ပြည်ပကုန်သွယ်မှုသတင်းများ

         အယ်လ်ဂျီးရီးယားနှင့် တူနီးရှားနိုင်ငံဆိုင်ရာ ဗီယက်နမ်ကုန်သွယ်ရေးရုံးသည် တူနီးရှားစက်မှု၊ ကုန်သွယ်ရေးနှင့် လက်မှုလုပ်ငန်းရှင်များသမဂ္ဂ (UTICA) နှင့် ပူးပေါင်း၍ ဇွန် ၇ ရက်မှ ၁၂ ရက် အထိ Tunis မြို့၌ အလုပ်သဘောခရီးစဉ်အတွင်း Hybrid Business Matching Conference တစ်ရပ်ကို ကျင်းပခဲ့ကြောင်း သိရပါသည်။ ဗီယက်နမ်နှင့် တူနီးရှားကုမ္ပဏီ ၃၀ ခန့် တက်ရောက်ခဲ့သည့် အဆိုပါပွဲတွင် UTICA အမျိုးသားအမှုဆောင်ကော်မတီ အဖွဲ့ဝင် Abdessalem Loued က နှစ်စဉ်ကျင်းပသည့် စီးပွားရေးချိတ်ဆက်ပွဲများသည် နှစ်နိုင်ငံစီးပွားရေးနှင့် ကုန်သွယ်ရေးဆက်ဆံမှု တိုးတက်စေရန် ထိရောက်သော ပလက်ဖောင်းတစ်ခုဖြစ်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့ပါသည်။
         ၎င်းက ဗီယက်နမ်နှင့် တူနီးရှားတို့သည် ပထဝီဝင်အနေအထားအရ အကွာအဝေးရှိသော်လည်း မိမိတို့ဒေသများတွင် မဟာဗျူဟာကျသည့် တည်နေရာများ၊ ကျွမ်းကျင်လုပ်သားအင်အားများနှင့် နိုင်ငံတကာကုန်သွယ်ရေး တိုးချဲ့လိုသည့် စိတ်ဆန္ဒများကို မျှဝေထားကြောင်း၊ ထိုအချက်များက ရေရှည်တည်တံ့ပြီး အပြန်အလှန်အကျိုးရှိသော မိတ်ဖက်ဆက်ဆံရေးအတွက် အခြေခံကောင်း တစ်ရပ် ဖြစ်ကြောင်း၊ ဗီယက်နမ်နိုင်ငံသည် လူဦးရေ သန်း ၁၀၀ ကျော်ရှိသည့် ပြည်တွင်း ဈေးကွက်နှင့် ခိုင်မာသောစက်မှုအခြေခံများကိုအခြေခံ၍ အာရှ၏အလျင်မြန်ဆုံး တိုးတက်နေသော စီးပွားရေးနိုင်ငံများအနက် တစ်နိုင်ငံဖြစ်လာကြောင်း၊ တစ်ဖက်တွင် တူနီးရှားနိုင်ငံသည် မဟာဗျူဟာကျသော ပထဝီဝင်တည်နေရာ၊ လွတ်လပ်သောကုန်သွယ်ရေး သဘောတူညီချက်များနှင့် တန်ဖိုးမြင့်ထုတ်ကုန်လုပ်ငန်းများကြောင့် ဥရောပ၊ အာဖရိကနှင့် မြေထဲပင်လယ်ဒေသသို့ ဝင်ပေါက်တံခါးအဖြစ် ရပ်တည်နေကြောင်း၊ နှစ်နိုင်ငံအကြား ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်နိုင်မည့် ကဏ္ဍ များမှာ အစားအသောက်ထုတ်လုပ်ခြင်း၊ အီလက်ထရွန်နစ်အစိတ်အပိုင်းများ၊ အထည်ချုပ် လုပ်ငန်း၊ သတင်းအချက်အလက်နည်းပညာ၊ ပြန်လည်ပြည့်ဖြိုးမြဲစွမ်းအင်၊ ထောက်ပံ့ပို့ဆောင် ရေးဝန်ဆောင်မှုများနှင့် ဒစ်ဂျစ်တယ်စီးပွားရေး စသည့်နယ်ပယ်များဖြစ်ကြောင်းနှင့် တူနီးရှား၏ အဓိကထုတ်ကုန်တစ်ခုဖြစ်သည့် သံလွင်ဆီကို ဗီယက်နမ်ဈေးကွက်သို့ တင်ပို့ရန် အလားအလာ ကောင်းရှိကြောင်းပြောကြားခဲ့ပါသည်။ တူနီးရှားသည် ကမ္ဘာ့ထိပ်တန်း သံလွင်ဆီထုတ်လုပ်သူနှင့် တင်ပို့သူနိုင်ငံများအနက် တစ်နိုင်ငံဖြစ်ပြီး သံလွင်ပင်ပေါင်း သန်း ၁၀၀ ကျော် စိုက်ပျိုးထားကာ နိုင်ငံတကာဆုများစွာ ရရှိထားသည့် အရည်အသွေးမြင့် သံလွင်ဆီများ ထုတ်လုပ်လျက်ရှိကြောင်း သိရပါသည်။ လက်ရှိတွင် တူနီးရှားနိုင်ငံသည် နှစ်စဉ် Robusta ကော်ဖီစေ့ကြမ်းတန်ချိန် ၃၀,၀၀၀ ခန့်၊ ဆန် တန်ချိန် ၃၀,၀၀၀ နှင့် သကြား တန်ချိန် ၃၆၀,၀၀၀ ခန့် တင်သွင်းလျက်ရှိကြောင်း သိရပါသည်။ ထိုကုန်ပစ္စည်းများကို ယခင်ကအစိုးရတင်ဒါစနစ်ဖြင့်သာ တင်သွင်းခွင့်ပြုခဲ့ သော်လည်း ၂၀၂၄ ခုနှစ်မှစ၍ ဥပဒေအမှတ် ၁၂၀ အရ လိုင်စင်ရ ပုဂ္ဂလိကကုမ္ပဏီများအား