ပြည်ပကုန်သွယ်မှုသတင်းများ

       ဖိလစ်ပိုင်နိုင်ငံအနေဖြင့် ဆန်တင်သွင်းမှုဆိုင်းငံ့ထားခြင်းကြောင့် နိုင်ငံ၏ အခွန်ဘဏ္ဍာရရှိမှု အပေါ် သက်ရောက်နိုင်ခြေ အလားအလာရှိနေသော်လည်း ဆန်တင်သွင်းမှုများအပေါ် အခွန်တိုး မြှင့်မည့်အစီအမံများ လတ်တလော ချမှတ်ရန် မရှိသေးကြောင်း ဘဏ္ဍာရေးဦးစီးဌာနက ပြောကြား ထားပါသည်။

  အခွန်ဘဏ္ဍာရ‌ငွေ အနည်းငယ်ကျဆင်းမည်ဖြစ်သော်လည်း သတ်မှတ်ကာလအတွင်း မည် သည့် ပြတ်လပ်မှုမျှမဖြစ်ပေါ်ပဲ ရည်မှန်းထားသည့် အခွန်ဝင်ငွေပမာဏကို လွှမ်းခြုံရရှိနိုင်မည်ဟု အစိုးရအနေဖြင့် ယုံကြည်ထားကြောင်း၊ ဆန်တင်သွင်းမှုကို ဆိုင်းငံ့ရသည့် တစ်ခုတည်းသော အကြောင်းအရင်းမှာ စပါးရိတ်သိမ်းရာသီ ကျရောက်နေသည့်အတွက်သာဖြစ်ကြောင်း၊ သမ္မတ၏ ဆုံးဖြတ်ချက်တွင် တင်သွင်းမှုဆိုင်းငံ့ရန်သာပါရှိပြီး၊ အခွန်တိုးမြှင့်သွားမည့်အစီအစဉ် ပါဝင်ခြင်း မရှိ ကြောင်း ဘဏ္ဍာရေးအတွင်းဝန် Ralph Recto က ပြောကြားခဲ့ပါသည်။

  သို့ရာတွင် ဆန်တင်သွင်းမှုဆိုင်းငံ့ခြင်းကို ပြန်လည်ဖယ်ရှားပေးချိန်၌ အခွန်တိုးမြှင့် စည်း ကြပ်ရန်သင့်မသင့်ကိစ္စရပ်အပေါ် သုံးသပ်မှုများလုပ်ဆောင်လျက်ရှိကြောင်း၊ ထိုသို့ဆောင်ရွက်ရာ၌ စိုက်ပျိုးထုတ်လုပ်သည့် လယ်သမားများ၊ စားသုံးသူပြည်သူများနှင့် ဈေးနှုန်းဖောင်းပွမှုမှ ဖြစ်ပေါ် လာနိုင်သည့် နိုင်ငံ့စီးပွားရေးအခြေအနေ ဟူသော ကဏ္ဍသုံးရပ်အတွက် ပြေလည်မှုရရှိအောင် အခြားသော နည်းလမ်းများကိုလည်း အသုံးပြုဖြေရှင်းဆောင်ရွက်ရန် လိုအပ်ကြောင်း စီးပွားရေး၊ စီမံကိန်းနှင့် ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုဌာနမှ အတွင်းဝန် Arsenio Balisacan ကပြောဆိုခဲ့ပါသည်။

