ဖိလစ်ပိုင်နာနတ်သီးများ ယူအေအီးစျေးကွက်တွင် နေရာရလာ

        မင်ဒါနာအို (Mindanao) မှ ထွက်ရှိသည့် အရည်အသွေးမြင့် လတ်ဆတ်သော နာနတ် သီးများ အာရပ်စော်ဘွားများပြည်ထောင်စု (UAE) သို့ စတင်တင်ပို့နေပြီဖြစ်ရာ၊ ဖိလစ်ပိုင်နိုင်ငံသည် ကမ္ဘာ့စားသုံးမှုအမြန်ဆုံးတိုးတက်နေသည့် စျေးကွက်တစ်ခုတွင် တောင်သူများနှင့် ပို့ကုန် လုပ်ငန်းရှင်များအတွက် အခွင့်အလမ်းသစ်များကို ဖော်ဆောင်ပေးလျက် အရှေ့အလယ် ပိုင်းဒေသသို့ စိုက်ပျိုးရေးပို့ကုန်များတိုးချဲ့ရန် ကြိုးပမ်းမှုများကို အရှိန်မြှင့်လုပ်ဆောင်နေကြောင်း သိရပါသည်။

        စိုက်ပျိုးရေးဝန်ကြီးဌာန (DA) သည် အပင်ပိုးမွှားဗေဒဗျူရို (BPI)နှင့် ဒေသဆိုင်ရာ ကွင်းဆင်းအလုပ်တိုက်ရုံးတို့မှတစ်ဆင့် ယူအေအီးနိုင်ငံ၊ ခေါ်ဖက်ကန် (Khorfakkan) ဆိပ်ကမ်းသို့ ဦးတည်မည့် လတ်ဆတ်သော ဖိလစ်ပိုင်နာနတ်သီးများ တင်ပို့မှုအတွက် တရားဝင်ကုန်စည် ပို့ဆောင်ခြင်းအခမ်းအနားကို ဇွန်လ ၆ ရက်နေ့က ဒါဗာအို (Davao) မြို့ရှိ Unifrutti ဆိပ်ကမ်း၌ ဦးဆောင်ကျင်းပခဲ့ကြောင်း သိရပါသည်။

         ယခုကဲ့သို့ ပို့ကုန်တင်ပို့နိုင်ခြင်းသည် ဖိလစ်ပိုင်နိုင်ငံ၏ နာနတ်သီးလုပ်ငန်းကဏ္ဍအတွက် ထူးခြားထင်ရှားသော ဖြစ်ထွန်းမှုတစ်ခုဖြစ်ပြီး၊ အထူးသဖြင့် ကမ္ဘာ့ရေကြောင်း သယ်ယူပို့ဆောင်ရေး အနှောင့်အယှက်များနှင့် ဆက်စပ်နေသည့် လော့ဂျစ်စတစ်ပိုင်းဆိုင်ရာ စိန်ခေါ်မှုများကို ပို့ကုန်လုပ်ငန်းရှင်များ ဆက်လက်ကျော်ဖြတ်နေရချိန်တွင် ဖြစ်ပေါ်လာခြင်းဖြစ်ကြောင်း စိုက်ပျိုးရေးဝန်ကြီးဌာန (DA) က ထုတ်ပြန်ချက်တစ်ခုတွင် ပြောကြားခဲ့ပါသည်။

         ကုမ္ပဏီဥက္ကဋ္ဌ Racquel S. Simon ဦးဆောင်သည့် ပို့ကုန်လုပ်ငန်းရှင် Mensch Fil-Am Corp. မှ စီစဉ်သည့် အဆိုပါကုန်စည်တွင် South Cotabato ပြည်နယ်၊ Tampakanရှိ စိုက်ပျိုးရေးခြံများမှ ထွက်ရှိသည့် လတ်ဆတ်သောနာနတ်သီး မက်ထရစ်တန် ၁၈ တန် ပါဝင်ပြီး သေတ္တာပေါင်း ၁,၅၀၀ ဖြင့် ထုပ်ပိုးထားခြင်း ဖြစ်ကြောင်း သိရပါသည်။

         ဖိလစ်ပိုင်စာရင်းအင်းအာဏာပိုင်အဖွဲ့ (Philippine Statistics Authority) ၏ အဆိုအရ နာနတ်သီးသည် ဖိလစ်ပိုင်နိုင်ငံမှ ယူအေအီးနိုင်ငံသို့ အဓိကတင်ပို့သည့် စိုက်ပျိုးရေးပို့ကုန် ဖြစ်လာခဲ့ပြီး၊ ယင်းက ပင်လယ်ကွေ့ဒေသတွင် ဖိလစ်ပိုင်နိုင်ငံ၏ အရည်အသွေးမြင့် သစ်သီးဝလံ ထုတ်ကုန်များအပေါ် ဝယ်လိုအား တိုးတက်လာမှုကို မီးမောင်းထိုးပြနေကြောင်း သိရပါသည်။

          ယခုကဲ့သို့ အောင်မြင်စွာ တင်ပို့နိုင်ခြင်းသည် နိုင်ငံတကာ၏ တင်းကျပ်သော အပင်ပိုးမွှားကင်းစင်ရေး စံချိန်စံညွှန်းများ (Phytosanitary Standards) နှင့် ယူအေအီးနိုင်ငံ၏ သွင်းကုန်စည်းမျဉ်းသတ်မှတ်ချက်များကို ဖိလစ်ပိုင်နိုင်ငံအနေဖြင့် လိုက်နာဆောင်ရွက်နိုင်စွမ်းရှိကြောင်း ပြသရာလည်းရောက်သည်ဟု စိုက်ပျိုးရေးဝန်ကြီးဌာန (DA) က ပြောကြားခဲ့ပါသည်။