တင်သွင်းခွင့်ပြုထားကြောင်း သိရပါသည်။ ၂၀၂၅ ခုနှစ်အတွင်း ဗီယက်နမ်-တူနီးရှား နှစ်နိုင်ငံကုန်သွယ်မှု ပမာဏမှာ အမေရိကန်ဒေါ်လာ သန်း ၁၈၀ အထိ ရောက်ရှိခဲ့ပြီး ၎င်းအနက် တူနီးရှားက ဗီယက်နမ်မှ Robusta ကော်ဖီစေ့ တန်ချိန် ၁၀,၀၀၀ ကို အမေရိကန်ဒေါ်လာ သန်း ၅၀ ကျော်ဖိုး ဝယ်ယူခဲ့ကြောင်း သိရပါသည်။ ယခုနှစ် ပထမငါးလအတွင်း ဗီယက်နမ်မှ တူနီးရှားသို့ ကော်ဖီစေ့ ကြမ်း တန်ချိန် ၈,၅၀၀ တင်ပို့ခဲ့ကြောင်းလည်း ဖော်ပြထားပါသည်။ ဗီယက်နမ်ကုန်သွယ်ရေး အကြံပေး Hoang Duc Nhuan က ဗီယက်နမ်၏ စီးပွားရေးဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှု၊ ပို့ကုန်-သွင်းကုန် မူဝါဒများနှင့် နှစ်နိုင်ငံဆက်ဆံရေးအခြေအနေများကို မိတ်ဆက်ရှင်းလင်းခဲ့ကြောင်း သိရပါသည်။ ဗီယက်နမ်နှင့် တူနီးရှားတို့သည် ၁၉၉၄ ခုနှစ်တွင် ကုန်သွယ်ရေးသဘောတူညီချက်ကို လက်မှတ်ရေးထိုးခဲ့ပြီး အပြန်အလှန် Most-Favoured-Nation (MFN) အဆင့်အတန်း ပေးအပ်ခဲ့ကြကြောင်း သိရပါသည်။ ထို့အပြင် နှစ်နိုင်ငံအစိုးရအချင်းချင်း ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရေးကော်မတီ အစည်းအဝေး သုံးကြိမ်ကျင်းပခဲ့ပြီး နောက်ဆုံးအကြိမ်ကို ၂၀၁၈ ခုနှစ် ဧပြီလတွင် Tunis မြို့၌ ကျင်းပခဲ့ကြောင်း သိရပါသည်။ လက်ရှိတွင် ဗီယက်နမ်က တူနီးရှားသို့ ဖိနပ်၊ မိုဘိုင်းဖုန်း၊ ကော်ဖီ၊ ငရုတ်ကောင်း၊ သီဟိုဠ်စေ့၊ အုန်းသီးခြောက်၊ ရေထွက်ကုန်၊ အီလက်ထရွန်နစ်ပစ္စည်းများ၊ ချည်မျှင်၊ လျှပ်စစ်ကြိုးများ၊ ထရန်စဖော်မာများ၊ အထည်အလိပ်နှင့် ပလတ်စတစ်ထုတ်ကုန်များ တင်ပို့ လျက်ရှိကြောင်း သိရပါသည်။ တူနီးရှားမှမူ ရေထွက်ကုန်များ၊ ဆေးဘက် ဆိုင်ရာပစ္စည်းများ၊ တိရစ္ဆာန်အစာကုန်ကြမ်းများ၊ စွန်ပလွံသီး ၊ Figs၊ ဝါဂွမ်း၊ ပလတ်စတစ် ကုန်ကြမ်းများ၊ သားရေနှင့် အထည်အလိပ်များကို ဗီယက်နမ်သို့ တင်ပို့လျက်ရှိကြောင်း သိရပါသည်။ ဆွေးနွေးပွဲတွင် တက်ရောက်လာသူများက အကောက်ခွန်လျှော့ချခြင်း၊ နှစ်နိုင်ငံ စီးပွားရေးကောင်စီ ဖွဲ့စည်းခြင်းနှင့် Export Credit Insurance အသုံးပြုမှု တိုးချဲ့ခြင်းတို့မှ တစ်ဆင့် ဈေးကွက်ဝင်ရောက်မှု လွယ်ကူစေရန် တိုက်တွန်းခဲ့ကြကြောင်း သိရပါသည်။ Business Matching Session အတွင်း တူနီးရှားကုမ္ပဏီအချို့သည် ဗီယက်နမ်ဘက်မှ ကော်ဖီကုန်ကြမ်း၊ ဟင်းခတ်အမွှေးအကြိုင်များ၊ ဆန်၊ ရေထွက်ကုန်များ၊ စက္ကူထုတ်ကုန်များနှင့် ပလတ်စတစ်ကုန်ကြမ်းများ တင်ပို့နိုင်သည့် မိတ်ဖက်ကုမ္ပဏီများကို ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့ကြောင်း သိရပါသည်။ နှစ်ဖက်စလုံးက အနာဂတ်တွင် ကုန်သွယ်ရေးမြှင့်တင်ရေးလုပ်ငန်းများ တိုးချဲ့ဆောင်ရွက်ရန်၊ စီးပွားရေးကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့များ အပြန်အလှန်စေလွှတ်ရန်၊ အဓိကပြပွဲများတွင် ပါဝင်တက်ရောက်မှုကို အားပေးရန်နှင့် စီးပွားရေးအကြံပေးဝန်ဆောင်မှုများ၊ အငြင်းပွားမှုဖြေရှင်းရေးလုပ်ငန်းများတွင် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်သွားရန် သဘောတူညီခဲ့ကြကြောင်း သိရှိရပါသည်။

