အင်ဒိုနီးရှား၏ စားအုန်းဆီ အချိုးအစား ၅၀ % ပါဝင်သည့် ဇီဝဒီဇယ်ဆီ (B50) ထုတ်လုပ် ရေး လုပ်ပိုင်ခွင့်ပြုမိန့်အသစ်က ရွေးချယ်ထားသည့်နေရာများတွင် ပို့ကုန်စျေးကွက်ဝေစုကို ချဲ့ထွင်ပြီး လက်ရှိစားအုန်းဆီဈေးကွက်ကို အားကောင်းလာစေရန် မလေးရှားအတွက် အခွင့်အလမ်း တစ်ရပ် ဖြစ်ကြောင်း မလေးရှားစားအုန်းဆီကောင်စီ (MPOC)မှ အမှုဆောင်အရာရှိချုပ် Ms. Belvinder Sron က ပြောကြားခဲ့ကြောင်း သိရသည်။
အင်ဒိုနီးရှား၏ B50 မူဝါဒပြဋ္ဌာန်းပြီးနောက် တင်ပို့နိုင်သော စားအုန်းဆီပမာဏ လျှော့ချ ခြင်းမှ မလေးရှားအနေဖြင့် အကျိုးအမြတ်ရရှိရန် စီစဉ်နေကြောင်း၊ အင်ဒိုနီးရှားသည် စားအုန်းဆီ များကို ပြည်တွင်းစားသုံးမှုဆီသို့ လမ်းကြောင်းပြောင်းအသုံးပြုဖွယ်ရှိကြောင်း အမှုဆောင်အရာရှိချုပ် Belvinder က ပြောကြားခဲ့သည်။
မလေးရှားသည်ကမ္ဘာ့ဒုတိယအများဆုံး စားအုန်းဆီထုတ်လုပ်သည့်နိုင်ငံဖြစ်ပြီး ကမ္ဘာလုံး ဆိုင်ရာ စားအုန်းဆီတင်ပို့မှု၏ ၈၅ ရာခိုင်နှုန်းခန့်တွင် အင်ဒိုနီးရှားနှင့်အတူ ယုံကြည်စိတ်ချရသော စားအုန်းဆီထောက်ပံ့မှုရရှိရန် တင်သွင်းသူများအတွက် သဘာဝအရ ရွေးချယ်စရာ အရင်းအမြစ် ဖြစ်သည်။
သို့သော် ယခုအကျိုးကျေးဇူး၏အတိုင်းအတာသည် စျေးကွက်အချက်များစွာပေါ်တွင် မူတည်ပါကြောင်း၊ စားအုန်းဆီကမ္ဘာ့ဝယ်လိုအားသည် အင်ဒိုနီးရှားပြည်ပတင်ပို့နိုင်မှုတွင်သာမက ပြိုင်ဘက် ဟင်းသီးဟင်းရွက်ဆီများ အထူးသဖြင့် ပဲပုပ်ဆီ၏ရောင်းလိုအားနှင့် ဈေးနှုန်းယှဉ်ပြိုင် နိုင်မှုတို့ကြောင့်လည်း သက်ရောက်မှုရှိကြောင်း Belvinder က Bernama သို့ ပြောကြားခဲ့ကြောင်း သိရှိရသည်။
B50 အစီအစဉ်သည် နှစ်စဉ် စားအုန်းဆီ တန်ချိန် ၃ သန်းခန့် ထပ်မံလိုအပ်မည်ဖြစ်ပြီး ဇီဝဒီဇယ်ဆီအတွက် စားအုန်းဆီ လိုအပ်ချက် တန်ချိန် ၁၆ သန်းခန့် တိုးလာကာ စုစုပေါင်း ပြည်တွင်း စားသုံးမှု တန်ချိန် ၂၆ သန်းအထိ တိုးလာမည်ဟု Belvinder က ပြောကြားခဲ့သည်။ အဆိုပါစားအုန်းဆီလိုအပ်ချက်ပမာဏသည် အင်ဒိုနီးရှား၏ ၂၀၂၅ ခုနှစ် စားအုန်းဆီ ထုတ်လုပ် မှု၏ ၅၂ %နှင့် ညီမျှသည်။
အင်ဒိုနီးရှားသည် ပြည်တွင်းစားအုန်းဆီလိုအပ်ချက်က ထုတ်လုပ်မှု၏ ၅၂ % ဖြစ်သည့် အတွက် ၄၈ % ကို ပြည်ပသို့ တင်ပို့ရန် ချန်ထားခဲ့ပါလိမ့်မည်ဖြစ်ကြောင်း၊ ယင်းသည် အင်ဒိုနီးရှား ၏ ဇီဝဒီဇယ်ဆီ B20 ထုတ်လုပ်ခွင့်ပြုခဲ့သည့် ၂၀၁၉ ခုနှစ်နှင့်နှိုင်းယှဉ်ပါက အင်ဒိုနီးရှားအနေအဖြင့် နှစ်စဉ် စားအုန်းဆီထုတ်လုပ်မှု၏ ၆၈ %ခန့်ကို တင်ပို့ရောင်းချခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။