          အစောပိုင်းကာလ၌ အကောက်ခွန်ဗျူရိုမှ ကော်မရှင်အကြီးအကဲ Ariel Nepomuceno က ၎င်းတို့အနေဖြင့် အခွန်ဝင်ငွေကို လျာထားသည့်အတိုင်း ပြည့်ဝစွာရရှိစေရေး အကောင်းဆုံး ဆောင်ရွက်လျက်ရှိကြောင်း၊ ဆက်လက်ဆောင်ရွက်မည့် အစီအမံများလည်းရှိကြောင်း၊ လက်ရှိ ကာလတွင် ဆန်တင်သွင်းမှုအပေါ်  အခွန် ၁၅ ရာခိုင်နှုန်းစည်းကြပ်လျက်ရှိရာမှ ၁၅ ရာခိုင်နှုန်းနှင့် ၃၀ ရာခိုင်နှုန်း အကြားသို့ တိုးမြှင့်ကောက်ခံပါက အဆိုပါဆိုင်းငံ့ကာလအတွက် အခွန်ရငွေဆုံးရှုံးမှု များကို ခုနှိမ်သက်သာရာရစေမည်ဖြစ်ကြောင်း ပြောကြားထားခဲ့သည်။

   ဘဏ္ဍာရေးအတွင်းဝန် Mr. Recto ကမူ ဆန်တင်သွင်းမှုအား ယခုနှစ် စက်တင်ဘာလမှ အောက်တိုဘာလအထိ ရက်ပေါင်း ၆၀ ဆိုင်းငံ့ခြင်းသည် သီးနှံရိတ်သိမ်းချိန်ကာလ၌သာ သက် ရောက်မှုရှိမည်ဖြစ်ပြီး  အဆိုပါကာလထက် ကျော်လွန်၍ တိုးမြှင့်သတ်မှတ်မည် မဟုတ်ကြောင်း၊ ၎င်းအနေဖြင့် အခွန်ဝင်ငွေ အမြောက်အမြား ဆုံးရှုံးမည်ဟု မျှော်မှန်းထားခြင်းမရှိကြောင်း၊ နိုင်ငံ၏ ဆန်ပြတ်လပ်မှုသည် တန်ချိန် ၄.၆ သန်းဖြစ်ပါက လိုအပ်သောပမာဏကို ဆိုင်းငံ့ကာလမတိုင်မီ တင်သွင်းခြင်း သို့မဟုတ် စပါးရိတ်သိမ်းရာသီကုန်ဆုံးသည့် နှစ်ကုန်ပိုင်းတွင် ချိန်ညှိတင်သွင်းခြင်း ကို လုပ်ဆောင်နိုင်ကြောင်း ရှင်းလင်းပြောကြားခဲ့ပါသည်။

Source : The Philippine Star, August 12, 2025(လယ်ယာထွက်ကုန်များနှင့် အဓိကသွင်းကုန်များ၏ နိုင်ငံတကာဈေးကွက်စောင့်ကြည့်လေ့လာရေးအဖွဲ့)

      အိန္ဒိယနိုင်ငံ၌ ပွဲတော်ရာသီ ဝယ်လိုအားကြောင့် ကုလားပဲဈေးနှုန်းများသည် မကြာမီကာလ အတွင်း မြင့်တက်လာဖွယ်ရှိသည်ဟု အိန္ဒိယ ပဲမျိုးစုံနှင့် ကောက်ပဲသီးနှံအသင်း (IPGA) က ဩဂုတ် လ ၁၁ ရက်နေ့တွင် ထုတ်ပြန်သည့် ၎င်း၏ အပတ်စဉ်အစီရင်ခံစာ၌ ‌ဖော်ပြပါသည်။ ထို့အပြင် ပြည်တွင်းဈေးကွက်သို့ ကုန်စည်ဝင်ရောက်မှု ကျဆင်းလာမှုအရ ပဲစင်းငုံဈေးနှုန်းများသည်လည်း ကာလတိုအတွင်း မြင့်တက်လာနိုင်ကြောင်း၊ အလားတူ ရောင်းလိုအား အကျပ်အတည်းကြောင့် မတ်ပဲ ဈေးနှုန်းများသည်လည်း မြင့်တက်လာမည့် အရိပ်အခြေရှိနေကြောင်း အဆိုပါ အသင်းက ပြောကြားထားသည်။

