ပြည်တွင်းကုန်သွယ်မှုသတင်း

     တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး၊ မြိတ်ခရိုင်ရှိ တနင်္သာရီမြို့နှင့် ကျွန်းစုမြို့တို့တွင် နှစ်ရှည်သီးနှံ များနှင့် ရာသီစာသီးနှံများဖြစ်သော ဒူးရင်းသီး၊ တညင်းသီး၊ သရက်သီး၊ မင်းဂွတ်သီး၊ အုန်းသီး၊ ကြက်မောက်သီး၊ ပိန္နဲသီး၊ ဌက်ပျောသီး၊ စုံပတသီး အစရှိသည့် အသီးတို့ကို အများအပြားစိုက်ကြသလို တစ်နိုင်တစ်ပိုင်လည်း စိုက်ပျိုးကြ၍ ထွက်ရှိသောသီးနှံများကို မြိတ်မြို့ပေါ်ရှိဈေးများတွင် လာရောက် ရောင်းချကြပါသည်။ ၄င်းအသီးအနှံများထဲမှ ဌက်ပျောသီးသည် လူကြီး/လူငယ်မရွေး ကြိုက်နှစ်သက်ကြသဖြင့် အရောင်းအဝယ်သွက်ကြောင်း သိရှိရပါသည်။ ဌက်ပျောသီးများကို အခြောက်လှန်း၍ ကြော်စားကြသလို မြန်မာမုန့်များတွင် ထည့်သွင်းပြုလုပ်စားသုံးကြကြောင်းလည်း သိရှိရပါသည်။

       ၂၀၂၅ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလ ဒုတိယပတ်တွင် ဖီးကြမ်းဌက်ပျောသီးတစ်ဖီးလျှင်(၂၀၀၀) ကျပ်၊ ဌက်ပျောဝါသီး တစ်ဖီးလျှင် (၄၀၀၀)ကျပ်၊ ဆွဲအံသီးတစ်ဖီးလျှင် (၅၀၀၀)ကျပ်နှင့်ဆိတ်နို့သီး တစ်ဖီးလျှင် (၃၀၀၀)ကျပ်ခန့်ရှိကြောင်း ဌက်ပျောသီးရောင်းချသူထံမှ သိရှိရပါသည်။

DOCA(တနင်္သာရီ)

        မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ပခုက္ကူခရိုင်၊ ပခုက္ကူမြို့ပေါ်၌ အိမ်ဆောက်ပစ္စည်းအရောင်းဆိုင် များဖြစ်သော “ဟိန်းစည်၊ ငွေသရဖူ၊ သိန်း၊ဂန့်ဂေါ၊ ကံဟိန်း၊ မိုးမခ” အရောင်းဆိုင်များတွင် အိမ်ဆောက်ပစ္စည်းများအပြင် ဘိလပ်မြေများလည်းရောင်းချလျက်ရှိပါသည်။ ရောင်းချလျက်ရှိသော ဘိလပ်မြေအမျိုးအစားများမှာ ကြံ့နှစ်ကောင်၊ အပါချီနှင့် အယ်လဖာ ဘိလပ်မြေများ ရောင်းချလျက် ရှိပါသည်။

          ဘိလပ်မြေဈေးနှုန်းဈေးကွက် အနေဖြင့်ကြံ့နှစ်ကောင်း ဘိလပ်မြေကို မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး ကျောက်ဆည်ခရိုင်တို့မှ ဝင်ရောက်လျက်ရှိပြီးနိုဝင်ဘာလ(ပထမပတ်)တွင် ကြံ့နှစ်ကောင် ဘိလပ်မြေ တစ်အိတ်လျှင် ကျပ်(၁၉၅၀၀)၊ အပါချီတစ်အိတ်လျှင် ကျပ်(၁၉၅၀၀)ဖြစ်ပြီး အောက်တိုဘာလ (စတုတ္ထပတ်)တွင် ကြံ့နှစ်ကောင် ဘိလပ်မြေ တစ်အိတ်လျှင် ကျပ်(၂၀၀၀၀)၊ အပါချီ တစ်အိတ်လျှင် ကျပ်(၂၀၀၀၀)ဖြစ်၍ ပထမပတ်နှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါက တစ်အိတ်လျှင် ကျပ်(၅၀၀)ခန့်ကျဆင်းနေပြီး ပခုက္ကူမှအခြားပြည်နယ်များသို့ လည်းတင်ပို့လျက်ရှိကြောင်း ကုန်သည်များထံမှ သိရှိရပါသည်။

DOCA(မကွေး)

