မုတ်သုံမိုး မမှန်မကန်ရွာသွန်း၍ မိုးရေချိန်အားနည်းခြင်းနှင့် စိုက်ဧရိယာ လျော့ကျခြင်း ကြောင့် အိန္ဒိယ၏ ပဲပုပ်ထုတ်လုပ်မှုကို ထိခိုက်စေသဖြင့် ထုတ်လုပ်မှု လျော့ကျနိုင်ကြောင်းနှင့် အိန္ဒိယနိုင်ငံ၏ ၂၀၂၆-၂၇ ရာသီ ပဲပုပ် ထုတ်လုပ်မှုခန့်မှန်းချက်ကို ယခင်ခန့်မှန်းချက် တန်ချိန် ၁၀.၄ သန်းမှ ၈ ရာခိုင်နှုန်း လျှော့ချ၍ တန်ချိန် ၉.၆ သန်း သို့ United States Department of Agriculture (USDA) Post က ပြင်ဆင်ခန့်မှန်းထားသည်။
ထို့အပြင် တောင်သူအချို့သည် ဈေးကွက်ဈေးနှုန်းပိုမိုကောင်းမွန်သော ဝါနှင့် ဝင်ငွေ ရရှိနိုင် ခြေပိုမိုကောင်းမွန်လာသော ပြောင်းကဲ့သို့သော အခြားသီးနှံများကို ပြောင်းလဲ စိုက်ပျိုးလာကြ သည်။ USDA Post သည် အိန္ဒိယ၏ ပဲပုပ်တင်သွင်းမှု ခန့်မှန်းချက်ကို တန်ချိန် ၅ သိန်း အထိလည်း ပြင်ဆင်ထားပြီး၊ အာဖရိကနိုင်ငံများမှ ကောင်းမွန်သော ပဲပုပ်ရိတ်သိမ်း ထွက်ရှိမှုများကို အခြေခံ၍ ယင်းတင်သွင်းမှုပမာဏကို ထောက်ပံ့နိုင်မည်ဟု ခန့်မှန်းထားသည်။
Foreign Agricultural Service (FAS) New Delhi ၏ နောက်ဆုံးခန့်မှန်းချက်အရ ပဲပုပ် စိုက်ပျိုးဧရိယာမှာ ဟက်တာ ၁၀.၅ သန်း ဖြစ်ပြီး၊ ယခင်ခန့်မှန်းထားသည့် ဟက်တာ ၁၁.၂ သန်းထက် ၆ ရာခိုင်နှုန်း လျော့နည်းသည်။ စိုက်ပျိုးချိန်ကာလအတွင်း မိုးရေချိန် မမှန်မကန်ဖြစ်ခဲ့ခြင်း ကြောင့် စိုက်ပျိုးရေးလုပ်ငန်းများ ထိခိုက်ခဲ့ပြီး၊ ပဲပုပ်အဓိကထုတ်လုပ်ရာ ပြည်နယ်ဖြစ်သည့် မဟာရပ်ရှ် ထရာပြည်နယ်၏ အချို့ဒေသများတွင် ပြန်လည်စိုက်ပျိုးရသည့် အခြေအနေများဖြစ်ပေါ်ခဲ့ကြောင်း ဖော်ပြထားသည်။
၂၀၂၆ ခုနှစ် Kharif ရာသီတွင် ပဲပုပ်စိုက်ပျိုးမှု ကနဦးလျော့ကျခဲ့ခြင်းမှာ အယ်နီညို၏ သက်ရောက်မှုကြောင့် မုတ်သုံမိုးဝင်ရောက်မှု နောက်ကျခြင်းကြောင့် အဓိကဖြစ်ခဲ့သည်။ သို့ရာတွင် ဇူလိုင်လအတွင်း မိုးရေချိန်ကောင်းမွန်လာသဖြင့် မဟာရပ်ရှ်ထရာပြည်နယ်ရှိ စိုက်ပျိုးဧရိယာ အချို့တွင် ပြန်လည်တိုးတက်လာခဲ့သည်။ ထိုသို့ မသေချာမရေရာသော အခြေအနေများကြောင့် တောင်သူအချို့သည် ဝါ၊ ပြောင်း သို့မဟုတ် တန်ဖိုးမြင့် ဟင်းသီး ဟင်းရွက်သီးနှံများသို့ ပြောင်းလဲ စိုက်ပျိုးရန် စဉ်းစားခဲ့ကြသည်။ အချို့တောင်သူများမှာလည်း ရာသီအစ မိုးလေဝသ မမှန်ကန်မှု ကြောင့် မြေပြင်ဆင်ခြင်းလုပ်ငန်းများတွင် အခက်အခဲများ ကြုံတွေ့ခဲ့ကြသည်။ အခြားတစ်ဖက် ဖြစ်သော Madhya Pradesh ပြည်နယ်တွင် ရာသီတစ်လျှောက် မိုးရေချိန် ကောင်းမွန်ခဲ့သဖြင့် အကျိုးရှိခဲ့သည်။
USDA Post ၏ လေ့လာချက်အရ အထွက်နှုန်းမြင့်ပြီး ရောဂါဒဏ်ခံနိုင်သော ပဲပုပ်မျိုးများ ကို အသုံးပြုလာခြင်းက စိုက်ပျိုးဧရိယာ လျော့ကျမှုကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာမည့် ထိခိုက်မှုအချို့ကို လျော့ပါးစေနိုင်မည်ဟု ခန့်မှန်းထားသည်။ သို့ရာတွင် ကွင်းဆင်းလေ့လာမှုများအရ တောင်သူ အများအပြားသည် အသစ်တိုးတက်ထုတ်လုပ်ထားသော မျိုးများထက် အထွက်နှုန်းနိမ့်သည့် JS 9560 ကဲ့သို့သော ရိုးရာမျိုးဟောင်းများကို ဆက်လက်အသုံးပြုနေကြကြောင်းသိရသည်။ ၂၀၂၆-၂၇ ရာသီတွင် ပဲပုပ်ကြိတ်ခွဲမှုကို တန်ချိန် ၈.၇ သန်း ခန့်ရှိမည်ဟု ခန့်မှန်းထားပြီး၊ ယခင်ခန့်မှန်းချက် တန်ချိန် ၉.၃ သန်းထက် ၆ ရာခိုင်နှုန်း လျော့ကျခန့်မှန်းရခြင်းမှာ ပဲပုပ်ထုတ်လုပ်မှုနှင့် တစ်ဟက်တာ အထွက်နှုန်း နှစ်မျိုးစလုံးကျဆင်းမည်ဟု ခန့်မှန်းထားခြင်းနှင့် ဆက်စပ်နေသည်။ ကြိတ်ခွဲမှု ပမာဏကျဆင်းသော်လည်း အစားအသောက်အတွက် ပဲပုပ်အသုံးပြုမှုသည် နှစ်စဉ်ခန့်မှန်းချက် တန်ချိန် ၈၂၀,၀၀၀ ထက် ၄ ရာခိုင်နှုန်း တိုးလာမည်ဟု ခန့်မှန်းထားသည်။ အကြောင်းမှာ Tofu (ပဲပုပ်တို့ဖူး)၊ Soymilk (ပဲပုပ်နို့) နှင့် Soy flour (ပဲပုပ်မှုန့်) ကဲ့သို့ အပင်မှ ရရှိသည့် အစားအစာများ အပေါ် ဝယ်လိုအားမြင့်တက်လာခြင်းကြောင့် ဖြစ်သည်။
