ပြည်တွင်းကုန်သွယ်မှုသတင်း

            ကျောက်ဆည်ခရိုင်အတွင်းတွင် သီးနှံမျိုးစုံစိုက်ပျိုးလျက်ရှိရာ ကုန်စိမ်းသီးနှံဖြစ်သော ကျောက်ဖရုံသီးသီးနှံကိုလည်း တစ်နှစ်ပတ်လုံးစိုက်ပျိုးကြပါသည်။ ကျောက်ဖရုံသီး မျိုးများမှာ အိုမီကာ(ထိုင်ဝမ်)မျိုးနှင့် ဗမာမျိုးများဖြစ်ပြီး အိုမီကာ(ထိုင်ဝမ်)မျိုးကိုသာ အများဆုံးစိုက်ပျိုးကြ ကြောင်း၊ ကျောက်ဖရုံသီး စိုက်ပျိုးမည်ဆိုပါက (၁)ဧကလျှင်(၄-၅)ထုပ်စိုက်ပျိုးရကြောင်း ၊ မျိုးစေ့ (၁)ထုပ် ဈေးနှုန်းအနေဖြင့် အိုမီကာ(ထိုင်ဝမ်)မျိုး(၁)ထုတ်လျှင်(၂၀၀၀၀)ကျပ် ဗမာမျိုး(၁)ထုပ်လျှင် (၁၅၀၀၀) ကျပ်ရှိကြောင်း၊ ကျောက်ဖရုံသီးကို ဘောင်ဖြင့်စိုက်ပျိုးရကြောင်း (၁)ပင်နှင့်(၁)ပင် (၅) တောင်ခန့်ဖွင့်၍(၁)ပေခွဲခန့်ခြား စိုက်ပျိုးရကြောင်း၊ အများဆုံးစိုက်ပျိုးသည့်ကျေးရွာများမှာ စဉ့်ကိုင်မြို့နယ် စဉ့်ကိုင်ကြီးကျေးရွာ၊ ပင်းချားကျေးရွာ၊ ညောင်ပင်ကြီးကျေးရွာတို့ဖြစ်ကြကြောင်း ၊ (၁)ဧက ကုန်ကျစရိတ်အနေဖြင့် မျိုး၊သွင်းအားစု၊လုပ်သားခအပါအဝင် စုစုပေါင်း (၆၀၀၀၀၀)ကျပ် ဝန်းကျင်ခန့်ကုန်ကြကြောင်း၊ ယခင်က ကျောက်ဖရုံးသီး ဈေးနှုန်းအနေဖြင့် အိုမီကာ (ထိုင်ဝမ်) တစ်လုံးလျှင် လက်လီဈေး(၅၀၀၀/-)ကျပ်၊ လက်ကားဈေး (၄၀၀၀-၄၅၀၀)ကျပ်၊ ဗမာသီးတစ်လုံးလျှင် လက်ကားဈေး (၇၀၀၀/-)ကျပ်၊ လက်လီဈေး (၈၀၀၀/-)ကျပ်ဖြင့် ၊ ယခု ကျောက်ဖရုံးသီး ဈေးနှုန်းအနေဖြင့် အိုမီကာ (ထိုင်ဝမ်)တစ်လုံးလျှင် လက်လီဈေး(၅၅၀၀/-)ကျပ်၊ လက်ကားဈေး (၄၅၀၀-၅၀၀၀) ကျပ်၊ ဗမာသီးတစ်လုံးလျှင် လက်ကားဈေး (၇၅၀၀/-)ကျပ်၊ လက်လီဈေး (၈၀၀၀-၈၅၀၀) ကျပ်ဖြင့် ရောင်းဝယ်လျက်ရှိကြောင်း၊ အလုံးအကြီးအသေးပေါ်မူတည်၍ ဈေးနှုန်းကွာခြားမှု လည်းရှိကြောင်း၊ ဝါတွင်းကာလဖြစ်သောကြောင့် ကျောက်ဖရုံသီးများ ဈေးနှုန်းအနည်းငယ်မြင့်တက် လျက်ရှိကြောင်း၊ ဈေးကွက်အနေဖြင့် ကျောက်ဖရုံသီးကို စိုက်ခင်းထဲထိ ပွဲစားများမှလာရောက် ဝယ်ယူကြပြီး၊ ကျောက်ဖရုံစိုက် တောင်သူများမှလည်း ရန်ကုန်၊ မန္တလေး၊ မိတ္ထီလာမြို့များနှင့် ကျောက်ဆည်ခရိုင်အတွင်းရှိ မြို့မဈေးများတွင်လည်း သွားရောက်ရောင်းချကြကြောင်း၊ အညာ ဒေသအလှူ၊မင်္ဂလာဆောင်များတွင်လည်းကျောက်ဖရုံသီးကိုအသားဟင်းတစ်မျိုးမျိုးနှင့်ရော၍ချက်ပြုတ်ကျွေးမွေးကြသောကြောင့် ကျောက်ဖရုံသီးနှံသည်ဈေးကွက်တွင်အရောင်းအဝယ်သွက်၍တောင်သူများအနေဖြင့်အကျိုးအမြတ်ရရှိသောသီးနှံဖြစ်သောကြောင့် ကျောက်ဖရုံသီးသီးနှံကို ပိုမို တိုးချဲ့စိုက်ပျိုးသင့်ပါကြောင်း ရေးသားတင်ပြအပ်ပါသည်။

