ပြည်ပကုန်သွယ်မှုသတင်းများ

     ဗီယက်နမ်နှင့်အယ်လ်ဂျီးရီးယားနှစ်နိုင်ငံစလုံးသည် စျေးကွက်ချဲ့ထွင်ပြီး တိုးတက်မှုတွန်း အားရှာဖွေရန် လုပ်ဆောင်နေသည့်အချိန်တွင် ၀န်ကြီးချုပ် Pham Minh Chinh ၏ အာဖရိကနိုင်ငံ သို့ တရားဝင်ခရီးစဉ်သည် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုမူဘောင်ကို ပြီးပြည့်စုံအောင်ကူညီပေးခြင်း၊ ကုန်သွယ်မှုနှင့် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုဆိုင်ရာ အောင်မြင်မှုများဖန်တီးရန်နှင့် နှစ်နိုင်ငံဆက်ဆံရေးကို ပိုမို ခိုင်မာထိရောက်သော နည်းလမ်းဖြင့်မြှင့်တင်ရန် မျှော်လင့်ပါသည်။

     သံတမန်ဆက်ဆံရေး (၁၉၆၂-၂၀၂၅) ထူထောင်ပြီးနောက် ဆယ်စုနှစ်ခြောက်ခုကျော်ကြာ ဗီယက်နမ်နှင့် အယ်လ်ဂျီးရီးယားတို့သည် စီးပွားရေးနှင့် ကုန်သွယ်မှု ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုတွင် သိသာထင်ရှားသော တိုးတက်မှုများရရှိခဲ့သည်။ မကြာသေးမီနှစ်များအတွင်း နှစ်နိုင်ငံကုန်သွယ်မှု သည် ခိုင်မာအားကောင်းလာခဲ့ပြီး ပို့ကုန်ဖွဲ့စည်းပုံကိုလည်းချဲ့ထွင်ကာ ရေနံနှင့်သဘာဝဓာတ်ငွေ့ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုသည် ၎င်းတို့၏ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှု၏ အောင်မြင်မှုသင်္ကေတအဖြစ် ရှုမြင် ပါသည်။ ဗီယက်နမ်အကောက်ခွန်ဌာန၏ အဆိုအရ ၂၀၂၀ ခုနှစ်မှ ၂၀၂၄ ခုနှစ်အတွင်း နှစ်နိုင်ငံကုန်သွယ်မှုသည် တစ်နှစ်လျှင် ပျမ်းမျှအမေရိကန်ဒေါ်လာ သန်း ၁၈၀ နီးပါးရှိပြီး ၂၀၂၃ ခုနှစ် တွင် စံချိန်တင်အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၂၄၁ သန်းအထိရှိခဲ့သည်။ ၂၀၂၅ ခုနှစ်တစ်နှစ်တည်း၏ ပထမ ၁၀ လတွင် နှစ်နိုင်ငံကုန်သွယ်မှုသည် အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၄၇၂ သန်းခန့်ရှိပြီး တစ်နှစ် ထက် တစ်နှစ် ၁၉၅% တိုးမြင့်လာခဲ့သည်။ ယင်းတို့အနက် ဗီယက်နမ်၏ ပို့ကုန်မှာ အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၄၆၅ သန်း ရှိပြီး အယ်လ်ဂျီးရီးယားမှ တင်သွင်းမှုမှာ ကန်ဒေါ်လာ ၇ သန်းခန့်ရှိသည်။

   ဗီယက်နမ်သည် ကော်ဖီ၊ သီဟိုဠ်စေ့၊ ငရုတ်ကောင်း၊ ပင်လယ်စာ၊ ဓာတုပစ္စည်း၊ ဖိနပ်၊ အဝတ်အထည်နှင့် စတီးလ်တို့ကို အယ်လ်ဂျီးရီးယားသို့ အဓိကတင်ပို့သည်။ အပြန်အလှန်အားဖြင့် အယ်လ်ဂျီးရီးယားသည် ကွန်ပျူတာများ၊ အီလက်ထရွန်နစ်ထုတ်ကုန်များနှင့် အစိတ်အပိုင်းများ၊ ကာရိုမှုန့်၊ ကြက်ခြေထောက်နှင့် တိရစ္ဆာန်အစာများကို ဗီယက်နမ်သို့တင်ပို့သည်။

    ဗီယက်နမ်နှင့် အယ်လ်ဂျီးရီးယားတို့သည် ၁၉၉၄ ခုနှစ်တွင် မကြာသေးမီက အသစ်မွမ်းမံပြင် ဆင်ထားသော နှစ်နိုင်ငံကုန်သွယ်မှုသဘောတူညီချက်ကို လက်မှတ်ရေးထိုးခဲ့သည်။ နှစ်နိုင်ငံသည် အယ်လ်ဂျီးရီးယားတွင် ရေနံနှင့်သဘာဝဓာတ်ငွေ့ ရှာဖွေရေးနှင့် ထုတ်လုပ်ရေးဆိုင်ရာ ပူးပေါင်း ဆောင်ရွက်မှုကို တိုးချဲ့ခဲ့သည်။

