ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး ၊ ပုသိမ်မြို့နယ် ချောင်းသာ ၊ ငွေဆောင် ၊ ပင်လယ်ကမ်းခြေ ဒေသများတွင် သဘာဝအလျောက်နေထိုင်ပြီး အများဆုံးတွေ့ရှိရသည့် ဇီဝစိုး ငှက်လေးများကို လူသူရပ်ကွက်နှင့် ဝေးသောနေရာများတွင် လူနေထိုင်ခြင်းမရှိဘဲ ငှက်ကလေးများအတွက် သီးသန့် အဆောက်အဦဆောက်လုပ်ပြီး ငှက်တန်းများပြုလုပ်၍ မလေးရှားနည်းပညာဖြင့် အသုံးပြုကာ ဇီဝစိုးငှက်အိမ်ပြုလုပ်၍  ၊ ငှက်သိုက်ထုတ်လုပ်ရောင်းချလျက်ရှိကြောင်း သိရသည်။

          ချောင်းသာ ၊ ငွေဆောင်ကမ်းခြေဒေသတွင် ယခင်ကတည်းက အိမ်မွေးဇီဝစိုးငှက်များ မွေးမြူရေး လုပ်ငန်းရှင် (၁၄) ဦးခန့်ရှိပြီး ဖျာပုံမြို့နယ်သလိပ်ကြီးလေးကျေးရွာအုပ်စု ၊ သလိပ် ကလေးကျေးရွာတွင် ၂၀၂၃ ခုနှစ်မှ အိမ်မွေးငှက်သိုက်လုပ်ငန်းစတင်၍ လုပ်ကိုင်ခဲ့ရာ ယခုအချိန် လုပ်ငန်းရှင် (၂၀) ဦးခန့်အထိ တိုးချဲ့မွေးမြူလာကြောင်း သိရသည်။

          ဇီဝစိုးငှက်များမွေးမြူရာတွင် (၁) နှစ်အတွင်း အသိုက်မရရှိဘဲ (၁) နှစ်ကျော်မှသာ အသိုက်ခွာ လို့ရရှိကြောင်း အသိုက်ခွာယူပြီး ရေစိမ်၍ ငှက်ချေး ၊ ဥအကွဲ ၊ ဥအကြေ ၊ ငှက်အမွေးများ ရှင်လင်းရပါသည်။ ငှက်သိုက်ကုန်ကြမ်းကို ယိုးဒယားနိုင်ငံထုတ် သကြား ၊ ရေသန့်နှင့် ငှက်သိုက်ကို (၁) နာရီခန့်ပေါင်းပြီး အအေးခံ၍ ငှက်သိုက်ကုန်ချောရရှိပါသည်။ ငှက်သိုက်ကုန်ချောများကို ပိုးသတ်ထားသော ၄၅ မီလီမီတာဖန်ပုလင်းများတွင် ထည့်သွင်း၍ တစ်ပုလင်းကို (၁၀၀၀၀) ကျပ် ဝန်းကျင်ဖြင့် ဈေးကွက်တွင် ရောင်းချလျက်ရှိကြောင်း သိရသည်။

          ငှက်သိုက်သည် ပရိုတင်းဓါတ်ကြွယ်ဝ၍ အာဟာရဓါတ်များစွာပါဝင်ပြီး လူမမာများ၊ နာတာရှည် ရောဂါရှိသူများ ၊ အားကစားသမားများအပြင် သွေးတိုးရောဂါ ၊ ဆီးချိုရောဂါနှင့် လူမမာ များအတွက် ကိုယ်ခံအားစနစ်ကောင်းမွန်စေပြီး ပြည်တွင်းသုံးစွဲလျက်ရှိသလို ပြည်ပနိုင်ငံများသို့ လည်းတင်ပို့ရောင်းချလျက်ရှိသည့်အတွက် ဒေသတွင်းစီးပွားရေးကဏ္ဍအား ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုတွင် တစ်ဖက်တစ်လမ်းမှပါဝင်လျက်ရှိကြောင်း သိရသည်။

