ပြည်တွင်းကုန်သွယ်မှုသတင်း

         ဒန့်ဒလွန်ပင်သည် မြန်မာနိုင်ငံနေရာအနှံအပြားတွင် ပေါက်ရောက်ကြောင်း၊ ဒန့်ဒလွန်ပင်၏ အရွက်ကို လွန်ခဲ့သောနှစ်ပေါင်းများစွာကပင် တိုင်းရင်းဆေးများတွင်အသုံးပြုကြကြောင်း၊  ဒန့်ဒ လွန်ပင်၏ပင်စည်သည် အဖြူရောင်ဖြစ်ပြီး ကျွတ်ဆက်သည့်အကိုင်းအလက်များနှင့် ဘဲဥပုံ အစိမ်း ရောင်အရွက်များပါရှိပါသည်။ ဒန့်ဒလွန်ရွက်တွင် ပရိုတင်း၊ ကယ်လ်ဆီယမ်၊ ဗီတာမင်စီ၊ ပိုတက် ဆီယမ်စသည့် အာဟာရဓာတ်များစွာပါဝင်ကြောင်း၊ ဒန့်ဒလွန်တွင် မှိုပိုးကို သေစေနိုင်သည့် အာနိသင် ရှိ၍ ရောဂါပိုးများကိုတိုက်ဖျတ်ပေးနိုင်သည့် အစွမ်းရှိသည့်အပြင် ရောင်ရမ်းမှုကိုလျော့ ပါးစေနိုင်သည့် အစွမ်းလည်းရှိကြောင်း၊  ဒန့်ဒလွန်ရွက်တွင်ခန္ဓာကိုယ်ဖွဲ့စည်းမှုနှင့် ပရိုတင်း ဖြစ်ပေါ်မှု အတွက်အသုံးဝင် သည့် အမိုင်နိုအက်ဆစ်များပါဝင်ပြီး ခန္ဓာကိုယ်၏ ကျန်းမာရေးကို အထောက်အကူပြုကြောင်း၊ ဒန့်ဒလွန်ရွက်သည် အနာဖြစ်ခြင်း၊ အပူလောင်ခြင်း၊ ပြတ်ရှဒဏ်ရာများနှင့် အသေး စားဒဏ်ရာ များကို လည်းသက်သာစေနိုင်ပြီး အနာကျက်လည်း မြန်စေကြောင်း၊ နို့တိုက်မိခင် များအတွက်လည်း ဒန့်ဒလွန် ရွက်ကိုစားသုံး ပေးခြင်းဖြင့် နို့ထွက်အား ကောင်းပြီး သံဓာတ်ကြွယ်ဝကြောင်း၊  အဆီများကို လောင် ကျွမ်းစေနိုင်ပြီး ခန္ဓာကိုယ်ကိုကျစ်လျစ်ပြီး နှလုံးနှင့်ပါတ်သက်သောရောဂါများကို လျော့ချပေးကြောင်း၊  ဒန့်ဒလွန်ရွက်သည် ဆီးချိုရောဂါကို ထိန်းချုပ်ပေး၍ သွေးတွင်း သကြား ဓာတ်ကိုလည်းလျော့ ချပေးကြောင်း၊ ဗီတာမင်Cတို့ပါဝင်သောကြောင့် အသားအရည်ကို ကြည်လင်ပြီး သွေးသားသန့်စင်၍ ဦးရေပြားသွေးလည်ပတ်မှုကိုကောင်းမွန်ပြီး ဆံပင်များကိုနက် မှောင်သန်စွမ်းကြောင်း၊ ဒန့်ဒလွန်ရွက်ကို စားသုံးပေးခြင်းဖြင့် ခေါင်းကိုက်ခြင်း၊ ကိုယ်လက်မအီမသာဖြစ်ခြင်းနှင့် အခြားအာရုံကြောဆိုင်ရာ ဝေဒနာများကို သက်သာစေနိုင်ကြောင်း၊ ဒန့်ဒလွန်ရွက်သည် အစာကြေလွယ်ပြီး အစာချေဖျတ်မှုကို ကောင်းမွန်ကြောင်း၊သံဓာတ်ပြည့်ဝသောကြောင့် ကိုယ်ခံအား  ကောင်းစေပြီးအသည်းနှင့် အရိုးကျန်းမာ သန်စွမ်းကြောင်း၊ ဆီးကျောက်တည်ခြင်းမှ ကာကွယ်၍၊ ကျောက်ကပ်ရောဂါမဖြစ်အောင် တားဆီး ပေးကြောင်း၊ သွေးတိုးဝေဒနာရှင်များအနေဖြင့် ဒန့်သလွန်ရွက်နှင့်ဒန့်သလွန်သီးများကို ပုံမှန် စားသုံး ခြင်းဖြင့်သွေးတိုးရောဂါကိုသက်သာစေနိုင်ကြောင်းစာပေများမှဖတ်ရှု့သိရှိရသည်။ ကျောက်ပန်းတောင်း မြို့၊ မြို့မစည်ပင်သာယာပျံကျဈေးတွင် ဒန့်သလွန်သီးတောင့်ဈေးနှုန်းမှာ၅တောင့်ပါ တစ်စည်းလျှင် (၁၀၀၀)ကျပ်၊ဖြင့်အရောင်းအဝယ် ဖြစ်ကြောင်းသိရှိရသည်။

