ပြည်ပကုန်သွယ်မှုသတင်းများ

           ထိုင်းစိုက်ပျိုးရေးနှင့် သမဝါယမဝန်ကြီး Mr. Suriya Juangroongruangkit သည် မြင့်တက်နေသော စိုက်ပျိုးရေးကုန်ကျစရိတ်များနှင့် ပြည်တွင်းမြေဩဇာ ပြတ်လပ်မှုပြဿနာကို ဖြေရှင်းရန်အတွက် ရုရှားနိုင်ငံမှ မြေဩဇာ တန်ချိန် ၂ သန်း အရေးပေါ်တင်သွင်းမည့် အစီအစဉ်ကို စတင်လိုက်ပြီဖြစ်သည်။

         ဤလုပ်ဆောင်ချက်သည် လာမည့်စိုက်ပျိုးရာသီတွင် တောင်သူလယ်သမားများ ကမ္ဘာ့စျေးကွက်လှုပ်ခတ်မှုဒဏ်မှ သက်သာစေရန် ရည်ရွယ်ခြင်းဖြစ်သည်။ ဝန်ကြီးသည် မြေဩဇာတင် သွင်းရုံသာမက ပြည်တွင်း၌ စျေးနှုန်းတက်စေရန် ရည်ရွယ်ချက်ရှိရှိ မြေဩဇာများ သိုလှောင်ထားသူများကိုလည်း ထိရောက်စွာ အရေးယူသွားမည်ဖြစ်သည်။

         ရိုးရာစိုက်ပျိုးရေးမှ AI နှင့် Big Data သုံးသည့် တိကျစိုက်ပျိုးရေးစနစ် (Precision Farming) သို့ ပြောင်းလဲခြင်း၊ နိုင်ငံတကာစံနှုန်းနှင့် ကိုက်ညီသော Green Economy ထုတ်ကုန်များထုတ်လုပ်ပြီး ဝင်ငွေတိုးအောင် လုပ်ဆောင်ခြင်း၊ တောင်သူများကို ခေတ်မီစိုက်ပျိုးရေးနှင့် စာရင်းကိုင်ပညာရပ်များ သင်ကြားပေးခြင်း၊ စျေးကွက်ဝယ်လိုအားနှင့် အညီ ထုတ်လုပ်စေခြင်းဖြင့် အထွက်နှုန်းလွန်ကဲပြီး စျေးကျသည့်ပြဿနာကို ကာကွယ်ခြင်း၊ စမတ်ရေစီမံခန့်ခွဲမှုစနစ်များဖြင့် ရေကြီးခြင်းနှင့် မိုးခေါင်ခြင်းကို ကြိုတင်ကာကွယ်ခြင်းဖြင့် ထိုင်းစိုက်ပျိုးရေးကဏ္ဍ အဆင့်မြင့်လာစေရန် မဏ္ဍိုင် ၅ ရပ်ကို အကောင်အထည်ဖော်မည် ဖြစ်သည်။

        တောင်သူများ၏ ဆင်းရဲနွမ်းပါးမှုပြဿနာကို ဖြေရှင်းရန်အတွက် စိုက်ပျိုးရေးနှင့် လယ်သမား သမဝါယမဘဏ် (BAAC) နှင့် ညှိနှိုင်းကာ (၃) နှစ်ကြာ အကြွေးဆိုင်းငံ့ပေးမည့် အစီအစဉ် (Debt Moratorium) ကိုလည်း ဆွေးနွေးလျက်ရှိသည်။ ထို့ပြင် လယ်ယာမြေ မီးရှို့ခြင်းကြောင့်ဖြစ်သော PM2.5 လေထုညစ်ညမ်းမှုကို လျှော့ချရန်နှင့် ထုတ်ကုန်များကို နောက်ကြောင်းပြန်ခြေရာခံနိုင်သည့် စနစ် (Digital Traceability) များ ဖော်ဆောင်ရန် အတွက်လည်း အထူးလုပ်ငန်းအဖွဲ့များ ဖွဲ့စည်းထားကြောင်း သိရှိရပါသည်။

Source : The Nation Thailand                                                            

DOCA (ရန်ကုန်)