    Petrovietnam Exploration Production Corporation (PVEP)၊ အယ်လ်ဂျီးရီးယားနိုင်ငံ၏ အမျိုးသားရေနံကုမ္ပဏီ Sonatrach နှင့် ထိုင်းရေနံနှင့် သဘာဝဓာတ်ငွေ့ကုမ္ပဏီ PTT Exploration and Production (PTTEP) တို့အကြား ဖက်စပ်လုပ်ငန်းကို ၂၀၀၉ ခုနှစ်တွင် စတင်တည် ထောင်ခဲ့ ပါသည်။ Ouargla ပြည်နယ်၏ တောင်ဘက်ကီလိုမီတာ ၆၀၀ ကျော် အကွာအဝေးရှိ Hassi Messaoud ရှိ Bir Seba နယ်ပယ်တွင် လည်ပတ်နေသော ရေနံဘား ၇ သန်းကျော်၊ ၂၀၂၅ ခုနှစ် သြဂုတ်လမှ ၂၀၂၄ ခုနှစ်ကုန်အထိ ပထမဆုံး စီးပွားဖြစ်စီးဆင်းမှုဖြစ်သည်။ ၂၀၂၅ အစောပိုင်းတွင် နေ့စဉ်ထွက်ရှိမှုမှာ ပျမ်းမျှစည်ပေါင်း ၁၇၅၀၀ မှ ၁၈၀၀၀ ဝန်းကျင်ဖြစ်သည်။

      အယ်လ်ဂျီးရီးယားနိုင်ငံဆိုင်ရာ ဗီယက်နမ်သံအမတ်ကြီး Tran Quoc Khanh က အယ်လ် ဂျီးရီးယားသည် အာဖရိကတွင် ဗီယက်နမ်၏ အဓိကကုန်သွယ်ဖက်များထဲမှ တစ်ခုဖြစ်ကြောင်း အလေးအနက် ပြောကြားခဲ့သည်။ နှစ်ဘက်စလုံး၏ အားသာချက်များနှင့် အလားအလာများနှင့် အတူ နှစ်နိုင်ငံသည် အချင်းချင်း ကောင်းမွန်စွာဖြည့်ဆည်းပေးသည်။ အာဖရိက၏အကြီးဆုံးနိုင်ငံ ဖြစ်သော အယ်လ်ဂျီးရီးယားသည် ဗီယက်နမ်နိုင်ငံ၏ အရွယ်အစားထက် ရှစ်ဆနီးပါးရှိပြီး စွမ်းအင် နှင့် ကုန်ကြမ်းပစ္စည်းများအတွက် အလားအလာများစွာရှိသော အာဖရိကတိုက်သို့ တံခါးပေါက် တစ်ခုဖြစ်သည်။ တစ်ချိန်တည်းတွင် ဗီယက်နမ်နိုင်ငံသည် ကုန်ထုတ်လုပ်မှု၊ လယ်ယာစိုက်ပျိုး ရေးနှင့် အရည်အသွေးမြင့် ကုန်ပစ္စည်းများ တင်ပို့ရာတွင် အားကောင်းသည့် စွမ်းဆောင်ရည်များ ရှိပါသည်။ ဗီယက်နမ်သည် အရှေ့တောင်အာရှနှင့် အာရှ-ပစိဖိတ်ဒေသသို့ ဝင်ရောက်ရန် အယ်လ် ဂျီးရီးယားအတွက် မဟာဗျူဟာမြောက် တံတားတစ်ခုလည်းဖြစ်သည်။

      သို့သော်လည်း နှစ်နိုင်ငံပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှု အထူးသဖြင့် စီးပွားရေးနှင့် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုများတွင် အတားအဆီးများနှင့် ရင်ဆိုင်နေရဆဲဖြစ်သည်။ ပထဝီဝင်အကွာအဝေးနှင့် ထောက်ပံ့ပို့ဆောင် ရေးကုန်ကျစရိတ်များသည် ကုန်ပစ္စည်းများ ရွေ့လျားမှုကို အဟန့်အတားဖြစ်စေသည်။ နှစ်နိုင်ငံလုံး ရှိ စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများသည် အချင်းချင်း၏တရားဥပဒေဘောင်များ၊ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုပတ်ဝန်းကျင် နှင့် စျေးကွက်လိုအပ်ချက်များဆိုင်ရာ သတင်းအချက်အလက်များ ချို့တဲ့နေပါသည်။ ဘာသာစကား ကွဲပြားမှု၊ စီးပွားရေးယဉ်ကျေးမှု၊ တရားဥပဒေစနစ်များနှင့် နည်းပညာစံနှုန်းများသည် ပူးပေါင်း ဆောင်ရွက်မှုအတွက် အဟန့်အတားများရှိနေသေးသည်။

