ရေး၊ စက်မှုလုပ်ငန်းစံနှုန်းများ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးနှင့် ရုရှားနိုင်ငံအပြင် EAEU အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံများသို့ အင်ဒိုနီးရှား စားအုန်းဆီ ထုတ်ကုန်များ တင်ပို့ရောင်းချနိုင်ရေးအတွက် အခြေခံအုတ်မြစ်တစ်ရပ် ဖြစ်လာမည်ဟု မျှော်လင့်ရကြောင်း သိရပါသည်။ Siagian ယခု ပူးပေါင်းမှုသည် အင်ဒိုနီးရှား စားအုန်းဆီလုပ်ငန်းရှင်များနှင့် ရုရှား၊ ယူရေးရှားဒေသရှိမိတ်ဖက်များအကြား ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုကို ပိုမိုခိုင်မာစေ မည့် မဟာဗျူဟာမြောက် ခြေလှမ်းတစ်ရပ်ဖြစ်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့ပါသည်။ ထိုနားလည်မှု စာချွန်လွှာ ကြောင့် စားအုန်းဆီနှင့် ၎င်းမှထုတ်လုပ်သည့် ဆက်စပ်ထုတ်ကုန်များအပါအဝင် ကုန်သွယ်မှု တိုးမြှင့်နိုင်မည့် အခွင့်အလမ်းများ ပိုမိုပွင့်လင်းလာမည်ဟု မျှော်လင့်ထားကြောင်း သိရပါသည်။ ထို့အပြင် BPDP သည် ဇူလိုင် ၆ ရက်မှ ၉ ရက်အထိ ရုရှားနိုင်ငံ Yekaterinburg မြို့၌ ကျင်းပ ခဲ့သည့် ၂၀၂၆ ခုနှစ် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ စက်မှုကုန်စည်ပြပွဲ (INNOPROM 2026) တွင်လည်း ပူးတွဲပြခန်းပြသသူအဖြစ် ပါဝင်ခဲ့ကြောင်း သိရပါသည်။ BPDP ၏ MoU လက်မှတ်ရေးထိုးမှုနှင့် INNOPROM 2026 ပါဝင်မှုတို့သည် အင်ဒိုနီးရှားစားအုန်းဆီထုတ်ကုန်များ အတွက် ကမ္ဘာလုံး ဆိုင်ရာ မိတ်ဖက်ကွန်ရက်များတိုးချဲ့ရန်၊ စီးပွားရေးသံတမန်ရေးကို ခိုင်မာစေရန်နှင့် ရေရှည် တည်တံ့သောထုတ်ကုန်များအတွက် စျေးကွက်အသစ်များဖွင့်လှစ်ရန် ရည်ရွယ်သည့် မဟာဗျူဟာ တစ်ရပ်၏အစိတ်အပိုင်းများဖြစ်ကြောင်း သိရပါသည်။ အင်ဒိုနီးရှား သံအမတ် Tavares ကလည်း ၎င်း MoU ကို ထိရောက်စွာ အကောင်အထည်ဖော်နိုင်ပြီး ပါဝင်ပတ်သက်သူအားလုံးအတွက် အကျိုးဖြစ်ထွန်းစေရန် မျှော်လင့်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့ပြီး အင်ဒိုနီးရှားနှင့် ရုရှား၊ EAEU အဖွဲ့ဝင် နိုင်ငံများအကြား စီးပွားရေးဆက်ဆံမှု ပိုမိုတိုးတက်ခိုင်မာစေရန် အမျိုးမျိုးသော အစီအစဉ်များကို ဆက်လက်ပံ့ပိုးသွားမည်ဖြစ်ကြောင်း သံရုံး၏ ကတိကဝတ်ကိုလည်း ထပ်မံအတည်ပြုပြောကြားခဲ့ကြောင်း သိရှိရပါသည်။

Antara News                                                                             

DOCA (ရန်ကုန်)

        အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံသည် ကမ္ဘာ့ဈေးကွက်တွင် ထင်ရှားကျော်ကြားသည့် Aceh ပြည်နယ်ထွက် Gayo အထူးအရည်အသွေးမြင့် ကော်ဖီကို ပြည်ပတင်ပို့မှု တိုးမြှင့်နိုင်ရေးနှင့် ကော်ဖီစိုက် တောင်သူများ၏ဝင်ငွေတိုးတက်စေရေးအတွက် Gayo ကော်ဖီစိုက်ပျိုးထုတ်လုပ်မှုကို ဆက်လက် တိုးချဲ့သွားမည်ဖြစ်ကြောင်း စိုက်ပျိုးရေးဝန်ကြီး Andi Amran Sulaiman က ဇူလိုင် ၁၅ ရက်တွင် ပြောကြားခဲ့ပါသည်။ ၎င်းက Gayo ကော်ဖီသည် ကမ္ဘာတစ်ဝန်းတွင် လူသိများပြီးဖြစ်ပြီး Aceh ဒေသကို ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်စေရန်နှင့် တောင်သူများ၏ လူနေမှုဘဝ မြင့်မားလာစေရန် ထိုလုပ်ငန်းကို အကောင်အထည်ဖော်နေကာ နောက်ထပ်ဦးစားပေးလုပ်ငန်းမှာ ပြည်ပတင်ပို့မှုတိုးမြှင့်ရေးဖြစ်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့ပါသည်။ ဒေသဆိုင်ရာအစိုးရ၏ အချက်အလက်များအရ Aceh ပြည်နယ်ရှိ ကော်ဖီစိုက်ပျိုးထုတ်လုပ်မှုမှ စီးပွားရေးတန်ဖိုး အင်ဒိုနီးရှားရူပီး လေးထရီလီယံ (အမေရိကန် ဒေါ်လာ ၂၄၆ သန်းခန့်) ဖန်တီးပေးထားကြောင်း သိရပါသည်။ အစိုးရသည် Aceh ပြည်နယ်ရှိ ကော်ဖီစိုက်ဧရိယာ ဟက်တာ ၁၇,၀၀၀ ခန့်တွင် စိုက်ပျိုးထုတ်လုပ်မှုကို ပံ့ပိုးပေးထားပြီး ကော်ဖီစိုက်ပျိုးရေး အဓိကဒေသများ၌ ကော်ဖီပင်ပေါင်း ၁၇ သန်းခန့် စိုက်ပျိုးထားကြောင်း သိရပါသည်။ တောင်သူများအနေဖြင့် လက်ရှိစိုက်ခင်းများကို ကောင်းမွန်စွာထိန်းသိမ်း၍ ထုတ်လုပ်မှုစွမ်းရည် မြှင့်တင်နိုင်ပါက လာမည့်နှစ်တွင် စိုက်ပျိုးဧရိယာကိုထပ်မံတိုးချဲ့သွားမည်ဖြစ်ကြောင်း သိရပါသည်။ ထို့ပြင် Aceh ပြည်နယ်ရှိ စိုက်ပျိုးရေးဝန်ကြီးဌာန၏ ဒေသဆိုင်ရာရုံးများသည် ပျိုးဥယျာဉ်များ အားကောင်းလာစေရေးနှင့် နည်းပညာအကူအညီများ ပံ့ပိုးပေးခြင်းတို့ကို ဆောင်ရွက်ခဲ့ရာ ကော်ဖီပင်များ၏ အရည်အသွေးတိုးတက်ကောင်းမွန်လာခဲ့ကြောင်းလည်း ဝန်ကြီးကချီးကျူး ပြောကြားခဲ့ပါသည်။ Gayo ကော်ဖီသည် နိုင်ငံတကာဈေးကွက်တွင် နာမည်ကောင်းရရှိထားသဖြင့် ပြည်ပတင်ပို့မှုကိုပိုမိုတိုးချဲ့နိုင်မည့် အလားအလာကောင်းများရှိသကဲ့သို့ အင်ဒိုနီးရှားကော်ဖီကိုလည်း ကမ္ဘာ့ဈေးကွက်တွင် ပိုမိုလူသိများလာစေရန် အထောက်အကူပြုမည်ဖြစ်ကြောင်း ၎င်းက ပြောကြားခဲ့ပါသည်။ စိုက်ပျိုးရေးဝန်ကြီး၏ ပြောကြားချက်အရ ၂၀၂၅ ခုနှစ်အတွင်း အင်ဒိုနီးရှား၏ စိုက်ခင်းထွက်ကုန်များ ပြည်ပတင်ပို့မှုတန်ဖိုးမှာ အင်ဒိုနီးရှားရူပီး ၄၀ ထရီလီယံ (အမေရိကန် ဒေါ်လာ ၂ ဒသမ ၄၆ ဘီလီယံခန့်) ရှိခဲ့ပြီး ၎င်းထက် ပိုမိုတိုးတက်လာနိုင်သည့် အခွင့်အလမ်းများစွာရှိနေကြောင်း သိရပါသည်။ Gayo ကော်ဖီကို ကမ္ဘာ့အမှတ်တံဆိပ်တစ်ခု ဖြစ်လာစေလိုကြောင်းနှင့် လက်ရှိ စိုက်ခင်းထွက်ကုန် တင်ပို့မှုတန်ဖိုးမှာ ရူပီး ၄၀ ထရီလီယံ ရှိနေပြီး နောင်တွင် ရူပီး ၁၀၀ ထရီလီယံ သို့မဟုတ် ရူပီး ၂၀၀ ထရီလီယံ အထိ တိုးမြှင့်နိုင်ရန် ရည်မှန်းထားကြောင်း စိုက်ပျိုးရေးဝန်ကြီးက ပြောကြားခဲ့ကြောင်း သိရှိရပါသည်။