     ပရီမီယံအဆင့် အရည်အသွေးကောင်းမွန်သော ကုန်လက်ကျန် ရရှိရန်ခက်ခဲမှုနှင့် ပွဲတော် ရာသီမတိုင်မီ ကြိုတင်ဝယ်ယူ စုဆောင်းမှုများကြောင့် ကုလားပဲဈေးနှုန်းများသည် ကာလတို အတွင်း မြင့်တက်လာမည်ဟု IPGA အသင်းက ခန့်မှန်းထားခြင်းဖြစ်သည်။ ရှေ့လာမည့် ဟိန္ဒူ ရိုးရာပွဲတော်များအတွက် ကုလားပဲခွဲခြမ်းနှင့် ပဲမှုန့်တို့အပေါ် ဝယ်လိုအားသည် ဆက်လက်တည်ရှိ နေပြီး စက်တင်ဘာလ၌ ပိုမိုအားကောင်းလာမှုနှင့်အတူ ဈေးနှုန်းများမြင့်တက်စေရန် အထောက်အပံ့ပြုလျက်ရှိသည်။ သို့ရာတွင် ပဲသိုလှောင်မှု လုပ်ကိုင်သူများနှင့် တောင်သူများလက်ဝယ်၌ ကုလားပဲလက်ကျန်မှာ အကန့်အသတ်ဖြင့်သာရှိကြောင်း၊ ရှေ့လာမည့် ကာလလတ်အတွင်း စားတော်ပဲဝါများကို စတင်၍ တင်သွင်းခွင့်ပြုလိမ့်မည်ဟု မျှော်မှန်းချက်အရ ကုလားပဲဈေးနှုန်းမှာ များစွာမြင့်တက်ဖွယ်မရှိကြောင်း၊ ဩဂုတ်လ ၉ ရက် စနေနေ့တွင် ကုန်ဆုံးသော ရက်သတ္တပတ် အတွင်း နိုင်ငံတစ်ဝန်းရှိ အဓိကဈေးကွက်များ၌ ကုလားပဲဈေးနှုန်းများမှာ အတက်အကျ မျိုးစုံ ပြောင်းလဲနေခဲ့ကြောင်း IPGA က ဖော်ပြထားသည်။

    ပွဲတော်မတိုင်မီ ကနဦးကြိုတင်စုဆောင်းထားရှိရန် လိုအပ်ချက်အရ ဖြစ်ပေါ်လေ့ရှိသော ဝယ်လိုအားသည် ယခင်သီတင်းပတ်တွင် အချို့သောဈေးကွက်များ၌ နည်းပါးနေခဲ့ပြီး ဈေးကွက် တစ်ခုလုံး ခြုံငုံကြည့်ပါက အရောင်းအဝယ် ကျဆင်းနေခဲ့သည်။ အဆိုပါ ရက်သတ္တပတ်အတွင်း မဒ္ဒရာပရာဒေ့ရှ်ပြည်နယ် Indore မြို့ ဈေးကွက်၌ ကုလားပဲ ၁၀၀ ကီလိုဂရမ်၏ ဈေးနှုန်းများသည် ယခင်အပတ်အောက် ရူပီး ၅၀ ခန့် လျော့နည်းလျက် ၆၄၂၅ ရူပီးမှ ၆၄၅၀ ရူပီး အကြားနှုန်းထားဖြင့် အရောင်းအဝယ်ဖြစ်ခဲ့ကြောင်း၊ မဟာရဋ္ဌပြည်နယ် Akola မြို့ ဈေးကွက်တွင်မူ ကုလားပဲ ၁၀၀ ကီလိုဂရမ်၏ ဈေးနှုန်းများသည် ယခင်အပတ်ထက် ၂၅ ရူပီးခန့် ပိုမိုလျက် ၆၄၅၀ ရူပီးမှ ၆၄၇၅ ရူပီး အကြားနှုန်းထား ရှိနေခဲ့ကြောင်း IPGA ၏ အချက်အလက်များအရ သိရသည်။