     အယ်လ်ဂျီးရီးယားနိုင်ငံမှ ကုန်သွယ်မှုဆိုင်ရာ အတိုင်ပင်ခံပုဂ္ဂိုလ် Hoang Duc Nhuan က နှစ်နိုင်ငံစလုံး၏ စီးပွားရေးဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုသည် နှစ်နိုင်ငံစီးပွားရေးနှင့် ကုန်သွယ်မှု ပူးပေါင်း ဆောင်ရွက်မှုအတွက် အခွင့်အလမ်းသစ်များ ဖွင့်လှစ်ပေးထားကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။ ဗီယက ်နမ်နှင့် အယ်လ်ဂျီးရီးယားတို့သည် အာဖရိက၊ အာရှနှင့် အခြားနိုင်ငံများရှိ စျေးကွက်များသို့ ရောက် ရှိချဲ့ထွင်ကာ ပိုမိုကြီးမားသော ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုဆက်ဆံရေးကို တည်ဆောက်ရန် အလား အလာကောင်းများရှိသည်။

   သို့သော်လည်း နှစ်ဖက်စလုံးသည် ၎င်းတို့၏ ဥပဒေမူဘောင်များကို မြှင့်တင်ရန်၊ ကုန်သွယ်မှု နှင့် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု မြှင့်တင်ရေးတို့ကို အားကောင်းလာစေရန်နှင့် နှစ်နိုင်ငံစလုံးတွင် ကျင်းပသည့် စီးပွားရေးဆိုင်ရာ အခမ်းအနားများတွင် စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများ ပိုမိုတက်ကြွစွာ ပါဝင်ဆောင်ရွက်ရန် တွန်းအားပေးရန် လိုအပ်ပါသည်။ ကုန်သွယ်မှုစည်းမျဉ်းများ၊ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုမူဝါဒများ၊ ဘဏ္ဍာရေး၊ အကောက်ခွန်ဆိုင်ရာ လုပ်ထုံးလုပ်နည်းများနှင့် စီးပွားရေးအခွင့်အလမ်းများဆိုင်ရာ သတင်းအချက် အလက်များကို ပုံမှန်ဖြန့်ဝေရန်လည်း လိုအပ်ပါသည်။

      ဗီယက်နမ် စက်မှုနှင့် ကုန်သွယ်မှုဝန်ကြီးဌာနမှ ကိုယ်စားလှယ်တစ်ဦးက နှစ်နိုင်ငံ ကိုယ်စား လှယ် အဖွဲ့များ ဖလှယ်ရေး တိုးမြှင့် ဆောင်ရွက်ရန်နှင့် ကုန်သွယ်မှု မြှင့်တင်ရေးလုပ်ငန်းများ အပါအဝင် အဆင့်အားလုံးတွင် ကိုယ်စားလှယ် ဖလှယ်ရေး တိုးမြှင့်ဆောင်ရွက်သင့်ကြောင်း အကြံ ပြုခဲ့သည်။ ၁၉၉၄ ခုနှစ် နှစ်နိုင်ငံကုန်သွယ်မှု သဘောတူညီချက်ကို စေ့စပ်ညှိနှိုင်းခြင်းနှင့် အဆင့်မြှင့် တင်ခြင်းတို့ကို ထည့်သွင်းစဉ်းစားရန် အယ်လ်ဂျီးရီးယား တောင်းဆိုချက်ကို မကြာမီ တုံ့ပြန်ရန် ဗီယက်နမ်ကအဆိုပြုခဲ့သည်။ ဆန်၊ ကော်ဖီ၊ ငရုတ်ကောင်း၊ ပင်လယ်စာ၊ လူသုံးကုန်ပစ္စည်း၊ အထည်အလိပ်၊ ဖိနပ်၊ လျှပ်စစ်၊ အီလက်ထရွန်းနစ်နှင့် ဆောက်လုပ်ရေးသုံးပစ္စည်းများစသည့် ဗီယက်နမ်၏ အားသာချက်များရှိသည့် အာဖရိကဘက်မှ သွင်းကုန်များ တိုးမြှင့်ရန်လည်း အားပေး တိုက်တွန်းပါသည်။

     ဆက်လက်၍ ပရောဂျက်များတွင် PVEP ၏ လုပ်ဆောင်ချက်များကို အယ်လ်ဂျီးရီးယား ဘက်မှ ကူညီဆောင်ရွက်ပေးရန်နှင့် စျေးကွက်ချဲ့ထွင်ခြင်း သို့မဟုတ် အလားအလာရှိသော ရေနံနှင့် သဘာဝဓာတ်ငွေ့ပရောဂျက်များအတွက် တိုက်ရိုက်ညှိနှိုင်းမှုများမှတဆင့် ရှာဖွေရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးတိုး တက်ရေးဆိုင်ရာ အခွင့်အလမ်းများချဲ့ထွင်ရာတွင် Petrovietnam အား ပံ့ပိုးကူညီရန်လည်း မျှော်လင့်ပါသည်။