Vietnam Plus                                                                            

DOCA (ရန်ကုန်)

        အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံသည် လက်ရှိအချိန်တွင် နိုင်ငံသမိုင်းတစ်လျှောက် အကြီးမားဆုံး အမျိုးသားအရန်ဆန်သိုလှောင်မှုကို ပိုင်ဆိုင်ထားပြီး ပြည်တွင်း၌ အစားအစာရှားပါးမှုဖြစ်ပေါ်ရန် အကြောင်းပြချက်မရှိကြောင်း စိုက်ပျိုးရေးဝန်ကြီး Andi Amran Sulaiman က ဇွန်လ ၁၄ ရက်နေ့တွင် ပြောကြားခဲ့ပါသည်။ ၂၀၂၆ ခုနှစ် ဇွန်လအစောပိုင်းတွင် အစိုးရ၏ ဆန်သိုလှောင်မှု ပမာဏသည် စံချိန်တင် တန်ချိန် ၅.၃ သန်းအထိ ရောက်ရှိလာခဲ့သဖြင့် နိုင်ငံ၏ သိုလှောင်ရုံများ ပြည့်လျှံနေကြောင်း သိရပါသည်။ ထိုသို့ ဆန်ပမာဏ အလွန်များပြားလာခြင်းကြောင့် အစိုးရသည် နိုင်ငံပိုင် ထောက်ပံ့ပို့ဆောင်ရေးအေဂျင်စီ Bulog ၏ ပုံမှန်သိုလှောင်နိုင်စွမ်း တန်ချိန် ၃ သန်းထက် ကျော်လွန်သည့် တန်ချိန် ၂.၃ သန်းအတွက် ပြင်ပသိုလှောင်ရုံများ ငှားရမ်းထားရကြောင်း သိရပါသည်။ Amran ကဆန်ပေါများစွာရှိနေသည့်အတွက် ၎င်းတို့၏ သိုလှောင်ရုံအားလုံး ပြည့်နေကြောင်း၊ ၎င်းသည် အင်ဒိုနီးရှား လွတ်လပ်ရေးရပြီးချိန်မှစ၍ အမြင့်ဆုံးဆန်လက်ကျန်ပမာဏဖြစ်ကြောင်း၊ ဈေးကွက်အတွင်း အတုအယောင်ရှားပါးမှုများဖန်တီးခြင်းနှင့် ဈေးနှုန်းကစားမှုများကို တားဆီးနိုင်ရန်အတွက် အင်ဒိုနီးရှားအမျိုးသားရဲတပ်ဖွဲ့၏ အစားအစာ စောင့်ကြည့်ရေးအဖွဲ့ Satgas Pangan နှင့် အထူးရာဇဝတ်မှု စုံစမ်းရေးဌာနများအား ဈေးကွက်စောင့်ကြည့်မှုများ ပြုလုပ်ကာ ဥပဒေအရအရေးယူဆောင်ရွက်ရန် ညွှန်ကြားထားကြောင်း ပြောကြားခဲ့ပါသည်။
          အင်ဒိုနီးရှား၏ စိုက်ပျိုးရေးထွက်ကုန် မြင့်မားမှုကို အမေရိကန် စိုက်ပျိုးရေးဝန်ကြီးဌာန (USDA) က ၂၀၂၆ ခုနှစ် မေလတွင် ထုတ်ပြန်သည့် Rice Outlook အစီရင်ခံစာတွင်လည်း ထင်ဟပ်ဖော်ပြထားကြောင်း သိရပါသည်။ USDA သည် ၂၀၂၅-၂၀၂၆ ကာလအတွက် ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ ဆန်ထုတ်လုပ်မှု ခန့်မှန်းချက်ကို ဧပြီလက တန်ချိန် ၅၄၁.