ပြည်တွင်းကုန်သွယ်မှုသတင်း

       မိတ္ထီလာမြို့ရှိ ပေါက်ချောင်းဈေးကွက်တွင် မျှစ်ပေါက်ဈေးမြင့်လာကြောင်း သိရသည်။ မျှစ်ပေါက်ကို ဒေသနေစားသုံးသူများက ချဉ်ပေါင်ရွက်ဖြင့်အချဉ်ရည်ချက်ခြင်း၊ ကြော်ခြင်းတို့အပြင် စားတော်ပဲနှင့် ရော၍ ကြော်စားလေ့ ရှိပါသည်။ ပေါက်ချောင်းဈေးကွက် လက်လီရောင်းချသူများအနေဖြင့် မျှစ်ကိုမိုး ရာသီလှိုင်လှိုင်ပေါချိန်တွင် ရမည်းသင်းမြို့နယ်၊ ရွာတန်းကျေးရွာရှိတောဈေးသည်များကတစ်ဆင့် ဝယ်ယူရောင်းချကြပြီး သီးနှံအထွက်နည်းသည့်ကာလများတွင် မြို့မဈေးကြီးမှတစ်ဆင့်ဝယ်ယူကာ ပြန်လည်ရောင်းချကြပါသည်။ ဈေးကွက်သို့အဝင်များချိန်မိုးတွင်းကာလက မျှစ်ပေါက်တစ်ပိဿာလျှင် (၅၀၀၀/၆၀၀၀)ကျပ်ဈေးရှိခဲ့သော်လည်း ယခုအခါတစ်ပိဿာလျှင်(၇၀၀၀/၈၀၀၀)ကျပ်ဈေးဖြင့် ရောင်းချနေကြောင်း လက်လီရောင်းချသူများထံမှ သိရှိရပါသည်။

DOCA(မန္တလေး)

    လတ်တလော နီပေါနိုင်ငံ ဧဝရတ်တောင်မှရေခဲများ ၊နှင်းများအချိန်အခါဟုတ် ပျော်ကျနေ ခြင်းကြောင့် သုတေသနပညာရှင်များ၏ လေ့လာထုတ်ပြန်ချက်မှာ အာရှတိုက် တစ်ဝန်း အအေးလှိုင်းဖြတ်ကာ ယခင်ဆောင်းထက်ကို ပိုမိုအေးနိုင်ကြောင်း သတင်း ထုတ်ပြန်ချက်အရ တောင်ကြီးဆောင်း၏ အအေးဓာတ်မြင့်တက်ကာ ရှမ်းပြည်နယ်(တောင်ပိုင်း) တောင်ကြီးမြို့၊ အရှေ့မြို့ပတ်လမ်း၊ ရေအေးကွင်းရပ်၊ မင်္ဂလာရပ်ကွက်ရှိ စက်ရုံချုပ်အင်္ကျီ အဝတ်အထည်များ သီးသန့် လက်လီ /လက်ကားရောင်းချလျက်ရှိသော “နှင်းရွှေရည်ထွန်း (Export)ထည်” အမည်ဖြင့် ဖွင့်လှစ် ရောင်းချနေသည်။အဆိုပါဆိုင်မှ  “အရည်အသွေးမြင့် ၊ ဈေးနှုန်းသင့် ၊ မြန်မာ့ပြည်တွင်းဖြစ် စက်ရုံချုပ် အထည်များရောင်းချနေမှုတွင် ကျားဝတ် /မဝတ် /ကလေးဝတ် များထဲမှအနွေးဝတ်များ အင်္ကျီလက်ရှည်များ တောင်ကြီးမြို့ပေါ် ဈေးကွက်အတွင်း အဝယ်လိုက်ကာ အရောင်းသွက် လျက်ရှိပါသည်။

     ပုံမှန်အဝတ်အထည်များထက် အရည်အသွေးကောင်းသော မြန်မာနိုင်ငံ စက်ရုံချုပ် အဝတ်အထည်များ နိုင်ငံခြားဈေးကွက်သို့ မရောက်မီ ပြည်တွင်းဈေးကွက်ထဲမှာပင် အရောင်းသွက်ကာ ပြည်တွင်းဈေးကွက် ချဲ့ထွင်နိုင်သည့် အလားလာရှိသည်။