(DOCA) ဧရာဝတီ

                    ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး၊ ဖျာပုံမြို့နယ်နှင့် ပတ်ဝန်းကျင်ကျေးရွာဒေသများမှ ထွက်ရှိသော ပေါ်ဆန်းဆန်စပါးများသည် ၎င်းတို့၏ အရည်အသွေး၊ အရသာများကြောင့် ပြည်တွင်း ဈေးကွက်တွင် နာမည်ကျော်ကြားလျက်ရှိသည်။ ဖျာပုံဒေသသည် ရေမြေသဘာဝကောင်းမွန်မှုကြောင့် ပေါ်ဆန်းဆန်အထူးထွက်ရှိသည့် ဒေသအဖြစ်ရပ်တည်နေသည်။ ဒေသခံလယ်သမားများက ရှေးအစဉ်အဆက်မှ ယနေ့တိုင် ပေါ်ဆန်းဆန်စပါးကို အထူးပြုစိုက်ပျိုးလာခဲ့ကြသည်။

            လက်ရှိဒေသစပါးဈေးကွက်တွင် ဖျာပုံပေါ်ဆန်းဆန်စပါး ဈေးနှုန်းများမှာ ပေါ်ဆန်းဆန် စပါးအစို (၁)  တင်းလျှင် ၃၀,၀၀၀ ကျပ်မှ ၃၅,၀၀၀ ကျပ်အထိ ၊ ပေါ်ဆန်းဆန်စပါးခြောက် (၁) တင်းလျှင် ၃၆,၀၀၀ ကျပ်မှ ၄၆,၀၀၀ ကျပ်အထိ ပေါ်ဆန်းဆန်ဆန် (၁) တင်းလျှင် ၅၀,၀၀၀ ကျပ်မှ ၆၀,၀၀၀ ကျပ်အထိဖြစ်ပြီး ဖျာပုံပေါ်ဆန်းဆန်များသည် ရန်ကုန်၊ မန္တလေး၊ နေပြည်တော် စသည့် မြို့ကြီးများရှိ အဆင့်မြင့်ဈေးကွက်များတွင် ဝယ်လိုအားကောင်းမွန်လျက်ရှိသည်။ အထူးသဖြင့် လတ်ဆတ်သော ဆန်အဖြစ် ချက်ပြုတ်စားသောက်ရန်နှင့် အထူးဟင်းလျာများအတွက် အသုံးပြု ရန် စားသုံးသူများက ဦးစားပေးရွေးချယ်လေ့ရှိသည်။

          ဖျာပုံမြို့နယ်အတွင်းရှိ ကျေးရွာပေါင်း ၅၀ ကျော်တွင် ပေါ်ဆန်းဆန်စပါးကို အဓိက စိုက်ပျိုးလျက်ရှိပြီး တစ်နှစ်လျှင် စပါးတန်ချိန် ထောင်ဂဏန်းအထက် ထုတ်လုပ်နိုင်သည်ဟု ခန့်မှန်းရသည်။ ဒေသခံလယ်သမားများသည် ရာသီဥတုဒဏ်၊ ရေလွှမ်းမိုးမှုဒဏ်များကို ရင်ဆိုင် ရသည့်အခါတွင်လည်း ပေါ်ဆန်းဆန်စပါး၏ အရည်အသွေးကို ထိန်းသိမ်းထားနိုင်ရန် ကြိုးပမ်းလျက်ရှိသည်။ ကျေးလက်ဒေသဖွံ့ဖြိုးရေးလုပ်ငန်းများအနေဖြင့် ဖျာပုံပေါ်ဆန်းဆန်ကို ဒေသ ထွက်ကုန်တစ်ခုအဖြစ် အသိအမှတ်ပြုကာ ဈေးကွက်တိုးချဲ့ခြင်း၊ နည်းပညာပံ့ပိုးခြင်းများ ဆောင်ရွက်ပေးလျက်ရှိသည်။ ယခုအခါ ဖျာပုံပေါ်ဆန်းဆန်သည် ပြည်တွင်းဈေးကွက်တွင် ကိုယ်ပိုင်အမှတ်တံဆိပ်တစ်ခုအဖြစ် ရပ်တည်နိုင်ရန် တိုင်းဒေသကြီးအစိုးရအဖွဲ့ လမ်းညွန်မှုဖြင့် ကြိုးပမ်းဆောင်ရွက်လျက်ရှိသည်။