 Source: viet plus                                                             

DOCA(ပြည်ထောင်စုနယ်မြေ)

           မလေးရှားနိုင်ငံသည် ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလမှ စက်တင်ဘာလအတွင်းတွင် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု စုစုပေါင်းရင်းဂစ် ၂၈၅.၂ ဘီလီယံခန့် လက်ခံခဲ့ကြောင်း မလေးရှားနိုင်ငံရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု၊ ကုန်သွယ်ရေးနှင့် စက်မှုလုပ်ငန်းဝန်ကြီးဌာနမှ ထုတ်ပြန်သော ထုတ်ပြန်ချက်များအရ သိရပါသည်။ မလေးရှားနိုင်ငံအတွင်းရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုများသည် ယခင်နှစ် အစောပိုင်းကာလများနှင့် နှိုင်းယှဥ်လျှင် ၁၃.၂ ရာခိုင်နှုန်းခန့်မြင့်တက်လာပြီး အဆိုပါမြင့်တက်ခြင်းသည် မလေးရှားနိုင်ငံနိုင်ငံရေး တည်ငြိမ်မှုနှင့် မူဝါဒလမ်းကြောင်းများအပေါ် နိုင်ငံခြားရင်းနှီးမြှုပ်နှံသူများနှင့် ပြည်တွင်းရင်းနှီးမြှုပ်နှံသူများ၏ ယုံကြည်မှုကို ပြသနေကြောင်း ဝန်ကြီး Tengku Datuk Seri Zafrul Abdul Aziz က ပြောကြားခဲ့ပါသည်။ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုများ၏ အများစုသည်နိုင်ငံခြားရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုများဖြစ်ပြီး စင်္ကာပူနိုင်ငံသည် ရင်းဂစ် ၅၂.၇ ဘီလီယံ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုဖြင့် ထိပ်သီးနိုင်ငံခြားရင်းနှီးမြှုပ်နှံသည့် နိုင်ငံဖြစ်ကြောင်း သိရပါသည်။ ထို့အပြင် ပြည်တွင်းရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုများသည် စုစုပေါင်းရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု၏ ၄၃ ရာခိုင်နှုန်းခန့်ဖြစ်ကြောင်း သိရပါသည်။ အတည်ပြုပြီးခဲ့သော ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုများ၏ ၃ ပုံ ၂ ပုံခန့် သည် ဝန်ဆောင်မှုကဏ္ဍများ တွင်ဖြစ်ပြီး ကျန် ၃ ပုံ ၁ ပုံခန့်သည် ထုတ်လုပ်ရေးကဏ္ဍများတွင် ဖြစ်ကြောင်း သိရပါသည်။ ကျန်ရှိနေသော ၁ ရာခိုင်နှုန်းကို သတ္ထုတူးဖော်ရေးနှင့် စိုက်ပျိုးရေးကဏ္ဍများကဲ့သို့ အဓိကစီးပွားရေးကဏ္ဍများတွင် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုများ ပြုလျက်ရှိကြောင်း သိရပါသည်။ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုများကို စီမံကိန်း ၄၈၀၀ တွင် အသုံးပြုမည်ဖြစ်ပြီး အလုပ်အကိုင်အခွင့်အလမ်းပေါင်း ၁၅၂၀၀၀ ခန့် ဖန်တီးပေးမည်ဖြစ်ကြောင်း မလေးရှားနိုင်ငံ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေး အာဏာပိုင်အဖွဲ့အစည်း (Mida) ၏ ပြောကြားချက်များအရ သိရပါသည်။ Mida သည် စုစုပေါင်း ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု ရင်းဂစ် ၃၉.၄ ဘီလီယံခန့်ကို ပြုလုပ်ရန်အတွက် ဆွေးနွေးမှုများပြုလုပ်လျက်ရှိကြောင်း အဆိုပါအေဂျင်စီ၏ အမှုဆောင်အရာရှိချုပ်ဆိုသူ Datuk Sikh Shamsul Ibrahim Sikh Abdul Majid ကပြောကြားခဲ့ကြောင်း သိရှိရပါသည်။

Source: The Edge Malaysia                                                        

DOCA (ရန်ကုန်)