    (Export) ထည် ဈေးကွက်မှ ဈေးနှုန်း မှာ အနွေးထည် တစ်ထည်ကို ၇,၅၀၀ ကျပ် မှ ၃၅,၀၀၀ ကျပ် အထိ ရှိပြီး အများပြည်သူများ အတွက် “အရည်အသွေးမြင့် ၊ ဈေးနှုန်းသင့် ၊ မြန်မာ့ပြည်တွင်းဖြစ် စက်ရုံချုပ် အထည်များ ကိုဈေးနှုန်းသင့်စွာ ဝယ်ယူနိုင်သည့် ဈေးကွက်တစ်ခု အဖြစ် ရပ်တည်လျက်ရှိကြောင်း ဈေးဝယ်တစ်ဦးထံမှ သတင်းရရှိခဲ့ပါသည်။

DOCA(ရှမ်း)

    လယ်ယာထွက်ကုန်ပစ္စည်းများနှင့် ကုန်စိမ်းများ လှိုင်လှိုင်ပေါသည့် ဒေသထဲတွင် ပါဝင်သော ရှမ်းပြည်နယ်ရှိမြို့တော် တောင်ကြီးဒေသတစ်ဝိုက်နှင့် အောင်ပန်း ၊အင်းလေး ၊ ရွာငံ ဟဲဟိုး၊ဟိုပုန်းမြို့များတွင် ဤတွင် ဒေသထွက်တည်သီးများ ထွက်ရှိသော ကာလ ပင်ဖြစ်သည်။        ရှမ်းပြည်နယ်မြို့တော်ဖြစ်သော တောင်ကြီးမြို့ ၊အရှေ့မြို့ပတ်လမ်း၊ ရေအေးကွင်းရပ် ၊အမှတ် ( ၅ ) ဈေးတွင် ရှမ်းပြည်ဒေသတွင်း စိုက်ပျိုးသီးနှံ အစားအစာများထဲမှ “ဆူကာသီး/ဂေါ်ရခါးသီး” ဈေးကွက်မှာ ‌ဒေသထွက်ကုန်ဖြစ်သည့်အလျှောက်  စတင်ပေါများလျက်ရှိသည်။ ထို့ကြောင့်ရှမ်းပြည် ၏ ၅ ရက် ၁ ဈေးကို သွားရောက်လေ့လာရင်း ဒေသခံဈေးရောင်သူတစ်ဦးနှင့် တောင်ကြီးဒေသထွက် ဆူကာသီး (ခေါ် )ဂေါ်ရခါးသီးဈေးကွက် အကြောင်းမေးမြန်းခဲ့ပါသည်။

          ဒေသခေါ် ဆူကာသီးများဖြစ်သော ဂေါ်ရခါးသီးများမှာ ပုံစံအမျိုးအစားအမျိုးမျိုးရှိသည်။ လုံးဝိုင်း၍ ပြောင်ချောကာ အရွယ်အစားပိုကြီးသော ထိုင်ဝမ်သီးနှင့် ဒေသမျိုးရင်းဖြစ်သော ဆူကာသီးမှာ အရွယ်အစားပုံစံကြီးသော်လည်း အခွံမျက်နှာပြင်မှာ ဆူးများပါရှိသည်။  ပိုချို၍ ပိုစား ကောင်းသည် ဟုဒေသထွက်ဆူကာသီး(‌ခေါ်)ဂေါ်ရခါးသီးများ‌ ရောင်းချသူတစ်ဦးမှ ရှင်းပြချက် အရ သိရှိခဲ့ရပါသည်။ ထို့ကြောင့် ဒေသထွက်ဖြစ်သော ဆူကာသီး(‌ခေါ်)ဂေါ်ရခါးသီးများ‌ပိုမို အရောင်း သွက်လျက်ရှိကြောင်း သိရှိရသည်။