    ပြည်တွင်း၌ စိုက်ပျိုးထွက်ရှိမှုမှ ဈေးကွက်သို့ ဝင်ရောက်မှုမှာ ကျဆင်းလျက်ရှိရာ ပဲစင်းငုံ ဈေးနှုန်းများသည် မကြာမီကာလအတွင်း အနည်းငယ်မျှ မြင့်တက်လာမည်ဟု IPGA က ခန့်မှန်း ထားသည်။ ထို့အပြင် ရှေ့လာမည့် အောက်တိုဘာမှ ဒီဇင်ဘာအတွင်း ဖြန့်ဖြူးပေးနိုင်ရေးအတွက် တမီနာဒူ မြို့ပြထောက်ပံ့ရေးကော်ပိုရေးရှင်း အနေဖြင့် ပဲစင်းငုံ သို့မဟုတ် ကနေဒါပဲနီလေးကို တန်ချိန် ၆၀၀၀၀ ခန့်အထိ တင်ဒါခေါ်၍ ဝယ်ယူမည်ဖြစ်ရာ ဈေးကွက်အရောင်းအဝယ် သွက်လက်လာမည့် အခြေအနေ ရှိနေသည်။

    လက်ရှိကာလတွင်မူ ပဲစင်းငုံဈေးနှုန်းများသည် ထပ်မံကျဆင်းဖွယ်မရှိပဲ ၁၀၀ ကီလိုဂရမ် လျှင် ပျမ်းမျှနှုန်းထား ရူပီး ၆၂၀၀ မှ ၆၂၅၀ အတွင်း အနိမ့်ဈေးဖြင့်သာ အရောင်းအဝယ်ဖြစ်လျက် ရှိသည်။ ပြည်တွင်းထွက် ပဲစင်းငုံများ ဝင်ရောက်မှု နည်းပါးလာပြီဖြစ်၍ ဈေးကွက်အနေဖြင့် အောက်တိုဘာလတိုင်အောင် မြန်မာနိုင်ငံမှတင်သွင်းလာသော ပဲစင်းငုံများအပေါ် အမှီပြုနေရဖွယ် ရှိကြောင်း၊ အာဖရိကဒေသမှ အသစ်စိုက်ပျိုးထွက်ရှိသော ပဲစင်းငုံများမှာ အောက်တိုဘာလမှသာ အိန္ဒိယဈေးကွက်သို့ ဝင်ရောက်လာနိုင်ကြောင်း IPGA အသင်းက ပြောဆိုထားသည်။

    ဩဂုတ်လ ၉ ရက်နေ့၌ ကုန်ဆုံးသော ရက်သတ္တပတ်အတွင်း အိန္ဒိယပြည်တွင်းရှိ အဓိက ဈေးကွက်များတွင် ဝယ်လိုအားကွဲပြားခြားနားမှုအရ ပဲစင်းငုံဈေးနှုန်းများသည် အမျိုးမျိုးကွဲပြား လျက်ရှိသော်လည်း အနိမ့်ဈေးဖြင့်သာ ဆက်လက်ရောင်းဝယ်မှု ဖြစ်ပေါ်နေခဲ့သည်။ မဟာရဋ္ဌ ပြည်နယ် Solapur မြို့၌ ပဲစင်းငုံ ၁၀၀ ကီလိုဂရမ်လျှင် ယခင်အပတ်ထက် ရူပီး ၅၀ ပိုမိုလျက် ရူပီး ၆၄၀၀ မှ ၆၈၀၀ အကြားနှုန်းထားသို့ မြင့်တက်ခဲ့သော်လည်း Delhi မြို့တော်တွင်မူ ရူပီး ၁၀၀ လျော့ကျလျက် ၁၀၀ ကီလိုဂရမ်လျှင် ရူပီး ၆၈၀၀ မှ ၆၈၅၀ နှုန်းထားသို့ ကျဆင်းခဲ့ကြောင်း သိရှိ ရသည်။