             တောင်ကိုရီးယားနိုင်ငံလုပ်ငန်းစု Samsung သည် နိုဝင်ဘာလ ၁၆ ရက်နေ့တွင် ကမ္ဘာ့လုံး ဆိုင်ရာဝယ်လိုအားမြင့်တက်လာမှုကို ဖြည့်ဆည်းနိုင်ရန်အတွက် နည်းပညာနယ်ပယ်ရှိ လူလုပ်ဉာဏ်ရည်တု (AI) တွင် အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၃၁၀ ဘီလီယံ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုကို နောက် ၅ နှစ်အတွင်း ပြုလုပ်ရန် စီစဥ်လျက်ရှိကြောင်း ပြောကြားခဲ့ပါသည်။ Samsung သည် ကမ္ဘာ့အများဆုံး ချစ်ပ်ဆက်ထုတ်လုပ်သည့် ကုမ္ပဏီများထဲမှ တစ်ခုဖြစ်ပြီး Ai လုပ်ငန်းနှင့် ၎င်းအပေါ်မှီခိုလျက်ရှိသော အဆောက်အဦးများအတွက် အရေးပါသော အစိတ်အပိုင်းများကို ထောက်ပံ့ပေးလျက်ရှိပါသည်။ တောင်ကိုရီးယားနိုင်ငံသည် ကမ္ဘာ့လျှပ်ကူးပစ္စည်းစျေးကွက်အတွက် အရေးပါသောနိုင်ငံ တစ်နိုင်ငံဖြစ်ပါသည်။ Samsung ၏ ၅ နှစ်တာ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုစီမံကိန်းတွင် ချစ်ပ်ဆက်လိုအပ်ချက်များကို ဖြည့်ဆည်းနိုင်ရန်အတွက် လျှပ်ကူးပစ္စည်းထုတ်လုပ်မည့် Pyeongtaek စက်ရုံ ၅ ရုံ တည်ဆောက်မည့် အစီအစဥ်ပါဝင်ကြောင်း သိရပါသည်။ Pyeongtaek စက်ရုံသည် ကမ္ဘာ့လျှပ်ကူး ပစ္စည်းထောက်ပံ့ပို့ဆောင်ရေးနှင့် တောင်ကိုရီးယားနိုင်ငံပြည်တွင်းချစ်ပ်ဆက်ဂေဟစနစ်အတွက် အရေးပါသော နည်းဗျူဟာ မြောက်အခန်းကဏ္ဍအဖြစ် ပါဝင်ပါသည်။ Samsung ၏ အဆိုပါ အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၃၁၀ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုစီမံကိန်းတွင် Ai နှင့်မသက်ဆိုင်သော အစီအစဥ်များလည်း ပါရှိကြောင်း သိရပါသည်။ Samsung သည် ၎င်း၏ လျှပ်စစ်မော်တော် ကားများနှင့်ပတ်သက်၍ နောက်မျိုးဆက်သစ်ဘက်ထရီစီမံကိန်းလည်း ပါရှိကြောင်း သိရပါသည်။ Samsung electronics သည် ၎င်း၏အမြတ်ငွေများသည် ယခုနှစ် တတိယပတ် သုံးလကာလအတွင်း ၃၀ ရာခိုင်နှုန်းခန့် မြင့်တက်ခဲ့ကြောင်းနှင့် အဆိုပါမြင့်တက်မှုသည် AI လိုအပ်ချက်ကို ဖြည့်ဆည်းမှုများကြောင့် ရရှိခဲ့ ခြင်းဖြစ်ကြောင်း သိရပါသည်။ Ai နှင့်ပတ်သက်သော ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုများသည် ကမ္ဘာ့အနှံ့တွင် မြင့်တက်မှုများရှိနေပါသည်။ Samsung ၏ အဆိုပါရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုသည် တောင်ကိုရီးယားနိုင်ငံ အစိုးရက နောင်လာမည့် ၃ နှစ်အတွင်းတွင် Ai ၌ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုများ ၃ ဆ မြှင့်တင်မည့်ဟု ကတိကဝတ်ပြုလုပ်မှုအပြီးတွင် ပေါ်ပေါက်လာခြင်းဖြစ်ကြောင်း သိရပါသည်။ တောင်ကိုရီးယား နိုင်ငံသမ္မတ Lee Jae Myung သည် တောင်ကိုရီးယားနိုင်ငံအား ကမ္ဘာ့ထိပ်သီး Ai စွမ်းအားနိုင်ငံ ၃ ခုထဲတွင် ပါဝင်အောင် ပြုလုပ်မည်ဖြစ်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့ကြောင်း သိရှိရပါသည်။

Source:  The Daily Star                                                              

DOCA (ရန်ကုန်)

           ဗီယက်နမ်နှင့် အီတလီမှထိပ်တန်းစီးပွားရေးလုပ်ငန်းများသည် ဗီယက်နမ်နိုင်ငံ ဟိုချီမင်းမြို့တော်တွင်ကျင်းပသည့်  စီးပွားရေးချင်းချိတ်ဆက်မည့် B2B အစည်းအဝေးကို တက်ရောက်ခဲ့ကြောင်း သိရပါသည်။ ၉ ကြိမ်မြောက် အာဆီယံ-အီတလီစီးပွားရေးဆက်ဆံမှုအဆင့်မြင့်အစည်းအဝေး၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုဖြစ်သည့် ထိုအစည်းအဝေးသည် နှစ်နိုင်ငံစလုံးမှလုပ်ငန်းများအား ဗျူဟာမြောက်ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုများရှာဖွေရန်နှင့် အရည်အသွေးမြင့်ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုစီမံကိန်းများအတွက် အခြေခံအုတ်မြစ်တစ်ခုဖြစ်ပေါ်လာစေရန် အခွင့်အလမ်းတစ်ခုဖြစ်ခဲ့ကြောင်း သိရပါသည်။ ဗီယက်နမ်နိုင်ငံရှိ အီတလီကုန်သွယ်ရေးအေဂျင်စီ၏ ညွှန်ကြားရေးမှူး Fabio De Cillis ၏ အဆိုအရ ဗီယက်နမ်သည် ကြီးမားသောကြီးထွားမှုအလားအလာနှင့်အတူ အားကောင်းသော ဈေးကွက်အဖြစ်ပေါ်ထွန်းလာပြီး အီတလီလုပ်ငန်းများ၏ နိုင်ငံတကာမဟာဗျူဟာတွင် ဦးစားပေးတည်နေရာဖြစ်လာကြောင်း သိရပါသည်။ Cillis က ဗီယက်နမ်-အီတလီစီးပွားရေးပူးပေါင်း ဆောင်ရွက်မှုသည် လျှင်မြန်စွာတိုးချဲ့ခဲ့ပြီဖြစ်ပြီး အထူးသဖြင့် စက်ပစ္စည်းနှင့် စက်အစိတ်အပိုင်း တို့တွင်ဖြစ်ကြောင်း မှတ်ချက်ပြုခဲ့ပါသည်။ အီတလီသည် စက်ပစ္စည်းအပြည့်အစုံ တင်ပို့ရုံသာမက စက်အစိတ်အပိုင်းများရောင်းချခြင်းတွင် ဗီယက်နမ်နှင့် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်လျက်ရှိကြောင်း သိရပါသည်။ အစားအစာနှင့် ဖက်ရှင်အစရှိသည့် အစဉ်အလာအားကောင်းသည့်ကဏ္ဍများအပြင် အီတလီသည် ဆေးဝါးနည်းပညာ၊ လေကြောင်းနှင့် AI ကဲ့သို့သောနည်းပညာမြင့်ကဏ္ဍများတွင် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရန် ကြိုးပမ်းနေကြောင်း သိရပါသည်။ B2B ဆွေးနွေးမှုများသည် ကုန်ထုတ်လုပ်ခြင်း၊ စက်ပစ္စည်း၊ အစားအစာနည်းပညာ၊ ဆေးဝါးများ၊ အီလတ်ထရောနစ်များ၊ ထောက်ပံ့ပို့ဆောင်ရေးများနှင့် ဆန်းသစ်တီထွင်မှုတို့ပါဝင်သည့် ဧရိယာများကို အဓိကရည်ရွယ်ကြောင်း သိရပါသည်။ Omnia Technologies Beverage Singapore Pte Ltd ၏ မန်နေးဂျင်း ဒါရိုက်တာ Stefano Romanelli က ဗီယက်နမ်ရှိ အဖျော်ယမကာနှင့် အစားအစာ ပြုပြင်ထုတ်လုပ်ခြင်းသည် လတ်တလောတွင် အီတလီနည်းပညာကို အသုံးပြုလျက်ရှိကြောင်း ပြောကြားခဲ့ပါသည်။ ကုမ္ပဏီသည် အစားအစာပြုပြင်ထုတ်လုပ်ခြင်းမှသည် ဆေးဝါးပြုပြင် ထုတ်လုပ်သည့် လုပ်ငန်းနယ်ပယ်သို့ ၎င်းတို့၏လုပ်ငန်းလည်ပတ်မှုများကို တိုးချဲ့ရန် ရည်ရွယ်ထားကြောင်း သိရပါသည်။ ၂၀၂၄ ခုနှစ်တွင် အာဆီယံ-အီတလီကုန်သွယ်မှုတန်ဖိုးမှာ အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၂၀ ဘီလီယံ နီးပါးဖြင့် ၂၀၂၃ ခုနှစ်ကထက် ၃၈ ရာခိုင်နှုန်းမြင့်တက်ခဲ့ကြောင်း သိရပါသည်။ ၂၀၂၄ ခုနှစ်တွင် ဗီယက်နမ်-အီတလီအပြန်အလှန်ကုန်သွယ်မှုတန်ဖိုးမှာ အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၇ ဘီလီယံနီးပါးဖြင့် ၂၀၂၃ ခုနှစ်ကထက် ၁၃ ရာခိုင်နှုန်းမြင့်တက်ခဲ့ကြောင်း သိရှိရပါသည်။

