ပြည်တွင်းကုန်သွယ်မှုသတင်း

             မြန်မာနိုင်ငံ၏ စိုက်ပျိုးရေးကဏ္ဍတွင် ပဲမျိုးစုံစိုက်ပျိုးထုတ်လုပ်မှုသည် နိုင်ငံခြားဝင်ငွေ ရရှိစေ သော အရေးပါသည့် ကုန်ပစ္စည်းအုပ်စုတစ်ခုအဖြစ် အစဉ်တစိုက်ရပ်တည်လျက်ရှိသည်။ အထူးသဖြင့် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီးအတွင်းရှိ ကန့်ဘလူခရိုင်သည် မြေသဘာဝအခြေအနေ၊ ရာသီဥတုနှင့် စိုက်ပျိုးရေးအတွေ့အကြုံများကြောင့် ပဲမျိုးစုံထုတ်လုပ်ရာတွင် အရေးပါသောဒေသတစ်ခုအဖြစ် ရပ်တည်လျက်ရှိပေသည်။ကန့်ဘလူခရိုင်မှ ထွက်ရှိသော ပဲမျိုးစုံသည် ပြည်တွင်းစားသုံးမှုသာမက ပြည်ပဈေးကွက်သို့ တင်ပို့နိုင်သည့် အလားအလာများလည်း ကျယ်ပြန့်စွာရှိနေသည်။

ကန့်ဘလူခရိုင်၏စိုက်ပျိုးရေးအခြေအနေ

        ကန့်ဘလူခရိုင်သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၏ အရှေ့မြောက်ပိုင်းတွင်တည်ရှိပြီး ရာသီဥတု သင့်တင့်ကောင်းမွန်သော ဒေသဖြစ်သည်။ မြေဆီလွှာအမျိုးအစားအနေဖြင့် တနယ်မြေ၊ သဲမြေများ ပေါများပြီး ပဲမျိုးစုံစိုက်ပျိုးရန် သင့်လျော်သည့် သဘာဝအခြေအနေများရှိသည်။ ဒေသခံတောင်သူ များသည် ရာသီဥတုအခြေအနေကို အတွေ့အကြုံအရ ကောင်းစွာနားလည်ထားကြသဖြင့် မိုးရာသီပဲ၊ ဆောင်းရာသီပဲနှင့် နွေရာသီပဲများကို အချိန်မှန်စိုက်ပျိုးနိုင်ကြသည်။

ပဲမျိုးစုံစိုက်ပျိုးထုတ်လုပ်မှု၏ လက်ရှိအခြေအနေ

ကန့်ဘလူခရိုင်၏ ၂၀၂၅-၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ သီးနှံစိုက်ပျိုးရာသီတွင် ပဲမျိုးစုံဧက သုံးသိန်းကျော် လျာထားစိုက်ပျိုးနိုင်ခဲ့ကြောင်း ကြေးတိုင်နှင့် မြေစာရင်းဦးစီးဌာန၏ စာရင်းများအရ သိရသည်။ ကန့်ဘလူခရိုင်တွင် မတ်ပဲ၊ ပဲစင်းငုံ၊ ပဲတီစိမ်း၊ ကုလားပဲ၊ ပဲနီလေးနှင့် ထောပတ်ပဲ စသည့် ပဲမျိုးစုံကို အဓိကထား စိုက်ပျိုးလျက်ရှိသည်။ ယင်းပဲမျိုးများသည် စိုက်ပျိုးကာလတိုတောင်းပြီး စိုက်ပျိုးစရိတ် နည်းပါးသဖြင့် တောင်သူများအတွက် ဝင်ငွေပြန်လည်ရရှိနိုင်မှု မြန်ဆန်သော သီးနှံအုပ်စုဖြစ်သည်။