တိရစ္ဆာန်အစာအတွက် ပဲပုပ်အသုံးပြုမှု သည် နှစ်စဉ်ခန့်မှန်းချက် တန်ချိန် ၉၀၀,၀၀၀ ထက် ၂၅ ရာခိုင်နှုန်း တိုးလာမည် ဟု ခန့်မှန်းထားသည်။ ယင်းတိုးတက်မှုမှာ ကြက်မွေးမြူရေး လုပ်ငန်းရှင် များက ဈေးနှုန်းမြင့်တက်နေသော်လည်း ပဲပုပ်ဖတ် အသုံးပြုမှုကို ပိုမိုတိုးမြှင့်လာခြင်းကြောင့် ဖြစ် သည်။ ပြောင်းထွက်ရှိမှုများကို အီသနောထုတ်လုပ်ရန် ပိုမိုအသုံးပြုလာခြင်းကြောင့်ဖြစ်သည်။ သို့ရာတွင် ယခုခန့်မှန်းထားသည့် တိရစ္ဆာန်အစာသုံးစွဲမှုပမာဏသည် ၂၀၂၅-၂၆ စျေးကွက်နှစ်တွင် အမှန်တကယ် အသုံးပြုခဲ့သည့် ပမာဏထက် ၁၈ ရာခိုင်နှုန်း နည်းပါးနေဆဲ ဖြစ်သည်။
၂၀၂၆-၂၇ ရာသီအတွက် ပဲပုပ်ဖတ်ထုတ်လုပ်မှုကို တန်ချိန် ၇ သန်း ခန့်ရှိမည်ဟု ခန့်မှန်း ထားပြီး၊ ယခင်က ခန့်မှန်းထားသည်ထက် ၆ ရာခိုင်နှုန်း လျော့ကျသည်။ ယင်းလျော့ကျမှုသည် ပဲပုပ်ကြိတ်ခွဲမှုပမာဏ ၆ ရာခိုင်နှုန်း ကျဆင်းမည်ဟု ခန့်မှန်းထားခြင်းနှင့် တိုက်ရိုက်ဆက်စပ်နေ သည်။ ယခုနှစ်တွင် ပဲပုပ်ထုတ်လုပ်မှု လျော့ကျမည်ဖြစ်သောကြောင့် ပဲပုပ်ဖတ်ထုတ်လုပ်မှုလည်း လျော့ကျမည်ဟု ခန့်မှန်းထားခြင်းဖြစ်သည်။
၂၀၂၆-၂၇ နှင့် ၂၀၂၅-၂၆ ရာသီများအတွက် ပဲပုပ်ဖတ် စားသုံးမှု ခန့်မှန်းချက်များနှင့် ခန့်မှန်း ထုတ်လုပ်မှုများမှာ အများအားဖြင့် မပြောင်းလဲခဲ့ဘဲ လွန်ခဲ့သည့် နှစ်နှစ်အတွင်း Distillers Dried Grains (DDGs) နှင့် De-oiled Rice Bran (DORB) ဆန်ဖွဲနုဆီထုတ်ပြီးကျန်သည့်ဖွဲနု ကဲ့သို့သော အစားထိုးတိရစ္ဆာန်အစာများ ပိုမိုရရှိလာခြင်းကြောင့် ပဲပုပ်ဖတ်အသုံးပြုမှု ကျဆင်းလာခဲ့သည်။ သို့ရာတွင် Aflatoxin (အက်ဖလာတော့စင်) အဆိပ်အတောက် ပြဿနာများ ဆက်လက်ရှိနေခြင်း ကြောင့် ဈေးနှုန်းမြင့်မားနေသော်လည်း ပဲပုပ်ဖတ်သည် အဓိကပရိုတင်း အရင်းအမြစ်အဖြစ် ဆက်လက်ဦးစားပေးခံနေရသည်။ သို့ရာတွင် ပဲပုပ်ကြိတ်ခွဲမှုပမာဏ နည်းပါးနေခြင်းက စုစုပေါင်း စားသုံးမှုပမာဏကို ကန့်သတ်ထားသည်။