          ထိုဆူကာသီး(‌ခေါ်)ဂေါ်ရခါးသီးများ‌ ကို အကြီး ၁လုံး လျှင် ၃၀၀ ကျပ် မှ ၄၀၀ ကျပ် ဖြစ်ပြီး ဆယ်လုံး ၃၀၀၀ ကျပ် လျှင် အကြီးအသေးအလတ်ဆိုဒ်စုံ ၂၀၀ ကျပ်မှ  ၃၅၀ကျပ်ထိပါပေါက်ပြီး လက်ကားဈေးမှာ ၂၀ လုံးမှစ ၃၀၀၀ ကျပ် မှ ၄၀၀၀ ကျပ် အထိ အရောင်းသွက်လှျက်ရှိပြီး  အချို့နေရာဒေသပေါ်မူတည်၍ ပီနံအိတ်များဖြင့်လည်းရောင်းချလျက်ရှိကြောင်း ဆူကာသီး(‌ခေါ်) ဂေါ်ရခါးသီးများ‌ ရောင်းချသူထံမှ သိရှိခဲ့ရပါသည်။ 

DOCA(ရှမ်း)

    မအူပင်ခရိုင်၊ ဓနုဖြူမြို့နယ်မှ စိုက်ပျိုးထွက်ရှိသော စပါးများကို ဆန်စက်များမှ ကြိတ်ခွဲပြီး ထွက်ရှိလာသော ဆန်/ဆန်ကွဲများကို ရန်ကုန်သို့ နေ့စဉ် တင်ပို့လျက်ရှိပါသည်။ ၂၀၂၅ခုနှစ် နိုဝင်ါဘာလ ၁လတာအတွင်း  ဆန်တင်ပို့မှု ၁၃၈၆၄ အိတ်နှင့် တန်အားဖြင့် ၆၉၃ အိတ်၊  ဆန်ကွဲအနေဖြင့် ၁၀၂၅၁ အိတ်၊ တန်အားဖြင့် ၅၁၂ တန်၊ ယခင်လတင်ပို့မှုမှာ နှိုင်းယှဉ်ပါက  ဆန် ၁၂၈၀ အိတ် လျော့နည်းတင်ပို့ပြီး ဆန်ကွဲအနေဖြင့်  ၉၄၀၁ အိတ် ပိုမို တင်ပို့ကြောင်း သိရသည်။

     ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး၊ မအူပင်ခရိုင်၊ ဓနုဖြူမြို့နယ်အနေဖြင့် ဆန်စက် ၂၅ စက်ရှိပြီး ဒေသထွက်ရှိသော ဆန်နှင့် ဆန်ကွဲများကို ရန်ကုန်မြို့ သီလဝါဆိပ်ကမ်း၊ သံလျင်မြို့၊ ဆူးလေဆိပ်ကမ်း ပန်းပဲတန်းမြို့၊ Asiaworld ဆိပ်ကမ်းအလုံမြို့၊ ဇုန်-၂ ရွှေပြည်သာမြို့၊ ကျိုက်ဝိုင်းဈေး မရမ်းကုန်းမြို့၊ ကားကြီးဝန်း ဘုရင့်နောင်မြို့၊ ဇုန်-၃ လှိုင်သာယာမြို့၊ ယုဇန ၂လမ်း၊ ဘုရင့်နောင်မြို့၊ ၁ရပ်ကွက်မရမ်းကုန်းမြို့၊ ကျိုက်ဝိုင်းဈေး၊ မရမ်းကုန်းမြို့၊ ပဲခူးဈေးကြီး၊ ပဲခူးမြို့၊ သုဇနလမ်း၊ ထောက့်မြို့၊ ရွှေလင်ပန်းစက်မှု ဇုန်လှိုင်သာယာမြို့၊ ပိတောက်လမ်း ဘုရင့်နောင်၊ AWPT ဆိတ်ကမ်းအလုံမြို့ တို့သို့ တင့်လျက်ရှိကြောင်း သိရှိရပါသည်။

DOCA(ဧရာဝတီ)