  ချင်းသီးနှံကို ရှမ်းပြည်နယ် တောင်ပိုင်း၊ မြောက်ပိုင်း  နှင့် ပြင်ဦးလွင်ဒေသများတွင် အဓိက ထားစိုက်ပျိုးလေ့ရှိကြပါသည်။ရှမ်းပြည်နယ်(တောင်ပိုင်း)တွင် ကလောမြို့နယ်၊ ပင်လောင်းမြို့နယ် နှင့် ပင်းတယမြို့နယ်များတွင် မြေဆီလွှာ နှင့် ရာသီဥတုမှာ ချင်းစိုက်ပျိုးရန် ပိုမိုသင့်တော်ပြီး မျှတမှု ရှိသဖြင့် နှစ်စဉ် စီးပွားဖြစ် စိုက်ပျိုးကြကြောင်း သိရှိရပါသည်။

          ချင်းသီးနှံကို မြေနီ၊ မြေမဲ၊ မြေဝါ နှင့် မြေဖြူစသည်ဖြင့် မြေဆီလွှာ၏ အရောင်ပေါ်မူတည်ပြီး ချင်းအရောင်မှာလည်းကွာသွား၍ ဈေးနှုန်းမှာလည်း ကွာဟသွားကြောင်း သိရှိရပါသည်။ချင်းဥမများ ကို နှစ်စဉ် ဧပြီ၊ မေ နှင့် ဇွန်လများတွင် တူးဖော်ကြပြီး ဈေးကွက်တွင် ရောင်းချလေ့ရှိပါသည်။ကျန်ခဲ့ သော ချင်းအခက်ကြီးများ နှင့် ချင်းအရင့်များကို အောက်တိုဘာ၊ နိုဝင်ဘာ၊ ဒီဇင်ဘာ၊ ဇန်နဝါရီ နှင့် ဖေ ဖော်ဝါရီလများတွင် ဈေးကွက်အတွင်းဝင်ရောက်လာကာ ချင်းဥမထက် ချင်းအခက်မှာ ဈေးကောင်းပို ရကာ ရောင်းပန်းပိုသွက်ကြောင်း သိရှိရပါသည်။

          ချင်းသီးနှံကို ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ် နှင့် အိန္ဒိယနိုင်ငံများမှ ဘာသာရေးပွဲတော်များတွင် အသုံးများသ ဖြင့် မြန်မာပြည်မှတင်သွင်းမှုများကို အဓိကထား၍ ဝယ်ယူကြသောနိုင်ငံများဖြစ်ပါသည်။ယခုအချိန် တွင် လမ်းပန်းဆက်သွယ်မှုအခက်အခဲများကြောင့် ချင်းသီးနှံမှာ ပြည်ပဝယ်လိုအား မရှိသဖြင့် ချင်းအခက်မှာ(၃၀၀၀-၃၅၀၀)ကျပ် နှင့် ဥသစ်အခက်မှာ(၂၅၀၀-၃၀၀၀)ကျပ်ဈေးရှိကာပြည်တွင်းဈေး ကွက်သာရှိသဖြင့် စားသုံးသူအရေအတွက်ထက် နှစ်စဉ်စိုက်ပျိုးထုတ်လုပ်မှု ပိုမိုနေလေ့ရှိကြောင်း လေ့လာစုံစမ်းသိရှိရပါသည်။  

DOCA(ရှမ်း)