           ဖိလစ်ပိုင်နိုင်ငံရှိ အစားအသောက် ထုတ်လုပ်ရေးလုပ်ငန်းများနှင့် စားသောက်ဆိုင်များမှ ဝယ်လိုအားမြင့်မားလာခြင်းကြောင့် ဖိလစ်ပိုင်နိုင်ငံ၏ အသားတင်သွင်းမှုသည် ဖေဖော်ဝါရီလတွင် ဒုတိယလအဖြစ် ၅၀ ရာခိုင်နှုန်းနီးပါးအထိ ထပ်မံမြင့်တက်လာခဲ့ကြောင်း သိရသည်။

        ဖိလစ်ပိုင် တိရစ္ဆာန်မွေးမြူရေးဦးစီးဌာန၏ ထုတ်ပြန်ချက်အရ ဖေဖော်ဝါရီလအတွင်း ကုန်သည်များသည် အသားတန်ချိန် စုစုပေါင်း ၁၄၈.၂၆ သန်း တင်သွင်းခဲ့ပြီး ၄၈.၃ ရာခိုင်နှုန်း မြင့်တက်လာခြင်းဖြစ်သည်။ ဝက်သား:တင်သွင်းမှု ၄၃.၃ ရာခိုင်နှုန်းမြင့်တက်ခဲ့ပြီး တန်ချိန် ၇၆.၈၂ သန်း ရှိခဲ့သည်။ ၎င်းမှာ စုစုပေါင်း အသားတင်သွင်းမှု၏ ၅၁.၈ ရာခိုင်နှုန်းဖြစ်သည်။ ကြက်သားတင်သွင်းမှု ၅၅.၄ ရာခိုင်နှုန်း မြင့်တက်ခဲ့ပြီး တန်ချိန် ၄၉.၂၂ သန်း (စုစုပေါင်း၏ ၃၃.၂ ရာခိုင်နှုန်း) ရှိခဲ့သည်။

        အသားတင်သွင်းသူများနှင့် ကုန်သည်များအသင်း (MITA) ၏ ဂုဏ်ထူးဆောင်ဥက္ကဋ္ဌ Jesus Cham က “ဝက်သားတင်သွင်းမှုဟာ ဆက်တိုက်မြင့်တက်နေပြီး ဒါဟာတင်သွင်းသူတွေရဲ့ ယုံကြည်မှုကို ပြသနေတာဖြစ်တယ်” ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။ ထို့ပြင် ကြက်သားအပိုင်းအစများ တင်သွင်းမှုပိုမိုများပြားလာခြင်းက အစားအသောက် ဝန်ဆောင်မှုကဏ္ဍတွင် အလားအလာ ကောင်းများရှိနေကြောင်း ညွှန်းဆိုနေသည်ဟု ၎င်းက ပြောကြားခဲ့ကြောင်း သိရှိရပါသည်။

          အမဲသားတင်သွင်းမှုသည် ၄၃.၈ ရာခိုင်နှုန်း မြင့်တက်ခဲ့ပြီး တန်ချိန် ၁၇.၉၆ သန်း ရှိခဲ့သည်။ အဓိကအားဖြင့် အာဂျင်တီးနား၊ ပါရာဂွေးနှင့် ဥရုဂွေး စသည့် တောင်အမေရိက နိုင်ငံများမှ တင်သွင်းခြင်း ဖြစ်သည်။

           အဓိက တင်ပို့သည့် နိုင်ငံများအနေဖြင့် ဘရာဇီးနိုင်ငံသည် ဈေးကွက်ဝေစု ၉၆.၁ ရာခိုင်နှုန်း ဖြင့် ပထမနေရာတွင် ရှိနေသည်။ အမေရိကန်နိုင်ငံသည် ၂၃.၅ ရာခိုင်နှုန်းဖြင့် ဒုတိယ၊ စပိန်နိုင်ငံက  ၁၄.၉၉ ရာခိုင်နှုန်းဖြင့် တတိယ အသီးသီးရပ်တည်လျက်ရှိသည်။

         ကျွဲသားတင်သွင်းမှုသည် ၁၁၃ ရာခိုင်နှုန်းကျော် အထိ သိသိသာသာ ထိုးတက်သွားခဲ့ပြီး တန်ချိန် ၄ သန်း ရှိခဲ့သည်။ ၎င်းမှာ အသားထုတ်လုပ်မှု လုပ်ငန်းများ တိုးချဲ့ရန် ပြင်ဆင်နေခြင်းကို ပြသနေသည်။ ထို့အတူ ဘဲသားတင်သွင်းမှုသည်လည်း ပုံမှန်ထက် ထူးထူးခြားခြား များပြားနေပြီး ဈေးကွက်သစ်တစ်ခု ဖော်ဆောင်ရန် ကြိုးပမ်းနေခြင်း ဖြစ်နိုင်ကြောင်း Cham က သုံးသပ်ထားကြောင်း သိရှိရပါသည်။