Antara News                                                                             

DOCA (ရန်ကုန်)

        အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံ ပြောင်းရွှေ့အခြေချရေးဝန်ကြီး Iftitah Sulaiman Suryanagara က အရှေ့ဂျာဗားပြည်နယ်မှ ထွက်ရှိသည့်သရက်သီးများကို ဂျပန်နိုင်ငံသို့ တင်ပို့နိုင်ရေးအတွက် ကုန်စည်အခြေပြုစီးပွားရေးဇုန်များ ဖော်ဆောင်သွားမည်ဖြစ်ပြီး ကုန်သွယ်မှုဆိုင်ရာ နည်းပညာ အတားအဆီးများကို ဖြေရှင်းသွားမည်ဖြစ်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့ပါသည်။ ဂျပန်နိုင်ငံသည် အရည်အသွေးမြင့်သစ်သီးဝလံများအပေါ် ဝယ်လိုအားမြင့်မားသည့်ဈေးကွက်ဖြစ်သောကြောင့် ဦးစားပေး တင်ပို့မည့်နိုင်ငံအဖြစ် သတ်မှတ်ထားကြောင်း သိရပါသည်။ သို့သော် အင်ဒိုနီးရှားသရက်သီးများကို ဂျပန်နိုင်ငံသို့တင်ပို့ရာတွင် Fruit Fly ကင်းစင်ရေးဆိုင်ရာ စံချိန်စံညွှန်းများအပါအဝင် နည်းပညာဆိုင်ရာ အတားအဆီးများကို ရင်ဆိုင်နေရဆဲဖြစ်ကြောင်း သိရပါသည်။ ဝန်ကြီးက အဓိကစိန်ခေါ်မှုမှာ Fruit Fly ပြဿနာဖြစ်ပြီး ထိုပြဿနာကို ဖြေရှင်းနိုင်ရန် သက်ဆိုင်ရာအဖွဲ့ အစည်းများနှင့် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်နေကြောင်း၊ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုများလိုအပ်သော်လည်း ထိုအခက်အခဲကိုဖြေရှင်းနိုင်သည်နှင့် ဂျပန်ဈေးကွက်သည် အင်ဒိုနီးရှားသရက်သီးများအတွက် ပိုမိုဖွင့်လှစ်လာမည်ဟုယုံကြည်ကြောင်း၊ ၎င်းအတားအဆီးများကို ဖယ်ရှားနိုင်ပါက အင်ဒိုနီးရှားသရက်သီး များအတွက် ပြည်ပဈေးကွက်ပိုမိုကျယ်ပြန့်လာမည်ဖြစ်သကဲ့သို့ တောင်သူများနှင့် ဒေသတွင်း စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများအတွက်လည်း တန်ဖိုးမြင့်ထုတ်ကုန်များ ဖန်တီးနိုင်မည်ဖြစ်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့ပါသည်။ Pasuruan ခရိုင်မှ Avocado Mango သရက်မျိုးနှင့် Probolinggo ခရိုင်မှ Arumanis သရက်မျိုးတို့သည် ယှဉ်ပြိုင်နိုင်စွမ်းမြင့်မားပြီး အင်ဒိုနီးရှား၏ အဓိက ဥယျာဉ်ခြံထွက် ပို့ကုန်များအဖြစ် ဖွံ့ဖြိုးလာနိုင်ကြောင်း သိရပါသည်။ ထို့ပြင် အမေရိကန်၊ တရုတ်၊ ဩစတြေးလျ နိုင်ငံများအပါအဝင် မိတ်ဖက်နိုင်ငံများ၏ သံအမတ်ကြီးများအား အရှေ့ဂျာဗားသရက်သီးများကို မကြာခဏမိတ်ဆက်ပြသခဲ့ရာ အရည်အသွေးကောင်းမွန်မှုအပေါ် အလွန်ကောင်းမွန်သည့် တုံ့ပြန်ချက်များရရှိခဲ့ကြောင်း သိရပါသည်။ သရက်သီးတင်ပို့မှု တိုးမြှင့်နိုင်ရေးအတွက် ပြောင်းရွှေ့အခြေချရေးဝန်ကြီးဌာနသည် သက်ဆိုင်ရာအစိုးရအဖွဲ့အစည်းများနှင့်ပူးပေါင်းကာ စိုက်ပျိုးထုတ်လုပ်မှု၊ ပြုပြင်ထုတ်လုပ်မှု၊ ဈေးကွက်တင်ရောင်းချမှုနှင့် ပို့ကုန်တင်ပို့မှုတို့အထိ ထောက်ပံ့ပေးနိုင်မည့် ကုန်စည်အခြေပြုဒေသများကို ဖော်ဆောင်သွားရန် စီစဉ်လျက်ရှိကြောင်း သိရပါသည်။ ဒေသတစ်ခုချင်းစီကို သရက်သီး၊ ဒူးရင်းသီး၊ အုန်းသီးနှင့် အခြားစိုက်ပျိုးရေးထွက်ကုန်များကဲ့သို့ မိမိတို့၏ အားသာချက်ရှိသည့် ကုန်စည်များကို အခြေခံ၍ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်စေမည်ဖြစ်ကြောင်း ဝန်ကြီးကပြောကြားခဲ့ပါသည်။ ၎င်းအစီအစဉ်သည် လူနေပြောင်းရွှေ့ရေးမူဝါဒကို လူဦးရေပြောင်းရွှေ့ရေးအပေါ်သာ အာရုံစိုက်သည့်ပုံစံမှ စီးပွားရေးတိုးတက်မှုဗဟိုချက်အသစ်များ ဖော်ဆောင်သည့်ပုံစံသို့ အသွင်ကူးပြောင်းရန်ရည်ရွယ်ထားသည့် အစိုးရ၏မူဝါဒတစ်စိတ်တစ်ပိုင်းလည်းဖြစ်ကြောင်း သိရပါသည်။ အရှေ့ဂျာဗားပြည်နယ် ဒုတိယအုပ်ချုပ်ရေးမှူး Emil Elestianto Dardak ကလည်း ပြည်နယ်၏ အဓိကထုတ်ကုန်များယှဉ်ပြိုင်နိုင်စွမ်းမြှင့်တင်နိုင်ရေးအတွက် အစိုးရ၊ ပုဂ္ဂလိကကဏ္ဍ၊ မီဒီယာများနှင့် ဒစ်ဂျစ်တယ်အကြောင်းအရာဖန်တီးသူများ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရန်လိုအပ် ကြောင်း ပြောကြားခဲ့ပါသည်။ အစိုးရ၊ စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများ၊ မီဒီယာများနှင့် ဒစ်ဂျစ်တယ်ဖန်တီး ရှင်များအားလုံးပူးပေါင်းပြီး ဒေသ၏အလားအလာကို ပိုမိုကျယ်ပြန့်စွာမြှင့်တင်ဖော်ပြရန် လိုအပ်ကြောင်း  ၎င်းက ပြောကြားခဲ့ပါသည်။ ၂၀၂၄ ခုနှစ် ဧပြီလတွင် အင်ဒိုနီးရှား ကွာရန်တင်းအေဂျင်စီ (Barantin) က ဂျပန်နိုင်ငံ၏ နှစ်စဉ် သရက်သီးတင်သွင်းရန်လိုအပ်ချက်မှာ တန်ချိန် ၇,၀၀၀ ခန့်ရှိနိုင်ပြီး ဈေးကွက်တန်ဖိုးမှာ အင်ဒိုနီးရှားရူပီး ၁၄၀ ဘီလီယံ (အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၇ ဒသမ ၅ သန်းခန့်) ရှိနိုင်ကြောင်း ခန့်မှန်းထားပါသည်။ ထိုစဉ်က အင်ဒိုနီးရှားအနေဖြင့် နည်းပညာဆိုင်ရာ တင်ပို့မှုလိုအပ်ချက်များကို အပြည့်အဝ ဖြည့်ဆည်းနိုင်ပါက ကနဦးအဆင့်တွင် သရက်သီးတန်ချိန် ၆၀၀ ခန့်ကို ဂျပန်နိုင်ငံသို့ တင်ပို့နိုင်မည်ဟု ခန့်မှန်းထားကြောင်း သိရပါသည်။ Barantin ၏ ထုတ်ပြန်ချက်အရ ဂျပန်ဈေးကွက်သို့ ဝင်ရောက်နိုင်ရန်အတွက် သစ်သီးခြံများ၊ ထုပ်ပိုးရေးစင်တာများနှင့် ကွာရန်တင်းကုသရေးဆိုင်ရာ အဆောက်အအုံများကို မှတ်ပုံတင်ထားရမည်ဖြစ်ပြီး သရက်သီးများတွင် Fruit Fly ကင်းစင်ကြောင်းအာမခံနိုင်ရမည်ဟု သိရပါသည်။ အဆိုပါ နည်းပညာဆိုင်ရာ လိုအပ်ချက်များသည် အရှေ့ဂျာဗားမှ သရက်သီးများကို ဂျပန်ဈေးကွက်သို့ တင်ပို့နိုင်ရေးအတွက် ပြောင်းရွှေ့အခြေချရေးဝန်ကြီးဌာနက လက်ရှိဆောင်ရွက်နေသည့် ကြိုးပမ်းမှုများနှင့် ကိုက်ညီလျက်ရှိကြောင်း သိရှိရပါသည်။

Antara News                                                                             

DOCA (ရန်ကုန်)