ပြည်တွင်းကုန်သွယ်မှုသတင်း

    မွန်ပြည်နယ်၊ ကျိုက်မရောမြို့နယ်၊ နောင်လုံကွင်း၍ ဆောင်းရာသီတိုင်ထောင်ပဲသီးများ စတင်ထွက်ရှိနေပြီး ဈေးကောင်းလည်းရရှိသဖြင့် တစ်နိုင်တစ်ပိုင် စိုက်ပျိုးသူတောင်သူများ နေ့စဉ်ဝင်ငွေရရှိလျက်ရှိကြောင်း သိရသည်။

          ဆောင်းသီးနှံတိုင်ထောင်ပဲတောင့်ရှည်စိုက်ပျိုးရန် ကုန်ကျစရိတ်အနေဖြင့် နှစ်သိန်းခန့် ရှိပြီး ပဲတောင့်ရှည်သီး မျိုးစေ့တစ်ဘူးလျှင် (၅၀၀၀၀) ကျပ်ပေးဝယ်ရကြောင်း၊ ပဲမျိုးစေ့မှ အပင်ငယ်လေးများ ပျိုးယူကာ အညွှန့်များတက်လာလျှင် တိုင်ထောင်ပေးရကြောင်း၊ စိုက်ပျိုးပြီး ၄၅ ရက်ကြာလျှင် ပဲသီးများစတင်ခူးဆွတ်ရပြီး နှစ်ရက်တစ်ကြိမ်ခူးလျှင် (၁၅) ပိဿာမှ ပိဿာ (၂၀) ထိ ခူးယူနိုင်ကြောင်း၊ ပဲတောင့်ရှည်သီး တစ်ပိဿာလျှင် (၂၀၀၀၀) ကျပ်ထိရကာ နှစ်ရက်ခြား တစ်ခါ (၆၀၀၀၀) ကျပ်ထိ ရောင်းချနေရသဖြင့် မိသားစုစားဝတ်နေရေးအတွက် အဆင်ပြေလျက်ရှိကြောင်း တစ်နိုင်တစ်ပိုင်တိုင်ထောင်ပဲသီး စိုက်ပျိုးရောင်းချနေသော ရေတွင်းကုန်း ကျေးရွာမှ ဒေါ်ရာမက်ဘီထံမှ သိရသည်။

DOCA (မွန်)

          ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး၊ သန်လျင်ခရိုင်၊ ခရမ်းမြို့နယ်ရှိတွင် မိုးစပါးများ ရိတ်သိမ်းပြီး လယ်ဧကများတွင် ဆောင်းသီးနှံအဖြစ် ပဲတီစိမ်း၊ ဆီထွက်သီးနှံ၊ မြေပဲနှင့် နေကြာသီးနှံများကို ပြည်ပဝင်ငွေရရှိစေရန်၊ ပြည်တွင်းစားနပ်ရိက္ခာဖူလုံစေရန်နှင့် တောင်သူများဝင်ငွေတိုးပွား၍ ဒေသခံများ အလုပ်အကိုင်များရရှိစေရေးတို့အတွက် နှစ်စဉ်စိုက်ပျိုးလျက်ရှိရာ ယခုနှစ် ၂၀၂၅-၂၀၂၆ခုနှစ် စိုက်ပျိုးရာသီတွင် ခရမ်းမြို့နယ်ကျေးရွာ (၆၃)ရွာရှိ လယ်ဧကများတွင် တောင်သူကြီးများက နိုဝင်ဘာလလယ်ခန့်မှစ၍ လယ်ယာမြေများ ထွန်ယက်၍ ပဲတီစိမ်း၊ မြေပဲ၊ နေကြာ၊ ပဲလွန်းသီးနှံများကို စိုက်ပျိုးလျက်ရှိပြီး ဒီဇင်ဘာလလယ်တွင် လယ်ယာမြေထွန်ယက် ပြီးစီးဧက (၇၁၆၂၇)ဧက ထွက်ယက်ပြီးစီးနေပြီး ပဲတီစိမ်း (၆၈၃၅၇)ဧက၊ မတ်ပဲ (၆၇)ဧက၊ ပဲလွန်း (၄၄)ဧက ဆီထွက်သီးနှံမြေပဲ (၃၅၁)ဧက၊ နေကြာ (၉၇)ဧက၊ ပိုက်ဆံလျှော် (၆၅)ဧကတို့ စိုက်ပျိုးပြီး၍ စုစုပေါင်းဆောင်းသီးနှံ စိုက်ပျိုးပြီး (၆၈၉၈၁)ဧက စိုက်ပျိုးပြီးစီးနေပြီး ၂၀၂၅-၂၀၂၆ ခုနှစ် ဆောင်းသီးနှံစိုက်ပျိုးရန် (၁၀၆၁၀၉)ဧက လျာထားချက်ရှိ၍ ယခုနှစ်ဆောင်းသီးနှံစိုက်ပျိုးပြီးစီးမှုမှာ လျာထားချက်၏ (၆၅)ရာခိုင်နှုန်း စိုက်ပျိုးပြီးစီးနေပြီးဖြစ်ကြောင်း သက်ဆိုင်ရာဌာနများ၏ စိုက်ပျိုးပြီးစီးမှု စာရင်းများအရ သိရှိရပါသည်။