DOCA (မန္တလေး)

      ပဲသီးတောင့်သည်ရာသီစာဟင်းသီးဟင်းရွက်မဟုတ်ဘဲ တစ်နှစ်ပတ်လုံးရရှိနိုင်သော အစိမ်း ရောင်ဟင်းသီးဟင်းရွက်တစ်မျိုးဖြစ်သည်။ ရှင်သန်ပေါက်ရောက်ရာ ရေ၊ မြေသဘာဝနှင့်မျိုးစိတ်အပေါ် မူတည်၍ ၁၂လက်မနှင့် ၃၀လက်မအထိရှည်တတ်သည်။ ပဲသီးတွင် ဗီတာမင်အေ၊ ပရိုတင်း၊ သံဓာတ်၊ မီးစုန်း၊ သီအာမင်၊ ရီဘိုပလာဗင်နှင့် ပိုတက်ဆီယမ်တို့ ကြွယ်ဝစွာပါရှိသည့်အပြင် ဗီတာမင်စီ၊ ဖောလိတ်၊ မဂ္ဂနီဆီယမ်နှင့် မဂ္ဂနိစ်တို့စုဝေးရာ အရင်းအမြစ်လည်းဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် ပဲသီးကိုအားအင်ပြည့်ဝစေ သောအစားအစာတစ်ခုအဖြစ် စားသုံးသင့်ပေသည်။ ကယ်လ်လိုရီနည်းသော အစိမ်းရောင်ဟင်းသီး ဟင်းရွက်ဖြစ်သောကြောင့် ပဲသီးကိုမှန်မှန်စားသုံးပေးခြင်းဖြင့်  ခန္ဓာကိုယ်အလေးချိန်ကို လျှော့ချနိုင် သည်။ ဓာတ်တိုးဆန့်ကျင်ပစ္စည်းများကြွယ်ဝစွာပါရှိသဖြင့် ကင်ဆာရောဂါအမျိုးမျိုးမှလည်း ကာကွယ် ပေးနိုင်သည့်အပြင် အစိမ်းရောင်ခြယ်ကလိုရိုဖီးဓာတ်မြင့်မားစွာပါ ရှိသည့်အတွက်ကင်ဆာဖြစ်စေ တတ်သောဓာတ်ကိုပိတ်ဆို့ပေးသည်။ အကင်စားသုံးသူများအနေဖြင့်လည်း ပဲသီးဖြင့်တွဲဖက်စားသုံး ပေးခြင်းဖြင့် ကင်ဆာဖြစ်ပွားမှုကိုလျော့ကျစေနိုင်သည်။ ပဲသီးစားသုံးခြင်းဖြင့် အိုမင်းရင့်ရော်မှုကို နှောင့်နှေးစေပြီး အရွယ်တင်နုပျိုစေကာ နှလုံးသွေးကြောနှင့် ဆိုင်သောရောဂါများကိုလည်း ကာကွယ် ပေးနိုင်သည်။ သွေးတိုးရောဂါ၊ အဆစ်ရောင်ဝေဒနာရောဂါ၊ အရိုးပါးရောဂါ၊ လေသင်တုန်းဖြတ်ရောဂါ၊ ဆီးချိုရောဂါ၊ သွေးအားနည်းရောဂါများမဖြစ်အောင် လည်းကာကွယ်ပေးပါသည်။ ကိုယ်ဝန်ဆောင်ရန် အစီအစဉ်ရှိသူများ၊ ကိုယ်ဝန်သည်များနှင့်ကလေး မီးဖွားပြီးသူများအနေဖြင့်ပဲသီးကို နေ့တိုင်းလိုလို စားသုံးပေးသင့်ပါသည်။ ပဲသီးတွင်ပါဝင်သော သဘာဝဗီတာမင်စီသည် ကိုယ်ခံအားစနစ်ကိုကောင်း မွန်စေပြီး အသက်ရှူလမ်းကြောင်းမှတစ်ဆင့် ကူးဆက်လွယ်သော အအေးမိခြင်း၊ တုပ်ကွေးဖြစ်ခြင်း၊ ရာသီဖျားနာခြင်းတို့မှလည်းကာကွယ်ပေးနိုင်သည်။ ပဲသီးတွင် ဖော့စ်ဖရပ်စ်(ခေါ်) မီးစုန်းဓာတ်ကြွယ်ဝ သဖြင့်သွားရောဂါအမျိုးမျိုးအတွက် ကောင်းကျိုးပြုပေးနိုင်သည့်အပြင် သဘာဝပရိုတင်းဓာတ်များက ကြွက်သားများကို သန်စွမ်းအား ကောင်းစေပြီး ဗီတာမင်အေပါဝင်သောကြောင့် မျက်စိရောဂါအမျိုးမျိုး အတွက် လွန်စွာဆေးဖက်ဝင်သည်။ နာတာရှည်သွေးအားနည်းရောဂါရှိသူများအနေဖြင့်လည်း သံဓာတ် ပါဝင်မှုများသော ပဲသီးကို မကြာခဏစားသုံးပေးသင့်ပါသည်။အချုပ်အားဖြင့်ဆိုသော် ပဲသီး(ခေါ်) ပဲတောင့်ရှည်သည် စားသုံးသူများအတွက် ဘက်ပေါင်းစုံမှဆေးဖက်ဝင်ပြီး ဘေးထွက်ဆိုးကျိုးမရှိစေဘဲ တစ်နှစ်ပတ်လုံး အလွယ်တကူရရှိနိုင်ကာ အာဟာရလည်းဖြစ်စေသောကြောင့် ပဲတောင့်ရှည်ကို စားသုံး ပေးသင့် ပေသည်။ ကျောက်ပန်းတောင်းမြို့ မြို့မစည်ပင်သာယာပျံကျဈေးတွင်ပဲသီးတောင့်ဈေးနှုန်းမှာ တစ်ပိဿာဈေးနှုန်း (၃၅၀၀)ကျပ်၊ဖြင့်အရောင်းအဝယ်ဖြစ်ကြောင်းသိရှိရသည်။

DOCA (မန္တလေး)