Source : INQUIRER.NET

DOCA (ရန်ကုန်)

    ထိုင်းအစိုးရအနေဖြင့်  စားအုန်းဆီ အချိုးအစား ၂၀ % ပါဝင်သည့် ဇီဝဒီဇယ်ဆီ (B20) ကို နိုင်ငံတစ်ဝှမ်း ဖြန့်ဖြူးပေးနိုင်ရေး အရှိန်မြှင့်တင်ဆောင်ရွက်လျက်ရှိပြီး ယခုအစီအမံသည် သယ်ယူ ပို့ဆောင်ရေးကဏ္ဍနှင့် စက်မှုကဏ္ဍတို့တွင် ရင်ဆိုင်ကြုံတွေ့ရသော အခက်အခဲများကို လျှော့ချ ပေးနိုင်ရေး ရည်ရွယ်၍ မဟာဗျူဟာမြောက်ဖော်ဆောင်မည့် အရွေ့တစ်ခုဖြစ်ကြောင်း The Nation Thailand သတင်းဌာနက မတ်လ ၃၀  ရက်နေ့တွင် ဖော်ပြထားသည်။ 

    ထိုင်းနိုင်ငံဝန်ကြီးများက ဇီဝဒီဇယ်ဆီထုတ်လုပ်ရာတွင် ပြည်တွင်း၌ ထွက်ရှိသည့် စားအုန်း ဆီကို ပိုမိုရောနှောအသုံးပြုခြင်းဖြင့် အခြေခံလူသုံးကုန်ပစ္စည်း ဈေးနှုန်းများကို တည်ငြိမ်စေ မည် ဖြစ်ခြင်းနှင့် စိုက်ပျိုးရေးအချက်အချာကျသည့်ဒေသများအတွက် အလွန်အရေးပါသော ငွေရေး ကြေးရေးဆိုင်ရာ အထောက်အပံ့ကောင်းတစ်ခု ပံ့ပိုးပေးနိုင်မည်ဖြစ်ကြောင်း မျှော်လင့်ထားသည်။

   ထိုင်းနိုင်ငံဝန်ကြီးချုပ်ရုံးမှ  လက်ထောက်ဝန်ကြီး Ms. Ratchada Thanadirek က လက်ရှိ အသုံးပြုလျက်ရှိသည့် လောင်စာဆီအစား ပြည်တွင်းထုတ် စားအုန်းဆီ အချိုးအစား ၂၀ % ပါဝင် သည့် ဇီဝဒီဇယ်ဆီ (B20) ကို အစားထိုးအသုံးပြုရန် ဦးစားပေးဖော်ဆောင်ရန် ကြိုးပမ်းလျက်ရှိ သည်ဟု ပြောကြားခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ အဆိုပါ B20 ဇီဝဒီဇယ်ဆီကို စက်စွမ်းအားမြင့် ယာဉ်များနှင့် စက်မှုလုပ်ငန်းသုံး စက်ယန္တရားများတွင် ကနဦးအဆင့် အသုံးပြုနိုင်ရေး အလေးထား ဆောင်ရွက် လျက်ရှိပြီး စွမ်းအင်အတွက် အသုံးစရိတ်မြင့်မားလာမှုကို လျှော့ချနိုင်ရေးအရွေ့တစ်ခု ဖော်ဆောင် ပေးခြင်း ဖြစ်သည်ဟု သိရသည်။

   B20 ဇီဝဒီဇယ်ဆီကို အမြန်ဆုံး အသုံးပြုနိုင်ရေးအတွက် လောင်စာဆီ ရန်ပုံငွေ စီမံခန့်ခွဲ ရေးကော်မတီက B20 အသုံးပြုခြင်းဖြင့် လက်ရှိအသုံးပြုလျက်ရှိသော စံချိန်စံညွှန်းမီ B7 ဒီဇယ်ဆီ ထက် တစ်လီတာလျှင် ထိုင်းဘတ် ၅ ဘတ် (အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၀.၁၅ ဒေါ်လာခန့်) သက်သာစေ မည်ကို တွက်ချက်ဆောင်ရွက်ထားပြီးဖြစ်ကြောင်း ဖော်ပြထားသည်။ B20 ဇီဝဒီဇယ်ဆီ ထုတ်လုပ် ရန် အထောက်အပံ့အစီအမံက တည်ငြိမ်မှု မရှိသော ကမ္ဘာ့လောင်စာဆီ ဈေးကွက်တွင် ရုန်းကန် နေရသော သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးနှင့် ထုတ်လုပ်ရေးကဏ္ဍများကို အမှန်တကယ် အထောက်အပံ့ တစ်ခုဖြစ်စေမည်ဖြစ်သည်။

    ထိုင်းအစိုးရအနေဖြင့် ပြည်သူများနှင့် စီးပွားရေးလုပ်ငန်းလုပ်ကိုင်သူ နှစ်မျိုးစလုံးအတွက် ကုန်ကျစရိတ်များအပေါ် စီမံကွပ်ကဲထိန်းကျောင်းဆောင်ရွက်လျက်ရှိကြောင်း၊ B20 အစီအစဉ်ကို ဖော်ဆောင်ခြင်းဖြင့် ရေရှည်ကာလတွင် နိုင်ငံ၏ စွမ်းအင်ဖူလုံမှုရှိစေရေး အားပေးမြှင့်တင်ပေးခြင်း၊ ဆီအုန်းစိုက် တောင်သူများကို အထောက်အပံ့ဖြစ်စေခြင်းနှင့် နိုင်ငံ့စီးပွားရေးကို အားပေးမြှင့်တင် ပေးခြင်း ဆိုသည့် ဘက်ပေါင်းစုံဖော်ဆောင်ပေးခြင်းဖြစ်သည်ဟု သိရှိရသည်။

   တစ်ဖက်တွင် လောင်စာဆီ အဓိကရောင်းချသည့် လက်လီအရောင်းကိုယ်စားလှယ်များ သည် ကြိုတင်မျှော်မှန်းတွက်ချက်ထားသည့် ဝယ်လိုအားပြည့်မီရေး B20 ကိုတိုးမြှင့်အသုံးပြု ဆောင်ရွက်စေလျက်ရှိရာ Bangchak ကော်ပိုရေးရှင်းက ဖရာခနောင် ဘူတာတွင်ဖြန့်ဖြူးပေးရန် စတင်ဆောင်ရွက်ထားကြောင်း၊ PPT Oil and Retail (OR) ကုမ္ပဏီက ဆုန်ခါနှင့်  ဆရဘူရီ ဗဟိုချက်ဒေသများမှတစ်ဆင့် လောင်စာဆီကို လက်ရှိရောင်းချပေးလျက်ရှိကြောင်းနှင့် Shell ကုမ္ပဏီက B20 ဇီဝဒီဇယ်ကို ဧပြီလ အစောပိုင်းမှစ၍ သတ်မှတ်ထားသည့် နေရာများတွင် စတင် ရောင်းချရန် မျှော်မှန်းထားကြောင်း ဖော်ပြပါရှိသည်။

    စိုက်ပျိုးရေးကဏ္ဍတည်ငြိမ်မည်ဟု မျှော်မှန်းထားရာ ထိုင်းစားအုန်းဆီအတွက် ပြည်တွင်း အခြေခံဈေးနှုန်းတစ်ခုအဖြစ် မူဝါဒချမှတ်ဖော်ဆောင်ပေးနိုင်မည်ဖြစ်သည်။ ဖြန့်ဖြူးရောင်းချပေး ရန် သတ်မှတ်ထားသည့် နေရာများအတွက် B20 ဇီဝဒီဇယ် မဖြစ်မနေ ရောနှောအသုံးပြုရန် ချမှတ် ထားရာ ဆီလိုအပ်ချက်များ မြင့်တက်လာသည့်အတွက်  ထိုင်းအစိုးရအနေဖြင့် ဆီအုန်းစိုက်ပျိုး ထုတ်လုပ်မှု ပိုလျှံလာစေရေး ကြိုးပမ်းဆောင်ရွက်လျက်ရှိသည်။ 