    ယခုနှစ် မိုးသီးနှံရာသီ၌ ရာသီဥတု ဆိုးရွားမှုကြောင့် မိုးမတ်ပဲစိုက်ပျိုးမှုအပေါ် ထိခိုက်မှုများ ရှိပြီး ရောင်းလိုအား ကျပ်တည်းနေမှုအရ မတ်ပဲဈေးနှုန်းများသည် ကာလတိုအတွင်း မြင့်တက်လာ နိုင်သည်ဟု IPGA ကုန်သည်အသင်းက ခန့်မှန်းထားသည်။ မဒ္ဒရာပရာဒေ့ရှ်နှင့် ဥတာပရာဒေ့ရှ် ပြည်နယ်များတွင် မိုးသည်းထန်စွာရွာသွန်းခြင်းက မတ်ပဲစိုက်ဧရိယာများကို ထိခိုက်ပျက်စီးစေခဲ့ ပြီး အခြားသော မတ်ပဲစိုက်ပျိုးသည့် နယ်မြေဒေသများမှာမူ ရာသီဥတု ခြောက်သွေ့မှုကို ကြုံတွေ့ နေရသည်။ ထို့အပြင် ယခုနှစ် မိုးမတ်ပဲ စိုက်ပျိုးမှုမှာ ဩဂုတ် ၁ ရက်နေ့အထိ ဟက်တာ ၁.၈၆ သန်း စိုက်ပျိုးပြီးစီးခဲ့ပြီး ယခင်နှစ် ကာလတူ စိုက်ပျိုးမှုနှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါက ၃ ရာခိုင်နှုန်းခန့် လျော့နည်းနေ ကြောင်း အိန္ဒိယ စိုက်ပျိုးရေးဝန်ကြီးဌာန၏ အချက်အလက်များအရ သိရသည်။

     မြန်မာနိုင်ငံမှ မတ်ပဲ ကုန်သေတ္တာအသစ်များ ဝင်ရောက်လာမှုနှင့်အတူ သိုလှောင်ထားသူ များ အနေဖြင့် ဈေးနှုန်းအမြင့်ဆုံး အခြေအနေကို ကျော်လွန်ခဲ့ချိန်၌ အမြတ်အစွန်းကျန်ရှိစေရေး အတွက် ဈေးကွက်သို့ ထုတ်ရောင်းခဲ့ကြသောကြောင့် ယခင်သီတင်းပတ်၌ မတ်ပဲဈေးနှုန်းများ ကျဆင်းခဲ့သည်ဟု IPGA အသင်းက ဖော်ပြထားသည်။ ဩဂုတ် ၉ ရက်နေ့၌ ကုန်ဆုံးသော ရက် သတ္တပတ်တွင် ဥတာပရာဒေ့ရှ်ပြည်နယ် Lalitpur မြို့၌ မတ်ပဲ ၁၀၀ ကီလိုဂရမ်၏ ဈေးနှုန်းများ သည် ယခင်အပတ်အောက် ရူပီး ၃၅၀ လျော့နည်းလျက် ရူပီး ၆၅၀၀ မှ ၇၁၅၀ အကြားနှုန်းထားဖြင့် အရောင်းအဝယ်ဖြစ်ခဲ့ကြောင်း သိရှိရသည်။

Source: Informist Media, 11 Aug 2025(လယ်ယာထွက်ကုန်များနှင့် အဓိကသွင်းကုန်များ၏ နိုင်ငံတကာဈေးကွက်စောင့်ကြည့်လေ့လာရေးအဖွဲ့)