၃ သန်းမှ မေလတွင် တန်ချိန် ၅၄၂.၈ သန်းအထိ တိုးမြှင့်ပြင်ဆင်ခဲ့ပြီး တန်ချိန် ၁.၅ သန်း မြင့်တက်လာခဲ့ကြောင်း သိရပါသည်။ အဆိုပါ တိုးတက်မှုတွင် အင်ဒိုနီးရှား၊ နိုင်ဂျီးရီးယား၊ အိုင်ဗရီကို့စ်နှင့် ဗီယက်နမ်နိုင်ငံများက အဓိက အခန်း ကဏ္ဍမှ ပါဝင်ခဲ့ကြပြီး ၎င်းတို့အနက် အင်ဒိုနီးရှားသည် နှစ်စဉ် ဆန်ထုတ်လုပ်မှု တန်ချိန် သန်း ၃၀ ကျော်ဖြင့် အများဆုံးထုတ်လုပ်သည့်နိုင်ငံအဖြစ် ရပ်တည်နေကြောင်း ဖော်ပြထားပါသည်။ နှိုင်းယှဉ်ပါက ဗီယက်နမ်၏ ဆန်ထုတ်လုပ်မှုမှာ တန်ချိန် ၂၆.၂ သန်း၊ နိုင်ဂျီးရီးယားမှာ ၅.၉ သန်း နှင့် အိုင်ဗရီကို့စ်မှာ ၁.၇ သန်း အသီးသီး ရှိကြောင်း သိရပါသည်။ ထို့ပြင် စားသုံးသူများအတွက် ဆန်ရရှိနိုင်မှုတည်ငြိမ်စေရန် အမျိုးသားအစားအစာအေဂျင်စီ Bapanas ၏ အစားအစာရရှိနိုင်မှုနှင့် တည်ငြိမ်ရေးဆိုင်ရာ ဒုတိယအကြီးအကဲI Gusti Ketut Astawa က Bulog အား ၎င်း၏ ပရီမီယံဆန်အမှတ်တံဆိပ်များဖြစ်သော Befood၊ Punokawan နှင့် Setra Ramos တို့ကို အသုံးပြုကာ ခေတ်မီလက်လီဈေးကွက်များတွင်တွေ့ရှိရသည့် ဒေသအလိုက် ထောက်ပံ့မှုကွာဟချက်များကို ဖြည့်ဆည်းပေးရန် တိုက်တွန်းခဲ့ကြောင်း သိရပါသည်။ Astawa က မြေပြင်ကို သွားရောက်စစ်ဆေးသည့်အခါ ခေတ်မီလက်လီဆိုင်တချို့တွင် ဆန်ထောက်ပံ့မှု လိုအပ်ချက်များ ရှိနေသေးသည်ကို တွေ့ရှိရကြောင်း၊ Bulog သည် Befood၊ Punokawan နှင့် Setra Ramos ကဲ့သို့သောကုန်သွယ်ရေးအမှတ်တံဆိပ်များကိုအသုံးပြုပြီး ဈေးကွက်လိုအပ်ချက်ကို ဖြည့်ဆည်းပေးနိုင်မည့် အခွင့်အရေးကောင်းတစ်ခုဖြစ်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့ပါသည်။ Bapanas ၏ ၂၀၂၆ ခုနှစ် ဇွန်လ ၁၂ ရက်နေ့အထိ အချက်အလက်များအရ Bulog ၏ စီးပွားရေးဆန်လက်ကျန် ပမာဏမှာ တန်ချိန် ၁၁,၄၀၀ ရှိပြီး လက်ရှိဆောင်ရွက်နေသည့် စီးပွားရေးဆိုင်ရာဝယ်ယူမှု ပမာဏမှာ တန်ချိန် ၄၅,၅၀၀၀ အထိ ရောက်ရှိနေကြောင်း သိရပါသည်။ ၎င်းသည် စုစုပေါင်း ဝယ်ယူရေးအစီအစဉ် တန်ချိန် ၃.၁ သန်း၏ တစ်စိတ်တစ်ပိုင်းဖြစ်ကြောင်း Bapanas က ထုတ်ပြန်ထားကြောင်း သိရှိရပါသည်။