   ပြည်တွင်းထုတ် စားအုန်းဆီအချိုးအစား ၂၀% ပါဝင်သည့် ဇီဝဒီဇယ် (B20) အသုံးပြုမည့် မဟာဗျူဟာကို ဆီအုန်းသီးနှံဈေးနှုန်း ရုတ်တရက်ထိုးကျဆင်းမှုကို  ကာကွယ်ရန်၊ လုပ်ကွက်ငယ် ဆီအုန်းစိုက်တောင်သူများကို ဝင်ငွေရရှိမှု တည်ငြိမ်စေရန်နှင့် နိုင်ငံတော်မှ ဈေးနှုန်းမြင့်မားသည့် လောင်စာဆီ တင်သွင်းမှုအပေါ် အမှီအခိုပြုနေရခြင်းကို လျှော့ချရန်အတွက်  ရည်ရွယ်ဆောင်ရွက် ခြင်းဖြစ်ကြောင်း The Nation Thailand သတင်းဌာန၏ ဖော်ပြချက်အရ သိရှိရသည်။

Source: The Nation Thailand, 30 M‌arch 2026(လယ်ယာထွက်ကုန်များနှင့် အဓိကသွင်းကုန်များ၏ နိုင်ငံတကာဈေးကွက်စောင့်ကြည့်လေ့လာရေးအဖွဲ့)

   အင်ဒိုနီးရှား သမ္မတ Mr. Prabowo Subianto က အရှေ့တောင်အာရှနိုင်ငံဖြစ်သည့် အင်ဒို နီးရှား အနေဖြင့် စားအုန်းဆီ အချိုးအစား ၅၀ % ပါဝင်သည့် ဇီဝဒီဇယ်ဆီ (B50) ကို ယခုနှစ်တွင် ထုတ်လုပ်ရန် ဆက်လက်ကြိုးပမ်းဆောင်ရွက်လျက်ရှိကြောင်း ဂျပန်နိုင်ငံသို့ တရားဝင်အလည် အပတ်ခရီးရောက်ရှိစဉ် ပြောကြားလိုက်ကြောင်း Reuters သတင်းဌာနက မတ်လ ၃၀ ရက်နေ့တွင် ဖော်ပြထားသည်။

    အင်ဒိုနီးရှားသည် ဇီဝဒီဇယ်ဆီ ထုတ်လုပ်ရေး လမ်းကြောင်းတစ်ခုကို ချမှတ်ဖော်ဆောင် လျက်ရှိကြောင်း စီးပွားရေးဖိုရမ်တစ်ခု၌ ဂျပန်ဝန်ကြီးချုပ်နှင့်တွေ့ဆုံစဉ် ပြောကြားခဲ့ကြောင်း သတင်းရရှိပါသည်။ စားအုန်းဆီ ပါဝင်မှု အချိုးအစား ၄၀ % (B40) အစား ၅၀ % အထိ ပါဝင်သည့် ဇီဝဒီဇယ်ဆီ (B50) ကို ယခုနှစ်တွင် တိုးမြှင့်ထုတ်လုပ်သွားမည်ဖြစ်ကြောင်း သိရှိရသည်။ အင်ဒိုနီးရှား အာဏာပိုင်များက ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလတွင် နည်းပညာနှင့် ရန်ပုံငွေအကန့်အသတ် များကြောင့်  B50 ထုတ်လုပ်မည့်အစီအမံကို ဖျက်သိမ်းခဲ့သည်။

     သို့သော် အရှေ့အလယ်ပိုင်းဒေသ ပဋိပက္ခစစ်ပွဲကြောင့် စွမ်းအင်ရရှိမှု အခက်အခဲများ ဖြစ်ပေါ်လာခြင်းကြောင့် စားအုန်းဆီ ပါဝင်မှု အချိုးအစား ၅၀ % အထိ ပါဝင်သည့် ဇီဝဒီဇယ်ဆီ (B50) ထုတ်လုပ်ရေးအစီအစဉ်ကို ပြန်လည်ဖော်ထုတ်ရေး ဆွေးနွေးထားပြီးဖြစ်ကြောင်း Reuters သတင်းဌာန၏ ဖော်ပြချက်အရ သိရှိရသည်။

Source: Reuters, 30 March 2026(လယ်ယာထွက်ကုန်များနှင့် အဓိကသွင်းကုန်များ၏ နိုင်ငံတကာဈေးကွက်စောင့်ကြည့်လေ့လာရေးအဖွဲ့)