       အာဖရိက၏ ထိပ်တန်းလေကြောင်းလိုင်းဖြစ်သည့် Ethiopian Airlines သည် ဇူလိုင်လ ၇ ရက်နေ့တွင် ကုန်ဆုံးသည့် 2024/2025 ဘဏ္ဍာနှစ်တွင် ဝင်ငွေအမေရိကန်ဒေါ်လာ ၇.၆ ဘီလီယံ ရရှိခဲ့ကြောင်း သြဂုတ်လ ၅ ရက်နေ့တွင် ကြေညာခဲ့သည်။ အီသီယိုးပီးယားနိုင်ငံ မြို့တော် Addis Ababa တွင် ပြုလုပ်သည့် သတင်းစာရှင်းလင်းပွဲတွင် Ethiopian Airlines ၏ အမှုဆောင် အရာရှိချုပ် Mesfin Tasew က ဝင်ငွေသည် ယခင်ဘဏ္ဍာရေးနှစ်နှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါက ၈ ရာခိုင်နှုန်း တိုးလာကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။ စီအီးအို၏ အဆိုအရ၊ နိုင်ငံတကာခရီးသည် ၁၅.၂ သန်းနှင့် ပြည်တွင်းခရီးသည် ၃.၉ သန်းတို့ ပါဝင်သော ခရီးသည် ၁၉.၁ သန်းကို သယ်ယူပို့ဆောင်ခြင်းဖြင့် ဝင်ငွေများရရှိခဲ့ပြီး ကုန်စည်တန်ချိန် ၇၈၅,၀၀၀ ခန့် တင်ဆောင်နိုင်ခဲ့သည်။ လေကြောင်းလိုင်း သည် ယခုနှစ်အတွင်း နိုင်ငံတကာခရီးသည်ဝန်ဆောင်မှုခြောက်ခုကို စတင်ဆောင်ရွက်ခဲ့ကြောင်း၊ လေကြောင်းလိုင်း၏ကွန်ရက်သည် နိုင်ငံတကာခရီးနေရာ ၁၄၅ ခုအထိ တိုးချဲ့သွားခဲ့ကြောင်း CEO က ပြောကြားခဲ့သည်။ ထို့အပြင် ၎င်း၏ တိုးတက်မှုနှင့် အမြတ်အစွန်းကို မြှင့်တင်ရန ်အတွက် ခရီးသည်တင် လေယာဉ်အသစ် ၁၃ စင်းကိုလည်း စတင်လည်ပတ်ခဲ့ကြောင်း သိရသည်။ အီသီယိုးပီးယားနိုင်ငံပိုင် လေကြောင်းလိုင်းသည် ခရီးသည်ဦးရေ တိုးလာနေမှုကို လိုက်လျော ညီထွေဖြစ်စေရန်အတွက် ၂၀၂၆ ခုနှစ်တွင် လေယာဉ် အစင်း ၂၀ ကို ထပ်မံထည့်သွင်းရန် စီစဉ် ထားကြောင်း CEO က ထုတ်ဖော်ပြောကြားခဲ့သည်။ အီသီယိုးပီးယားလေကြောင်းလိုင်းအတွက် အဓိကအချက်အချာဖြစ်သည့် Addis Ababa Bole အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာလေဆိပ်သည် တစ်နှစ ်လျှင် ခရီးသည် ၂၅ သန်းကို မကြာမီ ဝန်ဆောင်မှုပေးနိုင်တော့မည်ဖြစ်ကြောင်း မီးမောင်းထိုး ပြရင်း လေကြောင်းလိုင်းသည် တိုးပွားလာနေသော ခရီးသည်များကို ကိုင်တွယ်ရန်အတွက် Addis Ababa အရှေ့တောင်ဘက် ၄၅ ကီလိုမီတာအကွာတွင် ကြီးမားသောလေဆိပ်စီမံကိန်းကို တည်ဆောက် နေသည်ဟု Tasew မှ ပြောကြားခဲ့သည်။

         DOCA(ရန်ကုန်)