ပဲစိုက်ပျိုးမှုသည် ဆန်၊ ပြောင်း၊ နှမ်း စသည့်သီးနှံများနှင့် လှည့်လည်စိုက်ပျိုးနိုင်ပြီး မြေဆီလွှာအာဟာရကို ပြန်လည်ပြုပြင်ပေးနိုင်သည့် အားသာချက်ရှိသည်။ ထို့ကြောင့် ကန့်ဘလူခရိုင်ရှိ တောင်သူများအနေဖြင့် ပဲမျိုးစုံကို အဓိကသီးနှံအဖြစ်သာမက စိုက်ပျိုးရေးစနစ် တစ်ခုလုံး၏ အရေးပါသော အစိတ်အပိုင်းအဖြစ် စိုက်ပျိုးလျက်ရှိကြသည်။

ပြည်တွင်းစီးပွားရေးနှင့် လူမှုဘဝအပေါ် သက်ရောက်မှု

       ပဲမျိုးစုံစိုက်ပျိုးထုတ်လုပ်မှုသည် ကန့်ဘလူခရိုင်အတွင်း ကျေးလက်ဒေသများ၏ လူမှုစီးပွား ဘဝကို တိုးတက်စေသော အရေးပါသည့် အခန်းကဏ္ဍတစ်ခုဖြစ်သည်။ စိုက်ပျိုးခြင်းမှ စတင်၍ ရိတ်သိမ်းခြင်း၊ သန့်စင်ခြင်း၊ သိုလှောင်ခြင်းနှင့် သယ်ယူပို့ဆောင်ခြင်းအဆင့်များတွင် ဒေသခံများ အတွက် အလုပ်အကိုင်အခွင့်အလမ်းများ ဖန်တီးပေးနိုင်သည်။

     ထို့အပြင် ပဲမျိုးစုံသည် ပြည်တွင်းစားသုံးမှုအတွက် ပရိုတင်းဓာတ်အရေးပါသော အစားအစာ ဖြစ်သဖြင့် ပြည်သူ့အာဟာရအဆင့် မြှင့်တင်ရာတွင်လည်းအရေးပါသည်။ ကန့်ဘလူခရိုင်မှ ထွက်ရှိသော ပဲများသည် ဒေသတွင်းဈေးကွက်များသို့သာမက အခြားတိုင်းဒေသကြီးများသို့ပါ တင်ပို့ ရောင်းချလျက်ရှိသည်။

ပြည်ပတင်ပို့ရေးအခြေအနေ

မြန်မာနိုင်ငံထွက် ပဲမျိုးစုံကို အိန္ဒိယ၊ တရုတ်၊ ထိုင်း၊ ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်၊ ဗီယက်နမ်နှင့် အရှေ့အလယ်ပိုင်းနိုင်ငံများသို့ အဓိကတင်ပို့လျက်ရှိသည်။ အဆိုပါနိုင်ငံများတွင် ပဲသည် အစားအသောက်နှင့် စက်မှုလုပ်ငန်းများအတွက် အရေးပါသော ကုန်ကြမ်းဖြစ်သဖြင့် လိုအပ်ချက်မှာ ဆက်လက်ရှိနေသည်။ ထို့ကြောင့် ပဲမျိုးစုံစိုက်ပျိုးရေးကဏ္ဍဖွံဖြိုးတိုးတက်အောင် ဆောင်ရွက်နိုင်ပါက စိုက်ပျိုးထုတ်လုပ်မှုမှသည် တင်ပို့ရောင်းချသည်အထိ ကွင်းဆက်တစ်ခုလုံးအတွက် ရေရှည်အကျိုး အမြတ်ရရှိနိုင်သော အလားအလာကောင်းများ ရှိနေပေသည်။

ကန့်ဘလူခရိုင်မှ ထွက်ရှိသော ပဲများသည် သဘာဝအရသာကောင်းမွန်ပြီး ဓာတုဆေးဝါး အသုံးပြုမှုနည်းပါးသဖြင့် ပြည်ပဈေးကွက်တွင် ယုံကြည်မှုရရှိနိုင်သည့် အခြေအနေရှိသည်။ သို့ရာတွင် အရည်အသွေးစံချိန်စံညွှန်းများ၊ အရွယ်အစားညီညာမှုနှင့် သန့်ရှင်းမှုဆိုင်ရာ လိုအပ်ချက်များကို ပိုမိုဖြည့်ဆည်းရန် လိုအပ်နေဆဲဖြစ်သည်။