    ၂၀၂၆ ခုနှစ် မတ်လတွင် ဗီယက်နမ်နိုင်ငံ၏ ငရုတ်ကောင်းတင်ပို့မှုသည် ပမာဏနှင့် တန်ဖိုး နှစ်မျိုးစလုံးတွင် သိသိသာသာ တိုးတက်လာပြီး အမြတ်အစွန်းများစွာ ရရှိခဲ့ကြောင်း၊ အဆိုပါ အချက်သည်ပင် စက်မှုလုပ်ငန်း ပြန်လည်အားကောင်းလာခြင်းကို ပြသနေခြင်းဖြစ်ကြောင်း၊ သို့သော်လည်း ပစ္စည်းလက်ကျန် ကန့်သတ်မှုများနှင့် ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ သယ်ယူပို့ဆောင်ရေး အခက်အခဲများသည်စိန်ခေါ်မှုများအဖြစ် ဆက်လက်ရှိနေကြောင်း သိရှိရသည်။

    ဗီယက်နမ်နိုင်ငံ ငရုတ်ကောင်းနှင့် ဟင်းခတ်အမွှေးအကြိုင်အသင်းအဖွဲ့ (Vietnam Pepper and Spice Association - VPSA) ၏ အချက်အလက်များအရ မတ်လတွင် ငရုတ်ကောင်း တင်ပို့မှု ၃၀,၆၃၈ တန်ရှိရာ ငရုတ်ကောင်းအနက် ၂၆,၁၉၀ တန်နှင့် ငရုတ်ကောင်းအဖြူ ၄,၄၄၈ တန် ပါဝင်သည်။

    တင်ပို့မှုဝင်ငွေစုစုပေါင်းမှာ အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၁၉၉.၃ သန်းရှိပြီး ငရုတ်ကောင်းအနက်မှ ဒေါ်လာ ၁၆၇.၃ သန်း၊ ငရုတ်ကောင်းအဖြူမှ ဒေါ်လာ ၃၂ သန်း ရရှိခဲ့ကြောင်း၊ ယခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလမှ တင်ပို့မှုပမာဏသည် ၁၁၉.၃ ရာခိုင်နှုန်း တိုးတက်ခဲ့ပြီး ယခင်နှစ်ကာလတူနှင့်နှိုင်းယှဉ်ပါက ၅၁.၃ ရာခိုင်နှုန်း မြင့်တက်ခဲ့သည်။

   တင်ပို့မှုစျေးနှုန်းသည် မြင့်မားနေဆဲဖြစ်ပြီး ပျမ်းမျှအားဖြင့် ငရုတ်ကောင်းအနက်တစ်တန် လျှင် ၆,၅၂၀ ဒေါ်လာနှင့်  ငရုတ်ကောင်းအဖြူတစ်တန်လျှင် ၈,၇၃၅ ဒေါ်လာရှိသည်။ ငရုတ်ကောင်း အနက် စျေးနှုန်းသည် လစဉ်အလိုက် ၀.၇ ရာခိုင်နှုန်း လျော့ကျခဲ့သော်လည်း ငရုတ်ကောင်းအဖြူ စျေးနှုန်းမှာ ၁ ရာခိုင်နှုန်း တိုးတက်ခဲ့ကြောင်းနှင့် ခိုင်မာမှုရှိသော ဈေးကွက်တွင် ကုန်ပစ္စည်းအမျိုး အစားအလိုက် ဈေးနှုန်းကွာခြားမှုရှိကြောင်း ပြသနေသည်။

    အမေရိကန်နှင့် တရုတ်နိုင်ငံတို့သည် ဗီယက်နမ်၏ အင်အားအကြီးဆုံး ဝယ်ယူသူများအဖြစ် ရပ်တည်နေပြီး အမေရိကန်မှ ၈,၀၅၉ တန်နှင့် တရုတ်နိုင်ငံမှ ၃,၆၆၃ တန် အသီးသီးတင်သွင်းခဲ့ ကြသည်။ အမေရိကန်သို့ တင်ပို့မှုသည် ယခင်လမှစ၍ ၁၂၁ ရာခိုင်နှုန်း တိုးတက်ခဲ့ပြီး တရုတ်နိုင်ငံ သို့ တင်ပို့မှုသည် ၁၃၄.၇ ရာခိုင်နှုန်း တိုးတက်ခဲ့သည်။ အီဂျစ်၊ နယ်သာလန်၊ ကနေဒါနှင့် ဖိလစ်ပိုင် နိုင်ငံများအပါအဝင် အခြားဈေးကွက်များတွင်လည်း မျှော်မှန်းထားသောတိုးတက်မှုရရှိခဲ့ပြီး တင်ပို့ မှုများမှာ တိုးတက်မှု သုံးဆ ရှိခဲ့ကြောင်း သိရှိရပါသည်။