      ယခုနှစ် စပါးရိတ်သိမ်းမှုကို အနှောက်အယှက်ဖြစ်စေခဲ့သည့် မိုးသည်းထန်စွာရွာသွန်းမှုနှင့် ရေကြီးရေလျှံမှုများကြောင့် နိုင်ငံ၏ စိုက်ပျိုးရေးကဏ္ဍ၌ နိုဝင်ဘာ ၅ ရက်အထိ အရေးပေါ်အခြေ အနေ ကြေညာခဲ့ကြောင်း သြဂုတ်လ ၅ ရက်နေ့ကကြေညာချက်အရသိရသည်။ လတ်ဗီးယား စိုက်ပျိုးရေး ဝန်ကြီးဌာန၏ အဆိုအရ ၂၀၂၅ ခုနှစ် မေလမှစတင်၍ စိုစွတ်သော ရာသီဥတုအခြေ အနေကြောင့် ဒေသအများအပြားတွင် ရေလွှမ်းမိုးခဲ့ပြီး ရိတ်သိမ်းချိန်နှောင့်နှေးခြင်းနှင့် သီးနှံ အထွက်နှုန်းများ သိသိသာသာလျော့ကျသွားခြင်းတို့ ဖြစ်ပွားစေခဲ့သည်ဟု စိုက်ပျိုးရေးဝန်ကြီး ဌာန ၏ထုတ်ပြန်ချက်အရသိရသည်။ လတ်ဗီးယားနိုင်ငံမှ အဓိကတင်ပို့သည့် စိုက်ပျိုးရေး ထွက်ကုန ဖြစ်သည့် ကောက်ပဲသီးနှံများသည် အထူးအခက်တွေ့နေရသည်ဟု ဝန်ကြီးဌာနက ဆိုသည်။ ထောက်ပံ့ရေး စာချုပ်များကို ဖြည့်ဆည်းရန် ပျက်ကွက်ခြင်းသည် ကဏ္ဍ၏ နိုင်ငံတကာ ဂုဏ်သိက္ခာကို ထိခိုက်စေနိုင်ပြီး နိုင်ငံ၏ ပို့ကုန်တင်ပို့မှု တစ်ခုလုံး၏ စွမ်းဆောင်ရည်ကို ထိခိုက် နိုင်စေကြောင်း သတိပေးသည်။ အစိုဓာတ်လွန်ကဲမှုကြောင့် ကောက်နှံများ၊ ပဲပင်များ၊ အာလူးနှင့် အခြားသီးနှံများ ပုပ်သိုးခဲ့ပြီး ဧရိယာများစွာတွင် သီးနှံများ အညှောင့်မပေါက်နိုင် သို့မဟုတ် ပျက်စီးခြင်းတို့ဖြစ်ပေါ်စေကြောင်းသည်။ စာချုပ်ပါတာဝန်ဝတ္တရားရှိသည့် လယ်သမား အများ အပြားသည် ယခုအခါ ၎င်းတို့ကို မဖြည့်ဆည်းနိုင်တော့ဘဲ ဥပဒေနှင့်ဘဏ္ဍာရေးဆိုင်ရာ အန္တရာယ် များကို ဖော်ထုတ်နိုင်သည်ဟု ဝန်ကြီးဌာနက မှတ်ချက်ပြုခဲ့သည်။ သီးနှံဆုံးရှုံးမှုကြောင့် အချိန်မီ အခွန်မဆောင်နိုင်သော တောင်သူများကို နိုင်ငံတော်အခွန်ဦးစီးဌာနမှ ပြစ်ဒဏ်များ လွတ်ငြိမ်းခွင့် ပြုသွားမည်ဖြစ်ကြောင်းသိရသည်။ ဘဏ်များအပါအဝင် ငွေရေးကြေးရေးအဖွဲ့အစည်းများသည် ဆိုင်းငံ့ငွေရင်းပေးချေမှုများ၊ အတိုးပြန်လည်ညှိနှိုင်းခြင်းနှင့် ပြစ်ဒဏ်မပေးဘဲ အချိန်ဇယားဆွဲခြင်း ကဲ့သို့သော ထိခိုက်ခံစားရသော တောင်သူလယ်သမားများကို သက်သာခွင့်များပေးနိုင်မည် ဖြစ်ကြောင်းလည်းသိရသည်။