ပဲပုပ်ဖတ် တင်ပို့မှုခန့်မှန်းချက်ကို ယခင်ခန့်မှန်းချက်ထက် ၂၉ ရာခိုင်နှုန်း လျှော့ချထားသည်။ ပဲပုပ်ဖတ်တင်ပို့မှုသည် လေးနှစ်အတွင်း အနိမ့်ဆုံးအဆင့်သို့ ရောက်ရှိနိုင်ပြီး၊ အဓိကအကြောင်း ရင်းများမှာ ပြည်တွင်းပဲပုပ်ဖတ်ဈေးနှုန်း သိသိသာသာ မြင့်တက်လာခြင်းနှင့် ပြည်တွင်း ထောက်ပံ့ မှု တင်းကျပ်လာခြင်းတို့ကြောင့် ဝယ်ယူသူများသည် ၎င်းတို့၏အမြတ်အစွန်းကို ထိန်းသိမ်းရန် တောင်အမေရိကနိုင်ငံများဖြစ်သည့် ဘရာဇီးနှင့် အာဂျင်တီးနားမှ ဈေးနှုန်းသက်သာသော ပဲပုပ်ဖတ် များဘက်သို့ လျင်မြန်စွာပြောင်းလဲဝယ်ယူလာကြသည်။
အိန္ဒိယ၏ ပဲပုပ်တင်ပို့မှုမှာ တန်ချိန် ၂၅,၀၀၀ ခန့်တွင် ဆက်လက်တည်ငြိမ်မည်ဟု ခန့်မှန်း ထားသည်။ တစ်ဖက်တွင် ပဲပုပ်တင်သွင်းမှုမှာ တန်ချိန် ၅ သိန်း ရှိမည်ဟု ခန့်မှန်းထားပြီး၊ ယခင် နှစ်စဉ်ခန့်မှန်းချက် တန်ချိန် ၂ သိန်းထက် ၁၀၀ ရာခိုင်နှုန်းကျော် တိုးမြင့်သည်။ သို့ရာတွင် ယင်း တင်သွင်းမှုပမာဏသည် အာဖရိကရှိ အဓိကပဲပုပ်တင်ပို့သည့်နိုင်ငံများတွင် ကောင်းမွန်သော ရိတ်သိမ်းထွက်ရှိမှု ရရှိနိုင်ခြင်းအပေါ် မူတည်နေသည်။ အထူးသဖြင့် Benin၊ Niger နှင့် Togo တို့ သည် အိန္ဒိယအတွက် အဓိက Non-GMO ပဲပုပ် တင်ပို့သည့်နိုင်ငံများ ဖြစ်ကြသည်။
ယင်းနိုင်ငံများသည် LDC - ဖွံ့ဖြိုးမှုအနည်းဆုံးနိုင်ငံများအတွက် သတ်မှတ်ထားသည့် ကုန်သွယ်ရေးဆိုင်ရာ အခွင့်အရေးများအောက်တွင် အိန္ဒိယသို့ အကောက်ခွန်ကင်းလွတ်ခွင့်ဖြင့် ပဲပုပ်တင်ပို့နိုင်ကြသည်။ ရှေ့ကာလတွင် အာဖရိကပဲပုပ်ထုတ်လုပ်သည့်နိုင်ငံများ၌ ပဲပုပ်ကြိတ်ခွဲ/ ပြုပြင် ထုတ်လုပ်နိုင်သည့် စက်ရုံစွမ်းရည်များ တိုးချဲ့လာခြင်းကြောင့် အိန္ဒိယသို့ တင်ပို့နိုင်မည့် ပဲပုပ်ကုန်ကြမ်းပမာဏ လျော့ကျလာနိုင်သည်ဟု ခန့်မှန်းထားသည်။
Source: The Hindu BusinessLine, September 7, 2026(လယ်ယာထွက်ကုန်များနှင့် အဓိကသွင်းကုန်များ၏ နိုင်ငံတကာဈေးကွက်စောင့်ကြည့်လေ့လာရေးအဖွဲ့)