         စပါးလင်ကို မြန်မာလူမျိုးများအကြိုက် မုန့်ဟင်းခါးထဲတွင်ထည့်ချက်ကြသလို ငါးဟင်း၊ အသားဟင်းများမှာပါ ထည့်၍ချက်ပြုတ်စားသောက်လေ့ရှိသည်။ အညှီအဟောက်နိုင်သလို ခံတွင်း လည်းရှင်းသည့် စပါးလင်သည် ဟင်းချက်ရာတွင်အသုံးဝင်ရုံသာမကဘဲ ကျန်းမာရေးအတွက်လည်း အကျိုးကျေးဇူးများစွာပေးပါသည်။ စပါးလင်တွင် ရေဓာတ်၊ ပရိုတင်းဓာတ်၊ အဆီဓာတ်၊ ကာဗိုဟိုက်ဒရိတ်၊ ကယ်လ်ဆီယမ်၊ သံဓာတ်၊ မဂ္ဂနီဆီယမ်၊ ဖော့စဖရိတ်၊ ပိုတက်ဆီယမ်၊ ဆိုဒီယမ်၊ ဇင့်၊ ဗီတာမင်စီ၊ သီရာမင်း၊ ရိုင်ဗိုဖလာပင်၊ နီကာဆင်၊ ဗီတာမင်ဘီ၊ ဖောလိတ်၊ ဗီတာမင်အေ နှင့် ဗီတာမင်ဒီတို့ ပါဝင်ပါသည်။ စပါးလင်ကိုပုံမှန်စားသုံးပေးပါက သွေးတွင်းအကျိုးမပြုသည့် ကိုလက် စထရောကိုကျစေပြီး သွေးကြောထဲတွင်အဆီများစုပုံမှုမရှိအောင် ကာကွယ်ပေးပါသည်။ အသည်း၊ ကျောက်ကပ်တို့မှ အဆိပ်အတောက်များကိုဖယ်ရှားပေးပြီး ယူရစ်အက်ဆစ်ကိုလျော့ကျစေနိုင် ပါသည်။ ဆီးရွှင်ပြီးအစာချေနစ်ကိုလည်း ကျန်းမာစေနိုင်ပါသည်။ ဆီထရယ်ဓာတုဒြပ်ပေါင်း ပါဝင်သောကြောင့် အရေပြားကင်ဆာအပါအဝင် ကင်ဆာရောဂါများကိုလည်း တိုက်ဖျတ်ပေး နိုင်ပါသည်။ ဘတ်တီးရီးယား များကိုတိုက်ဖျတ်နိုင်သော အာနိသင်ရှိသောကြောင့် အစာအိမ်အနာရှိ သူများအနေဖြင့်စားသုံးပေးနိုင်ပြီး ဝမ်းပျက်ဝမ်းလျှောဖြစ်ခြင်းမှလည်း ကာကွယ်ပေးပါသည်။ ကြွက်သားများကို ပြေလျော့စေပြီး ညဘက် တွင်ကောင်းကောင်းအိပ်ပျော်စေနိုင်သည့်အပြင် အအေးမိချောင်းဆိုးခြင်းများကိုလည်း သက်သာစေနိုင် ပါသည်။ ဗီတာမင်စီပါဝင်သောကြောင့် နှာစေး၊နှာပိတ်၊ တုပ်ကွေးနှင့်အခြားအသက်ရှူလမ်းကြောင်း ဆိုင်ရာရောဂါများမှလည်း ကာကွယ် ပေးပါသည်။ စပါးလင်သည်ချွေးထွက်စေသော အာနိသင်ရှိသော ကြောင့်ဖျားနာနေသူများအနေဖြင့်လည်း အသုံးဝင်ပါသည်။ ဆီးလမ်းကြောင်းပိုးဝင်ခြင်းအပါအဝင် မှိုပိုးများ၊ ဘက်တီးရီးယားပိုး များကူးစက်ခံရမှုမှကာကွယ်ပေးနိုင်ပါသည်။ ခေါင်းကိုက်ခြင်းအပါအဝင် ကြွက်သား၊ အဆစ်အမြစ် နာကျင်ခြင်းများကို သက်သာစေနိုင်သည့်အပြင် အာရုံကြောစနစ် ကိုကျန်းမာ စေပြီးအရေပြားပြဿာ နာများနှင့် အဝလွန်ခြင်းမှလည်းကာကွယ်ပေးနိုင်သည့်အတွက် စပါးလင်ကို စားသုံးပေးသင့်ပါသည်။  စပါးလင်ကိုစားသုံးရာတွင် သွေးတွင်းကိုလက်စထရော ကျတတ်သူများအနေ ဖြင့်သတိထားစားသုံးသင့်ပါကြောင်း စုစည်းရေးသားတင်ပြလိုက်ရပါသည်။ ကျောက်ပန်းတောင်းမြို့ မြို့မစည်ပင်သာယာပျံကျဈေးတွငစပါးလင်ဈေးနှုန်းမှာ တစ်စည်း (၅၀၀)ကျပ်၊(၁၀)စည်း(၃၅၀၀)ကျပ် ဖြင့်အရောင်းအဝယ်ဖြစ်ကြောင်းသိရှိရသည်။

