လူသားတို့မည်သည် ရှင်သန်ရာဘဝပုံစံကိုယ်စီဖြင့် ဝန်းကျင်အသိုက်အဝန်းကြီးအလယ်တွင် နေထိုင်ကြစမြဲ။ သို့ဖြစ်ရာ ထိုဝန်းကျင်၌ ကောင်းမွန်စွာ နေထိုင်နိုင်ရန် လွန်စွာမှ အရေးကြီးလှပါသည်။
လူတိုင်းသည် ကိုယ်ကျင့်တရားကို တန်ဖိုးတည်လျက် ဝန်းကျင်အလှကို ဖန်တီးကြရမည်သာ။ “လှပ၍ငြိမ်းချမ်းသောရပ်ဝန်းတစ်ခုကိုဖန်တီး”ဟု ဆိုပါလျှင် လူမှုဆက်ဆံရေးကဏ္ဍသည် အဓိက ဖြစ်သည် ဟု ကျွန်မယုံကြည်ပါသည်။
လူမှုဆက်ဆံရေးဟုဆိုရာ၌ လူနေမှုဝန်းကျင်နှင့် စီးပွားရေးဆိုင်ရာဝန်းကျင်ရပ်များ၊ သံတမန်ရေးရာဝန်းကျင်ရပ်များ၊ အခြားနိုင်ငံများနှင့် နှစ်နိုင်ငံကုန်သွယ်မှုဆိုင်ရာဝန်းကျင်ရပ်များ အစရှိ သဖြင့် ကဏ္ဍအားလုံး ဆက်နွယ်အကျုံးဝင်လျက်ရှိသည်။ ထို့ပြင် လူမှုအသိုက်အဝန်း၊ စီးပွားရေး အသိုက်အဝန်းအလယ်တွင် စကားပြောစွမ်းရည်သည် လူတစ်ယောက်၏ မည်မျှအရေးပါနိုင်စွမ်း ကို ဖော်ပြသက်ရောက်နိုင်ပေသည်။
ယဉ်ကျေးမှုဆိုသည်မှာ လူ့အသိုက်အဝန်းအတွင်း၊ အဖွဲ့အစည်းအတွင်း မိမိတို့၏ ပြုမူဆက်ဆံမှု ဆိုင်ရာပုံစံများဟု အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုချင်ပါသည်။ ပတ်ဝန်းကျင်ကောင်းတစ်ခုဖန်တီးနိုင်ရန်မှာ ကောင်းမွန် သော အနေအထားတစ်ရပ်ဖြင့် ခိုင်မာသည့် ဆက်ဆံရေးများအား တည်ဆောက်ထားနိုင်ရန် လိုအပ် ပါသည်။ ယဉ်ကျေးမှုကိုအခြေခံသည့် ပျူငှာစွာပြောဆိုဆက်ဆံတတ်ခြင်းသည် လူတစ်ဦး၏ သိက္ခာ ညှိုးနွမ်းခြင်းလည်း မမည်ပေ။
စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများ၌ ပေါင်းသင်းဆက်ဆံရေး၊ လူမှုဆက်ဆံရေးသည် အရေးပါသကဲ့သို့ နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံ၏ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုကဏ္ဍတွင် ယင်းလူမှုဆက်ဆံရေးနည်းလမ်းများသည် လွန်စွာ အရေးကြီးလှသည်။ မြန်မာနိုင်ငံသည် ဈေးကွက်စီးပွားရေးစနစ်ကို ကျင့်သုံးလျက်ရှိရာတွင် ပုဂ္ဂလိက ကဏ္ဍတိုးတက်ရေးနှင့် စီးပွားရေးဆိုင်ရာနယ်ပယ်အသီးသီး၌ အချင်းချင်း အပြန်အလှန် အကျိုးပြုသည့် လုပ်ငန်းများ ဆောင်ရွက်နိုင်ရန်မှာလည်း ဆက်ဆံရေးနှီးနွယ်မှုသည် အရေးကြီးသော ရေသောက်မြစ် တစ်ခုအဖြစ် ရှိနေပါသည်။
စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများ နှင့်စပ်လျဉ်း၍ ဝန်ဆောင်မှုဆိုင်ရာလုပ်ငန်းများတွင် ဆက်ဆံရေး ပြေပြစ် ခြင်းသည်ပင် လုပ်ငန်းတစ်ခု၏ အောင်မြင်မှုပန်းတိုင်သို့ ရောက်အောင် ပို့ဆောင်ပေးနိုင်သည့် လမ်းစ တစ်ခုအဖြစ် ရှိနေသည်။ ဟိုတယ်နှင့်ခရီးသွားခြင်းဆိုင်ရာဝန်ဆောင်မှုများ၊ Online Sales & Services လုပ်ငန်းများသာမက အခြားစီးပွားရေးကဏ္ဍအသီးသီးတွင် အောင်မြင်လျက်ရှိသောသူများကို ကြည့်လျှင် ဆက်ဆံရေးကောင်းမွန်၍ စကားအရာ လိမ္မာပါးနပ်သူများဖြစ်ကြောင်း တွေ့ရသည်။