DOCA(မန္တလေး)

            တောင်သာမြို့နယ်သည် အပူပိုင်းခြောက်သွေ့သော ရာသီဥတုရှိသည့် မြန်မာနိုင်ငံ အလယ်ပိုင်းတွင်ပါဝင်ပြီး ပဲမျိုးစုံ၊ ဆီထွက်သီးနှံ၊ ပြောင်း၊ ကြက်သွန်နီ၊ ထန်းလုပ်ငန်းစသည့် လယ်ယာစိုက်ပျိုးရေးလုပ်ငန်းများ လုပ်ကိုင်လျက်ရှိရာ မိုးငရုတ်(အစို) များကိုလည်း စိုက်ပျိုးထား ကြောင်း၊  မိုးငရုတ်(အစို) ကိုမေလနှင့် ဇွန်လ(နယုန်လ)တို့တွင်  စတင်ပျိုးထောင်ပြီး၊ ပျိုးသက် (၃၀- ၄၅) ရက်သားအရွယ်၌ မိုးဥကျ ဇွန်လနှင့် ဇူလိုင်လများတွင်ပျိုးပင်များကို မြေချရွေ့ပြောင်းစိုက် ပျိုးရသည်။ စိုက်ပျိုးချိန်မှ ရိတ်သိမ်းချိန်အထိ (၄) လခန့်ကြာမြင့်ကြောင်းသိရှိရသည်။

            ၂၀၂၅-၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ တောင်သာမြို့နယ်တွင်  မိုးငရုတ်စီမံကိန်းဧက ( ၁၅၇) လျာထားခဲ့ပြီး စိုက်ပျိုးပြီးဧက (၈၅) ဧကစိုက်ပျိုးထားကြောင်း၊ လျာထားချက်ပြည့်မှီအောင်ဆက်လက် စိုက်ပျိုး သွားမည်ဖြစ်ကြောင်း၊ မြို့နယ်ကြေးတိုင်နှင့် မြေစာရင်းဦးစီးဌာန၏ စာရင်းများအရ သိရှိရသည်။ မိုးငရုတ်(အစို) များကို တစ်မိုက်သာရွာ၊ ဖက်တောရွာ၊ ရုံးစည်ကြီးရွာ၊ ဆီမီးကန်ရွာ၊ ရုံးတောရွာ၊ ရသစ်ရွာနှင့် ဝဲလောင်ရွာတို့တွင် စိုက်ပျိုးထားကြောင်း သိရှိရသည်။ ယခင်နှစ်တစ်ဧက အထွက်နှုန်း အနေဖြင့် (၄၃၃) ပိဿာခန့်ထွက်ရှိကြောင်း၊ ဈေးကွက် တင်ပို့မှုအနေဖြင့် မြင်းခြံမြို့ရှိ ပွဲရုံများနှင့် ရန်ကုန်မြို့သို့ တင်ပို့ရောင်းချကြောင်း သိရှိရသည်။ ၂၀၂၆ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လ စတုတ္ထပတ်၌ ငရုတ်သီး စိမ်းလက်ကားတစ်ပိသာလျှင် (၃၅၀၀) ကျပ်၊ လက်လီတစ်ပိဿာလျှင် (၅၅၀၀) ကျပ်ခန့် ပေါက်ဈေးများဖြင့် တောင်သာမြို့ရှိ မြို့မဈေး၊ ဘုရားကြီးဈေးနှင့် မင်္ဂလာရွှေတောင် ဈေးများတွင် ဒေသခံတောင်သူများကိုယ်တိုင် ရောင်းချကြောင်း သိရှိရသည်။