Antara News                                                                             

DOCA (ရန်ကုန်)

         ဖိလစ်ပိုင်နိုင်ငံသည် ဥရောပ၏ အဆင့်မြင့်အပူပိုင်းဒေသသစ်သီးဝလံဈေးကွက်သို့ထိုးဖောက် ဝင်ရောက်နိုင်ရန်အတွက် ၎င်း၏ နာမည်ကျော် ဂီမာရပ်စ် (Guimaras) သရက်သီးများကို စမ်းသပ်တင်ပို့မှုတစ်ခုအဖြစ် ဘယ်လ်ဂျီယံနိုင်ငံ၊ ဘရပ်ဆဲလ်မြို့သို့ ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇွန်လ ၁၀ ရက်နေ့တွင် ပေးပို့ခဲ့ကြောင်း သိရပါသည်။ အပင်စိုက်ပျိုးရေးလုပ်ငန်းဦးစီးဌာန (Bureau of Plant Industry) ၏ ပြောကြားချက်အရ ကနဦးပေးပို့မှုတွင် ဂျော်ဒန်မြို့၊ ဂီမာရပ်စ်ရှိ PhilGAP (ဖိလစ်ပိုင် နိုင်ငံကောင်းမွန်သော စိုက်ပျိုးရေးအလေ့အထ) အသိအမှတ်ပြုလက်မှတ်ရ Wonders ခြံမှ လတ်ဆတ်သော သရက်သီး ကီလိုဂရမ် ၁၀၀ ပါဝင်ကြောင်း သိရပါသည်။

          တာဝန်ရှိသူများက ဘယ်လ်ဂျီယံမြို့တော်ကို ဘယ်လ်ဂျီယံ၊ နယ်သာလန်၊ ပြင်သစ်နှင့် ဂျာမနီနိုင်ငံတို့ရှိ အလားအလာရှိသော ဝယ်ယူသူများနှင့် စားသုံးသူများထံသို့ ရောက်ရှိနိုင်မည့် တံခါးပေါက်တစ်ခုအဖြစ် ရည်ရွယ်ထားကြကြောင်း သိရပါသည်။ ကနဦးတင်ပို့သည့်ပမာဏမှာ နည်းပါးသော်လည်း စိုက်ပျိုးရေးတာဝန်ရှိသူများက အဆိုပါအစီအစဉ်ကို စားသုံးသူဝယ်လိုအားကို တိုင်းတာရန်နှင့် ပရီမီယံအဆင့်မြင့်သစ်သီးများကို ရှာဖွေနေသည့် ဥရောပသွင်းကုန် လုပ်ငန်းရှင်များကို ဆွဲဆောင်နိုင်ရန်အတွက် မဟာဗျူဟာမြောက် ဈေးကွက်စမ်းသပ်မှုတစ်ခုအဖြစ် ရှုမြင်ကြကြောင်း သိရပါသည်။