ကဏ္ဍအရပ်ရပ်တွင် လူတို့၏ အတွေးအခေါ်များ၊ ဒဿနများ ခြားနားနိုင်သကဲ့သို့ ထင်မြင် ယူဆချက်များလည်း ခြားနားနိုင်ပါသည်။ တစ်ဦးနှင့်တစ်ဦး အတွေးအမြင်များ ဖလှယ်ခြင်း (Thought Interchanging) တွင် လိုအပ်သည့်အရာမှာ လေးနက်စွာနားထောင်ခြင်း(Deep Listening)ဟူသည့် နားထောင်မှုစွမ်းရည်လည်းအပါအဝင် ဖြစ်သည်။ တစ်ဖက်လူ၏ စကား၊ ပြောဆိုမှုများကို ဂရုတစိုက် နားထောင်ပေးခြင်းသည်ပင် စကားပြောခြင်း၏ ယဉ်ကျေးမှုတစ်ရပ်ဟု ဆိုနိုင်ပါသည်။
ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရေးလုပ်ငန်းများတွင် အဖွဲ့အစည်းတစ်ခုအတွင်း ညီညွတ်မှု၊ စည်းလုံးမှု၊ နားလည်မှုနှင့် မျှတမှုတို့သည် သဟဇာတဖြစ်ရန် အထူးလိုအပ်သည်။ လူ့အသိုက်အဝန်းတွင် လူ့ယဉ်ကျေးမှုဆိုင်ရာ စည်းကမ်းများကို အလုံးစုံချမှတ်ထားခြင်းမရှိသော်လည်း(အချို့သော လူမှုကျင့်ဝတ်ဆိုင်ရာစည်းကမ်းနှင့်ဥပဒေများရှိပါသည်)မိမိတို့၏ ပင်ကိုယ်အရ သိတတ်မှု၊ နားလည်မှု၊ စာနာမှုနှင့် ထိုးထွင်းသိမြင်တွေးခေါ်နိုင်စွမ်းများဖြင့် လူမှုဝန်းကျင်တွင် အဆိပ်အတောက်မဖြစ်စေရန် ဂရုပြုကြရမည်ဖြစ်သည်။
လူမှုရေးအဖြာဖြာတွင် ဒေါသနှင့်ယှဉ်၍ အမုန်းပွား၊ အငြင်းပွားရန် မသင့်ချေ။ စိတ်လိုလက်ရ ပြုမူဆောင်ရွက်ခြင်းသည် ပြဿနာများ စတင်ရာ နိဒါန်းပင်ဖြစ်လေသည်။ လူ့သဘောတရား များ၊ လူ့သဘောထားများသည် မတူညီသောအသွင်ဖြင့်လည်းကောင်း၊ ဆန့်ကျင်သော အသွင်ဖြင့် လည်းကောင်း ရှိကြပါလျှင် လောက၌ အရာအားလုံးကွဲလွဲနိုင်ကြောင်း သတိမူရန် လိုအပ်ပါသည်။
ပန်းတိုင်းလည်း မလှ၊ လှသောပန်းတိုင်းလည်း မမွှေးနိုင်ချေ။ သို့သော်လည်း ကျွန်တော်၊ ကျွန်မ တို့သည် ဂုဏ်သတင်းရနံ့သင်းသူများ ဖြစ်နိုင်ပါသည်။ ထိုသို့ဖြစ်ရန် အခွင့်ရှိကြပါသည်။
မည်သို့ပင်ဆိုစေ လူပုဂ္ဂိုလ်တစ်ဦးချင်းဆိုင်ရာ အလေးထားမှု၊ မေတ္တာဖြင့်တုံ့ပြန်မှု၊ ရင်းနှီး ချစ်ခင်စွာအကြံပြုမှုများနှင့် ပတ်ဝန်းကျင်တွင် လိုက်လျောညီထွေနေထိုင်မှုသည် ရလဒ်ကောင်းများ ကို ပြန်လည်ပေးစွမ်းနိုင်ကြောင်း ယုံကြည်ပါသည်။
(The Art of Human Society and Courtesy) ဟူမူကား ခြုံငုံ၍ ဆိုရပါလျှင် အသိုက်အဝန်း တစ်ခု၏ ငြိမ်းချမ်းခြင်းကို ကိုယ်စားပြုလျက်ရှိသည်။ မတူညီသောအတွေးများ၊ သတင်းအချက်အလက် များ ဖလှယ်၍ နားလည်နိုင်စွမ်းသည့် သံတမန်စိတ်ထား(Diplomatic Mindset)ဖြင့် ဆက်ဆံရေး အဆောက်အဦကြီးအား တည်ဆောက်ကြပါလျှင် နိုင်ငံရေး၊ လူမှုရေးနှင့် စီးပွားရေးကဏ္ဍ အားလုံး၌ မပြိုလဲသော၊ မယိုင်နဲ့သော ဒေါက်(~ထောက်)တိုင်တစ်ခုအဖြစ် အထောက်အပံ့ပေးနိုင်သောအရာဟု သုံးသပ်မိရပါ၍ အောက်ပါအတိုင်း စာတိုကလေးဖြင့် ရေးသားလိုက်ရပါတော့သည်။
“လူမှုသိုက်ဝန်း၊
ကူးလူးသွားလာ
ဆက်ဆံရာဝယ်
တွေးအမြင်ညှိ၊ စိတ်စဉ်သတိ
ယဉ်ကျေးချိုသာ၊ စာနာခြင်းဖြင့်
စေတနာရင်းခံ၊ ထက်သန်ပါလျှင်
တုံ့ပြန်မေတ္တာ ရှိနိုင်သည်တည့်
ရနံ့သင်းသော ပန်းပမာသို့
တည်လိုငြားက
သိက္ခာရဲရင့်၊ ပွဲတကာတင့်စေ
ဆန္ဒမွန်ဖြင့်..”
DOCA(မန္တလေး)