DOCA(ရန်ကုန်)

              ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး၊ ဟင်္သာတခရိုင်၊ ဇလွန်မြို့နယ်အတွင်းရှိ သဖန်းကုန်း၊ ဓနုအေး၊ ခြံတန်း၊ ပဲကွဲ၊ ကျောင်းကွင်း၊ စစ်တော စသော ကျေးရွာများတွင် မိသားစုတစ်နိုင်တစ်ပိုင်အဖြစ် ရှမ်းနံနံပင်များကို စိုက်ပျိုးကြပါသည်။ ဇလွန်မြို့နယ်ဒေသတွင်းစိုက်ပျိုးသောရှမ်းနံနံပင်များသည်ထိုင်ဝမ်မျိုးစေ့ကိုသာစိုက်ပျိုးကြပြီးတစ်ပြည်လျှင်(၃၂၀၀၀/-) ကျပ်ဖြင့် ဝယ်ယူရပါသည်။(၀.၁၀ ဧက) လျှင် တစ်ပြည် ကြဲပက်ရကာ စိုက်ပျိုးပြီး (၂)လခွဲအကြာတွင် ခူးဆွတ်နိုင်ပါသည်။ ခူးဆွတ် ချိန် တွင် ရက်(၂၀)ခြားတစ်ခါ ခူးဆွတ်ကာ (၅ ကြိမ်မှ ၆ ကြိမ်)ထိ အပင်လှိုင်လှိုင် နှုတ်ရကြောင်း၊ ကုန်ကျစရိတ် အနေဖြင့် ၀.၁၀ ဧကလျှင် မျိုးစေ့၊ ဝါး၊ အမိုး၊ သွင်းအားစုနှင့် လုပ်သားခအပါအဝင် ၅ သိန်းကျပ်ဝန်း ကျင် ကုန်ကျပါသည်။ ယခုအခါ ထိုင်ဝမ်ရှမ်းနံနံ တစ်ပင်လျှင်(၆ ကျပ်) နှုန်းရရှိပြီး ခြံအတွင်း လက္ကား ဈေးဖြင့် အရောင်းအဝယ်ဖြစ်လျက် ရှိပါသည်။ အကျိုးအမြတ်အနေဖြင့်   ၆ သိန်း ဝန်းကျင် ကျန်ရှိကြောင်း ရှမ်းနံနံစိုက်ပျိုးသူများထံမှ သိရှိရပါသည်။ အပင်မျိုးသန့်သောကြောင့် ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီးနှင့် ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီးအတွင်း ရှိ မြို့နယ်များသို့ တင်ပို့ရောင်းချလျက် ရှိသည့်အတွက် မိသားစုဝင်ငွေတိုးသော တစ်နိုင်တစ်ပိုင် စိုက်ပျိုးရေးလုပ်ငန်းဖြစ်ကြောင်း သိရှိရပါသည်။

(DOCA ဧရာဝတီ)