    ၂၀၂၆ ခုနှစ် ပထမသုံးလအတွင်း ဗီယက်နမ်နိုင်ငံသည် ငရုတ်ကောင်း ၆၆,၃၅၀ တန် တင်ပို့ ခဲ့ပြီး တန်ဖိုးအားဖြင့် ဒေါ်လာ ၄၃၀ သန်း ရရှိခဲ့ပြီး ပမာဏအားဖြင့် ၃၉.၂ ရာခိုင်နှုန်းနှင့် တန်ဖိုးအား ဖြင့် ၃၁.၇ ရာခိုင်နှုန်း တိုးတက်ခဲ့ကြောင်း၊ အဆိုပါအချက်သည် နှစ်တစ်နှစ်၏ အစမှ တင်ပို့မှု အရှိန် အဟုန် အားကောင်းမှုကို မီးမောင်းထိုးပြခြင်းပင်ဖြစ်သည်။

   တင်သွင်းမှုအပိုင်းဖက်တွင်လည်း ဗီယက်နမ်နိုင်ငံသည် သိသိသာသာတိုးတက်လာခဲ့ပြီး အကြောင်းရင်းမှာ ပြည်တွင်းရောင်းလိုအား လျော့နည်းလာမှုကြောင့် ပြုပြင်ထုတ်လုပ်ရန်နှင့် ပြန် လည်တင်ပို့ရန်အတွက် စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများမှ ဝယ်ယူမှု တိုးမြင့်လာခြင်းကြောင့်ဖြစ်သည်။ မတ်လတွင် တင်သွင်းမှုသည် ၁၀,၃၁၃ တန်ရှိပြီး ဖေဖော်ဝါရီလနှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါက ၆၆.၂ ရာခိုင်နှုန်း၊ ယခင်နှစ်နှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါက ၁၀၈.၈ ရာခိုင်နှုန်း  တိုးတက်ခဲ့သည်။ ပထမသုံးလအတွင်း  စုစုပေါင်း ၂၁,၂၀၁ တန် တင်သွင်းခဲ့ပြီး တန်ဖိုးအားဖြင့် ဒေါ်လာ ၁၂၁ သန်း ရှိ၍ ယခင်နှစ်ထက် ၁၁၈.၉ ရာခိုင်နှုန်း တိုးတက်ခဲ့ကြောင်း သိရှိရပါသည်။

    ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံသည် ဗီယက်နမ်နိုင်ငံ၏ အကြီးဆုံးပေးသွင်းသူနိုင်ငံဖြစ်ပြီး ရာခိုင်နှုန်း အားဖြင့် တင်သွင်းမှု၏ ၅၅.၁ ရာခိုင်နှုန်းရှိကြောင်း၊ ဘရာဇီးနိုင်ငံနှင့် အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံတို့သည် ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံပြီးလျှင် အကြီးဆုံးပေးသွင်းသူနိုင်ငံများ ဖြစ်ကြကြောင်း သိရှိရသည်။ တင်ပို့မှု အားကောင်းသော်လည်း VPSA က ရောင်းလိုအားနှင့် ဝယ်လိုအား မညီမျှမှုများ ကြီးထွားလာနေ ကြောင်း သတိပေးပြောဆိုခဲ့ပါသည်။ ၂၀၂၆ ခုနှစ် သီးနှံအထွက်နှုန်းမှာ ၁၇၀,၀၀၀ မှ ၁၈၀,၀၀၀ တန် ရှိမည်ဟု ခန့်မှန်းထားပြီး ရာသီဥတုမကောင်းမှုနှင့် သက်တမ်းရင့်စိုက်ခင်း များ ကြောင့် ယခင်နှစ်ထက် ၁၅ - ၂၀ ရာခိုင်နှုန်းထိ လျော့နည်းနိုင်ပါသည်။ ရောင်းလိုအား နည်းပါးမှု သည် ပြည်တွင်းငရုတ်ကောင်းဈေးနှုန်းကို တစ်ကီလိုလျှင် VNĐ ၁၄၀,၀၀၀ မှ ၁၅၀,၀၀၀ (ဒေါ်လာ ၅.၃၂– ၅.၆၉) အထိ မြင့်တက်လာစေပါသည်။