(DOCA) ဧရာဝတီ

          မန္တလေးစျေးကွက်အတွင်း ဒီဇင်ဘာလနောက်ဆုံးပတ်တွင် လိမ္မော်သီးများ ဝင်ရောက်မှုများပြားပြီး၊ အရောင်းသွက်လျက်ရှိကြောင်း စျေးချိုတော်ရှိ သစ်သီးပွဲရုံတန်းမှ သိရှိရပါသည်။ ဘုရားပွဲနှင့် အလှူပွဲများကျင်းပသည့် ဆောင်းဦးရာသီအတွင်း လိမ္မော်သီးအပါအဝင် သစ်သီးမျိုးစုံ အရောင်းသွက်လျက်ရှိကြောင်း သိရှိရပါသည်။ မန္တလေးစျေးကွက်အတွင်း လိမ္မော်သီးများအား ရှမ်းပြည်နယ်မှ ဝင်ရောက်ကြောင်း သိရှိရပါသည်။ ၂၀၂၅ ခုနှစ်ဒီဇင်ဘာလနောက်ဆုံးပတ်အတွင်း ဖြစ်ပေါ်လျက်ရှိသည့် လိမ္မော်သီးစျေးအနေဖြင့် လိမ္မော်သီးအပွ(အလုံးကြီး)တစ်လုံးလျှင်  ၂၅၀ဝိ/-နှင့် ၃၀၀ဝိ/-စျေး၊ လိမ္မော်သီး(ခေါင်သီး) ၁၃၀ဝိ/-နှင့် ၁၅၀ဝိ/-၊လိမ္မော်သီး(အလတ်) ၁၀၀ဝိ/-နှင့် ၁၁၀ဝိ/-၊ လိမ္မော်သီး (အလုံးသေး)၇၀ဝိ/-နှင့် ၈၀ဝိ/-၊ ပျားလိမ္မော်နှင့် ရွှေလိမ္မော်  တစ်ပိဿာလျှင် ၁၂၀၀ဝိ/-နှင့် ၁၅၀၀ဝိ/- စျေးတို့ဖြင့် ရောင်းချလျက်ရှိပြီး၊ အမျိုးအစားအလိုက် စျေးအနည်းငယ်ကွာခြားမှုရှိကြောင်း သိရှိရပါသည်။

DOCA(မန္တလေး)

         မန္တလေးကုန်စိမ်းစျေးကွက်တွင် ဆောင်းဦးကာလအတွင်း တစောင်းခါးနှင့် တစောင်းချဉ်များ ဝင်ရောက်မှုများပြားလျက်ရှိပြီး၊ ရာသီစာအဖြစ်စားသုံးကာ အရောင်းသွက်လျက်ရှိကြောင်း သိရှိရပါသည်။ ကုန်စိမ်းစျေးကွက်သို့ မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီးရှိ အမရပူရခရိုင်၊ ပြင်ဦးလွင်ခရိုင်၊ ကျောက်ဆည်ခရိုင်နှင့် မိတ္တီလာခရိုင်တို့မှ ထွက်သည့်ကုန်စိမ်းများ၊ စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီးနှင့် ရှမ်းပြည်နယ်တို့မှ ထွက်သည့်တစောင်းခါးနှင့် တစောင်းချဉ်များဝင်ရောက်ကြောင်း သိရှိရပါသည်။ ၂၀၂၅ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာ လနောက်ဆုံးပတ်အတွင်း ဖြစ်ပေါ်နေသည့်စျေးများမှာ တစောင်းခါးနှင့် တစောင်းချဉ် တစ်ပိဿာလျှင် လက္ကားစျေး ၈၀၀၀ ကျပ်နှင့် ၈၅၀၀ကျပ်၊ လက်လီစျေး ၁၀၀၀၀ ကျပ်နှင့် ၁၂၀၀၀ ကျပ် စျေးတို့ဖြင့် ရောင်းချကြောင်း သိရှိရပါသည်။ မန္တလေးမြို့၊ သီရိမာလာစျေးအတွင်း နေ့စဉ် ကုန်စိမ်းသီးနှံဝင်ရောက်မှုမှာ ကုန်စည်အမျိုးအစားအလိုက် Canter (၁၂ဘီးနှင့် ၆ ဘီး) ယာဉ်(၄၀) စီးနှင့်(၆၀)စီးအကြားဝင် ရောက်လျက်ရှိကြောင်း သိရှိရပါသည်။

DOCA(မန္တလေး)