          အဆိုပါစီမံကိန်းသည် ပို့ကုန်ဦးတည်ရာနိုင်ငံများကိုBackground စုံလင်အောင်လုပ်ဆောင်ရန်၊ မိရိုးဖလာဈေးကွက်များအပေါ် မှီခိုနေရမှုကို လျှော့ချရန်နှင့် ပြည်တွင်းလယ်သမားများအတွက် ပိုမိုမြင့်မားသော အကျိုးအမြတ်များရရှိစေရန်ဟူသော စိုက်ပျိုးရေးဝန်ကြီးဌာန၏ ပိုမိုကျယ်ပြန့်သော မဟာဗျူဟာနှင့် ကိုက်ညီမှုရှိကြောင်း သိရပါသည်။ အဆိုပါ ကုန်ပစ္စည်းတင်ပို့မှုက PhilGAP ကဲ့သို့သော ပြည်တွင်းအသိအမှတ်ပြုလက်မှတ်များသည် ပြည်တွင်းစိုက်ပျိုး ထုတ်လုပ်သူများအနေဖြင့် ဥရောပသမဂ္ဂ (EU) စည်းကမ်းထိန်းသိမ်းရေးအဖွဲ့များက တောင်းဆိုထားသည့် တင်းကျပ်သော အစားအစာဘေးကင်းလုံခြုံမှု၊ အရည်အသွေးနှင့် နောက်ကြောင်းခံ လိုက်လံစစ်ဆေးနိုင်မှုဆိုင်ရာ စံနှုန်းများကို ပြည့်မီအောင် အထောက်အပံ့ပေးလျက်ရှိကြောင်း သိရပါသည်။ ဂီမာရပ်စ်သရက်သီးများသည် ကမ္ဘာပေါ်တွင် အချိုဆုံးသရက်သီးများအဖြစ် ကျော်ကြားမှုရှိကြောင်းနှင့် အဆိုပါ သရက်သီးအမျိုးအစားများသည် လူသုံးကုန်ဇိမ်ခံ စိုက်ပျိုးရေး ကုန်သွယ်မှုအတွက် အသင့်တော်ဆုံး သီးနှံတစ်ခုဖြစ်လာကြောင်း သိရပါသည်။

Source: Manila Standard                                                           

DOCA (ရန်ကုန်)

         ရာသီဥတု ဖောက်ပြန်မှုကြောင့် အထွက်နှုန်း သိသိသာသာ လျော့ကျသွားပြီးနောက် ဟိုချီမင်းစီးတီး (HCMC) တွင် အစေ့လွတ် လိုက်ချီးသီးဈေးနှုန်းများသည် ယခင်နှစ်ကထက် နှစ်ဆနီးပါး မြင့်တက်လာပြီး တစ်ကီလိုလျှင် ဗီယက်နမ်ဒေါင် ၈၀၀,၀၀၀ (အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၃၀.၄ ဒေါ်လာ) ခန့်အထိ ဖြစ်လာခဲ့သည်။

         ဤသစ်သီးကို ရောင်းချလာသည်မှာ နှစ်ပေါင်းများစွာ ရှိပြီဖြစ်သော်လည်း ယခုနှစ်ကဲ့သို့ ပစ္စည်းရှာရခက်ခဲသည်ကို တစ်ခါမျှ မကြုံဖူးကြောင်း သစ်သီးကုန်သည်တစ်ဦးက ပြောသည်။ သို့သော်လည်း ဈေးနှုန်းကြီးမြင့်နေသော်လည်း သုံးစွဲသူအများအပြားက ကြိုတင်မှာယူမှုများ ပြုလုပ်ခဲ့ကြသဖြင့် ဝယ်လိုအားကို မဖြည့်ဆည်းပေးနိုင်ခဲ့ကြောင်း သူမက ဆိုသည်။

        အခြားကုန်သည်တစ်ဦးဖြစ်သူ Hoang Oanh ကလည်း သူမအနေဖြင့် အော်ဒါများကို ကြိုတင်လက်ခံထားခဲ့သော်လည်း ရိတ်သိမ်းခါနီးအချိန်တွင် စိုက်ခင်းအများအပြားက ရာသီဥတုကြောင့် သီးနှံများပျက်စီးကုန်သဖြင့် ပစ္စည်းမပေးနိုင်တော့ကြောင်း အကြောင်းကြားလာခဲ့သည် ဟုဆိုသည်။ ထို့ကြောင့် အော်ဒါအများအပြားကို ပြန်လည်ဖျက်သိမ်းခဲ့ရကြောင်း သူမက ပြောကြားခဲ့သည်။

         လူအများအပြားသည် ဤအသီးကို ဝယ်ယူရန် ရှာဖွေနေကြသော်လည်း အဆင်မပြေဖြစ်နေကြသည်။ ဒေသခံတစ်ဦးဖြစ်သူ Hoa က စီးပွားဖက်များကို လက်ဆောင်ပေးရန်အတွက် အစေ့လွတ်လိုက်ချီးသီး ငါးကီလိုဂရမ် ဝယ်ယူရန် စီစဉ်ခဲ့သော်လည်း ရှာမတွေ့သဖြင့် အခြားသစ်သီး တစ်မျိုးကိုသာ ရွေးချယ်ခဲ့ရသည်။