စိန်ခေါ်မှုနှင့် ကန့်သတ်ချက်များ

           ပဲမျိုးစုံစိုက်ပျိုးထုတ်လုပ်မှုနှင့် ပြည်ပတင်ပို့ရေးတွင် စိန်ခေါ်မှုများ၊ အခက်အခဲများ ရှိနေသည်။ မိုးလေဝသမမှန်ကန်မှု၊ မိုးခေါင်ရေရှားမှု၊ ပိုးမွှားရောဂါများနှင့် သဘာဝဘေးအန္တရာယ်များသည် ထုတ်လုပ်မှုအပေါ် အဓိကသက်ရောက်မှုရှိစေသည်။ ထို့အပြင် ဈေးနှုန်းမတည်ငြိမ်မှုကြောင့် တောင်သူများ၏ ဝင်ငွေမတည်ငြိမ်မှုကို ဖြစ်စေသည်။ သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးကဏ္ဍတွင်လည်း လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေးအခက်အခဲနှင့် သယ်ယူကုန်ကျစရိတ်ကြီးမြင့်မှုတို့ကလည်း စိုက်ပျိုးထုတ် လုပ်တင်ပို့မှုတို့အတွက် အဟန့်အတားတစ်ခုအဖြစ်ရှိနေသည်။

ကုန်သွယ်ရေးအပိုင်းတွင်လည်း သိုလှောင်ရုံများ စနစ်တကျတည်ဆောက်မှုမရှိခြင်း၊ သန့်စင်ခြင်းနှင့် ထုပ်ပိုးခြင်းနည်းပညာ အားနည်းခြင်းတို့ကြောင့် ပြည်ပဈေးကွက်တွင် ယှဉ်ပြိုင် နိုင်စွမ်း လျော့နည်းစေသည်။ ထို့အပြင် ပြည်ပနိုင်ငံများ၏ ကုန်သွယ်ရေးမူဝါဒ ပြောင်းလဲမှုများသည် ပဲတင်ပို့မှုလုပ်ငန်းအတွက် စိန်ခေါ်မှုနှင့် ကန့်သတ်ချက်တစ်ရပ်အဖြစ် ရှိနေသည်။

ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးအတွက် အလားအလာနှင့်လုပ်ဆောင်သင့်သည့်အချက်များ

             အနာဂတ်တွင် ကန့်ဘလူခရိုင်၏ ပဲမျိုးစုံစိုက်ပျိုးထုတ်လုပ်မှုနှင့် ပြည်ပတင်ပို့ရေးကို ပိုမိုဖွံ့ဖြိုးစေရန် အစိုးရ၊ ပုဂ္ဂလိကလုပ်ငန်းရှင်များနှင့် တောင်သူများ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရန် အရေးကြီးသည်။ အရည်အသွေးမြင့် မျိုးစေ့များ ဖြန့်ဝေခြင်း၊ ခေတ်မီစိုက်ပျိုးနည်းစနစ်များ အသုံးပြုခြင်းနှင့် စိုက်ပျိုးရေးနည်းပညာ သင်တန်းများ ပိုမိုဖွင့်လှစ်ပေးသင့်သည်။

ထို့အပြင် ပဲသန့်စင်စက်ရုံများ၊ သိုလှောင်ရုံများနှင့် အအေးခန်းစနစ်များ တည်ဆောက်နိုင် ပါက ထုတ်လုပ်မှုနောက်ပိုင်း ဆုံးရှုံးမှုများ လျော့နည်းစေမည်ဖြစ်သည်။ တန်ဖိုးမြှင့်ထုတ်လုပ်မှုအဖြစ် ပဲမှုန့်၊ ပဲအခြောက်ထုပ်ပိုး ကုန်ပစ္စည်းများကို ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်စေရန်လည်း အလားအလာကောင်းများ ရှိနေသည်။