DOCA(မန္တလေး)

          ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး မရမ်းကုန်းမြို့နယ် ဘုရင့်နောင်ကုန်စည်ဒိုင် ပဲနှမ်းအသင်းမှ ၂၀၂၆ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ နောက်ဆုံးပတ် မြေပဲ၊ နှမ်းဖြူ၊ နှမ်းနက်ဈေးနှုန်းများမှာ မြေပဲတစ်ပိဿာလျှင် မြေပဲလုံးဆံ ၁၂၀၀၀ ကျပ်ခန့်၊ မြေပဲဆီဆံ တစ်ပိဿာလျှင် ၁၁၅၀၀ ကျပ်ခန့်ရှိပါသည်။ လက်ရှိတွင် မြေပဲထွက်ချိန်မဟုတ်ပါ အသစ်များမှာ ဩဂုတ်လလယ်နှင့် စက်တင်ဘာလပိုင်းတို့တွင် ထွက်မည်ဖြစ်ပါသည်။ လက်ရှိလှောင်ပဲလက်ကျန်ရှိပါသည်။ နှမ်းဖြူ မန္တလေးဈေးမှာ ၄၅ ပိဿာ တစ်အိတ်လျှင် ၃၈၀၀၀၀ ကျပ်ခန့်ရှိပါသည်။ နှမ်းဖြူသစ်ပေါ်ချိန် ဖြစ်ပါသည်။ ကျောက်ဆည်၊ ရွှေဘိုနယ်နှင့် ဝက်လက်နယ်တို့တွင် နှမ်းဖြူအသစ်ပေါ်ပြီး တစ်ရက်လျှင် ၂၅ ပိဿာဆန့် (အရိုင်းအိတ်) အိတ် (၁၀၀၀) ဝန်းကျင်ခန့်ဝင်သည်ဟု ခန့်မှန်းပါသည်။ နှမ်းနက် (ရိုးရိုး) ဈေးနှုန်းမှာ ၄၅ ပိဿာ တစ်အိတ်လျှင် ၅၂၀၀၀၀ ကျပ်ခန့်ရှိပြီး နှမ်းနက်အသစ်ပေါ်ချိန် ဖြစ်ပါသည်။ ကျောက်ဆည်၊ ရွှေဘိုနယ်နှင့် ဝက်လက်နယ်တို့တွင် နှမ်းနက်အသစ်ပေါ်ပြီး တစ်ရက်လျှင် ၂၅ ပိဿာဆန့် (အရိုင်းအိတ်) အိတ်(၁၅၀၀) ဝန်းကျင်ခန့်  ဝင်သည်ဟု ခန့်မှန်းပါသည်။ ရန်ကုန်ဈေးကွက်တွင် မုန့်ညှင်းဈေးကွက်မရှိပါ၊ ၂၀၂၆ ခုနှစ် အတွက် ပဲပုတ်လက်ကျန် တန်ချိန် (၁၇၀၀၀) ဝန်းကျင်ရှိ ကြောင်းနှင့် ဇူလိုင်လ စတုတ္ထပတ်တွင် နှမ်းဖြူ မန္တလေးဈေးမှာ ၄၅ ပိဿာ တစ်အိတ်လျှင် ၃၅၅၀၀၀ ကျပ်ရှိရာမှ ယခုတစ်ပတ်တွင် ၃၈၀၀၀၀ ကျပ်၊ နှမ်းနက်(ရိုးရိုး) ဈေးနှုန်းမှာ ၄၅ ပိဿာ တစ်အိတ်လျှင် ၅၄၀၀၀၀ ကျပ်ရှိရာမှ ယခုတစ်ပတ်တွင် ၅၂၀၀၀၀ ကျပ်ရှိကြောင်း ကုန်စည်ဒိုင်ပဲနှမ်းအသင်းမှ သိရှိရပါသည်။

DOCA(ရန်ကုန်)