          ယခုနှစ် လိုက်ချီးသီးရာသီသည် တစ်နိုင်ငံလုံးအတိုင်းအတာဖြင့် ဆုံးရှုံးမှုများနှင့် ရင်ဆိုင်ခဲ့ရသည်။ စိုက်ပျိုးထုတ်လုပ်မှုနှင့် အပင်ကာကွယ်ရေးဦးစီးဌာနက ဆိုးရွားသော ရာသီဥတုသည် အဖူးအပွင့်ဖြစ်ထွန်းမှု၊ ပန်းပွင့်မှုနှင့် အသီးတင်မှု လုပ်ငန်းစဉ်များကို ထိခိုက်စေခဲ့ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။

         ဗီယက်နမ်နိုင်ငံတွင် အဓိကအားဖြင့် မြောက်ပိုင်းပြည်နယ်များ၌ လိုက်ချီးစိုက်ဧက ဟက်တာ ၅၅,၀၀၀ ရှိသည်။ အဓိက စိုက်ပျိုးရာဒေသအများအပြားတွင် အထွက်နှုန်းမှာ သိသိသာသာ ကျဆင်းသွားခဲ့ပြီး အချို့ဒေသများတွင် ယခင်နှစ်ကာလတူနှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါက ထက်ဝက်ကျော်အထိ ကျဆင်းသွားကြောင်း မှတ်တမ်းတင်ထားသည်။

         အလယ်ပိုင်း Thanh Hoa ပြည်နယ်ရှိ Ho Guom – Song Am ကုမ္ပဏီသည် ၂၀၂၃ ခုနှစ်ကတည်းက ဤအသီးကို စိုက်ပျိုးပြီး စီးပွားဖြစ် ထုတ်လုပ်ရောင်းချသည့် တစ်ခုတည်းသော ကုမ္ပဏီဖြစ်သော်လည်း ၎င်းတို့တွင်ပင် ရောင်းချရန် ပမာဏ အကန့်အသတ်သာ ရှိတော့သည်။ Bac Ninh ပြည်နယ်ကဲ့သို့သော အချို့ဒေသများတွင်လည်း ဤအသီးကို စိုက်ပျိုးရန် ကြိုးပမ်းခဲ့ကြသော်လည်း သိသာထင်ရှားသော အောင်မြင်မှု မရရှိခဲ့ပေ။

         ပစ္စည်းပြတ်လတ်ရခြင်း အကြောင်းအရင်းကို ရှင်းပြရာတွင် Ho Guom – Song Am ကုမ္ပဏီ၏ ဒုတိယညွှန်ကြားရေးမှူး Bui Duc Thuy က မြောက်ပိုင်း လိုက်ချီးစိုက်ပျိုးရေး ဒေသအများအပြားသည် ယခုနှစ်တွင် ပြင်းထန်သော ရာသီဥတုဒဏ်ကို ခံခဲ့ရပြီး အချို့ဒေသများတွင် သီးနှံ ၉၀% အထိ ပျက်စီးဆုံးရှုံးခဲ့ရကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။

          Thanh Hoa ပြည်နယ်ရှိ ကုမ္ပဏီ၏ အစေ့လွတ် လိုက်ချီးစိုက်ခင်းတွင် အစောပိုင်း ပန်းပွင့်နှုန်း မှာ ၂၇% မျှသာ ရှိခဲ့ပြီးနောက်၊ အသီးတင်သည့် အဆင့်တွင် ကာလရှည်ကြာ အပူဒဏ်နှင့် မုန်တိုင်းထန်ခြင်းတို့ ဆက်တိုက်ဖြစ်ပွားခဲ့ခြင်းကြောင့် အသီးနုများ အမြောက်အမြား ကြွေကျခဲ့ရသည်။ ရလဒ်အနေဖြင့် ကုမ္ပဏီ၏ ယခုနှစ် အစေ့လွတ် လိုက်ချီးသီး အထွက်နှုန်းမှာ ယမန်နှစ်က ခုနစ်တန်ခန့် ရှိခဲ့ရာမှ ယခုနှစ်တွင် တစ်တန်သာ ထွက်ရှိခဲ့တော့သည်။

          ရောင်းလိုအား နည်းပါးမှုကြောင့် လက်ကားဈေးနှုန်းများသည် တစ်ကီလိုလျှင် ဗီယက်နမ် ဒေါင် ၆၀၀,၀၀၀ ကျော်အထိ မြင့်တက်သွားခဲ့ပြီး ယခင်နှစ်ကာလတူက ၃၁၀,၀၀၀ ရှိခဲ့ရာမှ နှစ်ဆ မြင့်တက်လာခြင်း ဖြစ်သည်။ အထွက်နှုန်း အလွန်နည်းပါးလွန်းသဖြင့် ကုမ္ပဏီအနေဖြင့် ရာသီမတိုင် မီ ကြိုတင်မှာယူထားသည့် အော်ဒါများကိုပင် မဖြည့်ဆည်းပေးနိုင်ခဲ့ကြောင်း Thuy က ပြောကြား ခဲ့သည်။ ထို့အပြင် စားသုံးသူများအနေဖြင့် အစေ့လွတ် လိုက်ချီးသီးဟု ကြော်ငြာရောင်းချနေသည့် ထုတ်ကုန်များကို ဝယ်ယူရာတွင် သတိထားကြရန်လည်း ၎င်းက သတိပေးပြောကြားခဲ့ကြောင်း သိရှိရပါသည်။