DOCA (မန္တလေး)

             ပြည်ပန်းညိုပင်သည် အပူပိုင်းဒေသတွင်ပေါက်ရောက်ပြီး  အပင်အမြင့်မှာ (၁၀) မီတာအထိမြင့် ပါသည်။ တောက်ပသောအဝါရောင်အပွင့်များပွင့်ပြီး မူရင်းဒေသမှာ အရှေ့တောင်အာရှဖြစ်ပြီး အထူး သဖြင့် အိန္ဒိယနိုင်ငံနှင့် သီရိလင်္ကာနိုင်ငံများတွင်ပေါက်ရောက်တတ်ကြသည်။ အပူပိုင်းနှင့် သမပိုင်း ရာသီဉတုများတွင် အများဆုံးတွေ့ရတတ်သည်။ ပန်းခြံအလှပင်များအဖြစ်စိုက်ပျိုးကြပြီး အရွက်နှင့် မျိုးစေ့များကို တိုင်းရင်းဆေးများတွင် အသုံးပြုကြသည်။ ပြည်ပန်းညိုသည် ကျန်းမာရေးအတွက် များစွာအကျိုးပြုပြီး အထူးသဖြင့် တိုင်းရင်းဆေးများတွင်အသုံးပြုကြသည်။ ပြည်ပန်းညိုသည် ဓာတ်တိုး ဆန့်ကျင်ဂုဏ်သတ္တိရှိသည့်အတွက် ရောင်ရမ်းခြင်းကိုလျော့ကျစေခြင်း၊ အစာခြေလမ်းကြောင်းဆိုင်ရာ ကျန်းမာစေခြင်း၊ ဝမ်းမှန်စေခြင်း၊ အူလမ်းကြောင်းကျန်းမာရေးကို တိုးတက်ကောင်းမွန်စေခြင်း၊ သွေးတွင်းသကြားဓာတ်ကိုထိန်းညှိပေးခြင်း၊ ဆီးချိုရောဂါ နှင့်သွေးတွင်းဖိအားကိုလည်းပုံမှန်ဖြစ်စေရန် ကူညီပေးခြင်းစသည့် ကျန်းမာရေးဆိုင်ရာကောင်းကျိုးများစွာရရှိစေနိုင်ပါသည်။ ပြည်ပန်းညိုသည် ဆေးဖက်ဝင်ရုံသာမက အရွက်နုလေးများကို အတို့အမြှုပ်အနေဖြင့်စားသုံးခြင်း၊ စွန်တာနီပဲဟင်းချို ထဲတွင်ထည့်ပြီး စားသုံးခြင်းများလည်း ရှိပါသည်။

DOCA (မန္တလေး)

         မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ညောင်ဦးခရိုင်၊ ကျောက်ပန်းတောင်းမြို့နယ် အနှံ့အပြားတွင် မန်ကျည်းပင်များသည် အလေ့ကျပေါက်ရောက်မှုများပြီး မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး မန်ကျည်းပင် အများဆုံးထွက်ရှိသော မြို့များမှာ ကျောက်ပန်းတောင်း၊ မိထ္တီလာ၊ ရမည်းသင်း၊ ပျော်ဘွယ်၊ တပ်ကုန်း၊ ပျဉ်းမနားမြို့များဖြစ်ပြီး ကျောက်ပန်းတောင်းမြို့နယ်အတွင်း အဓိကထွက်ရှိသော ကျေးရွာများမှာ ပုပ္ပား၊ ဆုံကုန်း၊ မြောက်တော၊ ချိဝင်း၊ ပုပ္ပားလွင်၊ သံဘို၊ ဆည်ပေါက်၊ ညောင်ကန် ကျေးရွာတို့ ဖြစ်ပါသည်။ ပုပ္ပားကျေးရွာအုပ်စုမှထွက်ရှိသော မန်ကျည်းသီးမှာ အရည်အသွေးအကောင်းမွန်ဆုံး ဖြစ်ပါသည်။ မန်ကျည်းသီးမှည့်တွင် အကြောပါအစေ့ပါ၊  အကြောမပါ အစေ့ပါမန်ကျည်းသီးမှည့်နှင့် အကြာမပါအစေ့မပါ မန်ကျည်းအသားဖက်ဟူ၍ သုံးမျိုးရှိပြီး ဈေးကွက်အတွင်း အကြောမပါ အစေ့အပါ မန်ကျည်းအသားဖက်များကို လူကြိုက်များ၍ အရောင်းအဝယ်ပိုဖြစ်ပါသည်။ မန်ကျည်းသီးကို အကြော သင်ခြင်း၊ အစေ့ထုတ်ခြင်း၊ အစေ့အသားခွဲခြားခြင်းတို့ ဆောင်ရွက်ရသည့်အတွက် အစေ့ပါ မန်ကျည်း သီးမှည့်ထက် အကြောမပါ အစေ့မပါ အသားဖက်မှာ ဈေးပိုခြင်းဖြစ်ပါသည်။

            ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလတွင် မန်ကျည်းသီးမှည့် အကြောမပါ အစေ့ပါ လက်ကားထိပ်စ တစ်ပိဿာလျှင်(၄၅၀၀)ကျပ်၊အစေ့လွတ် (ပုပ္ပားစ)အသားဖတ်တစ်ပိဿာလျှင်(၈၃၀၀)ကျပ်၊ တောင်ဦးစ အစားဖတ်တစ်ပိဿာလျှင် (၇၅၀၀)ကျပ်တို့ဖြင့် အရောင်းအဝယ်ဖြစ်ကြောင်း သိရသည်။ မန်ကျည်းသီး မှည့်အသားများကို မြို့ပေါ်ရှိပွဲရုံများမှ ဝယ်ယူထားရှိပြီး ပြန်လည်ရောင်းချကြကြောင်းသိရသည်။ အကြော်ဆိုင်၊ အကင်ဆိုင်များနှင့်မုန့်ပြားသလက်ဆိုင်များမှ မန်ကျည်းအချင်ရည်များများပြုလုပ်ရန် အတွက် ဝယ်ယူခြင်း၊ လုပ်ငန်းရှင်မန်ကျည်းပွဲစားကြီးများမှလည်း သိုလှောင်ရန် အများအပြားဝယ်ယူ သည့်အပြင် ရန်ကုန်မြို့ရှိ ဘုရင့်နောင်ပွဲရုံများသို့လည်း တင်ပို့ရောင်းချကြောင်း ဒေသခံကုန်သည် တစ်ဦးထံမှ သိရသသည်။

DOCA (မန္တလေး)