Vietnam Plus                                                                            

DOCA (ရန်ကုန်)

        ဒုတိယဝန်ကြီးချုပ် Bui Thanh Son သည် ငါးလုပ်ငန်းထောက်ပံ့ကူညီမှုဆိုင်ရာ ကမ္ဘာ့ကုန် သွယ်ရေးအဖွဲ့ (WTO) ထူထောင်ရေး သဘောတူစာချုပ်ကို ပြင်ဆင်သည့် Marrakesh သဘောတူညီ ချက်ကို အကောင်အထည်ဖော်ရန် အစီအစဉ်ကို အတည်ပြု လက်မှတ်ရေးထိုးခဲ့သည်။ အဆိုပါ အစီ အစဉ်သည် သဘောတူညီချက်အောက်တွင် ၎င်း၏တာဝန်ဝတ္တရားများကို အပြည့်အဝဖြည့်ဆည်းရန်နှင့် ငါးဖမ်းလုပ်ငန်းစီမံခန့်ခွဲမှုအတွက် ပိုမိုရေရှည်တည်တံ့သောချဉ်းကပ်မှုကို မြှင့်တင်ရန် ဗီယက်နမ်အတွက် အရေးကြီးသောအခြေခံတစ်ခုဖြစ်သည်။ နိုဝင်ဘာလ ၁၆ ရက်၊ ၂၀၂၅ ရက်စွဲပါ ဆုံးဖြတ်ချက်အမှတ် 2496/QD-TTg အရ အဆိုပါအစီအစဉ်သည် ၂၀၂၂ ခုနှစ်တွင် WTO ၏ ၁၂ ကြိမ်မြောက် ဝန်ကြီးများညီလာခံတွင် အတည်ပြုခဲ့ပြီး ငါးအလွန်အကျွံငါးဖမ်းခြင်း သို့မဟုတ် တရားမဝင်၊ တရားမဝင်၊ အစီရင်ခံခြင်းမရှိသော ငါးနှင့်တရားမ၀င်ငါးဖမ်းခြင်းတို့ကို တားမြစ်ထားသည့် သဘောတူညီချက်အောက်တွင် ဗီယက်နမ်နိုင်ငံ၏ ကတိကဝတ်များကို အပြည့်အဝလိုက်နာကြောင်း သေချာစေရန်ရေးဆွဲထားသည်။ဤ သဘောတူညီချက်ကို အကောင်အထည်ဖော်ရာတွင် ငါးဖမ်း ကဏ္ဍကို ခေတ်မီ၊ ပွင့်လင်းမြင်သာမှုနှင့် ရေရှည်တည်တံ့ခိုင်မြဲရေး၊ ငါးဖမ်းအသိုင်းအဝိုင်းများ၏ အသက်မွေးဝမ်းကျောင်းမှုနှင့် ပင်လယ်သယံဇာတ ကာကွယ်ရေးတို့ကို ဟန်ချက်ညီအောင် အသွင် ပြောင်းရန်အတွက် အရေးကြီးသော တွန်းအားအဖြစ် ဤသဘောတူညီချက်ကို အကောင် အထည် ဖော်ရာတွင်အစိုးရ၏ရပ်တည်ချက်အားအလေးပေးဖော်ပြပါသည်။အစီအစဉ်အရ ဗီယက်နမ်သည် ငါးဖမ်းလုပ်ငန်းစီမံခန့်ခွဲမှုယန္တရားများ၊ စတော့အကဲဖြတ်မှုများ၊ IUU စာရင်းများ၊ ထိန်းသိမ်း ရေးအစီအမံများနှင့် ဖမ်းမိငါးဖမ်းလုပ်ငန်းကဏ္ဍအတွက် ပံ့ပိုးကူညီမှုအစီအစဉ်များဆိုင်ရာ ကနဦးနှင့် နှစ်စဉ်သတိပေးချက်များကို ပြင်ဆင်မည်ဖြစ်သည်။ သက်ဆိုင်ရာ အာဏာပိုင်များသည် WTO ငါးလုပ်ငန်းဆိုင်ရာ ကော်မတီမှ ဆောင်ရွက်သော အကဲဖြတ်ချက်များအပေါ် အစီရင်ခံစာများ၊ စာရွက်စာတမ်းများနှင့်တုံ့ပြန်ချက်များကိုစုစည်းမည်ဖြစ်သည်။ငါးဖမ်း လုပ်ငန်း ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေး ကို အထောက်အကူပြုသည့် မူဝါဒအချို့နှင့် IUU ချိုးဖောက်မှုများတွင် ပါဝင်သော ရေယာဉ်များ သို့မဟုတ် အဖွဲ့အစည်းများအတွက် ထောက်ပံ့ငွေများနှင့် စပ်လျဉ်း၍ IUU ချိုးဖောက်မှုတွင် ပါဝင်သည့် သင်္ဘောများ သို့မဟုတ် အဖွဲ့အစည်းများအတွက် ထောက်ပံ့ငွေများနှင့် ပတ်သက်သည့် မူဝါဒများကို အစိုးရက အစားထိုး လယ်ယာစိုက်ပျိုးရေးနှင့် ပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းသိမ်း ရေးဝန်ကြီးဌာန အား အစိုးရက တာဝန်ပေးအပ်ထားသည်။

