အိန္ဒိယနိုင်ငံအနေဖြင့် ဗီယက်နမ်မှ လတ်ဆတ်ဒူးရင်းသီးများ ဈေးကွက်ဝင်ရောက်ခွင့်ကို တရားဝင်ခွင့်ပြုပေးလိုက်ပြီဖြစ်ကြောင်း ဗီယက်နမ်စိုက်ပျိုးရေးနှင့်ပတ်ဝန်းကျင်ရေးရာဝန်ကြီးဌာန က ဇူလိုင်လ ၃၀ ရက်နေ့တွင် ထုတ်ပြန်ကြေညာခဲ့သည်။
အဆိုပါဝန်ကြီးဌာန၏ ပြောဆိုမှုအရ အိန္ဒိယအစိုးရသည် အပင်ရောဂါပိုးမွှားကာကွယ်ရေး (အိန္ဒိယပြည်တွင်းသို့ တင်သွင်းခြင်းဆိုင်ရာ လုပ်ထုံးလုပ်နည်း) အမိန့် ၂၀၂၆ ကို ပဉ္စမအကြိမ် ပြင်ဆင်သည့် အမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ် S.O. 3828(E) အား ၂၀၂၆ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၉ ရက်နေ့တွင် ထုတ်ပြန်ခဲ့ပြီး ဇူလိုင် ၁၃ ရက်နေ့မှ စတင်၍ အကျိုးသက်ရောက်မှုရှိမည်ဟု ဟနွိုင်မြို့ရှိ အိန္ဒိယ နိုင်ငံသံရုံးမှ အကြောင်းကြားလာခဲ့ကြောင်း သိရှိရသည်။
ထိုကဲ့သို့ လုပ်ထုံးလုပ်နည်းများ ပြင်ဆင်ခဲ့မှုအောက်တွင် ဗီယက်နမ်နိုင်ငံအနေဖြင့် အိန္ဒိယ နိုင်ငံသို့ လတ်ဆတ်သောဒူးရင်းသီး (Durio zibethinus) ကို တင်ပို့ခွင့်ရှိသောနိုင်ငံအဖြစ် အသိ အမှတ်ပြုခံရခြင်းဖြစ်သည်။ အဆိုပါ သွင်းကုန်ဆိုင်ရာ လုပ်ငန်းစဉ်၌ အပင်ရောဂါကင်းရှင်းကြောင်း အသိအမှတ်ပြုလက်မှတ်နှင့်စပ်လျဉ်း၍ အခြားမည်သည့် ထုတ်ဖော်ကြေညာချက်မျှ ထပ်မံလိုအပ် ခြင်း မရှိသကဲ့သို့ မည်သည့် သွင်းကုန်ဆိုင်ရာ သီးသန့်လိုအပ်ချက်များလည်း မရှိကြောင်း သိရှိရ သည်။
ယခုကဲ့သို့ ဈေးကွက်ဖွင့်လှစ်နိုင်ခြင်းသည် ဗီယက်နမ်နှင့် အိန္ဒိယ နှစ်နိုင်ငံရှိ သက်ဆိုင်ရာ အပင်ရောဂါကာကွယ်ရေး အာဏာပိုင်အဖွဲ့အစည်းများအကြား နည်းစနစ်ပိုင်း အနီးကပ် ပူးပေါင်း ဆောင်ရွက်ခဲ့မှု၏ ရလဒ်ပင်ဖြစ်ကြောင်း၊ နှစ်နိုင်ငံအကြား စိုက်ပျိုးရေးနှင့် ကုန်သွယ်မှု ပူးပေါင်း ဆောင်ရွက်ခြင်းကို မြဲမြံခိုင်မာစွာ တိုးချဲ့လုပ်ဆောင်လျက်ရှိကြောင်း အဆိုပါ ဝန်ကြီးဌာနက ပြော ဆိုခဲ့သည်။
လူဦးရေပမာဏ ကြီးမားခြင်းနှင့်အတူ ဝင်ငွေအလယ်အလတ်ရှိသော လူတန်းစား တိုးပွား လာမှုနှင့် ပရီမီယံ အဆင့်အတန်းရှိသော ပြည်ပမှတင်သွင်းသည့် လယ်ယာထွက်ကုန်များအပေါ် ဝယ်လိုအား ကြီးထွားလာမှုတို့အရ အိန္ဒိယဈေးကွက်သည် ဗီယက်နမ်အတွက် ပို့ကုန်ဆိုင်ရာ သိသာ ထင်ရှားသည့် အခွင့်အလမ်းတစ်ရပ်အဖြစ် ကိုယ်စားပြုလျက်ရှိသည်။ အိန္ဒိယဈေးကွက်သို့ ဝင် ရောက်ခွင့်ရရှိမှုသည် ကမ္ဘာ့ဈေးကွက်အတွင်း ယှဉ်ပြိုင်လုပ်ကိုင်နေရပြီး ၎င်း၏ထုတ်ကုန်တန်ဖိုးကို မြှင့်တင်နေရချိန်၌ ဗီယက်နမ် ဒူးရင်းသီးတင်ပို့မှုအတွက် နယ်ပယ်ပိုမိုကျယ်ပြန့်စေမည်ဟု မျှော် လင့်ရသည်။
ဗီယက်နမ် ဒူးရင်းသီးအတွက် အိန္ဒိယသည် ဈေးကွက်အသစ်ဖြစ်ကြောင်း စိုက်ပျိုးရေးနှင့် ပတ်ဝန်းကျင်ရေးရာဝန်ကြီးဌာနက ပြောဆိုထားပြီး ကနဦးအဆင့်တွင် အဆင့်မြင့် လက်လီ အရောင်းကွင်းဆက် ဆိုင်လုပ်ငန်းများ၊ ပြည်ပမှတင်သွင်းသော သစ်သီးများကို ရောင်းချသည့် စတိုးဆိုင်များ၊ စားသောက်ဆိုင်များ၊ ဟိုတယ်များနှင့် အီးကောမာ့စ်စင်္ကြန်များမှတစ်ဆင့် အဓိက မြို့ကြီးများ၌သာ ဝယ်လိုအားကို စုစည်းရရှိနိုင်ဖွယ်ရှိသည်။
ဗီယက်နမ် စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများအနေဖြင့် ဈေးကွက်ဝင်ရောက်မှုကို အောင်မြင်စေရေး အတွက် စားသုံးသူများ၏ လိုလားချက်၊ ဝယ်ယူနိုင်မှုစွမ်းရည်၊ ထုတ်ကုန်ဆိုင်ရာ သတ်မှတ်ချက် များ၊ သယ်ယူပို့ဆောင်နိုင်မည့် နည်းလမ်းများနှင့် ဈေးကွက်ဖြန့်ဖြူးမှုစနစ်များ အပါအဝင် စေ့စပ် သေချာမှုရှိသော ဈေးကွက်လေ့လာသုတေသနပြုခြင်းကို ဆောင်ရွက်ကြရန် အဆိုပါဝန်ကြီးဌာနက တိုက်တွန်းထားသည်။
Source: Saigon Giai Phong News, 31 Jul 2026(လယ်ယာထွက်ကုန်များနှင့် အဓိကသွင်းကုန်များ၏ နိုင်ငံတကာဈေးကွက်စောင့်ကြည့်လေ့လာရေးအဖွဲ့)