          စိုက်ပျိုးရေးဝန်ကြီး Francisco P. Tiu Laurel Jr.က ယခုဖြစ်ထွန်းမှုကို ဖိလစ်ပိုင် စိုက်ပျိုးရေးထုတ်ကုန်များအတွက် ပြည်ပစျေးကွက်များ တိုးချဲ့ရာတွင် မဟာဗျူဟာမြောက် ခြေလှမ်းတစ်ရပ်ဖြစ်သကဲ့သို့ စိုက်ပျိုးရေးလုပ်ကိုင်သည့် လူထုလူတန်းစားများအတွက်လည်း ပိုမိုကျယ်ပြန့်သော စီးပွားရေးအကျိုးအမြတ်များကို ဖန်တီးပေးနိုင်မည်ဟု ပြောကြားခဲ့ပါသည်။

           ဖိလစ်ပိုင်အစိုးရ၏ ရည်မှန်းချက်မှာ ပို့ကုန်တိုးမြှင့်ရန်သာမက ဖိလစ်ပိုင်တောင်သူ လယ်သမားများအနေဖြင့် ကမ္ဘာ့စျေးကွက်အခွင့်အလမ်းများမှ တိုက်ရိုက်အကျိုးခံစားခွင့်ရရှိမည့်၊ ပိုမိုခိုင်မာပြီး ယှဉ်ပြိုင်နိုင်စွမ်းရှိသော စိုက်ပျိုးရေးကဏ္ဍတစ်ခုကို တည်ဆောက်ရန်ဖြစ်ကြောင်း လည်း ၎င်းက ဆက်လက်ပြောကြားခဲ့ပါသည်။

          ဒေသတွင်း စိုက်ပျိုးထုတ်လုပ်သူများကို ယူအေအီးကဲ့သို့ တန်ဖိုးမြင့်စျေးကွက်များနှင့် ချိတ်ဆက်ပေးခြင်းဖြင့် စိုက်ပျိုးရေးကဏ္ဍတွင် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုများ ပိုမိုဝင်ရောက်လာစေရန် လှုံ့ဆော်ပေးနိုင်မည်ဖြစ်ပြီး၊ ရေရှည်တည်တံ့သော အသက်မွေးဝမ်းကျောင်း အခွင့်အလမ်းများကို ဖန်တီးပေးနိုင်ကာ ကျေးလက်စီးပွားရေးကိုလည်း အားကောင်းလာစေမည်ဟု စိုက်ပျိုးရေး ဝန်ကြီးဌာနက မျှော်လင့်ထားကြောင်း ထုတ်ပြန်ခဲ့ပါသည်။

           ယခုကဲ့သို့ ပို့ကုန်ကဏ္ဍတွင် အဆန်းတကြယ် အောင်မြင်မှုရရှိခြင်းသည် လက်ရှိဖြစ်ပွားနေသော ပင်လယ်နီအကျပ်အတည်း (Red Sea crisis) နှင့် ဆက်စပ်နေသည့် ကုန်စည်သယ်ယူ ပို့ဆောင်ရေးစရိတ်များ မြင့်မားနေခြင်းနှင့် လော့ဂျစ်စတစ်ပိုင်းဆိုင်ရာ အနှောင့်အယှက်များ ကြုံတွေ့နေရသည့်ကြားမှ ပေါ်ထွက်လာခြင်းဖြစ်ရာ၊ ဖိလစ်ပိုင် ပို့ကုန်လုပ်ငန်းရှင်များ၏ ကြံ့ကြံ့ခံနိုင်စွမ်းနှင့် နိုင်ငံ၏ တန်ဖိုးမြင့်သီးနှံကဏ္ဍ၏ ယှဉ်ပြိုင်နိုင်စွမ်းတို့ကို ပေါ်လွင်စေကြောင်း သိရပါသည်။

           ဖိလစ်ပိုင်နိုင်ငံသမ္မတ Ferdinand Marcos Jr. ၏ လမ်းညွှန်ချက်အရ စိုက်ပျိုးရေးဝန်ကြီး ဌာနသည် ပို့ကုန်ဝင်ငွေတိုးမြှင့်ရန်၊ ပြည်ပမှ အစားအစာတင်သွင်းမှုအပေါ် မှီခိုနေရခြင်းကို လျှော့ချရန်နှင့် နိုင်ငံ၏ စိုက်ပျိုးရေးကုန်သွယ်မှုအခြေအနေကို မြှင့်တင်ရန်အတွက် ဖိလစ်ပိုင် စိုက်ပျိုးရေးထုတ်ကုန်များအတွက် စျေးကွက်အသစ်များ ရှာဖွေဖွင့်လှစ်ရန် ကြိုးပမ်းအားထုတ်မှုများကို အရှိန်အဟုန်မြှင့် လုပ်ဆောင်လျက်ရှိကြောင်း သိရပါသည်။ စဉ်ဆက်မပြတ် စျေးကွက်တိုးချဲ့ရေး အစီအစဉ်များသည် ဖိလစ်ပိုင်စိုက်ပျိုးရေးကဏ္ဍအတွက် တိုးတက်မှုအခွင့်အလမ်းသစ်များကို ဖန်တီးပေးနိုင်မည်ဖြစ်ပြီး ဒေသခံတောင်သူလယ်သမားလူထု၏ ဝင်ငွေများကို မြှင့်တင်ပေးရာတွင်လည်း အထောက်အကူပြုလိမ့်မည်ဟု အဆိုပါဌာနက ပြောကြားခဲ့ကြောင်း သိရှိရပါသည်။

Source: insiderph                                                                     

DOCA (ရန်ကုန်)