မြန်မာနိုင်ငံတွင် ခရမ်းချဥ်သီးကို ရာသီဥတုနှင့်မြေပြင် အခြေအနေပေါ်မူတည်၍ ကုန်းမြင့်ခရမ်းချဥ်နှင့် မြေနိမ့်ခရမ်းချဥ်ဟူ၍ ခွဲခြားစိုက်ပျိုးကြပြီး အဓိကအများဆုံးစိုက်ပျိုးရာ ဒေသမှာ ရှမ်းပြည်နယ်၊ တောင်ကြီး၊ ကလော၊ ပင်းတယ၊ အောင်ပန်းတို့ဖြစ်သည်။ ဆောင်းရာသီတွင် မန္တာလေး၊ မကွေး၊ စစ်ကိုင်း၊ နေပြည်တောင်စသည့် မြန်မာနိုင်ငံအလယ်ပိုင်းနှင့် အထက်ပိုင်းဒေသများမှ အများအပြားထွက်ရှိကြောင်း သိရသည်။
ခရမ်းချဥ်သီးစိုက်ပျိုးသောတောင်သူများ၊ ကုန်စည်ဒိုင်များ၊ ပွဲရုံများ၊ ကုန်သည်များမှတစ်ဆင့် ပြန်လည်ရောင်းချသူများအနေဖြင့် မိမိဝင်ငွေတိုးအောင် ခရမ်းချဥ်သီးနှင့်ပတ်သက်၍ တန်ဖိုးမြှင့် ထုတ်ကုန်များ(ခရမ်းချဥ်သီးယို) ပြုလုပ်သင့်ပါသည်။ ခရမ်းချဥ်သီးယို ပြုလုပ်ရာတွင် ခရမ်းချဥ်သီးမှည့် ၁ကီလိုဂရမ်တွင် သကြား ၅၀ ဂရမ်၊ ကွမ်းစားထုံး(၃)ကျပ်သား၊ ဆားအနည်းငယ်တို့ဖြစ်ပါသည်။ ခရမ်းချဥ်သီးယို ပြုလုပ်ရာတွင် အရည်ရွှမ်းပြီး နီနီရဲရဲအသီးကိုရွေးချယ်ကာ အစေ့များပယ်ကျန်၍ အသီးထိပ်မှအညှာကိုဖယ်ကာ ဒေါင်းလိုက်ကိုင်ပြီး ဓါးဖြင့်လေးပိုင်းခွဲကာ လေးစိတ်စိတ်ပါသည်။ ခွဲထားသော ခရမ်းချဥ်သီးများကို ရေပျော်ထားသော ထုံးထဲတွင် (၃)နာရီကြာစိပ်ထား ရပါသည်။ (၃)နာရီပြည့်သော ခရမ်းချဥ်သီးများကို ထုံးစင်အောင်ဆေးကြော၍ ကျိုမည့်အိုးထဲသို့ထည့်ကာ ဆား၊ သကြားများကို ရေအနည်းငယ်ငယ်ထည့်၍ မီးအေးအေးဖြင့် ခမ်းသည်အထိ ကျိုပေးရ သည်။ သကြားရည်များ ညောင်စေးကဲ့သို့ စပ်ပြစ်ပြစ်ဖြစ်လာလျှင် နေလှန်းမည့်ထဲသို့ တစ်လုံးခြင်းစီ အသားသယ်ယူ၍ နေရောင်ကောင်းစွာရသောနေရာတွင် ရက်သတ္တပတ်တစ်ပတ်ခန့် လှန်းပေးရသည်။ နေလှန်းနေသော ကာလအတွင်း ခရမ်းချဥ်သီးယိုကို အထက်အောက်လှန်းပေးရသည်။ တစ်ပတ်ပြည့်လျှင် အသီးများခြောက်လည်းခြောက် သကြားလည်းပွင့်ကာ အရသာကောင်းမွန်သော ခရမ်းချဥ်သီးရရှိပြီးဖြစ်ကြောင်း ရေးသားလိုက်ရပါသည်။
မြိတ်မြို့နယ်အတွင်း ရောင်းချနေသည့် ခရမ်းချဥ်သီးများကို ရှမ်းပြည်နယ်(တောင်ပိုင်း)မှ အဓိကထား၍ မှာယူဖြန့်ဖြူးရောင်းချရခြင်းဖြစ်ကြောင်း၊ လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေးနှင့် သယ်ယူပို့ဆောင်ရေး အခက်အခဲကြောင့် ဈေးနှုန်းကြီးမြှင့်ရခြင်းဖြစ်ပြီး သြဂုတ်လ တတိယအပတ်တွင် ခရမ်း ချဥ်သီး တစ်ပိဿာလျှင် (၄၀၀၀)ကျပ်မှ (၅၀၀၀)ကျပ်ခန့်ထိ ဈေးနှုန်းဖြစ်ကြောင်း သိရှိရပါသည်။
DOCA(တနင်္သာရီ)