        ပြည်ကုန်စည်ဒိုင်တွင် အရောင်းအဝယ်ဖြစ်လျက်ရှိသော ပဲမျိုးစုံဈေးများမှာ မတ်ပဲ၊ ပဲစဉ်းငုံ၊ ကုလားပဲသီးနှံဈေးနှုန်းများမှာ ကျနေပါသည်။နိုဝင်ဘာလ၊ ပထမပတ်တွင် မတ်ပဲတစ်တင်းကို (၈၃၀၀၀)ကျပ်ဖြင့် ရန်ကုန်ဝယ်လက် တစ်ရက်ကို အိတ် (၂၅၀)ခန့်ရှိပါသည်။ ပဲတီစိမ်းတစ်တင်းကို (၁၂၀၀၀၀ - ၁၂၀၅၀၀)ကျပ်ဖြင့် မန္တလေးအဝယ်တစ်ရက်ကို အိတ် (၄၀၀)ခန့်ရှိပါသည်။နိုဝင်ဘာ၊ ပထမပတ်တွင် ပဲစဉ်းငုံတစ်တင်းကို (၈၁၀၀၀၊ ၈၂၀၀၀)ကျပ်ဖြင့် တစ်ရက်ကို အိတ် (၁၅၀)ခန့် ရန်ကုန်အဝယ်ရှိပါသည်။ ပဲကြီး(ရွှေကျွန်း)တစ်တင်းကို (၁၂၀၀၀၀)ကျပ်၊ ပဲကြီး(ကုန်းပဲ) တစ်တင်းကို (၁၁၅၀၀၀)ကျပ်ဖြင့် မြို့တွင်း ပဲကြော်သမားများ တစ်ရက်ကို အိတ် (၃၀၀)ခန့် အဝယ် ရှိပါသည်။   နိုဝင်ဘာ၊ ပထမပတ်တွင် ကုလားပဲ(Hl)တစ်တင်းကို (၈၆၀၀၀၊ ၈၇၀၀၀)ကျပ်၊ မြကြေးမှုံ တစ်တင်းကို (၉၃၀၀၀)ကျပ်ဖြင့် မြို့တွင်းခွဲစက်သမားများ အဝယ်ရှိကာ တစ်ရက်ကို အိတ် (၃၀၀)ခန့် အဝယ်ရှိပါသည်။နိုဝင်ဘာ၊ပထမပတ်တွင် စားတော်ပဲ(ကျွန်း)တစ်တင်းကို (၂၃၀၀၀၀)ကျပ်ဖြင့်မြို့တွင်းအဝယ်တစ်ရက်ကိုအိတ် (၁၅၂၂၀)ခန့် အရောင်းအဝယ်ရှိပါသည်။ပြည်ကုန်စည်ဒိုင်တွင် ပဲမျိုးစုံ အရောင်းအဝယ်ဖြစ်မှုမှာ သွက်လျှက်ရှိပါသည်။                                                                             

DOCA(ပဲခူး)

   စတော်ဘယ်ရီပင်ကိုရှမ်းပြည်နယ်တောင်ပိုင်းတွင် တောင်ကြီးမြို့နှင့်ဟိုပုံးမြို့အနီးတစ်ဝှိုက်များ၌ အများဆုံးစိုက်ပျိုးဖြစ်ထွန်းပါသည်။ စတော်ဘယ်ရီပင်ကို အောက်တိုဘာလမှနိုဝင်ဘာလအတွင်း စတင် စိုက်ပျိုးလျက်ရှိသည်။ ဤဒေသများတွင်အပင်ရင့်များကို အရွက်ကြမ်းဖြတ်ပြီး အပင်ငယ်များကို အမြစ်ပါအောင်ခွဲယူပြီး ပြန်လည်စိုက်ပျိုးလေ့ရှိကြသည်။ တစ်ပင်နှင့်တစ်ပင်ကြား (၁၀) လက်မစီခြား၍ ညီညီညာညာစိုက်ပျိုးကြပါသည်။ ဒေသတွင်း၌ စတော်ဘယ်ရီသီးအမျိုးအစား (၃) မျိုးတွေ့ရသည်။ အငယ်သီး(ခေါ်)အဖျော်သီး၊ အလတ်သီး(ခေါ်) အချွန်သီးနှင့် အမာသီး(ခေါ်)ဂျပန်သီး စသည်ဖြင့်ခေါ်ဆို ကြသည်။ အငယ်သီးမျိုးကို သစ်သီးဖျော်ရည်ဆိုင်များတွင် အသုံးများပြီး စျေးအသက်သာဆုံးအမျိုးစား ဖြစ်သည်။ အလတ်သီးကို အပျော့သီးဟူ၍ ဒေသတွင်းခေါ်ကြပြီး အသီးပုံံစံမှာချွန်ချွန်လေး ဖြစ်သောကြောင့် အချွန်သီးဟူ၍လည်းခေါ်ကြသည်။ အမာသီး(ခေါ်)ဂျပန်သီးမှာ စျေးကွက်အတွင်း၌ လူကြိုက်အများဆုံးနှင့် အရောင်းရဆုံးအမျိုးအစားဖြစ်ပြီး အငယ်သီး၊ အလတ်သီးများထက်လည်း စျေးပိုရပါသေးသည်။ ထို့ကြောင့်ဒေသတွင်း၌ အမာသီးပင်အမျိုးအစားကို အများဆုံးစိုက်ပျိုးလျက်ရှိ ကြောင်း စိုက်ပျိုးသည့်တောင်သူထံမှသိရှိရပါသည်။ ယခုအခါ စတော်ဘယ်ရီသီးပင် စိုက်ပျိုးရာသီ ရောက်ရှိလာပြီဖြစ်ရာ ဒေသခံတောင်သူများက စျေးကောင်းရရှိရန်မျှော်မှန်းပြီး အများအပြားစိုက်ပျိုး ထားကြကြောင်းလေ့လာသိရှိရပါသည်။

DOCA(ရှမ်း)