              ယခုနှစ်စ မြန်မာ့အာလူး စျေးကွက်တွင် တရုတ်နိုင်ငံမှ တရားမဝင်ဝင်ရောက်သည့် အာလူးများနှင့် မိုးခေါင်ခြင်းတို့ကြောင့် အာလူးဥများ ကောင်းမွန်စွာမဖြစ်ထွန်းသဖြင့် အာလူးစိုက်တောင်သူများ အရှုံးနှင့် ရင်ဆိုင်ခဲ့ရကြောင်း သိရသည်။ ယခုနှစ်စပိုင်းက အာလူးတစ်ပိဿာ ကျပ် ၅၀၀၀အောက်အထိရှိခဲ့ပြီး အများဆုံး တစ်ပိဿာလျှင် ၈၀၀၀ခန့် ရှိခဲ့ကြောင်း သိရသည်။

        မြန်မာနိုင်ငံဈေးကွက်တွင် ၂၀၁၅ ခုနှစ်မှစပြီး တရုတ်အာလူးများတရားမဝင်ရောက်ရှိပျံ့နှံ့နေခြင်းမှာ ယခု အချိန်အထိဖြစ်ကြောင်း တောင်သူများကသုံးသပ်ကြသည်။ တရုတ်အာလူးများကြောင့် ပြည်တွင်းစိုက်အာလူး များအရောင်းအဝယ်အေးကာ နှစ်စဉ်အရှုံးပေါ်ခဲ့သောကြောင့် ရှမ်းပြည်နယ်ဘက်တွင် အာလူးစိုက်သည့် တောင်သူ များလျော့နည်းသွားကြောင်း သိရသည်။ “တရုတ်အာလူးကို မယှဉ်နိုင်လို့ နှစ်စဉ်ရှုံးခဲ့တာကြောင့် ရှမ်းပြည်နယ် တောင်ပိုင်းကတောင်သူတွေဆို သိပ်မစိုက်ကြတော့ဘူး။ ဒါကြောင့်အထွက်နှုန်းကျလာတယ်။ တရုတ်ဘက် ကုန်သွယ်မှုပိတ်ထားတော့ ပြည်တွင်းအာလူးရှားပြီး အခုစျေးအမြင့်စျေးရတာပေါ့”ဟု ရှမ်းပြည်နယ်ဘက်မှ အာလူးစိုက်တောင်သူ တစ်ဦးကပြောသည်။ ထို့ကြောင့် ရှမ်းပြည်အား အားထား၍ မျိုးစေ့ဝယ်ယူနေသည့် တချို့ဒေသများတွင် မျိုးစေ့ရှားကာ စိုက်ပျိုးမူနည်းပါးလျှက်ရှိကာ တနှစ်ထက်တနှစ် အထွက်နှုန်းလျော့ကျလာကြောင်း သိရသည်။ “၈လပိုင်းလောက်ကနေ တက်လာတာ ၁ပိသာကို ၈၀၀၀ ထိရောက်သွားတယ်။ အရင်လတွေထက်စာရင်တော့ စျေးကောင်းရနေတယ်လို့ ပြောလို့ရတယ်။ မျိုးစေ့မရတာရယ်၊ ရာသီဥတုကြောင့်ရယ် အထွက်နှုန်းကတော့ ဒီနှစ် ကျတယ်” ဟု မကွေးတိုင်းဒေသကြီး စလင်မြို့နယ်မှ အာလူးစိုက်တောင်သူကိုကျော်ဇင်ထွန်းက ပြောသည်။ အာလူးအား ရှမ်းပြည်နယ်အာလူးကို ရှမ်းပြည်နယ်၊ ရန်ကုန်၊ ပဲခူး၊ ဧရာဝတီ၊ မွန်၊ ကရင်၊ စစ်ကိုင်း၊ မန္တလေး၊ မကွေးဒေသများတွင် အများဆုံးစိုက်ပျိုးကြကြောင်း သိရှိရပါသည်။

DOCA (ဧရာဝတီ)