နိဂုံးချုပ်

           ကန့်ဘလူခရိုင်၏ ပဲမျိုးစုံစိုက်ပျိုးထုတ်လုပ်မှုသည် ဒေသခံပြည်သူများ၏ လူမှုစီးပွားဘဝ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးအတွက်သာမက မြန်မာနိုင်ငံ၏ ပြည်ပကုန်သွယ်ရေးအတွက်ပါ အရေးပါသော အခန်းကဏ္ဍတစ်ရပ်ဖြစ်သည်။ စနစ်တကျ စီမံခန့်ခွဲနိုင်ပြီး အရည်အသွေးနှင့် ဈေးကွက်ယှဉ်ပြိုင် နိုင်စွမ်းကို မြှင့်တင်နိုင်ပါက ကန့်ဘလူခရိုင်သည် မြန်မာနိုင်ငံ၏ အရေးပါသော ပဲထုတ်လုပ်တင်ပို့ရာ ဒေသတစ်ခုအဖြစ် ရေရှည်ရပ်တည်ရှိနိုင်မည်ဖြစ်ကြောင်း ရေးသားတင်ပြလိုက်ရပါသည်။

DOCA(စစ်ကိုင်း)

   မြင်းခြံမြို့နယ်သည် ဧရာဝတီမြစ်၏ အရှေ့ဘက်ကမ်း၌ တည်ရှိပြီး ဆည်ရေသောက်အသင့်အတင့်ရှိ၍ ပဲ၊ ပြောင်း၊ နှမ်း၊ မြေပဲနှင့် ကြက်သွန်နီများစိုက်ပျိုးလျက်ရှိရာ ပဲတီစိမ်း(မိုး)သီးနှံ ကိုလည်း စိုက်ပျိုးလျက်ရှိကြောင်း၊ စိုက်ပျိုးချိန်မှာ ဩဂုတ်လနှင့် စက်တင်ဘာလတို့တွင် စတင် စိုက်ပျိုးပြီး ရိတ်သိမ်းချိန်မှာ နိုဝင်ဘာလနှင့် ဒီဇင်ဘာလတို့တွင် ရိတ်သိမ်းထွက်ပေါ်လေ့ရှိကြောင်း၊ စိုက်ပျိုးချိန်မှ ရိတ်သိမ်းချိန်အထိ (၄)လခန့်ကြာမြင့်ကြောင်း၊ အများဆုံး စိုက်ပျိုးသောကျေးရွာများမှာ သိမ်ရွာ၊ ဒါးကျွန်းရွာ၊ ဖိုးတုတ်ဖြူရွာ၊ သဲဖြူဝရွာ၊ ပတ္တာကျေးရွာနှင့် ခေါင်းကွဲကျေးရွာတို့တွင် အများဆုံး စိုက်ပျိုးထားကြောင်း၊ ၂၀၂၆ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ၌ ပဲတီစိမ်းစီမံကိန်းသီးနှံ (၂၄၀၀)ဧက လျာထားချက်တွင် စိုက်ပျိုးပြီးစီးမှုဧက (၄၀၃၈)ဧကစိုက်ပျိုးထားရှိပြီး လျားထားဧကထက် (၁၆၃၈) ဧကကျော် ပိုမိုစိုက် ပျိုးထားရှိကြောင်း၊ မျိုးစေ့တစ်ပြည်လျှင် (၈၀၀၀)ကျပ်ခန့်ရှိကြောင်း၊ စိုက်ပျိုးရာ တွင် မျိုးအနေဖြင့် (၆)ပြီခန့်ကုန်ကျကြောင်း၊ တစ်ဧကကုန်ကျစရိတ်အနေဖြင့် မျိုး၊ သွင်းအားစု၊ လုပ်သားခ အပါအဝင် စုစုပေါင်း (၅၇၀,၀၀၀) ကျပ်ခန့်ကုန်ကျကြောင်း၊ ရေဆင်း(၁၆)မျိုးကို စိုက်ပျိုးကြောင်း၊ ပဲတီစိမ်းသီးနှံကို ထယ်ကြောင်းဆွဲကာ မျိုးစေ့ကို မြေကြီးအတွင်းအနက် ၁ လက်မမှ ၁.၅ လက်မအတွင်းစိုက်ကြောင်း၊ ယခုနှစ်အထွက်နှုန်းအနေဖြင့် (၁၂)တင်းခန့် ထွက်ရှိခဲ့ကြောင်း၊ ထွက်ပေါ်ချိန်ရောင်းဈေးအနေဖြင့် ပဲတီစိမ်း(မိုး)တစ်တင်းလျှင် (၈၈,၀၀၀)ကျပ်ခန့်‌ပေါက်ဈေးရှိကြောင်း၊ ပဲအရည်အသွေးနှင့် အစိုဓါတ် ပါဝင်မှုအပေါ်တွင် ဈေးနှုန်းများကွာခြားကြောင်း၊ တောင်သူများအနေဖြင့်  တစ်ဧကလျှင် (၅၀၀,၀၀၀) ကျပ်ခန့် အကျိုးအမြတ်ရရှိကြောင်း၊ ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ၌ ပွဲရုံများ၌ ပဲတီစိမ်းတစ်တင်းလျှင် (၈၇,၅၀၀) ကျပ်ခန့် ပေါက်ဈေးများဖြင့် အရောင်း အဝယ်ဖြစ်ခဲ့ကြောင်း၊ ကျေးရွာများမှ ထွက်ရှိသော ပဲများကို တောင်သူများကိုယ်တိုင် မြင်းခြံမြို့ရှိ ပွဲရုံများသို့လာရောက် ရောင်းချကြောင်း၊ အိတ်အရောင်းအဝယ်ဖြစ်မှုအနေဖြင့် နေ့စဉ်အိတ်ရေ (၁၀၀-၁၅၀) အ ရောင်းအဝယ်ဖြစ်လျက်ရှိကြောင်း၊ ထိုပွဲရုံများမှ တဆင့် မန္တလေးမြို့၊ ပခုက္ကူမြို့နှင့် ရန်ကုန်မြို့ရှိ ပွဲရုံများသို့တင်ပို့ရောင်းချကြောင်း ပဲပွဲရုံများမှ သိရှိရသည်။

