ပြည်တွင်း၌ တန်ဖိုးမြှင့်ထုတ်လုပ်နိုင်ရန် ဇင်ဘာဘွေက လစ်သီယမ်အကြမ်း တင်ပို့မှုကို ရပ်ဆိုင်း
ဇင်ဘာဘွေနိုင်ငံ၏ လစ်သီယမ်အကြမ်းတင်ပို့မှု ပိတ်ပင်လိုက်ခြင်းကြောင့် တရုတ်သတ္တုတူးဖော်ရေးလုပ်ငန်းရှင်များသည် ၎င်းတို့၏ မဟာဗျူဟာကို ပြန်လည်သုံးသပ်လာရပြီး လစ်သီ ယမ်များကို တရုတ်နိုင်ငံ၏ ကြီးမားလှသော အားပြန်သွင်းနိုင်သည့် ဘက်ထရီလုပ်ငန်းခွင်သို့ တိုက်ရိုက်တင်ပို့မည့်အစား ပြည်တွင်း၌ပင် ပြုပြင်ထုတ်လုပ်ရန် အစီအစဉ်များကို အရှိန်မြှင့် လုပ်ဆောင်လာကြသည်။ အမေရိကန် ဘူမိဗေဒလေ့လာရေးအဖွဲ့ (USGS) ၏ အဆိုအရ ဇင်ဘာဘွေ နိုင်ငံသည် အာဖရိကတွင် လစ်သီယမ် အများဆုံးထုတ်လုပ်သည့် နိုင်ငံဖြစ်ပြီး ကမ္ဘာ့အကြီးဆုံး လစ်သီယမ်သိုလှောင်မှုပမာဏရှိသည့် နိုင်ငံများထဲတွင် တစ်နိုင်ငံအပါအဝင်ဖြစ်သည်။ ဇင်ဘာဘွေနိုင်ငံသည် ၂၀၂၂ ခုနှစ်တွင် လစ်သီယမ်သတ္တုရိုင်း (Lithium ore) တင်ပို့မှုကို ပိတ်ပင်ခဲ့ပြီးဖြစ်ကာ၊ လာမည့်နှစ် ဇန်နဝါရီလမှစတင်၍ လစ်သီယမ်အနှစ် (Lithium concentrates) တင်ပို့မှု များကိုပါ ရပ်ဆိုင်းမည်ဖြစ်ကြောင်း ပြီးခဲ့သည့်နှစ်က ကြေညာခဲ့သည်။ သို့သော်လည်း ဖေဖော်ဝါရီ လ ၂၅ ရက်နေ့တွင် အဆိုပါ ပိတ်ပင်မှုကို ချက်ချင်းအာဏာတည်စေခဲ့သည့်အတွက် ဇင်ဘာဘွေနိုင်ငံ၌ လစ်သီယမ်အနှစ်များကို သန့်စင်ရန် စက်ရုံများမရှိသေးသဖြင့် လစ်သီယမ်တူးဖော်ရေး ကဏ္ဍအနေဖြင့် ရေတိုကာလအတွင်း မည်သို့ဆက်လက်လုပ်ဆောင်မည်ကို မရေမရာဖြစ်နေစေသည်။ သတ္တုရိုင်းအကြမ်းအားလုံး တင်ပို့မှုကို အလုံးစုံပိတ်ပင်လိုက်သည့် ယခုလုပ်ဆောင်ချက်သည် သန့်စင်ခြင်းနှင့် ပြုပြင်ထုတ်လုပ်ခြင်းမှရရှိမည့် တန်ဖိုးမြှင့် (Added value) အကျိုးအမြတ်များကို ရယူရန်ဖြစ်ပြီး ထိုမှတစ်ဆင့် အလုပ်အကိုင်များ ဖန်တီးရန်နှင့် အစိုးရအတွက် အပိုဆောင်း အခွန်ဝင်ငွေများ တိုးတက်ရရှိစေရန် ရည်ရွယ်ခြင်းဖြစ်သည်။ သို့သော်လည်း ဝေဖန်သူများကမူ ဤသို့ သန့်စင်ထုတ်လုပ်ရန် တွန်းအားပေးမှုသည် ပိုမိုစောစီးစွာ လာသင့်သည်ဟု ဆိုကြသည်။ ဇင်ဘာဘွေနိုင်ငံသည် ကျပ်တည်းနေသော ပြည်တွင်းစီးပွားရေးအတွက် အခွန်ဘဏ္ဍာများစွာ ရရှိနိုင်မည့် အခွင့်အရေးကို နှစ်ပေါင်းများစွာ ဆုံးရှုံးခဲ့ပြီးဖြစ်သည်ဟု ၎င်းတို့က ထောက်ပြကြသည်။ Zhejiang Huayou Cobalt ပိုင်ဆိုင်သည့် Prospect Lithium Zimbabwe သည် သန့်စင်စက်ရုံတစ်ခုအတွက် အမေရိကန်ဒေါ်လာ သန်း ၄၀၀ သုံးစွဲထားပြီး