      ပဲစဉ်းငုံပင်သည် အပူပိုင်းဒေသများနှင့် သမပိုင်းဒေသများတွင် စိုက်ပျိုးလျက်ရှိပြီး နှစ်ရှည်ပင် ဖြစ်သော်လည်း (၁)နှစ်ခံသီးနှံပင်အဖြစ် စိုက်ပျိုးကြသည်။ ပဲစဉ်းငုံကို မိုးသီးနှံအဖြစ် အထက်မြန်မာ ပြည် အပူပိုင်းခြောက်သွေ့သော ဒေသများဖြစ်သည့် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ စစ်ကိုင်းတိုင်း ဒေသ ကြီး၊ မကွေးတိုင်းဒေသကြီးတို့တွင် အများဆုံးစိုက်ပျိုးကြပါသည်။ မြေနီကျောက်စရစ်၊ မြေနီ သဲဝန်း၊ နုန်းမြေစေးတို့တွင် ကောင်းစွာဖြစ်ထွန်းနိုင်သည်။ ပဲမျိုးနွယ်ဝင်အပင်များတွင် ပဲစဉ်းငုံပင်သည် မိုးခေါင်ဒဏ်ကို အလွန်ခံနိုင်သောအပင်ဖြစ်ပါသည်။ သို့သော်လည်း မိုးရေချိန်(၁၆)လက်မ အောက် နည်းသော ဒေသများတွင် ရေသွင်း၍ စိုက်ပျိုးသင့်ပြီး ပထမစိုက်ပျိုးချိန်(၂)လတွင် မြေအစို ဓါတ် ကောင်းစွာရရှိရမည်ဖြစ်သည်။

          ပဲစဉ်းငုံအား ပင်တောင်နှင့် ပင်ပြန့်ဟူ၍ (၂)မျိုးရှိပြီး အသက်ရက်အလိုက် သက်လျင် (ရေဆင်း-၃၊ ရေဆင်း-၁၀)၊ သက်လက်(ရေဆင်း-၄၊ ရေဆင်း-၉၊ ငါးဆံ)၊ သက်ကြီး (ရေဆင်း-၆၊ ရေဆင်း-၈၊ သူဌေးကုန်း၊ ကျွဲခြံ)ဟူ၍ အမျိုးမျိုးခေါ်ဝေါ်ကြရာ ရောင်းဝယ်ဖောက်ကားချိန်တွင် ပဲစဉ်း ငုံအနီ၊ ပဲစဉ်းငုံအဖြူဟူ၍ အမျိုးမျိုးခေါ်ဝေါ်ကြပြီး ရောင်းဝယ်ဖောက်ကားကြသည်။ ရက်ပေါင်း (၁၆၀)အောက်ကို သက်လျင်(သက်ငယ်)၊ ရက်ပေါင်း(၁၆၀-၂၀၀)ကြားကို သက်လတ်၊ ရက်ပေါင်း (၂၀၀)အထက်ကို (သက်ကြီး)ဟု ခွဲခြားသတ်မှတ်ထားကြသည်။ စိုက်ဧက(၁)ဧကလျှင် သက်ကြီးမျိုး (၉၆၀၀)ပင်၊ သက်လတ်မျိုး(၁၄၀၀၀)ပင်နှင့် သက်လျင်မျိုး(၄၃၀၀၀)ပင်စိုက်ပျိုးနိုင်သည်။

          ပဲစဉ်းငုံပင်အား သီးသန့်(သို့)သီးညှပ်သီးနှံအဖြစ် စိုက်ပျိုးကြသည်။ သီးသန့်စိုက်ပျိုးရာတွင် သက်တန်းရက်အလိုက် သတ်မှတ်ထားသော အပင်အရေအတွက် ဝင်အောင်စိုက်သင့်ပါသည်။ သီးညှပ် သီးနှံအဖြစ်စိုက်ပျိုးရာတွင် (၁)တန်းနှင့် (၁)တန်းကြား ပဲတီစိမ်း၊ နှမ်း၊ မြေပဲ၊ ဝါ၊ နေကြာ၊ နှံစားပြောင်း(၃)တန်းမှ (၅)တန်းအထိသီးညှပ်စိုက်ပျိုးနိုင်သည်။ ပင်ကြား၊ တန်းကြားအနေဖြင့် သက်ကြီး(၁ပေ - ၅ပေ) ၊ သက်လတ် (၁ပေ - ၃ပေ) ၊ သက်ငယ် (၆လက်မ - ၂ပေ) အကွာအဝေး ထား၍ စိုက်ပျိုးကြသည်။ သီးညှပ်သီးနှံဆိုလျှင် ပင်ကြား(1ပေ - ၃ပေ)နှင့်တန်းကြား(၇ပေ - ၁၀ပေ) အထိ စိုက်ပျိုးနိုင်ပါသည်။ ပင်ကြား၊ တန်းကြား အကွာအဝေးသည် စိုက်ပျိုးသည့် ရည်ရွယ်ချက်၊ မြေအမျိုးအစားပေါ်မူတည်၍ ကွာခြားနိုင်ပါသည်။