DOCA(ရန်ကုန်)

         ကနေဒါနိုင်ငံ၏ ကုန်ပစ္စည်းတင်သွင်းမှုသည် လေးလအတွင်း ပထမအကြိမ် တိုးမြင့်လာခဲ့ ပြီး ဇွန်လတွင် ပို့ကုန် ၀.၉ ရာခိုင်နှုန်း တိုးလာခဲ့ကြောင်း စာရင်းအင်း ကနေဒါမှ သြဂုတ်လ ၄ ရက် နေ့တွင် ပြောကြားခဲ့သည်။ ဇွန်လတွင် တစ်ကြိမ် တန်ဖိုးမြင့်တင်ပို့မှု အစီရင်ခံခဲ့သည့် စက်မှု လုပ်ငန်းသုံး စက်ယန္တရားများ၊ စက်ကိရိယာများနှင့် အစိတ်အပိုင်းများ တင်သွင်းမှု ၂၇.၇ ရာခိုင်နှုန်း တိုးလာခြင်းကြောင့် သွင်းကုန်များ တိုးလာခြင်းဖြစ်ကြောင်း အမျိုးသားစာရင်းအင်း အေဂျင်စီက ပြောကြားခဲ့သည်။ လစဉ် နှစ်ကြိမ်ဆက် တိုက် ကျဆင်းလာပြီးနောက် ဇွန်လတွင် မော်တော်ယာဉ် နှင့် အစိတ်အပိုင်းများ တင်သွင်းမှု ၂.၉ ရာခိုင်နှုန်း မြင့်တက်လာခဲ့သည်။ ခရီးသည်တင်ကားများနှင့် ထရပ်ကားများ တင်သွင်းမှုသည် အများဆုံး ဖြစ်ပြီး မက္ကဆီကိုနိုင်ငံမှ တင်သွင်းမှုပိုများကြောင်း အေဂျင်စီက ပြောကြားခဲ့သည်။ စွမ်းအင်ထုတ်ကုန်များ တင်ပို့မှုမှာ ၃.၈ ရာခိုင်နှုန်း တိုးလာခဲ့ပြီး ဇွန်လတွင် စုစုပေါင်း တင်ပို့မှု တိုးလာခဲ့သည်။ ရေနံစိမ်းတင်ပို့မှုမှာ အဓိကအားဖြင့် ဈေးနှုန်းမြင့် လာခြင်းကြောင့် အများဆုံး တိုးလာသည်ဟု အေဂျင်စီကပြော သည်။ အလှူမီနီယမ် တင်ပို့မှုသည် ဇွန်လတွင် ၁၁.၃ ရာခိုင်နှုန်းသို့ သိသိသာသာ ကျဆင်းခဲ့ပြီး သံနှင့် သံမဏိ ထုတ်ကုန်များ တင်ပို့မှု တွင် ၁၁.၄ ရာခိုင်နှုန်း ကျဆင်းခဲ့ကြောင်း အေဂျင်စီက ပြောကြားခဲ့သည်။ နိုင်ငံတကာ ကုန်စည်နှင့် ဝန်ဆောင်မှုများ ပေါင်းစပ်လိုက်သောအခါ ပို့ကုန် သည် ဇွန်လတွင် ၀.၉ ရာခိုင်နှုန်း တိုးတက်ခဲ့ပြီး ကနေဒါဒေါ်လာ ၇၉.၇ ဘီလီယံ (အမေရိကန် ဒေါ်လာ ၅၇.၈ ဘီလီယံ) ရှိပြီး သွင်းကုန် ၁ ရာခိုင်နှုန်း မှ ကနေဒါဒေါ်လာ ၈၆.၃ ဘီလီယံအထိ တိုးလာသည်ဟု စာရင်းအင်းကနေဒါ၏အဆိုအရသိရသည်။

         DOCA(ရန်ကုန်)