Source : VN Express                                                                           

DOCA (ရန်ကုန်)

          ကမ္ဘောဒီးယား၊ ဗီယက်နမ်၊ ထိုင်းနှင့် လာအိုနိုင်ငံဆိုင်ရာ UK ဝန်ကြီးချုပ်၏ ကုန်သွယ်ရေး သံတမန် Matt Western MP သည် နှစ်နိုင်ငံဆက်ဆံမှုများကို ဆက်လက်တည်ဆောက်ရန်နှင့် နှစ်နိုင်ငံအကြား ကုန်သွယ်ရေးနှင့်ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုဆက်ဆံရေးကို ပိုမိုခိုင်မာစေရန် ကမ္ဘောဒီးယား နိုင်ငံသို့လာရောက်လည်ပတ်မည်ဖြစ်ကြောင်း ၁၁.၆.၂၀၂၆ ရက်နေ့က ဖနွမ်းပင်မြို့ရှိ ဗြိတိသျှသံရုံးမှ ထုတ်ပြန်သော ကြေညာချက်တစ်ခုအရသိရသည်။ ထုတ်ပြန်ချက်အရ  ၎င်း၏ခရီးစဉ်သည် လက်ရှိဆက်ဆံရေးများကိုအားဖြည့်ရန်နှင့် ကမ္ဘောဒီးယား၏ ရေရှည်တည်တံ့သော စီးပွားရေး တိုးတက်မှုကိုပံ့ပိုးရန် UK ၏ ကတိကဝတ်ကို ပြန်လည်အတည်ပြုရန်ရည်ရွယ်ကြောင်း သိရသည်။ ခရီးစဉ်မတိုင်မီ ပြောကြားရာတွင် Matt Western MP က ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံ၏ ဖွံ့ဖြိုးမှုအနည်းဆုံးနိုင်ငံအဆင့်မှ မကြာမီကာလအတွင်း လွတ်မြောက်ခြင်းသည် ကုန်သွယ်ရေးနှင့် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုဆက်ဆံရေးများကို ပိုမိုနက်ရှိုင်းစေရန်၊ ပညာရေးမိတ်ဖက်များကို အားကောင်းစေရန်နှင့် ဒေသခံစီးပွားရေးလုပ်ငန်းများ ကြီးထွားမှုကို ပံ့ပိုးရန်အတွက် အခွင့်အလမ်းအသစ်များကို ပေးဆောင်မည်ဖြစ်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။ UK ၏ကျွမ်းကျင်မှုသည် ကမ္ဘောဒီးယား၏ ရေရှည်ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုအတွက် အထောက်အကူပြုနိုင်သည့် နယ်ပယ်များအဖြစ် အခြေခံအဆောက်အအုံ၊ ငွေကြေးဝန်ဆောင်မှုများ၊ အရင်းအနှီးဈေးကွက်များနှင့် ပညာရေးကဏ္ဍတို့ကို အားကောင်းလာစေမည်ဖြစ်ကြောင်း အလေးပေးပြောကြားခဲ့သည်။ ကမ္ဘောဒီးယား အကောက်ခွန်နှင့် ယစ်မျိုးအခွန်ဦးစီးဌာန(GDCE) ၏ အထွေထွေကုန်သွယ်ရေး အချက်အလက်များအရ ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလမှ ဧပြီလအတွင်း နှစ်နိုင်ငံကုန်သွယ်မှု စုစုပေါင်း အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၄၀၁.၆၃ သန်းရှိခဲ့ပြီး ယမန်နှစ်ကာလတူထက် ၃.၂% ကျဆင်းခဲ့သည်။ ကမ္ဘောဒီးယား၏ UK သို့ ပို့ကုန်များသည် ၃.၈% ကျဆင်းပြီး ဒေါ်လာ ၃၇၈.၉၉ သန်းရှိခဲ့သော်လည်း UK မှ သွင်းကုန်များမှာ ၇.၇% မြင့်တက်ကာ ဒေါ်လာ ၂၂.၆၄ သန်းရှိခဲ့ကြောင်း သိရှိရပါသည်။

Source: Khmer Times

DOCA(ရန်ကုန်)