          စိုက်ဧက(၁) ဧကလျှင် ပင်ကြား၊ တန်းကြား မတူညီခြင်း၊ စိုက်ပျိုးနည်းပေါ်မူတည်၍ ပဲစဉ်းငုံ မျိုး(၄)ပြည်၊ (၆)ပြည်၊ (၈)ပြည်သာ အသုံးပြုရပါသည်။ မျိုးစေ့ပေါက် ရာခိုင်းနှုန်း(၈၅)အထက်ရှိ သော မျိုးစေ့ကိုသာ စိုက်ပျိုးသင့်သည်။ မြန်မာနိုင်ငံတွင် သက်ကြီးမျိုးကိုသာ အဓိကထားစိုက်ပျိုး၍ သီးညှပ်သီးနှံအဖြစ် အများဆုံးစိုက်ပျိုးကြသည်။ စိုက်ပျိုးပြီးအစပိုင်းတွင်ကြီးထွားမှုနှေးသောကြောင့် ပေါင်းပင်၊ မြက်ပင်များ သေချာရှင်းလင်းရပါသည်။ စိုက်ပျိုးပြီး(၂)ပတ်မှစ၍ အပွင့်ပွင့်သည့်အချိန် အထိ အထွက်တိုးရွက်ဖျန်းအားဆေးရည် (၄)ကြိမ်၊ (၅)ကြိမ်ဖျန်းပေးနိုင်ပြီး အထွက်နှုန်းကောင်းစေ ရန်အတွက် ပိုတက်စီယမ်၊ ကယ်လ်စီယမ်၊ ဇင့်၊ မဂ္ဂနီဆီယမ်ဓါတ်တို့လည်း လိုအပ်ပါသည်။ ရောဂါသယ်သော စုပ်စားပိုးအမျိုမျိုးနှင့် သီးတောင့်ကျရောက်သည့်အချိန် သီးလုံးဖောက်ပိုးများကို အပွင့်မပွင်မီ ကြိုတင်ကာကွယ်နှိမ်နှင်းထားရပါသည်။ အပွင့်ပွင့်သည့်အချိန်တွင် မိုးရွာလွန်းခြင်း၊ အစိုဓါတ်နည်းခြင်း၊ အပူချိန်မြင့်လွန်းခြင်းများနှင့် ကြုံပါက အထွက်နှုန်းလျော့နိုင်သောကြောင့် ၎င်းအခြေအနေနှင့် လွတ်အောင် စိုက်ရပါသည်။ သီးညှပ်သီးနှံဖြစ်သည့်အတွက် ထယ်ထိုးခြင်း၊ ကြောင်း ဆွဲခြင်း၊ ပေါင်းနှုတ်ခြင်း၊ မြက်နှုတ်ခြင်းများအား ပဲစဉ်းငုံပင်အတွက် သီးသန့်လုပ်ကိုင် စရာမလို သောကြောင့် ကုန်ကျစရိတ်လည်းသက်သာစေပါသည်။