ယင်းစက်ရုံသည် လာ မည့်ရက်သတ္တပတ်များအတွင်း စတင်လည်ပတ်နိုင်မည်ဖြစ်ကြောင်း ကုမ္ပဏီကိုယ်စားလှယ် Patience Chizodza က နိုင်ငံပိုင်ရုပ်သံလိုင်း ZBC သို့ ပြောကြားခဲ့သည်။ ၎င်းသည် လစ်သီယမ် အနှစ် (concentrate) ကို လစ်သီယမ်ဆာလဖိတ် (Lithium sulfate) အဖြစ် သန့်စင်မည့် အာဖရိက၏ ပထမဆုံးစက်ရုံဖြစ်လာမည်ဟု ဆိုသည်။ လစ်သီယမ်ဆာလဖိတ်သည် ဘက်ထရီထုတ်လုပ် ရာတွင် အသုံးပြုသည့် ထုတ်ကုန်အဆင့်သို့ ရောက်ရန် တစ်ဆင့်သာလိုတော့သည့် အမှုန့်ပုံစံဖြစ်သည်။ အဆိုပါစက်ရုံသည် တစ်နှစ်လျှင် လစ်သီယမ်အနှစ် တန်ချိန် ၄၀၀,၀၀၀ ကို ကိုင်တွယ်ဆောင်ရွက်နိုင်မည့် စွမ်းဆောင်ရည်ရှိမည်ဖြစ်ကြောင်းသိရသည်။ ဇင်ဘာဘွေနိုင်ငံပိုင် Mutapa Energy Minerals သည်လည်း အလားတူစက်ရုံတစ်ခုကို လာမည့်လများတွင် စတင် တည်ဆောက်တော့မည်ဖြစ်ကြောင်း အမှုဆောင်အရာရှိချုပ် Innocent Rukweza က ပြီးခဲ့သည့်လတွင် သတင်းထောက်များကို ပြောကြားခဲ့သည်။ တရုတ်ကုမ္ပဏီများမှ ရန်ပုံငွေပံ့ပိုးထားသော အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၂၇၀ သန်းတန်ဖိုးရှိ အဆိုပါစက်ရုံသည် တစ်နှစ်လျှင် တန်ချိန် ၆၀၀,၀၀၀ အထိ ပြုပြင်ထုတ်လုပ်နိုင်မည်ဖြစ်သည်။ ဇင်ဘာဘွေ၏ အကြီးဆုံးလစ်သီယမ်မိုင်းဖြစ်သော Bikita Minerals (Sinomine Resources Group ပိုင်) သည်လည်း လစ်သီယမ်ဆာလဖိတ်စက်ရုံ တည်ဆောက်ရန် ဖြစ်နိုင်ခြေလေ့လာမှုများ ပြုလုပ်နေကြောင်း ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ Tinomuda Chakanyuka က ပြောကြားခဲ့သည်။ အဆင့်လိုက် အကောင်အထည်ဖော်မည့် ယင်းစီမံကိန်းသည် အစုရှယ်ယာရှင်များထံမှ အမေရိကန်ဒေါ်လာ သန်း ၅၀၀ ခန့် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု ရရှိမည်ဖြစ်ပြီး ဇင်ဘာဘွေ၏ စက်မှုထွန်းကားရေးနှင့် ပြည်ပတင်ပို့မှု အမျိုးအစားစုံလင်စေရေးအတွက် အထောက်အကူပြုမည်ဟုဆိုသည်။ USGS ၏ အဆိုအရ ကမ္ဘာ့လစ်သီယမ်ဝယ်လိုအားသည် ၂၀၂၄ ခုနှစ်ထက် ၂၀ ရာခိုင်နှုန်း မြင့်တက်လာခဲ့ပြီး တရုတ်နှင့် ဥရောပရှိ လျှပ်စစ်ကား (EV) ရောင်းအား မြင့်တက်လာမှုသည် အဓိကအချက်ဖြစ်သည်။ ဇင်ဘာဘွေသည် ပြီးခဲ့သည့်နှစ်က လစ်သီယမ်အနှစ် တန်ချိန် ၁.၅ သန်း တင်ပို့ခဲ့ပြီး အစိုးရအတွက် ဝင်ငွေ အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၅၇၁.၆ သန်း ရရှိစေခဲ့ကြောင်း သိရှိရပါသည်။
Source : Teipei.com
DOCA(ရန်ကုန်)
