ဥရောပသမဂ္ဂ (EU) သည် မလေးရှားနိုင်ငံက ထုတ်ပေးလျက်ရှိသည့် ရေရှည်တည်တံ့ ခိုင်မြဲ သော စားအုန်းဆီထုတ်လုပ်ခြင်း (Malaysian Sustainable Palm Oil ̶ MSPO) အသိအမှတ်ပြု လက်မှတ်ကို EU ၏ သစ်တောပြုန်းတီးမှုမရှိစေရေး စည်းမျဉ်းအသစ်နှင့် ကိုက်ညီမှုဖြစ်စေမည့် ယုံကြည်စိတ်ချရသော စံချိန်စံညွှန်းတစ်ခုအဖြစ် အသိအမှတ်ပြုလိုက်သည်ဟု MSPO လက်မှတ် ထုတ်ပေးရေးအဖွဲ့က ပြောကြားခဲ့ကြောင်း ဘရူနိုင်းနိုင်ငံအခြေစိုက် Borneo Bulletin သတင်းဌာန က စက်တင်ဘာလ ၁၂ ရက်နေ့တွင် ဖော်ပြထားသည်။
ထိုကဲ့သို့ EU ၏ အသိအမှတ်ပြုမှုသည် မလေးရှားနိုင်ငံ၏ ရေရှည်တည်တံ့ခိုင်မြဲသော စားအုန်းဆီ ထုတ်လုပ်ခြင်းအတွက် အမျိုးသားအဆင့် မူဘောင်အဖြစ် MSPO ၏ အခန်းကဏ္ဍကို အားဖြည့်ပေးသည့်အပြင် ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ ကုန်သွယ်မှုနှင့် တာဝန်ယူမှုရှိသော အရင်းအမြစ်ကဏ္ဍ ကိုလည်း အထောက်အပံ့ဖြစ်စေသည်ကို မီးမောင်းထိုးပြကြောင်း အဆိုပါ အသိအမှတ်ပြုအဖွဲ့၏ ထုတ်ပြန်ချက်တွင် ဖော်ပြပါသည်။
၂၀၂၅ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလတွင် စတင်အသက်ဝင်မည့် EU ၏ စည်းမျဉ်းအသစ်အရ ပဲပုပ်၊ အမဲသား၊ စားအုန်းဆီ၊ သစ်သား၊ ကိုကိုး၊ ကော်ဖီ၊ သားရေ၊ ချောကလက်နှင့် ပရိဘောဂများ ကဲ့သို့သော အချို့သောထုတ်ကုန်များအား ရောင်းချသည့်ကုမ္ပဏီများအနေဖြင့် သစ်တောပြုန်းတီး မှုမဖြစ်စေရေး သေချာစေရန်လိုအပ်မည်ဖြစ်ပြီး အဆိုပါအစီအစဉ်ကို ၂၀၂၀ ပြည့်နှစ်ကတည်းက ဖော်ဆောင်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။
ကမ္ဘာ့ဒုတိယအများဆုံး စားအုန်းဆီတင်ပို့သည့် မလေးရှားနိုင်ငံ၌ ရေရှည်တည်တံ့ ခိုင်မြဲ သော စားအုန်းဆီထုတ်လုပ်မှု MSPO လက်မှတ်ထုတ်ပေးခြင်းကို မိမိဆန္ဒ အလျောက်ဆောင်ရွက် သည့် အစီအစဉ်တစ်ခုအဖြစ် စတင်ခဲ့သည်။ သို့သော် EU ၏ သစ်တောပြုန်းတီးမှု မဖြစ်စေရေး စည်းမျဉ်းနှင့် ကိုက်ညီမှုရှိပြီး ယုံကြည်စိတ်ချရမှု သေချာစေရန် လွတ်လပ်သော တတိယကြားခံ အသိအမှတ်ပြုလက်မှတ်ထုတ်ပေးရေးအဖွဲ့များ၏ စစ်ဆေးမှုများဖြင့် ၂၀၂၀ ပြည့်နှစ် ဇန်နဝါရီလမှ စ၍ စားအုန်းဆီလုပ်ငန်းအတွက် MSPO လက်မှတ်ရယူဆောင်ရွက်ခြင်းကို မဖြစ်မနေလိုက်နာ ဆောင်ရွက်စေခဲ့ပါသည်။
MSPO လက်မှတ်ရ စားအုန်းဆီသည် တရားဝင်အရင်းအမြစ်ဖြစ်ပြီး သစ်တောပြုန်းတီးမှု ကင်းစင်ကြောင်း၊ ဝယ်ယူသူများနှင့် စည်းမျဉ်းစည်းကမ်းချမှတ်သူများကို ယုံကြည်စိတ်ချရမှုပေး ထားကြောင်း၊ MSPO ၏ဒစ်ဂျစ်တယ်နည်းပညာအသုံးပြု နောက်ကြောင်းပြန် ခြေရာခံစနစ်သည် စားအုန်းဆီထုတ်လုပ်မှု ကွင်းဆက်တစ်လျှောက် အပြည့်အဝတွေ့မြင်နိုင်စေပြီး ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ စားအုန်းဆီကဏ္ဍ၌ ပါဝင်လုပ်ကိုင်နေသူများအကြား ယုံကြည်မှုကိုလည်း အားကောင်းစေကြောင်း အဆိုပါ အသိအမှတ်ပြုလက်မှတ် ထုတ်ပေးရေးအဖွဲ့က ပြောကြားခဲ့သည်။
မလေးရှား စိုက်ခင်းနှင့် ကုန်စည်များရေးရာ ဝန်ကြီး Mr. Johari Abdul Ghani က EU ၏ အသိအမှတ်ပြုမှုသည် ရေရှည်တည်တံ့ခိုင်မြဲသော စားအုန်းဆီထုတ်လုပ်မှုတွင် မလေးရှားနိုင်ငံ၏ ဦးဆောင်မှုကို အတည်ပြုခြင်းဖြစ်ပြီး လုပ်ကွက်ငယ်တောင်သူ ငါးသိန်းကျော်သည် ရေရှည် တည်တံ့ခိုင်မြဲရေး အစီအစဉ်တွင် အပြည့်အ၀ ချိတ်ဆက်ထားသည်ကို အာမခံချက်ပေးကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။
EU ၏အသိအမှတ်ပြုမှုသည် MSPO ၏ ယုံကြည်လက်ခံနိုင်မှုကို ယုံကြည်စိတ်ချရပြီး အနာဂတ်တွင်လည်း စံချိန်စံညွှန်းနှင့် ကိုက်ညီမှုတစ်ခုအဖြစ် အလေးပေးဖော်ညွှန်းသည်ဟု စိုက်ခင်းနှင့် ကုန်စည်များရေးရာ ဝန်ကြီး Mr. Johari က ပြောကြားခဲ့သည်ကို ထုတ်ပြန်ချက်တွင် ဖော်ပြထားကြောင်း သတင်းရရှိပါသည်။
Source: Borneo Bulletin, 12 Sept 2025
ရေးသားပေးပို့သူ - D Thi, ITQM, DOCA