     ကျောက်ဆည်ခရိုင်အတွင်းရှိ တောင်သူဦးကြီးများသည် စားဖိုဆောင်သီးနှံဖြစ်သော ငရုတ် ၊ ကြက်သွန်၊ ပဲ၊ နှမ်းသီးနှံများအပြင် စီးပွားဖြစ်ဝင်ငွေတိုးသော သံပုရာပင်များကိုလည်း စိုက်ပျိုးလာ ကြပါသည်။ စိုက်ပျိုးသောသံပုရာမျိုးများမှာ ဗမာသံပုရာမျိုး၊ သံပုယိုမျိုးများကို အများဆုံး စိုက်ပျိုး ကြပါသည်။ သံပုရာစိုက်ပျိုးရာတွင် မျိုးစေ့ကိုပျိုးထောင်၍ စိုက်ပျိုးကြသလို သံပုရာကိုင်းဆက် ပျိုးပင်ကိုလည်း ဝယ်ယူ၍ စိုက်ပျိုးကြပါသည်။ စိုက်ကျင်းအရွယ် ၂ပေ ပတ်လည် ကျင်းတူးပြီး မြေဆွေးရောစပ်၍ ၁၂ပေကြား တစ်ပင်ဖြင့် တစ်ဧကကိုအပင် (၃၀၀) ကျော်ဝင့်ဆံ့ကြောင်း၊ အပင် လျင်မြန်ကြီးထွားစေရန်နှင့် ပန်းပွင့်ချိန်နှင့်အသီးပေါ်ချိန်များတွင် ရေလှုံလောက်စွာသွင်းပေးရပြီး မြေဆီမြေဩဇာ ကျွေးရကြောင်း၊ သံပုရာမျိုးစေ့ကို စိုက်ပျိုးပါက(၇-၈)နှစ်ကြာကြောင်း၊ ကိုင်းဆက် ပျိုးပင်ကို စိုက်ပျိုးပါက(၂)နှစ်အကြာ တွင်အသီးများစတင်သီးကြောင်း၊ သံပုရာတစ်ပင်တွင် အသီး အထွက်နှုန်း (၁၀၀)မှ (၁၀၀၀)ခန့်ထွက် ကြောင်း၊ တစ်ဧကအထွက် သံပုရာသီး အလုံးပေါင်း (၂၀၀၀၀)လုံး ခန့်ထွက်ကြောင်း၊ ဗမာသံပုရာမျိုးနှင့် သံပုယိုမျိုးများတွင် သံပုယိုမျိုးက ပိုမိုထွက်ကြောင်း၊ ယခင်လတွင် ဗမာသံပုရာသီး ဈေးနှုန်းအနေဖြင့် အလုံး (၁၀၀)တွင် (၂၃၀၀၀)ကျပ်၊ လက်လီတစ်လုံး လျှင်(၃၀၀)ကျပ်၊ သံပုယိုသီးအလုံး(၁၀၀)တွင် (၁၂၀၀၀)ကျပ် ၊ လက်လီတစ်လုံးလျှင်(၁၅၀ )ကျပ် ၊ ယခုလတွင် ဗမာသံပုရာသီး ဈေးနှုန်းအနေဖြင့် အလုံး (၁၀၀)တွင် (၂၀၀၀၀)ကျပ်၊ လက်လီတစ်လုံး လျှင်(၂၀၀)ကျပ်၊ သံပုယိုသီးအလုံး(၁၀၀)တွင် (၇၀၀၀)ကျပ် ၊ လက်လီတစ်လုံးလျှင်(၇၀ )ကျပ် ဖြင့် ရောင်းဝယ်လျက်ရှိကြောင်း၊ သံပုရာသီးများ ဈေးများတွင် ဝင်ရောက်မှုများပြားလာသဖြင့် ဈေးနှုန်း ကျဆင်းလျက်ရှိကြောင်း သံပုရာစိုက်ပျိုးသော တောင်သူတစ်ဦး၏ ပြောကြားချက်အရ သိရှိရသည်။

DOCA(မန္တလေး)