                မြင်းခြံခရိုင်၊ မြင်းခြံမြို့နယ်သည်  နွေနှမ်းများကို ဧပြီလမှစ၍ စတင်စိုက်ပျိုးလျက်ရှိကြောင်း၊  စိုက်ပျိုးထားရှိမှုမှာ (၇၈၅) ဧကစိုက်ပျိုးထားကြောင်း၊ ၂၀၂၆ ခုနှစ်အတွင်း နွေနှမ်းများ စိုက်ပျိုးရန်အတွက် ဆည်မြောင်းဝန်ကြီးဌာနမှ ရေပေးစနစ်ဖြင့် စိုက်ပျိုးထားကြောင်း၊ နှမ်းစိုက်ပျိုးမှု အနေဖြင့် ဘောင်ကြောင်းပေးစနစ်ဖြင့် စိုက်ပျိုးကြပြီးအများဆုံး စိုက်ပျိုးသော မျိုးများမှာ နှမ်းဖြူနှင့် နှမ်းညိုများကိုစိုက်ပျိုးကြသည်။ မျိုးစေ့တစ်ပြည်လျှင် (၈၀၀၀-၉၀၀၀) ကျပ်အထိပေးဝယ်ရ ကြောင်း ၊ တစ်ဧကစိုက်ပျိုးရာတွင်မျိုး ၃ပြီမှ ၄ပြီခန့်စိုက်ပျိုး၍ ကြဲပတ်စနစ်ဖြင့်စိုက်ပျိုးကြောင်း၊ တစ်ဧကကုန်ကျစရိတ် အနေဖြင့်မျိုး၊ သွင်းအားစု၊ လုပ်သားခအပါအဝင်  စုစုပေါင်း (၄၈၀၀၀၀) ကျပ်ခန့် ကုန်ကျကြောင်း၊ စိုက်ပျိုးထားသောကျေးရွာများမှာ သင်ပြွန်းရွာ၊ ကျားတိုင်ရွာ၊ ရသာရွာ၊ ငါ့နန်းရွာနှင့် ဖက်ပင်အိုင်ရွာ တို့တွင်အများဆုံးစိုက်ပျိုးထားကြောင်း၊ ၂၀၂၆ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လ စတုတ္ထပတ်တွင် မြင်းခြံကုန်စည်ဒိုင် ပေါက်ဈေး၌ နှမ်းဖြူတစ်တင်းလျှင် (၁၁၁၆၀၀) ကျပ်၊ နှမ်းညို တစ်တင်းလျှင် (၁၀၅၀၀၀) ကျပ်ခန့် ပေါက်ဈေးများရှိကြောင်း၊  နှမ်းဆီတစ်ပိဿာလျှင် (၁၈၀၀၀) ကျပ်ခန့် ပေါက်ဈေးများရှိကြောင်း၊ တောင်သူများမှ ထွက်ရှိသောနှမ်းများကို မန္တလေးမြို့၊ မကွေးမြို့၊ ရန်ကုန်တိုင်းအတွင်းရှိ ဘုရင့်နောင် ပွဲရုံနှင့်  ရွှေပြည်သာမြို့များသို့ တိုက်ရိုက်တင်ပို့ ရောင်းချကြ ကြောင်း၊ စားသုံးဆီ ဖူလုံစေရေးအတွက်  တောင်သူများမှာ နှမ်းကိုဆီထွက်သီးနှံအဖြစ် တိုးချဲ့စိုက် ပျိုး လျက်ရှိကြောင်း၊  ယခင်နှစ်အထွက်နှုန်းအနေဖြင့် (၈-၉)ခန့်ထွက်ရှိကြောင်း၊ နွေနှမ်းများကို ဇူလိုင်လကုန်တွင် ရိတ်သိမ်းမည်ဖြစ်ကြောင်း၊ ထွက်ပေါ်ချိန်တွင် ရာသီဥတုကောင်းမွန်ပြီး အထွက် နှုန်းကောင်းပါက စျေးကောင်းရရှိ၍  တောင်သူများအနေဖြင့် အကျိုးအမြတ်ရရှိနိုင်ကြောင်း ရသာကျေးရွာမှ နှမ်းစိုက်တောင်သူ၏ ပြောပြချက်အရသိရှိရသည်။

DOCA(မန္တလေး)

          မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ပခုက္ကူခရိုင်၊ ရေစကြိုမြို့နယ်သည် ချင်းတွင်းမြစ်နှင့် ဧရာဝတီမြစ်တို့ ဆုံရာ မြို့နယ်တစ်ခုဖြစ်ပါသည်။ ရေစကြိုမြို့နယ်တွင် မိုးသီးနှံများဖြစ်သည့် မြေပဲ၊ နှမ်း၊ ပဲတီစိမ်း၊ ပဲစဉ်းငုံ၊ အစေ့ထုတ်ပြောင်းနှင့် ဝါသီးနှံများကို ရာသီအလိုက် စိုက်ပျိုးကြပါသည်။ ရေစကြိုမြို့နယ်အနေဖြင့် ဝါသီးနှံကို ၂၀၂၆-၂၀၂၇ ဘဏ္ဍာနှစ်အတွက် (၄၅၆၈) ဧက လျာထားကြောင်း၊ ပခန်းကြီး၊ မြေဖြူ၊ ဂွေးချို၊ စည်သာ၊ ဆင်ချောင်းကျေးရွာများတွင် စိုက်ပျိုးလျက်ရှိကြောင်း စည်သာကျေးရွာနေ တောင်သူတစ်ဦး၏ ပြောပြချက်အရ သိရှိရပါသည်။

        ဝါသီးနှံများကို နှမ်း၊ မြေပဲ၊ ပဲတီစိမ်း သီးနှံခင်းများတွင် ကြားညှပ်စိုက်ပျိုးခြင်းနှင့် အများအားဖြင့် သီးသန့်စိုက်ပျိုးကြပါသည်။ မျိုးများအနေဖြင့် ဒေသမျိုး၊ ငွေချည်-၉၊ ငွေချည်-၁၁၊ ရွှေတောင်-၁၀၊ ချည်မျှင်ရှည်ဝါများကို ဇွန်လ၊ ဇူလိုင်လများတွင် စတင်စိုက်ပျိုးကြကြောင်း၊  မိမိအနေဖြင့် ယခင်နှစ် က (၃) ဧက စိုက်ပျိုးခဲ့ကြောင်း၊ ယခုနှစ်တွင် (၅) ဧက စိုက်ပျိုးထားရှိကြောင်း၊ (၁) ဧက အနေဖြင့် မျိုးစေ့ (၃) ပိဿာခန့် ကုန်ကျပြီး ထွန်ယက်ခ၊ မျိုးစေ့၊ စိုက်စရိတ်၊ သွင်းအားစု၊ ခူးဆွတ်ရိတ်သိမ်းခြင်းတို့အတွက် စုစုပေါင်း ကုန်ကျစရိတ်မှာ ကျပ်(၁၀) သိန်းခန့် ကုန်ကျကြောင်း၊ ယခင်နှစ်က အထွက်နှုန်းအနေဖြင့် (၁) ဧကလျှင် (၄၅၀) ပိဿာ ထွက်ရှိပြီး (၁) ပိဿာလျှင် ကျပ်(၄၅၀၀) ခန့်ရောင်းရ၍ အကျိုး အမြတ်အနေဖြင့်ကျပ် (၁၀) သိန်းခန့်ရရှိခဲ့ကြောင်း သိရှိရပါသည်။ 

          ဝါသီးနှံသည် မိုးသီးနှံဖြစ်သည့်အတွက် မိုးတွင်းကာလမှာ စိုက်ပျိုးကြကာ မိုးကြိုက်သောသီးနှံဖြစ်ပြီး မိုးကောင်းသောနှစ်များတွင် ပိုမိုထွက်ရှိပါကြောင်း၊ သွင်းအားစုဖြစ်သည့် မြေဩဇာနှင့် ပိုးသတ်ဆေးများ စနစ်တကျသုံးစွဲမည်ဆိုလျှင် ပိုမိုထွက်ရှိနိုင်ပါကြောင်း၊ အခြားသီးနှံများကဲ့သို့ အလုပ်မရှုပ်ပဲ သက်သာသောကြောင့် တောင်သူများ ပိုမိုစိုက်ပျိုးကြကြောင်း၊ ယခုအချိန်တွင် ဝါသီးနှံများစိုက်ပျိုးပြီး အပင်ပေါက်ဖြစ်ထွန်းမှုကောင်းမွန်လျက်ရှိကြောင်း သိရှိရပါသည်။

DOCA(မကွေး)