DOCA(မန္တလေး)

            စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီးတွင် ၂၀၂၅-၂၀၂၆ ဘဏ္ဍာနှစ် ကြက်သွန်နီ (မိုး)စိုက်ဧကအနေဖြင့် (၂၃၃၂) ဧကစိုက်ပျိုးနိုင်ခဲ့ရာ ယခုအချိန်ထိ စိုက်ဧက၏ ၆၀ ရာခိုင်နှုန်း ရိတ်သိမ်းပြီးစီးပြီဖြစ်ကြောင်း သိရပြီး ကြက်သွန်နီ (ဆောင်း)စိုက်ဧကအနေဖြင့် (၃၁.၁၂.၂၀၂၅) ရက်နေ့ထိ (၃၇၇၈၄)ဧက စိုက်ပျိုး ပြီးစီးကြောင်း စိုက်ပျိုးရေးဦးစီးဌာနမှ သိရပါသည်။

          ကြက်သွန်နီသီးနှံအား တိုင်းအတွင်းရှိ မြို့နယ်များဖြစ်သည့် မော်လိုက်၊ ဖောင်းပြင်၊ တမူး၊ တမူး(မြို့သစ်)၊ ခမ်းပတ်၊ ကလေး၊ ကလေးဝ၊ မင်းကင်း၊ ခန္တီး၊ ဟုမ္မလင်း၊ မိုင်းလွတ်၊ လေရှီး၊ လဟယ်၊ နန်းယွန်း၊ ဒိုဟိး၊ ပန်ဆောင်၊ မုံရွာ၊ ဘုတလင်၊ အရာတော်၊ ချောင်းဦး၊ ယင်းမာပင်၊ ကနီ၊ ဆားလင်းကြီး၊ ပုလဲ၊ ရွှေဘို၊ ခင်ဦး၊ ဝက်လက်၊ ကျောက်မြောင်း၊ ရေဦး၊ တန့်ဆည်၊ ဒီပဲယင်း၊ ကန့်ဘလူ၊ စစ်ကိုင်း၊ မြင်းမူ၊ မြောင်၊ ကသာ၊ ထီးချိုင့်၊ ကောလင်း၊ ဝန်းသို၊ ပင်လယ်ဘူး ဒေသများတွင် စိုက်ပျိုးကြပါသည်။

          စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီးထွက် ကြက်သွန်နီများအား ရန်ကုန်ရှိ ဘုရင့်နောင်ဈေးကွက်သို့ လည်းကောင်း၊ မန္တလေးမြို့မှ တဆင့် လားရှိုး၊ မူဆယ်ဈေးကွက်သို့လည်းကောင်း၊ မြဝတီ-မော်လမြိုင် ဈေးကွက်သို့လည်းကောင်း၊ မြစ်ကြီးနားမြို့ ဈေးကွက်သို့လည်းကောင်း နေ့စဉ် (၆)ဘီးယာဉ်၊ (၁၂)ဘီးယာဉ်များဖြင့် တင်ပို့လျက်ရှိကြောင်းသိရပြီး ကြက်သွန်နီ(မိုး)တစ်ပိဿာ ယနေ့ဈေးနှုန်း အနေဖြင့် အနိမ့်ဆုံး ၂၀၀၀/- မှ အမြင့်ဆုံး ၃၀၀၀/-ကျပ်အထိ အ‌ရောင်းအဝယ်ဖြစ်နေကြောင်း သိရသည်။

DOCA(စစ်ကိုင်း)

     ဂေါ်ဖီထုပ်သည် မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဒုတိယအများဆုံးစိုက်ပျိုးသော ဟင်းသီးဟင်းရွက် အမျိုးအစားဖြစ်ပါသည်။ တစ်နှစ်ပတ်လုံး ဈေးကွက်တွင် တွေ့မြင်ရပြီး နည်းလမ်းမျိုးစုံဖြင့် ချက်ပြုတ် စားသောက် လျက်ရှိကြောင်း သိရှိရပါသည်။

     ထားဝယ်‌ဒေသည် ဂေါ်ဖီထုပ်ထွက်ရှိသည့်‌ဒေသမဟုတ်သည့်အတွက် ရှမ်းပြည်နယ်ဘက်မှ ကားများဖြင့် အဆင့်ဆင့်သယ်ယူရောင်းချကြပြီး ဇန်နဝါရီလအတွင်း ဂေါ်ဖီထုပ်တစ်လုံးလျှင်(၃၅၀၀)ကျပ်ရှိကြောင်း ကုန်စိမ်းရောင်းချသူတစ်ဦးထံမှ သိရှိရပါသည်။

DOCA(တနင်္သာရီ)

    ထားဝယ်မြို့၏ စျေးကွက်အတွင်း ကြံဈေးကွက်မှာလည်း ကောင်းမွန်လျက်ရှိကြောင်း သိရှိရပြီး ကြံကို ထားဝယ်မြို့အနီးတစ်ဝိုက် ကျေးရွာများတွင် တစ်နိုင်တပိုင် စိုက်ပျိုးကြသည့် အပြင် စီးပွားဖြစ်လည်း စိုက်ပျိုးကြသည်။ ကြံသည်  ကြံရည်သာမက ဘုရားပွဲ၊ နတ်ပွဲများ၌ပါ မပါမဖြစ် ဖြစ်သည့်အတွက် ဇန်နဝါရီလ၌ ဈေးပိုကောင်းလျက်ရှိကြောင်းလည်း သိရှိရပါသည်။

     ထားဝယ်မြို့ရှိ ဒေသထွက်ကြံစျေးနှုန်းများမှာ (၁)ချောင်းလျှင် (၅၀၀၀)ကျပ်၊ (၁၀) ချောင်းပါ တစ်စည်းလျှင် (၄၅၀၀၀) ကျပ်၊  အရောင်းအဝယ်ဖြစ်လျက်ရှိကြောင်း သိရှိရပါသည်။

DOCA(တနင်္သာရီ)