       ၂၀၂၅ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ (တတိယပတ်)တွင် ရှမ်းပြည်နယ်(တောင်ပိုင်း)အောင်ပန်းဒေသ၌  ပြောင်းသီးနှံမှာ တစ်ပိဿာလျှင် (၁၂၆၀-၁၂၇၀)ကျပ်ဖြင့် ဈေးကောင်းပေးဝယ်နေ၍ ပြည်ပဝယ်လိုမှု မြင့်တက်လာမှုကြောင့် စီးဆင်းမှုမှာ ယခင်အပတ်ထက် ပိုများလာပါသည်။

     ကြက်သွန်ဖြူသီးနှံမှာ တစ်ပိဿာလျှင် ထူး ၁-၂၅၀၀ကျပ်၊ ထူး ၂-၃၅၀၀ကျပ်၊ ထူး ၃-၅၀၀၀ ကျပ်၊ ထူး ၄-၆၀၀၀ကျပ်၊ ထူး ၅-၇၀၀၀ကျပ်၊ ထူးလွန်-၈၅၀၀ကျပ် နှင့် ဥတစ်လုံးဆိုဒ်မှာ ၂၀၀၀၀ကျပ် ဖြင့် ဈေးငြိမ်နေပြီး ဈေးကွက်ဝယ်လိုအား လျော့ကျသဖြင့် စီးဆင်းမှုမှာ ယခင်အပတ်တိုင်း ပုံမှန်ဖြစ် နေပါသည်။

          အာလူးသီးနှံမှာ တစ်ပိဿာလျှင် မားကီး S2/S3 (၅၅၀၀-၆၀၀၀)ကျပ်၊ မျက်နီ S1/S2 (၅၀၀၀-၅၅၀၀)ကျပ်၊ OK-၄၅၀၀ကျပ်၊ A1-၃၅၀၀ကျပ်၊ ဆွဲသီး-၃၀၀၀ကျပ် နှင့် ဂေါ်လီဆိုဒ်မှာ ၂၅၀၀ကျပ်ဖြင့်  အရည်အသွေးနိမ့်ကျမှုကြောင့် ဈေးကျဆင်းသွားသော်လည်း ဈေးကွက်ဝယ်လိုအား မြင့်တက်မှု ကြောင့်  စီးဆင်းမှုမှာ ပိုလာပါသည်။

          ချင်းသီးနှံမှာ ဥသစ်အခက် တစ်ပိဿာလျှင် (၂၅၀၀-၃၀၀၀)ကျပ်ဖြင့် ပြည်ပတင်ပို့မှု မရှိသောကြောင့် ဈေးကျဆင်းလျက်ရှိကာ စီးဆင်းမှုမှာ နည်းနေပါသည်။

          ကုန်စိမ်းသီးနှံများတွင် ဂေါ်ဖီ(၃၀၀၀-၃၅၀၀)ကျပ်၊ ပန်းမုံလာ (၁၅၀၀-၂၀၀၀)ကျပ်၊ ရွှေပဲ (၁၀၀၀၀-၁၃၀၀၀)ကျပ်၊ မုန်ညှင်း (၅၅၀၀-၆၀၀၀)ကျပ်၊ ဖရုံသီး (၁၅၀၀-၂၀၀၀)ကျပ်၊ ခရမ်းသီး (၃၀၀၀-၃၅၀၀)ကျပ်၊ ခရမ်းချဉ်သီး (၄၅၀၀-၅၅၀၀)ကျပ်၊ ငရုတ်ပွ (၁၅၀၀၀-၁၇၀၀၀)ကျပ်၊ မုန်လာဥနီ (၂၅၀၀-၃၀၀၀)ကျပ်၊ ဘိုစား (၈၀၀၀-၉၀၀၀)ကျပ်ဖြင့် အသီးသီးဈေးရှိနေကြပြီး ဂေါ်ဖီ နှင့် ခရမ်းသီး သီးနှံတို့မှာ ဈေးကွက်အဝင်နည်းသဖြင့် ဈေးတက်လာပြီး ပန်းမုံလာသီးနှံမှာ ဈေးကွက် အဝင်များသဖြင့် ဈေးကျဆင်းသွားပါသည်။ကုန်စိမ်းသီးနှံများမှာ ဈေးကွက်လိုအပ်ချက်အရ ဝယ်လိုအားကောင်းသော်လည်း ယခုကာလသည် ဒေသစုံမှ သီးနှံထွက်ရှိမှုရှိသဖြင့် စီးဆင်းမှုမှာ ယခင် အပတ်ထက် လျော့နည်းခဲ့ပါကြောင်း လေ့လာသိရှိရပါသည်။

DOCA(ရှမ်း)