          ပဲစဉ်းငုံများကို သက်ကြီးမျိုးနှင့် သက်လတ်မျိုးများအား ဧပြီလ၊ မေလနှင့် ဇွန်လတို့တွင် နောက်ဆုံးထားစိုက်ပျိုး၍ သက်ငယ်မျိုးများကို ဩဂုတ်လမှ အောက်တိုဘာလ (ပထမပတ်)တွင် နောက်ဆုံးထားစိုက်ပျိုးကြသည်။ ပဲစဉ်းငုံပင်များသည် ဒီဇင်ဘာလမှ စ၍ မတ်လအထိ အများဆုံး သီးနှံပေါ်ချိန်ဖြစ်ပြီး သီးနှံမပေါ်မီ ကြားသီးနှံများကို နှုတ်သိမ်းရသဖြင့် အပိုဝင်ငွေများလည်း ရရှိနိုင် ပါသည်။

          စိုက်ဧက (၁) ဧကလျှင် မျိုးစေ့(၄)ပြည်၊ (၆)ပြည်၊ (၈)ပြည်သာ ကုန်ကျပြီး အထွက်နှုန်းအနေ ဖြင့် သက်ကြီးမျိုး(၁) ဧကလျှင် တင်း(၃၀)မှ (၄၀)နှုန်း၊ သက်ငယ်မျိုး စိုက်ဧက(၁) ဧကလျှင် တင်း (၂၀)အောက်ထွက်ရှိပါသည်။ ထိုသို့ အရင်းအနှီးနည်း၍ အထွက်နှုန်းကောင်းမွန်သောကြောင့် တောင် သူကြီးများအနေဖြင့် ယခင်နှစ်ကထက် ယခုနှစ်တွင် စိုက်ပျိုးမှုပိုမိုများပြားလာသည်ဟု သိရှိရပါ သည်။ ၂၀၂၄ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလ သီးနှံပေါ်ချိန်တွင် ကုန်သည်များအနေဖြင့် ပဲစဉ်းငုံနီ (၁)တင်းလျှင် ကျပ်(၁၀၀၀၀၀) မှစတင် ရောင်းဝယ်မှုရှိခဲ့ပြီး ယခုနှစ်တွင် ပဲစဉ်းငုံနီ(၁)တင်းလျှင် ကျပ်(၈၀၀၀၀)မှ စတင်ရောင်းဝယ်ဖောက်ကားခဲ့ကြောင်း သိရသည်။

          မကွေးမြို့၊ ကုန်သည်များနှင့် စက်မှုလက်မှုလုပ်ငန်းရှင်များအသင်း (မကွေးကုန်စည်ဒိုင်)၌ ၂၀၂၅ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလ(စတုတ္ထပတ်)တွင် ပဲစဉ်းငုံနီ(၁)တင်းလျှင် ကျပ်(၈၃၅၀၀-၈၄၅၀၀) ရှိခဲ့ပြီး ၂၀၂၆ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ(ပထမပတ်)တွင် ပဲစဉ်းငုံနီ(၁)တင်းလျှင် ကျပ်(၈၃၅၀၀-၈၇၀၀၀)ဖြင့် စျေး နှုန်း အနည်းငယ်မြင့်တက်သော်လည်း ကုန်သည်ပွဲစားများမှလည်း ဝယ်ရ၊ ရောင်းရ လွယ်ကူလျက် ရှိကြောင်းနှင့် ရန်ကုန်မြို့သို့အဓိကတင်ပို့လျက်ရှိကြောင်း မကွေးမြို့ ကုန်သည် လုပ်ငန်းရှင် တစ်ဦးထံမှ သိရှိရပြီး ပဲစဉ်းငုံသီးနှံမှာလည်း ပြည်တွင်းစားသုံးမှုနည်းပါးပြီး ပြည်ပသို့ တင် ပို့ရသော သီးနှံဖြစ်၍ နိုင်ငံတော်ဘဏ္ဍာငွေအတွက် တစ်ဖက်တစ်လမ်းမှ အထောက်အကူပြုနိုင်ခြင်း၊ ရင်းနှီးငွေနည်းပါး၍ အကျိုးအမြတ်ရရှိခြင်း၊ လုပ်သားခ ကုန်ကျစရိတ်သက်သာခြင်း တို့ကြောင့် တောင်သူများ အဓိကထားစိုက်ပျိုးသင့်သည့် ပဲသီးနှံတစ်မျိုးဖြစ်ကြောင်း သိရှိရှိရပါသည်။

DOCA(မကွေး)