   ဝယ်လိုအား မြင့်မားနေစဉ် တောင်သူများအနေဖြင့် တိုးဖိုးမြင့်သီးနှံများ ပြောင်းလဲစိုက်ပျိုး လာခြင်းနှင့် မြေယာကန့်သတ်မှုများကြောင့် ပြန်လည်စိုက်ပျိုးရန်အားထုတ်မှုများမှာ အကန့် အသတ် ရှိနေသည်။ ၂၀၂၆ တွင် ကမ္ဘာအနှံ ငရုတ်ကောင်းထုတ်လုပ်မှုသည် ၅၃၀,၀၀၀ တန်ခန့် ရှိမည်ဟု မျှော်မှန်းထားပြီး ယခင်နှစ်ထက် အနည်းငယ်မြင့်မားသော်လည်း ၂၀၂၄ ထက် နိမ့်နေဆဲ ပင်ဖြစ်သည်။

    တင်ပို့သူများသည် အရှေ့အလယ်ပိုင်းဒေသတွင် တင်းမာမှုများ မြင့်တက်လာခြင်းကြောင့် သယ်ယူပို့ဆောင်ရေး စရိတ်များ ၃ ဆမှ ၄ ဆအထိ မြင့်တက်လာကာ ထောက်ပံ့ပို့ဆောင်မှု ဆိုင်ရာ ဖိအားများ တိုးမြင့်လာခြင်း ကြုံတွေ့နေရသည်။ ကုန်သွယ်မှုဆိုင်ရာ ကုန်သေတ္တာများ ကူးလူးသွား လာခြင်းအတွက် ဟောမုဇ်ရေလက်ကြား ကို ပိတ်ထားခြင်းက  အရေးပါသော သယ်ယူပို့ဆောင် ရေးလမ်းကြောင်းများ ထိခိုက်ပြီး ကုန်တင်သင်္ဘောများ လည်ပတ်မှု ရပ်ဆိုင်းခြင်းနှင့် Jebel Ali နှင့် ဘာရိန်း၊ အိုမန်တို့ရှိ ဆိပ်ကမ်း များကဲ့သို့ အဓိကကျသောကုန်စည်ပို့ဆောင်ရေးဆိပ်ကမ်းများတွင် ဆိုးရွားလှသော ပိတ်ဆို့ပြည့် ကျပ်မှုများ ဖြစ်ပေါ်လာစေပါသည်။

    အရှေ့အလယ်ပိုင်းဒေသသည် ဗီယက်နမ်၏ ငရုတ်ကောင်းတင်ပို့မှု၏ ၁၅ ရာခိုင်နှုန်းခန့်ကို ကိုယ်စားပြုသည့်အပြင် အရေးကြီးသော သယ်ယူပို့ဆောင်ရေး တံခါးပေါက်တစ်ခုဖြစ်သောကြောင့် တင်ပို့သူလုပ်ငန်းရှင်အချို့သည် စရိတ်တက်လာမှုနှင့် ပို့ဆောင်မှု နှောင့်နှေးမှုများကို လျော့ချရန် အတွက် အမှာအသစ်များကို ယာယီရပ်နားထားသည်။ အခြေအနေများ ဆက်လက်ကြာရှည်ပါက ၂၀၂၆ ခုနှစ်အတွင်း တင်ပို့မှုဆိုင်ရာ တိုးတက်မှုအလားအလားအပေါ် ကြီးမားသော သက်ရောက်မှု ရှိနိုင်ကြောင်း သိရှိရပါသည်။

Source: Viet Nam News, 7 April 2026(လယ်ယာထွက်ကုန်များနှင့် အဓိကသွင်းကုန်များ၏ နိုင်ငံတကာဈေးကွက်စောင့်ကြည့်လေ့လာရေးအဖွဲ့)