ယခုကဲ့သို့ အင်ဒိုနီးရှား၏ ဇီဝဒီဇယ်ဆီ တိုးမြှင့်ထုတ်လုပ်ရေးအပြောင်းအလဲအစီအစဉ်က ကမ္ဘာ့ကုန်သွယ်ရေးတွင်ထင်ဟပ်နေကြောင်း၊ စားအုန်းဆီသည် ၂၀၁၉ ခုနှစ်တွင် ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ ဆီနှင့် အဆီကုန်သွယ်မှု၏ ၅၆ %ခန့် ဖြစ်သော်လည်း ၂၀၂၅ ခုနှစ်တွင် ၄၉ % အထိ ကျဆင်း သွားခဲ့ကြောင်း ၎င်းက ထပ်လောင်းပြောကြားခဲ့သည်။
အစီရင်ခံစာများအရ အင်ဒိုနီးရှား၏ B50 ဇီဝဒီဇယ်ဆီလုပ်ပိုင်ခွင့်အသစ်သည် ဇူလိုင် ၁ ရက်တွင် စတင်အသက်ဝင်ခဲ့ပြီး ယခင်က စားအုန်းဆီ အချိုးအစား ၄၀ % ပါဝင်သည့် ဇီဝဒီဇယ်ဆီ ကို ယခုအခါ စားအုန်းဆီ ၅၀ %ထိပါဝင်ရန် လိုအပ်မည်ဖြစ်ကြောင်းသိရသည်။ အင်ဒိုနီးရှားတွင် စားအုန်းဆီသည် ပြည်တွင်းဈေးကွက်အတွက် ပိုမိုလိုအပ်နိုင်မည်ဖြစ်၍ တင်ပို့နိုင်သော ပမာဏကို လျှော့ချနိုင်သောကြောင့် ဇီဝဒီဇယ်ဆီ တိုးမြှင့်ထုတ်လုပ်ရေး ခွင့်ပြုမိန့် က စားအုန်းဆီကြမ်း (CPO) စျေးနှုန်းကို အထောက်အပံ့ ဖြစ်စေနိုင်ကြောင်း Belvinder က မှတ်ချက်ပြုပြောကြားခဲ့သည်။ စားအုန်းဆီကြမ်းစျေးနှုန်းများက အဓိကအားဖြင့် ကမ္ဘာ့ရောင်းလိုအား၊ ဝယ်လိုအားအပေါ် ဆက်လက် လွှမ်းမိုးနေဦးမည်ဖြစ်ကြောင်းလည်း ၎င်းက ဆိုသည်။
အဆင့်မြင့်စားသုံးဆီ(ပဲပုပ်ဆီ၊ နေကြာဆီ) ရရှိနိုင်မှုနှင့် ဈေးနှုန်းစွမ်းဆောင်ရည်၊ စက်သုံး ဆီစျေးနှုန်းများ၊ ပထဝီဝင်နိုင်ငံရေး ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုနှင့် ကုန်သွယ်မှုမူဝါဒများ အပြောင်းအလဲများ ကလည်း ရေရှည်ကာလ စားအုန်းဆီ စျေးနှုန်းအလားအလာကို ပုံဖော်ပေးလျက်ရှိသည်။ အင်ဒိုနီးရှား တွင် တင်းကျပ်သော စားအုန်းဆီထောက်ပံ့မှုအလားအလာနှင့် အယ်နီညိုရာသီဥတု ဖြစ်ပေါ်မှု ဆိုးကျိုးအန္တရာယ် တိုးပွားလာခြင်းတို့ကြောင့် ၂၀၂၆ ခုနှစ်၏ ဒုတိယနှစ်ဝက်အတွက် စားအုန်းဆီ ကြမ်း ဈေးနှုန်းသည် တစ်တန်လျှင် မလေးရှား ရင်းဂစ် ၄၃၀၀ မှ ၄၇၀၀ ရင်းဂစ်အထိ ဖြစ်ပေါ်နိုင် ကြောင်း ခန့်မှန်းထားသည်ဟု Belvinder ကပြောကြားခဲ့သည်။
မည်သို့ပင်ဆိုစေကာမူ တရုတ်နှင့် အိန္ဒိယတို့ကဲ့သို့ အဓိကတင်သွင်းသည့်ဈေးကွက်များ တွင် စားသုံးဆီသိုလှောင်မှု တိုးမြှင့်ထားရှိမည်ဆိုပါက စားအုန်းဆီကြမ်းစျေးနှုန်းများ မြင့်တက်လာ နိုင်ကြောင်း သိရှိရသည်။ ရေနံဈေးနှုန်းက စားအုန်းဆီဈေးနှုန်းအောက် ကျဆင်းသွားသည့်အတွက် ဇီဝဒီဇယ်ဆီ စီးပွားရေးကလည်း အထောက်အကူနည်းလာပါသည်ဟု မလေးရှားစားအုန်းဆီ ကောင်စီ (MPOC)မှ အမှုဆောင်အရာရှိချုပ် Ms. Belvinder Sron က ဆက်လက်ပြောကြားလိုက် ကြောင်း Bernama သတင်းဌာန၏ ဖော်ပြချက်များအရ သိရှိရသည်။
Source: Bernama, 13 July 2026(လယ်ယာထွက်ကုန်များနှင့် အဓိကသွင်းကုန်များ၏ နိုင်ငံတကာဈေးကွက်စောင့်ကြည့်လေ့လာရေးအဖွဲ့)