တဆက်တည်းတွင်၊ သဘောတူညီချက် အကောင်အထည်ဖော်ရေးဆိုင်ရာ လုပ်ငန်းအဖွဲ့ တစ်ဖွဲ့ကို တည်ထောင်မည်ဖြစ်ပြီး၊ ငါးဖမ်းလုပ်ငန်းဆိုင်ရာ ထောက်ပံ့မှုများကို ပွင့်လင်းမြင်သာစွာ စောင့်ကြည့်ခြင်းနှင့် အစီရင်ခံခြင်းအတွက် ဒစ်ဂျစ်တယ်ပလပ်ဖောင်းတစ်ခု တည်ထောင်မည်ဖြစ်ပြီး၊ နိုင်ငံတကာ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှု အားကောင်းလာကာ WTO နှင့် မိတ်ဖက်များထံမှ နည်းပညာ အကူအညီများ တောင်းခံမည်ဖြစ်သည်။ ဒေသအာဏာပိုင်များ၊ ရေလုပ်သားများနှင့် စီးပွားရေး လုပ်ငန်းများကို ပစ်မှတ်ထားသည့် ဆက်သွယ်ရေးလှုပ်ရှားမှုများနှင့်အတူ သဘောတူညီချက်နှင့် အကောင်အထည်ဖော်ရေးစီမံချက်ကို ဖြန့်ဝေရန်အတွက် အလုပ်ရုံဆွေးနွေးပွဲများ ကျင်းပမည် ဖြစ် သည်။

အကောင်အထည်ဖော်မည့်အချိန်ဇယားနှင့်ပတ်သက်၍ ၂၀၂၅ မှ ၂၀၂၆ ခုနှစ် တတိယသုံး လပတ်တွင် မူဝါဒပြန်လည်သုံးသပ်ခြင်း၊ အသေးစိတ်အစီအစဉ်ရေးဆွဲခြင်း၊ နည်းပညာဆိုင်ရာ ပံ့ပိုးကူညီမှုပရောဂျက်များအတွက် အဆိုပြုချက်များ၊ အသိပညာပေးခြင်းနှင့် ငါးလုပ်ငန်း ထောက်ပံ့ ကြေးများအတွက် သတင်းအချက်အလက်စောင့်ကြည့်ရေးစနစ်ပုံစံရေးဆွဲခြင်းတို့ကို အဓိကထား ဆောင်ရွက်မည်ဖြစ်သည်။ ၂၀၂၆-၂၀၂၇ ခုနှစ်အတွင်း၊ တရားဝင်စာရွက်စာတမ်း များထုတ်ပေး မည်ဖြစ်ပြီး WTO ၏ခွင့်ပြုချက်ရရှိပါက စောင့်ကြည့်ရေးစနစ်၏ ကနဦးလုပ်ဆောင်မှုဖြင့် နည်းပညာ ဆိုင်ရာပံ့ပိုးကူညီမှုစီမံကိန်းများကို အကောင်အထည်ဖော်မည်ဖြစ်သည်။ ၂၀၂၇ ခုနှစ်မှစတင်၍ ဗီယက်နမ်သည် အချိန်အခါအလိုက် အစီရင်ခံတင်ပြခြင်းကို ဆက်လက်ထိန်းသိမ်းထားမည်ဖြစ်ပြီး စီမံခန့်ခွဲမှုစနစ်အား ဆက်လက်တိုးတက်စေကာ ငါးလုပ်ငန်းထောက်ပံ့မှုများတွင် နိုင်ငံတကာပူး ပေါင်းဆောင်ရွက်မှုကို တိုးမြှင့်ဆောင်ရွက်သွားမည်ဖြစ်ပါသည်။

စီမံကိန်းအတွက် ရံပုံငွေသည် ဝန်ကြီးဌာနများ၊ ကဏ္ဍများနှင့် ဒေသများသို့ နှစ်စဉ်ခွဲဝေ ပေးသည့်အတိုင်း နိုင်ငံတော်ဘဏ္ဍာငွေမှရရှိမည်ဖြစ်ပြီး တရားဝင်ပြင်ပအကူအညီနှင့် ပုဂ္ဂလိက အရင်းအမြစ်များဖြင့် ဖြည့်စွက်ပေးမည်ဖြစ်သည်။

Source: viet plus                                                             

DOCA(ပြည်ထောင်စုနယ်မြေ)